VI SA/Wa 524/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-10-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo o adwokaturzewpis na listę adwokatównieskazitelny charakterrękojmia prawidłowego wykonywania zawodupostępowanie dyscyplinarneMinister Sprawiedliwościsamorząd adwokackikontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości sprzeciwiającą się wpisowi radcy prawnego na listę adwokatów, uznając brak wystarczających podstaw do odmowy.

Sprawa dotyczyła odmowy wpisu radcy prawnego P. S. na listę adwokatów przez Ministra Sprawiedliwości, który powołał się na brak nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, wskazując na toczące się postępowania dyscyplinarne. Sąd uchylił decyzję Ministra, uznając, że nie wykazał on w sposób wystarczający niespełnienia przez kandydata wymaganych przesłanek, zwłaszcza w kontekście braku prawomocnych skazań dyscyplinarnych i niejasności co do obowiązku informowania o wszystkich postępowaniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, która sprzeciwiła się wpisowi radcy prawnego P. S. na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości oparł swój sprzeciw na art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, twierdząc, że kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu z powodu toczących się postępowań dyscyplinarnych oraz faktu, że nie poinformował o nich Okręgowej Rady Adwokackiej. Sąd uznał jednak, że Minister nie wykazał w sposób wystarczający, iż P. S. nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru. Sąd podkreślił, że kandydat nie został nigdy skazany dyscyplinarnie, a większość postępowań dyscyplinarnych została umorzona lub odmówiono ich wszczęcia. Ponadto, sąd zakwestionował twierdzenie o zatajeniu informacji, wskazując, że kwestionariusz osobowy nie wymagał podania informacji o toczących się postępowaniach, a jedynie o prawomocnych skazaniach. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę szczególnej ostrożności przy ingerencji władzy państwowej w decyzje samorządu zawodowego i nakazał Ministrowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo prowadzenie postępowań dyscyplinarnych, bez prawomocnego skazania, nie jest wystarczającą podstawą do odmowy wpisu, jeśli nie wykazano w sposób jednoznaczny braku nieskazitelnego charakteru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Minister Sprawiedliwości nie wykazał wystarczająco, iż kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. Podkreślono brak prawomocnych skazań dyscyplinarnych i fakt, że większość postępowań została umorzona. Sąd zakwestionował również twierdzenie o zatajeniu informacji, wskazując na nieprecyzyjność kwestionariusza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

p.o.a. art. 65 § pkt 1

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

Przesłanka nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Sąd uznał, że Minister nie wykazał jej niespełnienia.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.a. art. 69a § ust. 1

Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

p.u.s.a.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 17

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Sprawiedliwości nie wykazał w sposób wystarczający, że kandydat nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru. Kandydat nie został nigdy skazany dyscyplinarnie, a większość postępowań dyscyplinarnych została umorzona lub odmówiono ich wszczęcia. Kwestionariusz osobowy nie wymagał podania informacji o toczących się postępowaniach dyscyplinarnych. Brak jasnego wymogu ze strony ORA uniemożliwia przypisanie kandydatowi zatajenia informacji.

Odrzucone argumenty

Minister Sprawiedliwości argumentował, że kandydat nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu z powodu toczących się postępowań dyscyplinarnych. Minister Sprawiedliwości zarzucił kandydatowi zatajenie informacji o postępowaniach dyscyplinarnych i wcześniejszych próbach wpisu na listę adwokatów.

Godne uwagi sformułowania

nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata Minister Sprawiedliwości ma prawo badania tego wpisu z punktu widzenia wszystkich wymagań określonych w art. 65 p.o.a. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości nie można odmówić racji skarżącemu, który akcentuje w skardze, że to, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, w ujęciu art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, powinno się opierać z założenia na rozważeniu całokształtu dotychczasowej postawy kandydata Sąd zauważa, że skarżący nigdy nie został skazany (nawet nieprawomocnie) przez sąd dyscyplinarny. Podanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżący wikła się w sprawy dyscyplinarne uznać należy za nadużycie. Minister Sprawiedliwości nie wykazał, że skarżący nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. ingerencja władzy państwowej, którą reprezentuje Minister Sprawiedliwości, musi być szczególnie rozważna

Skład orzekający

Pamela Kuraś-Dębecka

przewodniczący

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Jakub Linkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, zwłaszcza w kontekście postępowań dyscyplinarnych i obowiązku informowania organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu na listę adwokatów i oceny kandydata przez Ministra Sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądowa kontrola może korygować decyzje administracyjne dotyczące dostępu do zawodów zaufania publicznego, podkreślając znaczenie rzetelności postępowania i dowodów.

Czy toczące się postępowania dyscyplinarne mogą zablokować drogę do adwokatury? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 697 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 524/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1999
art. 65 pkt 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1369
art.145 par. 1 pkt 1c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego P. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) w związku z art. 69a ust. 1 i z art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1999) - sprzeciwił się wpisowi P. S. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej, dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2016 roku.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach.
Minister Sprawiedliwości z urzędu ustalił, że w dniu [...] czerwca 2015 roku, radca prawny P. S., złożył wniosek o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej W [...].
Uchwałą z dnia [...] września 2015 roku, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] odmówiła P. S.. wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] uznając, że wymieniony nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Powołała się przy tym na toczące się w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] postępowania dyscyplinarne w sprawie radcy prawnego pana P. S., sygn. akt: [...].
Od powyższej uchwały zainteresowany złożył odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wnosząc o jej uchylenie oraz wpisanie jego osoby na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] listopada 2016 roku, uchyliło zaskarżoną uchwałę i przekazało sprawę Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] do ponownego rozpatrzenia.
Uchwałą z dnia [...] marca 2016 roku, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] ponownie odmówiła P. S. wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] uznając, że wymieniony nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że postępowania dyscyplinarne w sprawie radcy prawnego P. S.: sygn. akt [...] i [...] zostały umorzone, natomiast postępowanie, sygn. akt [...], zostało zawieszone. Nadto zostały wszczęte kolejne postępowania: [...] oraz [...].
Od tej uchwały strona odwołała się, wnosząc o jej uchylenie oraz wpisanie jego oso Adwokackiej w [...]. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] czerwca 2016 r., utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] marca 2016 roku.
Prezydium podzieliło stanowisko Okręgowej Rady Adwokackiej wyrażone w zaskarżonej uchwale i uznało, że z uwagi na rodzaj zarzutów postawionych P. S. w sprawach [...] i [...], do czasu ich prawomocnego zakończenia, nie ma podstaw do przyjęcia, że wymieniony daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, skarżący złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie oraz wpisanie go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...]. W dniu [...] sierpnia 2016 roku, do akt rozpoznawanej sprawy administracyjnej wpłynęły, nadesłane przez Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], akta postępowań dyscyplinarnych w sprawie radcy prawnego P. S., sygn. akt: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].
Pismem z dnia [...] września 2016 roku P. S. cofnął odwołanie od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2016 roku. W związku z cofnięciem odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2016 roku umorzył postępowanie odwoławcze.
W dniu [...] sierpnia 2016 roku wpłynął do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wniosek P. S. z dnia [...] lipca 2016 roku, o wpis na listę adwokatów.
W kwestionariuszu osobowym - załączniku do wniosku, wskazał, że wykonuje on zawód radcy prawnego, nie był karany sądownie ani dyscyplinarnie i nie było prowadzone przeciwko niemu postępowanie karno - sądowe. Oświadczył także, iż nie stara się o wpis na listę adwokatów poza Izbą [...]
Uchwałą z dnia [...] września 2016 roku, Okręgowa Rada Adwokacka w [...], wpisała P. S. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej.
Pismem z dnia [...] października 2016 roku, na podstawie art. 69 ust. 2 w związku z art, 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, Minister Sprawiedliwości zwrócił akta osobowe wymienionego, nadesłane wraz z uchwałą o wpisie, celem uzupełnienia materiału dowodowego poprzez załączenie do akt postępowania administracyjnego:
- informacji z Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych w sprawie radcy prawnego P. S., sygn. akt: [...].[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz innych postępowaniach, jeżeli były prowadzone;
- uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2016 roku, [...] oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] marca 2016 roku, Pkt4. Poz. 14, o odmowie wpisu wnioskodawcy listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...];
- informacji, czy P. S. powiadomił Okręgową Radę Adwokacką w [...] o prowadzonych w jego sprawie postępowaniach dyscyplinarnych oraz o ubieganiu się o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
Uzupełnione akta osobowe Okręgowa Rada Adwokacka w [...] nadesłała dnia [...]grudnia 2016 roku, załączając odpisy żądanych uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2016 roku oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] marca 2016 roku, o odmowie wpisu wnioskodawcy listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] oraz pismo Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] listopada 2016 roku, zawierające informacje o postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych w stosunku do radcy prawnego P. S..
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] jednocześnie wskazała, że P. S., ubiegając się o wpis na listę adwokatów [...]Izby Adwokackiej nie poinformował o tym, że toczyły się wobec niego postępowania dyscyplinarne, że ubiegał się o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] oraz o podjętych w jego sprawie odmownych uchwałach Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] i Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.
W piśmie z dnia [...] listopada 2016 roku Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wskazał, że postępowania dyscyplinarne w sprawie radcy prawnego P. S. dotyczyły:
1. [...] - sprawa dotyczyła zarzutu nienależytego wykonania czynności zawodowych, wysłania do gazety nieprawdziwych informacji oraz negowaniu przyjęcia do samodzielnego wykonania zlecenia. Sprawa zakończona. W dniu [...] grudnia 2015 roku wydano postanowienie o umorzeniu dochodzenia;
2. [...] - sprawa zawieszona; zarzuty sformułowane w skardze dotyczyły rozliczeń finansowych, braku pokwitowań i niewystawienia faktury, antydatowania dokumentów, braku profesjonalnej wiedzy, działania na szkodę mocodawcy;
3. [...] - sprawa dotyczyła braku współpracy radcy prawnego w sprawie v. sprawa zakończona. [...] lipca 2015 roku wydano postanowienie o umorzeniu postępowania;
4. [...] - sprawa zawieszona; dotyczy zarzutu żądania wypłaty wynagrodzenia pomimo niewykonania zlecenia, uniemożliwienie klientowi ustosunkowania się do żądania zapłaty przed skierowaniem sprawy do Sądu;
5. [...] - skarga wniesiona przez pełnomocnika byłego klienta dotyczy zeznania nieprawdy i zatajenia faktów istotnych dla sprawy na rozprawie przed Sądem Rejonowym w P. - postanowienie o wszczęciu dochodzenia z dnia [...] stycznia 2016 r. W dniu [...] marca 2016 roku wydano postanowienie o umorzeniu postępowania.
6. [...] - skarga dotyczyła nieuprawnionej reklamy radcy prawnego. W dniu [...] listopada 2016 roku zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia.
7. [...] - skarga dotyczyła wysłania do skarżącego listu poleconego za potwierdzeniem odbioru zawierającego kartkę z życzeniami świątecznymi w celu złośliwego niepokojenia Skarżącego. Sprawa została zamknięta. W dniu [...] marca 2016 roku wydano postanowienie o umorzeniu postępowania.
8. [...] - skarga dotyczy niezwrócenia skarżącemu dokumentów i pism procesowych dotyczących prowadzonej sprawy. W dniu [...] października 2016 roku wydano postanowienie o przedstawieniu radcy prawnemu zarzutów.
Minister Sprawiedliwości uzasadniając w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. swój sprzeciw wskazał, że:
Podstawą złożenia sprzeciwu może być niespełnienie przez kandydata kryteriów wymienionych w art. 65 i 66 Prawa o adwokaturze.
Zgodnie z art. 65 ustawy, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto: 1) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
W ocenie Ministra Sprawiedliwości P. S. nie spełnia jednak ww. przesłanki, o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Organ naczelny podkreślił, że w niniejszym postępowaniu administracyjnym ustalono bowiem, że w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] toczyło się szereg postępowań dyscyplinarnych wobec radcy prawnego P. S., z których cześć nadal nie jest zakończona, co było przyczyną odmowy jego wpisu na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...].
O prowadzonych postępowaniach dyscyplinarnych, czynionych staraniach o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w [...] jak również o podjętych uchwałach odmawiających wpisu, wnioskodawca nie powiadomił Okręgowej Rady Adwokackiej W [...].
Zachowanie takie wskazuje na zamiar zatajenia, a przynajmniej przemilczenia faktów i okoliczności istotnych z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze i jednocześnie podważa uczciwość i prawdomówność wnioskodawcy.
Zdaniem Ministra, usilne starania o przejście do innego samorządu zawodowego, o analogicznych uprawnieniach, może świadczyć o dążeniu do unicestwienia prowadzonych postępowań dyscyplinarnych związanych z jego zachowaniami, podejmowanymi jako radca prawny.
W ocenie organu naczelnego, utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne, jako cechy nieskazitelności charakteru wskazuje szlachetność, prawość, uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, odpowiedzialność za własne czyny i słowa, odwagę cywilną, czyli cechy wartościujące kandydata w sferze etyczno - moralnej.
Oznacza to także pełną wiarygodność kandydata i brak jakichkolwiek okoliczności negatywnych, podważających tę cechę.
Minister Sprawiedliwości uprawniony jest do dokonania samodzielnej oceny zachowań kandydata na adwokata pod kątem spełniania przesłanek rękojmi przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności ujawnionych w toku niniejszego postępowania administracyjnego.
Minister podkreślił, ze to, iż zainteresowany w ciągu zaledwie sześciu lat wykonywania zawodu radcy prawnego uwikłał się już w osiem postępowań dyscyplinarnych, a następnie zataił ten fakt ubiegając się o wpis na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej, podobnie jak fakt wcześniejszych, zakończonych negatywnie, starań o wpis na listę adwokatów w [...], podważa jego wiarygodność i przydatność do wykonywania zawodu adwokata, jako zawodu zaufania publicznego i dyskwalifikuje go w sferze etyczno – moralnej.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości, pomimo wykonywania zawodu radcy prawnego i spełniania pozostałych przesłanek wymaganych od kandydata na adwokata, P. S. swoją postawą i zachowaniem wykazał, iż aktualnie nie spełnia przesłanki o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze - nie jest nieskazitelnego charakteru i dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
W tych okolicznościach Minister Sprawiedliwości uznał, że złożony sprzeciw dotyczący wpisu P. S. na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej, dokonanego uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2016 roku był zasadny.
Od wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie.
Decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z art. 80 kpa i dokonania niewłaściwej oceny skarżącego poprzez stwierdzenie, iż nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daję rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata,
2) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż skarżący miał zamiar zatajenia jakichkolwiek informacji przed Okręgową Radą Adwokacką w [...] tj. o toczących się postępowaniach dyscyplinarnych czy też wcześniejszym staraniu się o wpis na listę adwokatów w [...] pomimo, iż skarżący udzielił ORA w [...] wszystkich wymaganych przez nią informacji,
3) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa poprzez całkowicie dowolną i odbiegającą o rzeczywistego stanu faktycznego ocenę informacji z Okręgowej Izby Radców Prawnych pomijająca fakt, iż 5 z 8 wskazanych postępowań została już zakończonych na korzyść skarżącego,
4) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa poprzez pominięcie faktu iż 5 z 8 wskazanych postępowań zostały zainicjowane przez jedną osobę,
5) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa poprzez jednostronną oceną sytuacji skarżącego nie uwzględniającej pozytywnych opinii znajdujących się w aktach (od notariusza, adwokata ORA w [...]) i przemilczającą fakt, iż skarżący nigdy nie był skazany (nawet nieprawomocnie) za jakikolwiek czyn dyscyplinarny, a nawet nie toczy się wobec niego żadne postępowania przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym
6) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa poprzez dowolne uznanie, iż skarżący ubiegając się o wpis na listę adwokatów winien był poinformować ORA o ewentualnych wcześniejszych przypadkach ubiegania się o wpis na listę adwokatów i na tej podstawie podważenie uczciwości i prawdomówności skarżącego pomimo, iż ORA nie wymaga od kandydatów takich informacji ani też nie pytała skarżącego o powyższe,
7) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa dowolne uznanie, iż skarżący ubiegając się o wpis na listę adwokatów winien był poinformować ORA o toczących się obecnie lub w przeszłości postępowaniach dyscyplinarnych i na tej podstawie podważenie uczciwości i prawdomówności skarżącego pomimo, iż ORA nie wymaga od kandydatów takich informacji ani też nie pytała skarżącego o powyższe,
8) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku art. 80 kpa poprzez uznanie, iż skarżące sam powinien wskazywać informację, które według organu mogą mieć wpływ z punktu widzenia oceny przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze,
9) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z art. 68 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez próbę rozszerzania na skarżącego informacji jakie powinie dołączyć do wniosku o wpis na listę adwokatów,
10) przepisu art. 65 pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z art. 68 ust 4 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez uznanie, iż skarżący powinien był poinformować ORA o toczących się postępowaniach pomimo faktu, iż z art. 68 ust 4 ustawy Prawo o adwokaturze wynika prawo ORA do wglądu w akta osobowe i dyscyplinarne kandydata na adwokata,
W uzasadnieniu skargi skarżący konsekwentnie podkreśla, że sprzeciw Ministra Sprawiedliwości był nieuzasadniony.
W odpowiedzi na skargę organ naczelny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że Minister Sprawiedliwości ma prawo, w ramach przyznanej mu kompetencji, do wyrażenia sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów. Minister ma prawo badania tego wpisu z punktu widzenia wszystkich wymagań określonych w art. 65 p.o.a.
Jak podkreślono w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2013 r., sygn. akt II GPS 1/13 (publ. ONSAiWSA 2013/4/60), przy reglamentacji wykonywania zawodów zaufania publicznego, niezależnie od przyjmowanych rozwiązań, należy uwzględniać dwie przesłanki. Po pierwsze, należy mieć na względzie, że wiąże się to z wolnością wykonywania zawodu, czyli decydowaniem o uprawnieniach i obowiązkach podmiotów indywidualnych, stanowi zatem przejaw realizacji zadań z zakresu administracji publicznej. Z drugiej zaś strony, przy reglamentacji tej nie można pomijać charakteru samorządów zaufania publicznego, do których kompetencji należy sprawowanie pieczy nad właściwym wykonywaniem zawodu.
Istota spornego w sprawie zagadnienia sprowadzała się do rozumienia art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze i oceny, czy został on właściwie zastosowany w konkretnym, stanie faktycznym niniejszej sprawy. Przepis ten stanowi, że na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Należy dodać, że przesłanka w zakresie rękojmi jest wymagana w toku wykonywania wszystkich zawodów prawniczych zaufania publicznego.
W sprawie niniejszej rzecz sprowadza się do odpowiedzi na kluczowy zarzut skarżącego, czy Minister Sprawiedliwości dokonał wadliwej wykładni art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze pomijając istotne kwestie, niezbędne przy precyzowaniu oceny dotychczasowego zachowania kandydata. Nie można bowiem zignorować, że w sytuacji nieostrych i niedookreślonych terminów użytych w art. 65 pkt 1 ustawy o adwokaturze znaczenie i rola wykładni tej normy w okolicznościach danej sprawy jest niezmiernie istotna.
Dlatego nie można odmówić racji skarżącemu, który akcentuje w skardze, że to, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, w ujęciu art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, powinno się opierać z założenia na rozważeniu całokształtu dotychczasowej postawy kandydata (jego cech charakteru i zachowania), oraz całości zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu stwierdzenie organu, iż to że skarżący w ciągu zaledwie sześciu lat wykonywania zawodu radcy prawnego uwikłał się już w osiem postępowań dyscyplinarnych podważa jego wiarygodność i przydatność do zawodu adwokata i dyskwalifikuje go w sferze etyczno moralnej – jest oceną, która nie została potwierdzona przez materiał dowodowy.
Sąd zauważa, że skarżący nigdy nie został skazany (nawet nieprawomocnie) przez sąd dyscyplinarny. Organ natomiast nie różnicuje sytuacji złożenia aktu oskarżenia dyscyplinarnego i prowadzenie postępowania przed Sądem Dyscyplinarnym, czy też ukarania skarżącego, od postępowania prowadzonego przez rzeczników dyscyplinarnych. W tym miejscu należy zauważyć, że rzecznicy dyscyplinarni zobowiązani są do podjęcia czynności i reakcji na każde pismo, które wpłynie do nich. Z tego też wynikają postępowania wskazane przez ORA.
Podanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżący wikła się w sprawy dyscyplinarne uznać należy za nadużycie.
Rozumując w ten sposób należałoby założyć, że niezależnie od formy skargi na osobę zaufania publicznego, sam fakt złożenia skargi powoduje, iż dana osoba traci nieskazitelność charakteru.
Zdaniem Sądu należy dać wiarę wyjaśnieniom skarżącego, iż prowadząc szeroki zakres działalności prawniczej (kilka tysięcy spraw rocznie) możliwy jest wpływ 8 skarg na przestrzeni kilku lat (z czego kilka od tej samej osoby). Taka sytuacja nie może świadczyć o braku nieskazitelnego charakteru po stronie skarżącego.
Sąd zauważa także, iż 5 z 8 postępowań dyscyplinarnych zostało zakończonych umorzeniem postępowania albo odmową jego wszczęcia.
Za niepotwierdzone żadnymi dowodami należy w tej sytuacji uznać stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości, że skarżący czyniąc usilne starania o przejście do innego samorządu zawodowego chce doprowadzić do unicestwienia postępowań związanych z jego zachowanie jako radcy prawnego.
Sąd stwierdza, że jak wynika z akt sprawy Skarżący nigdy nie został uznany za winnego popełnienia jakiegokolwiek deliktu dyscyplinarnego. Okoliczność ta powinna zostać wzięta pod uwagę przez organ orzekający.
Odnośnie zarzutu Ministra Sprawiedliwości, że skarżący ubiegając się o wpis na listę ORA w [...] zataił informacje o fakcie prowadzonych postępowań dyscyplinarnych i wcześniejszego ubiegania się o wpis na listę adwokatów w [...] – trzeba stwierdzić, że skarżący w kwestionariuszu osobowym jak również podczas rozmowy wskazał wszystkie informacja jakie były wymagane przez ORA w [...].
Z kwestionariusza osobowego wynika, że skarżący miał obowiązek podać jedynie informacje o ewentualnej karalności w tym także dyscyplinarnej.
W kwestionariuszu osobowym zawarte były pytanie wyłącznie o karalność nie zaś o fakt ewentualnych toczących się postępowaniach dyscyplinarnych.
Pytania dotyczyły prawomocnie zakończonych postępowań skazujących, a nie postępowań prowadzonych przez rzeczników.
W tym miejscu trzeba zgodzić się ze skarżącym, iż jeżeli ORA w [...] chciałaby wiedzieć o prowadzonych postępowaniach to taki wymóg byłby wskazany w wymaganych dokumentach przez ORA lub w kwestionariuszu osobowym, ewentualnie ORA mogłaby zwrócić się do kandydata o udzielenia takiej informacji, czego nie zrobiła. Tym samym mówienie, że skarżący zataił ten fakt, jest nie jest zgodne ze stanem faktycznym.
Odnośnie zarzutu skarżącego, iż organ bezzasadnie stwierdził, iż skarżący zataił, iż ubiegał się o wpis na listę adwokatów poza Izbą [...] trzeba stwierdzić, że kwestia ta nie została przez Ministra wyjaśniona.
Należy zauważyć, że w "Wykazie dokumentów dla starających się o wpis na listę adwokatów Izby [...]" w punkcie 14 podano "Oświadczenie o nie staraniu się o wpis na listę adwokatów poza Izbą [...]" (oryginalna pisownia).
Sąd stwierdza, że "niestatranie" jest rzeczownikiem odczasownikowym uniemożliwiającym określenie czy dotyczy czasu przeszłego czy teraźniejszego.
Jeżeli skarżący uznał, że owo "nie staranie" dotyczy czasu teraźniejszego ( w stosunku do toczącego się postępowania o wpis na listę ORA w [...]) to nie można stwierdzić, że podał on nieprawdę bowiem w czasie gdy starał się o wpis na listę w [...] nie aplikował jednocześnie o wpis na inną listę adwokatów.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, Minister Sprawiedliwości nie wykazał, że skarżący nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Należy podkreślić, że przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowym jest decyzja szczególnego rodzaju, bo kasująca pozytywne rozstrzygnięcie o wpisie dokonane po zakończeniu tzw. postępowania "wpisowego". Decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie nie jest przedłużeniem postępowania "wpisowego", a sui generis postępowaniem nadzorczym, różniącym się jednak od klasycznego (w ujęciu k.p.a.) postępowania nadzorczego. Organem wpisowym jest zaś tylko organ samorządu zawodowego, który uwzględnił wniosek skarżącego odmiennie oceniając przesłankę "rękojmiową".
W ocenie Sądu, w takiej sytuacji ingerencja władzy państwowej, którą reprezentuje Minister Sprawiedliwości, musi być szczególnie rozważna, skoro eliminuje z obrotu prawnego postanowienie co do wpisu podjęte przez właściwe organy samorządu zawodowego, upoważnione z mocy norm konstytucyjnych (art. 17 Konstytucji RP) do sprawowania pieczy nad należytym wykonaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.
Na gruncie niniejszej sprawy Minister Sprawiedliwości wydał decyzję o sprzeciwie, w której nie wziął pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności wskazanych powyżej.
Ponownie rozpoznając sprawę Minister Sprawiedliwości oceni cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności wskazanych powyżej prze Sąd.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 200 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI