VI SA/Wa 2155/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
komornik sądowypowołanieMinister Sprawiedliwościkwalifikacjedoświadczenie zawodowepostępowanie administracyjneuznanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości o powołaniu konkretnej osoby na stanowisko komornika sądowego, uznając wybór za zgodny z prawem i oparty na ocenie kwalifikacji.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra Sprawiedliwości o powołaniu J. P. na stanowisko komornika sądowego i odmowie powołania A. J. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz dowolność decyzji. Sąd administracyjny uznał jednak, że Minister Sprawiedliwości działał w ramach uznania administracyjnego, a wybór J. P. był uzasadniony jej większym doświadczeniem zawodowym w pracy komorniczej i asesorskiej, co stanowiło kluczowe kryterium oceny.

Skarżący A. J. zaskarżył decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję o powołaniu J. P. na stanowisko komornika sądowego rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K. i odmowie powołania jego oraz innych kandydatów. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa, dowolności oceny, nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz dyskryminacji osób po aplikacji sądowej. Minister Sprawiedliwości uzasadniał swój wybór przede wszystkim większym doświadczeniem zawodowym J. P. w pracy kancelarii komorniczej i na stanowisku asesora komorniczego, a także podnoszeniem przez nią kwalifikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kontrolując legalność decyzji w ramach uznania administracyjnego, uznał, że Minister Sprawiedliwości działał zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że dobór kandydata należy do uprawnień Ministra, a ocena kwalifikacji, w tym doświadczenia zawodowego, była prawidłowa. Sąd oddalił skargę, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego, ani cech dowolności w rozstrzygnięciu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Minister Sprawiedliwości działa w ramach uznania administracyjnego, a kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do ustalenia, czy decyzja została podjęta przez uprawniony organ, czy przepisy prawa materialnego na to pozwalały oraz czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego jest uprawnieniem Ministra Sprawiedliwości, realizowanym w ramach uznania administracyjnego. Kontrola sądowa w takich przypadkach skupia się na legalności, a nie na celowości czy słuszności decyzji, badając jej zgodność z prawem i brak cech dowolności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.k.s.e. art. 11 § 1

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy do uprawnień Ministra Sprawiedliwości.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi ani podstawą prawną.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

u.k.s.e. art. 10

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Wymagania formalne niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego.

u.k.s.e. art. 12 § 2

Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji

Tryb składania wniosków o powołanie na stanowisko komornika sądowego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister Sprawiedliwości działał w ramach uznania administracyjnego. Wybór J. P. był uzasadniony jej większym doświadczeniem zawodowym w pracy komorniczej i asesorskiej. Opinie samorządu komorniczego nie są wiążące dla Ministra. Nie ma wymogu posiadania aplikacji komorniczej; liczą się ogólne kwalifikacje i doświadczenie. Decyzja nie nosi znamion dowolności ani naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa proceduralnego i materialnego. Niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Dowolność i niezgodność decyzji z prawem. Preferowanie kandydatów z aplikacją komorniczą. Dyskryminacja osób po aplikacji sądowej. Naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80, 106, 107 k.p.a. Samowolne wystawienie kandydatki przez organ samorządu komorniczego. Brak opinii psychologa jako przesłanka dyskwalifikująca.

Godne uwagi sformułowania

dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy do uprawnień Ministra Sprawiedliwości decyzja podejmowana w tym przedmiocie jest decyzją, którą Minister Sprawiedliwości podejmuje w ramach uznania administracyjnego kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony organ, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie decyzji oraz czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności Minister Sprawiedliwości dokonał oceny wszystkich kandydatów w ramach uznania administracyjnego kryterium doboru nie był rodzaj odbytej aplikacji, tylko kwalifikacje z uwzględnieniem doświadczenia i praktyki zawodowej opinie samorządu komorniczego [...] nie są dla Ministra wiążące, stanowią natomiast podlegający ocenie dowód przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego

Skład orzekający

Jolanta Królikowska-Przewłoka

przewodniczący sprawozdawca

Halina Emilia Święcicka

członek

Ewa Marcinkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania administracyjnego w kontekście powoływania na stanowiska urzędnicze oraz kryteria oceny kandydatów przez organy administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu powoływania komorników sądowych, choć zasady oceny kwalifikacji mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procesu rekrutacyjnego na stanowisko komornika, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym. Pokazuje mechanizmy uznania administracyjnego i kryteria oceny kandydatów.

Jak Minister Sprawiedliwości wybiera komornika? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 2155/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska
Halina Emilia Święcicka
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Sygn. powiązane
II GZ 150/07 - Postanowienie NSA z 2008-02-05
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] o powołaniu J. P. na stanowisko komornika sądowego rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K. i odmowie powołania na to stanowisko komornika sądowego A. J., P. F. i M. K. .
Decyzja została wydana na skutek wniosków A. J., skarżącego w niniejszej sprawie i P. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Jako podstawę prawną decyzji Minister wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.).
Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym:
J. P., P. F., A. J. i M. K. złożyli do Ministra Sprawiedliwości wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego nowo utworzonego rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K.
Minister Sprawiedliwości ustalił, że wszyscy kandydaci spełniają wymagania formalne wymienione w art. 10 powołanej ustawy niezbędne do powołania ich na stanowisko komornika sądowego.
Powołując na to stanowisko J. P. wskazał, iż prezentuje ona wysokie walory do sprawowania funkcji komornika i decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. powołał ją na stanowisko komornika sądowego w rewirze II przy Sądzie Rejonowym w K..
J. P. ukończyła na Uniwersytecie [...] wyższe studia z wynikiem dobrym uzyskując tytuł magistra prawa. Od marca do kwietnia 2000 r. była pracownikiem ds. windykacji Z. w P. W dniu 17 kwietnia 2000 r. rozpoczęła pracę w kancelarii komornika sądowego rewiru I przy Sądzie Rejonowym w D. Po odbyciu aplikacji komorniczej w dniach 24 października i 29 listopada 2002 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę dostateczną. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Ukończyła Pomaturalne Studium Języków Obcych na kierunku język angielski oraz kursy dla specjalistów ds. kadr i płac a także księgowej i marketingowej obsługi przedsiębiorstwa.
Pozostali kandydaci otrzymali decyzje odmowne.
A. J. na Uniwersytecie [...] ukończył wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym uzyskując tytuł magistra. Podczas pracy w U. w J. odbył roczną aplikację administracyjną. W dniach 1, 2 i 22 września 1998 r. zdał egzamin sędziowski na ocenę dostateczną. Był inspektorem U. w J. , referentem ds. technicznych w J., zastępcą kierownika S. w W., p.o. Dyrektora G. w J. , Kierownikiem Wydziału Organizacyjnego w Z. w J., głównym specjalistą w Z. w W., starszym inspektorem w U. w J., specjalistą ds. handlu zagranicznego w B. w J., głównym specjalistą ds. prawnych Oddziału Z. w K., kierownikiem działu w W. w J., zawodowym kuratorem sądowym w Wydziale [...] Sądu Rejonowego w J., wykładowcą prawa pracy oraz doradcą prawnym rożnych podmiotów. Obecnie jest zatrudniony na samodzielnym stanowisku ds. prawnych w Z. w S..
P. F. na Uniwersytecie [...] odbył wyższe studia prawnicze z wynikiem dobrym uzyskując tytuł magistra. W latach 1996 - 2000 był pełnomocnikiem do spraw organizacyjno-prawnych w V. we W. . W 2000 r. był specjalistą do spraw windykacji i obrotu wierzytelnościami w I. w L. Od 4 grudnia 2000 r. do 31 stycznia 2002 r. pracował na 3/5 etatu w B. w J. jako specjalista do spraw windykacji - pracownik handlowy. Od 2002 r. jest Prezesem L. Po odbyciu aplikacji w dniach 1 – 11 kwietnia 2003 r. zdał egzamin prokuratorski z wynikiem dobrym.
M. K. ukończył na Uniwersytecie [...] wyższe studia prawnicze z wynikiem bardzo dobrym uzyskując tytuł magistra. W dniach 1, 2 i 17 kwietnia 2003 r. zdał egzamin sędziowski z wynikiem dostatecznym. W latach 1999-2000 pracował w Biurze Porad Prawnych. Od 4 grudnia 2000 r. do 12 października 2001 r. pracował w Biurze w J. na 3/5 etatu jako specjalista ds. windykacji. Od 2 października do 1 grudnia 2000 r. pracował w I. w L. na 3/5 etatu jako specjalista ds. windykacji i obrotu wierzytelnościami a od 2002 r. w L. w W. jako wiceprezes Zarządu.
Wszyscy kandydaci, poza M. K. przedstawili dokumenty m.in. z dotychczasowych miejsc pracy z których wynika, iż dysponują dużą wiedzą prawniczą, doświadczeniem zawodowym i posiadają dobre opinie.
Rada Izby Komorniczej w okręgu Sądu Apelacyjnego w W. i Krajowa Rada Komornicza wydały pozytywne opinie o kandydatach i na rewir II przy Sądzie Rejonowym w K. poparły kandydaturę J. P. podkreślając, że ma ona największą wiedzę i doświadczenie zawodowe.
Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli A. J. i P. F.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie z dnia 3 maja 2005 r. A. J. ponownie przedstawił swoje walory do wykonywania zawodu komornika. Stwierdził, że ma najwyższe kwalifikacje spośród kandydatów, najdłużej zajmuje się praktycznym rozwiązywaniem problemów prawnych. Na jego wiedzę składa się nie tylko znajomość prawa, w tym egzekucyjnego ale i innych dziedzin takich jak: ekonomia z rachunkowością, pedagogika, psychologia ogólna, psychopatologia, resocjalizacja, antropotechnika, psychotechnika, socjotechnika, zna teren K. i jej okolic. Według niego decyzja Ministra Sprawiedliwości została oparta na nieobiektywnej opinii samorządu komorniczego tym bardziej, że J. P. nie składała w ogóle wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego przedmiotowego rewiru, nie prezentuje też ona żadnej wiedzy a teren K. jest za trudny do właściwego wypełniania obowiązków komornika sądowego przez kobietę. Wniósł o uchylenie decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2005 r. oraz o powołanie właśnie jego na przedmiotowe stanowisko.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Sprawiedliwości stwierdził, że stosownie do art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy do uprawnień Ministra Sprawiedliwości, który przy powołaniu J. P. na stanowisko komornika sądowego przedmiotowego rewiru kierował się interesem społecznym i słusznym interesem strony.
Postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na udział wielu stron ubiegających się o powołanie w jednym rewirze komorniczym, prowadzone jest w trybie art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego ma na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji.
Opinie samorządu komorniczego - wobec treści art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie mają dla Ministra Sprawiedliwości charakteru wiążącego, stanowią natomiast podlegający ocenie dowód przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego.
J. P. jako jedyna spośród kandydatów legitymuje się stażem pracy w kancelarii komorniczej, w tym ponad dwuletnim na stanowisku asesora komorniczego oraz związanym z tym doświadczeniem w dziedzinie egzekucji i prowadzenia kancelarii komorniczej. Ponadto posiada dodatkową wiedzą z dziedziny kadrowej, księgowej, płacowej. Jest też uczestnikiem seminarium doktoranckiego. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości pozwoli to na właściwe zorganizowanie nowej kancelarii komorniczej i sprawne oraz skuteczne prowadzenie postępowań egzekucyjnych.
Minister Sprawiedliwości podniósł przy tym, że opinie samorządu komorniczego są dodatkowym argumentem, przemawiającym za powołaniem J. P. na stanowisko komornika sądowego. Zwrócił nadto uwagę na to, iż jest zrozumiałe, że organy samorządu opiniując tych samych kandydatów na stanowisko komornika sądowego w różnych rewirach - przy odmiennym składzie osób ubiegających się o powołanie - mogą wydać inne opinie.
Minister uznał za bezzasadny zarzut podnoszony przez A. J. , że na stanowisko komornika sądowego została powołana osoba, która wniosku o powołanie nie złożyła. Z prezentat na wniosku J. P. o powołanie na stanowisko komornika sądowego przedmiotowego rewiru wynika, że został on złożony w dniu 10 września 2004 r. - zgodnie z treścią art. 12 ust. 2 cyt. ustawy (przed nowelizacją) - do Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. za pośrednictwem Izby Komorniczej w W. a następnie 8 października 2004 r. wraz z wnioskami innych kandydatów wpłynął on do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Pozostali kandydaci w ocenie Ministra Sprawiedliwości posiadają wiedzę z zakresu egzekucji sądowej lecz nie posiadają doświadczenia z tego zakresu.
Organ podniósł również, iż przy powoływaniu na stanowisko komornika sądowego nie bierze pod uwagę płci kandydatów, zaś znajomość terenu dla kandydata posiadającego doświadczenie w pracy komorniczej ma znaczenie marginalne. W tym stanie rzeczy Minister Sprawiedliwości uznał, że J. P. daje najpełniejszą gwarancję prawidłowego wypełniania obowiązków funkcjonariusza publicznego jakim jest komornik sądowy, tym bardziej, że z dotychczasowej wieloletniej pracy w kancelarii komorniczej, w tym na stanowisku asesora komorniczego posiada ona jak najlepsze opinie. Dodatkową przesłanką uzasadniającą takie stanowisko jest podnoszenie przez nią kwalifikacji poprzez uczestnictwo w seminarium doktoranckim.
W skardze na tę decyzję A. J. wniósł o jej uchylenie i uznanie jego uprawnienia do powołania go na stanowisko komornika sądowego rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K..
Skarżący zarzucił, że rozstrzygnięcia są rezultatem naruszenia przepisów prawa proceduralnego, materialnego oraz niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego.
Wydane w niniejszej sprawie przez Ministra Sprawiedliwości decyzje w istotny sposób wykraczają poza granice tzw. swobodnego uznania administracyjnego.
Decyzje te ze względu na całokształt sprawy są niezgodne z prawem, gdyż skłaniają się do uznawania, że w praktyce funkcje komorników sądowych są zawarowane wyłącznie dla kandydatów z aplikacją komorniczą.
Motywacja tych decyzji jest dowolna, niesłuszna i niezgodna z obowiązującym prawem - art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzje pomijają nieprawidłowe zaniechania organów samorządu komorniczego (art. 106 k.p.a. w zw. z art. 123 - 126 k.p.a.), które pozostając w ścisłym związku z zaskarżonymi decyzjami są jednocześnie na tyle istotne, iż przeważają o sposobie nieprawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zaskarżone decyzje nie zawierają ustalenia, że jego wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia 6 lipca 2004 r. został zaopiniowany przez organ samorządu komorniczego w W. w dniu 10 września 2004 r. i pomijają, że wniosek ten wpłynął w dniu 7 lipca 2004 r., a wniosek o objęcie rewiru II w K. złożony przez kandydatkę ubiegającą się o rewir I w T., został przez nią złożony dopiero 16 września 2004 r. zaś organ samorządu komorniczego samowolnie zaopiniował jej kandydaturę już w dniu 10 września 2005 r.
Wynika z tego, że kandydatka ta ubiegająca się o rewir I w T. już przed dniem lub w dniu 10 września 2004 r. została przez organ samorządu komorniczego, w zakulisowy sposób, wyznaczona do objęcia rewiru II w K. , mimo, że do dnia 10 września 2004 r. nie miała takiego zamiaru, gdyż dopiero w dniu 16 września 2004 r. złożyła do Rady Izby Komorniczej w W. wniosek o objęcie tego rewiru i nawet nie raczyła cofnąć swych wcześniejszych wniosków o objęcie innych wolnych rewirów (i to w sytuacji, gdy nie ma zarówno tzw. "największej wiedzy, jak i największego doświadczenia" pomimo aż tak niezmiernie gorącego pragnienia organu samorządu komorniczego, który posługując się tym nie budującym frazesem wymógł bezkrytyczne jego zaaprobowanie przez Ministra Sprawiedliwości).
Decyzje te pomijają, że ta przeciętna kandydatka w ocenie organów samorządu komorniczego, jeśli chodzi akurat o inne wolne rewiry, nie ma już "największej wiedzy i największego doświadczenia" (tj. takiej, że już większej mieć nie może i takiego, że już większego również nie może mieć). Naruszają one art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.
Decyzje te w ocenie skarżącego pomijają także, że w ogóle kandydatka ta nie ma największej wiedzy i tym samym w rzeczywistości nie ma wysokich walorów i nie może objąć w K. wolnego rewiru II, a przy tym z zaskarżonych decyzji nie wynika ile w sumie wniosków kandydatka złożyła na inne wolne rewiry.
Skarżący podniósł nadto, że zarówno opinia organu samorządu komorniczego w W. z dnia 10 września 2004 r. [...] jak i opinia [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. naruszają art. 106 k.p.a. Opinie tych organów nie mają bowiem prawem wymaganej formy jaką jest postanowienie.
Zdaniem skarżącego decyzje nie uwzględniają, że osoby po aplikacji komorniczej nie mają lepszej, obszerniejszej i wszechstronniejszej wiedzy prawnej od osób po aplikacji sądowej oraz, że z tego powodu osoby po aplikacji komorniczej nie są nawet w minimalnym stopniu lepszymi kandydatami od osób po aplikacji sądowej, a wręcz przeciwnie i niedopuszczalne jest dyskryminowanie przez organy samorządu komorniczego osób po aplikacji sądowej. Dyskryminacji tej powiązanej w ocenie skarżącego z nepotyzmem nie usprawiedliwia okoliczność, iż kontrolą prawidłowości czynności komorników sądowych nie zajmują się osoby po aplikacji komorniczej lecz wyłącznie osoby po aplikacji sądowej.
Skarżący zarzucił przy tym, że zaskarżone decyzje nie zajmują się tak samo oceną zdolności kandydatów do zawodu, jak też, czy gwarantują gorliwe wypełnianie swoich obowiązków. Opinia psychologiczna przedłożona przez niego została bezpodstawnie pominięta gdyż omawiana kandydatka takiej opinii nie posiada i nie poddała się tego rodzaju obiektywnym badaniom, które to obowiązują sędziów, a których kwalifikacje nie są gorsze od tych, które ma omawiana kandydatka pomimo, że w opinii samorządu komorniczego ma największą wiedzę.
Zaskarżone decyzje całkowicie także bezpodstawnie pomijają wyjaśnienie, dlaczego omawianej kandydatce (bez aplikacji sądowej) nie zostało przyznane, w ramach tzw. nie dowolnego, lecz swobodnego uznania administracyjnego prawo do objęcia innego wolnego rewiru, na który prawidłowo złożyła swój wniosek z dokumentacją personalną.
Tym samym jako dowolne naruszają swobodę uznania administracyjnego.
Skarżący zarzucił również, że Minister Sprawiedliwości nie uwzględnił, że jest on po dwuletnim seminarium magisterskim z prawa pracy i że ma wieloletnie doświadczenie związane z praktycznym stosowaniem prawa pracy oraz, że był na różnych kursach wykładowcą prawa pracy i że posiada umiejętność swobodnego poruszania się nie tylko w prawie egzekucyjnym, ale także i w innych obszarach prawa niezbędnego do należytego wypełniania obowiązków komornika sądowego.
Skutkiem takiego stanu rzeczy jest, zdaniem skarżącego, dokonanie przez Ministra Sprawiedliwości nietrafnego wyboru – niezgodnego z obowiązującym prawem i szkodliwego społecznie.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. W jej uzasadnieniu podniósł, że J. P. w przeciwieństwie do skarżącego złożyła wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego przedmiotowego rewiru za pośrednictwem Rady Izby Komorniczej w W., co było zgodne z art. 12 ust 2 cyt. ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym.
Przepisy ustawy nie ograniczały ilości wniosków o powołanie i nie zakreślały terminu ich składania. Opinie samorządu komorniczego nie są dla Ministra wiążące, stanowią natomiast podlegający ocenie dowód przydatności kandydata na stanowisko komornika sądowego. Zarzut braku opinii psychologa o kandydatce nie może stanowić przesłanki rozstrzygnięcia, gdyż przy powołaniu na stanowisko komornika wymaganie takiej opinii od kandydatki nie jest prawem dozwolone. J. P. ukończyła z wynikiem dobrym studia prawnicze i wprawdzie otrzymała z egzaminu komorniczego ocenę dostateczną ale posiada ponad 5-letni staż pracy w kancelarii komorniczej, w tym ponad dwuletni na stanowisku asesora komorniczego i związaną z tym praktykę, a także podnosi kwalifikacje uczestnicząc w seminarium doktoranckim. Z tego względu jako najlepsza kandydatka została powołana na stanowisko komornika w w/w rewirze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości dokonuje oceny zaskarżonej decyzji administracyjnej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś wg kryterium słuszności, czy celowości.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270).
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia prawa. Art. 11 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) stanowi, że komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy zatem do uprawnień Ministra Sprawiedliwości. Decyzja podejmowana w tym przedmiocie, co w rozpatrywanej sprawie wymaga podkreślenia, jest decyzją, którą Minister Sprawiedliwości podejmuje w ramach uznania administracyjnego.
Kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do ustalenia, czy decyzja podjęta została przez uprawniony organ, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie decyzji oraz czy rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.
Mając na względzie taki zakres kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż decyzja nie nosi znamion wadliwości, które mogłyby w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkować uwzględnieniem skargi.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wnioski o powołanie na stanowisko komornika sądowego rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K. złożyły trzy osoby. Bezsporne jest również, że wszyscy kandydaci w tym skarżący A. J. jaki i powołana na to stanowisko J. P. odpowiadali wymogom formalnym przewidzianym w art. 10 cyt. ustawy posiadając kwalifikacje niezbędne do powołania ich na stanowisko komornika sądowego.
Minister Sprawiedliwości dokonał oceny wszystkich kandydatów w ramach uznania administracyjnego, którzy zgodnie z możliwością przewidzianą w art. 12 zd 2 cyt. ustawy mogli przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia stanowiące o poziomie posiadanych kwalifikacji. Kandydaci z tej możliwości skorzystali składając stosowne dokumenty na powyższą okoliczność. Minister Sprawiedliwości dokonał powyższej oceny biorąc pod uwagę potwierdzone złożonymi dokumentami kwalifikacje. Skarżący zresztą nie podważa ustaleń poczynionych przez organ co do jego wykształcenia, przebiegu pracy zawodowej i wynikającego z tej pracy doświadczenia zawodowego.
Skarżący prezentuje jedynie odmienną niż przyjęta przez organ ocenę jego kandydatury w porównaniu z oceną kandydatki J. P.
Minister Sprawiedliwości dokonując oceny kandydatów spośród posiadających ustawowe kwalifikacje mógł wziąć pod uwagę zarówno stopień z egzaminów zdawanych przy uzyskiwaniu kwalifikacji zawodowych jak i rodzaj dotychczas posiadanej praktyki w stosowaniu prawa.
Zdaniem Sądu organ poczynił prawidłowe ustalenia co do faktów dotyczących powołanej na stanowisko komornika sądowego J. P., która studia prawnicze ukończyła z wynikiem dobrym i odbyła aplikację komorniczą zakończoną egzaminem komorniczym i posiada praktykę w kancelarii komorniczej w tym asesora komorniczego natomiast skarżący, który także ukończył studia prawnicze z wynikiem dobrym zdał egzamin sędziowski z wynikiem dostatecznym i zajmował wskazane przez niego stanowisko w kolejnych (wymienionych) zakładach pracy, w tym był m.in. referentem ds. technicznych, starszym inspektorem, głównym specjalistą m.in. ds. prawnych, kierownikiem działu, wykładowcą prawa pracy, doradcą prawnym, a ostatnio był zatrudniony na stanowisku ds. prawnych.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż kryterium doboru nie był rodzaj odbytej aplikacji, tylko kwalifikacje z uwzględnieniem doświadczenia i praktyki zawodowej.
Wszelkie zatem zarzuty, które skarżący wiąże ze swoim przekonaniem co do bezkrytycznego preferowania osób, które ukończyły aplikację komorniczą są, w świetle przedstawionego przez organ uzasadnienia zawierającego ocenę kwalifikacji kandydatów, całkowicie nieuzasadnione.
Zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i w sposób właściwy zastosował przepisy prawa należycie uzasadniając treść rozstrzygnięcia. Swoją ocenę uzasadnił w sposób prawidłowy wskazując, iż postępowanie z udziałem kilku zainteresowanych powołaniem na stanowisko komornika – spośród osób spełniających kryteria ustawowe miało na celu wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji i za takiego kandydata Minister uznał J. P. i powołał ją na stanowisko komornika przedmiotowego rewiru. Podnieść przy tym należy, iż opinie samorządu komorniczego, co do których skarżący zgłasza zastrzeżenia, nie wskazując jednak dowodów na potwierdzenie swych wątpliwości w tym zakresie, są tylko jednym z dowodów oceny przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego, nie są jednak dla Ministra wiążące.
W takim rozstrzygnięciu nie ma cech dowolności i zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego jest również zarzutem chybionym. Nie ma też, jak z powyższego wynika podstaw, by przypisywać organowi naruszenie reguł procedury administracyjnej w tym art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 k.p.a.
W materiale dowodowym sprawy nie znajduje także uzasadnienia zarzut, wielokrotnie podkreślany przez skarżącego w uzasadnieniu skargi, iż J. P. została "samowolnie wystawiona" na stanowisko komornika w/w rewiru przez organ samorządu komorniczego i oceniona przez organ w sposób zakulisowy już w dacie 10 września 2004 r., podczas gdy wniosek został złożony przez nią dopiero w dacie 16 września 2004 r.
Z akt sprawy w szczególności z wniosku złożonego przez J. P. jednoznacznie wynika, iż wniosek ten został przez nią złożony również za pośrednictwem Rady Izby Komorniczej w W. w dniu 6 września 2004 r. Taka bowiem data figuruje na prezentacie znajdującej się na wniosku. Taki tryb był przewidziany w art. 12 ust 2 powołanej ustawy w brzmieniu wówczas obowiązującym i w wydaniu opinii przez organ samorządu komorniczego w dacie 10 września 2005 r. nie można dopatrzeć się naruszenia prawa.
Należy przy tym podkreślić, iż organ nie miał obowiązku wydania opinii w formie postanowienia. Przepis art. 11 powołanej ustawy statuujący obowiązek opiniowania kandydatów przez samorząd komorniczy nie daje bowiem podstaw do przyjęcia, iż taki tryb winien być przez organ samorządu zachowany.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż J. P. złożyła kilka wniosków o powołanie na stanowisko komornika sądowego w innych wskazanych rewirach, w tym ubiegała się o to stanowisko w rewirze I w T. nie może uzasadniać jego zarzutu co do niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W obowiązującym w sprawie stanie prawnym takie działanie było dopuszczalne, a w każdej ze spraw Minister Sprawiedliwości dokonuje oceny kandydatów i powołuje tego, który ze wszystkich zgłoszonych (w danym rewirze) kandydatów jest w jego ocenie kandydatem najlepszym. Ocena kandydata dokonywana jest odrębnie w każdej ze spraw i jest przydatna jedynie w określonej sprawie. Nie może zatem rzutować na ocenę kandydatów dokonaną w sprawie innej.
Sąd podziela przy tym stanowisko organu, iż w świetle obowiązującego prawa opinia psychologa nie jest wymagana od kandydata na stanowisko komornika sądowego. Zatem zarzut braku tej opinii nie jest zarzutem uzasadnionym.
W świetle powyższego nie ma podstaw, by uznać, iż zaskarżona decyzja nosi znamiona wadliwości w rozumieniu art. 145 p.p.s.a.
Z tych względów Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI