VI SA/Wa 495/24

VI SA/Wa 495/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Dauter-Kozłowska
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1610
art. 172, art. 206, art. 339
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1550
art. 233 par. 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1184
art. 78d ust. 1, ust. 6, ust. 10; art. 78f ust. 1; art. 78e ust. 2, ust. 4;
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2024 r. sprawy ze skargi B. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego na rzecz skarżącego B. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komisja Egzaminacyjna nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2023 r. z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego (dalej także jako "Komisja I stopnia") uchwałą z dnia [...] maja 2023 roku numer [...] stwierdziła, że B. P. (dalej też jako "skarżący" lub "zdający") uzyskał negatywny wynik z egzaminu adwokackiego. W uzasadnieniu Komisja I stopnia podkreśliła, że zdający z zadania z zakresu prawa karnego otrzymał ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę dobrą, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 78f ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm., dalej także jako "p.o.a.") zgodnie z którym, pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu otrzymał ocenę pozytywną, Komisja I stopnia ustaliła negatywny wynik skarżącego z egzaminu adwokackiego.
Od uchwały Komisji I stopnia z dnia [...] maja 2023 roku, skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował prawidłowość oceny niedostatecznej z zakresu prawa cywilnego. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (dalej także jako "Komisja odwoławcza" lub "Komisja II stopnia"), uchwałą z dnia [...] listopada 2023 roku nr [...], utrzymała w mocy uchwałę Komisji I stopnia z dnia [...] maja 2023 r.
Przedmiotem zadania z zakresu prawa cywilnego, było, po zapoznaniu się z treścią zadania, przygotowanie, jako prawidłowo umocowany pełnomocnik wnioskodawczyni - adwokat Igor Prawy, apelacji od wydanego w sprawie postanowienia wstępnego, albo w wypadku uznania, że brak jest podstaw do jej wniesienia, sporządzenie opinii prawnej, z uwzględnieniem interesu reprezentowanej przez siebie strony. Z treści zadania egzaminacyjnego wynikało, że postępowanie toczyło się w przedmiocie działu spadku i zniesienia współwłasności. Z kolei przedmiotowe postanowienie wstępne dotyczyło stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie przez uczestnika 1/6 części w prawie własności nieruchomości, wchodzącej w skład spadku podlegającego podziałowi.
Skarżący sporządził wymaganą w realiach egzaminu apelację, jednakże w ocenie Komisji II stopnia, praca skarżącego jest obciążona błędami i nie zasługuje na ocenę dostateczną. Organ odwoławczy zgodził się, co prawda, z podniesioną przez skarżącego w odwołaniu argumentacją, że prawidłowo postawił on zarzut naruszenia art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 1550 ze zm., dalej także jako "k.p.c."), wskazując na nieprawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji oraz punktując dowody dowolnie przez ten sąd ocenione. Niemniej w ocenie organu odwoławczego treść tego zarzutu dowodzi, że skarżący nie opanował jednak zasad posiadania przez współwłaścicieli. Zgodnie z poglądami wyrażonymi w apelacji skarżącego sąd powinien był prowadzić postępowanie dowodowe w zakresie posiadania przez wnioskodawczynię części nieruchomości, podczas gdy każdy z współwłaścicieli uprawniony jest do posiadania całości nieruchomości. Komisja II stopnia zwróciła nadto uwagę, że praca skarżącego zawiera prawidłowy - choć wyjaśniony dopiero w uzasadnieniu apelacji - zarzut naruszenia art. 206 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 1610 ze zm., dalej także jako "k.c.") w związku z art. 339 k.c. Nadto organ odwoławczy zaznaczył, że w zarzucie obrazy prawa materialnego skarżący celnie zidentyfikował główny problem prawny zadania egzaminacyjnego tj. niemożność uznania, że sposób w jaki uczestnik J. C. posiadał nieruchomość prowadził do zasiedzenia udziału w prawie własności przysługującego wnioskodawczym A. L. Skarżący zauważył - w uzasadnieniu sporządzonej przez siebie apelacji - że taki sposób posiadania rzeczy przez właściciela bez manifestacji wyjścia poza uprawnienia przyznane współwłaścicielowi przez art. 206 k.c. nie może prowadzić do zasiedzenia udziału innego współwłaściciela. Skarżący nie sformułował jednakże zarzutu naruszenia art. 172 k.c., co stanowi mankament pracy a także nieprawidłowo sformułował zarzut dotyczący niedopuszczalności rozstrzygnięcia kwestii zarzutu zasiedzenia w drodze wydania postanowienia wstępnego. Nie dostrzega on bowiem, że postanowienie wstępne z art. 618 § 1 k.p.c. jest swoistą instytucją postępowania nieprocesowego szczególną do art. 318 k.p.c. Ponadto w zarzucie naruszenia (pierwszym) apelacji oraz w początkowej części jej uzasadnienia skarżący wskazuje, że skarżone postanowienie wstępne reguluje kwestię zniesienia współwłasności. Ten fragment apelacji skarżącego daje, w ocenie Komisji odwoławczej, podstawy do stwierdzenia, że nie zdawał on sobie sprawy z tego, jakie orzeczenie w istocie skarży. Jest to kolejny, po postawieniu zarzutu dotyczącego rzekomej niemożności wydania postanowienia wstępnego, poważny błąd pracy skarżącego. W uzasadnieniu swej uchwały organ odwoławczy zauważył także, że apelacja skarżącego została skonkludowana wadliwymi wnioskami. Finalnie organ odwoławczy uznał, że błędy popełnione przez skarżącego, przy zastosowaniu pełnej skali ocen, nie mogą prowadzić do wystawienia mu oceny dostatecznej z zadania z zakresu prawa cywilnego.
W skardze na powyższą uchwałę Komisji II stopnia z dnia 28 listopada 2023 r. zdający zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. a także prawa materialnego, w szczególności art. 78d ust. 1 oraz art.78e ust. 2 p.o.a., wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej uchwały, jak i utrzymanej nią w mocy uchwały Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego w 2023 z dnia [...] maja 2023 r., dokonanie ponownej oceny pracy skarżącego z drugiej części egzaminu adwokackiego i zobowiązanie organu do podjęcia uchwały stwierdzającej, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego w terminie trzydziestu dni; ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także zwrot kosztów postępowania na jego rzecz.
W odpowiedzi na skargę Komisja odwoławcza wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą wcześniej w zaskarżonej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2023 r., poz. 259 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a."). Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że przedmiotem oceny Sądu jest jedynie zasadność podtrzymania przez Komisję odwoławczą oceny niedostatecznej z zadania z zakresu prawa cywilnego.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, sądowoadministracyjna kontrola uchwał komisji egzaminacyjnych ustalających wynik egzaminu adwokackiego, sprawowana jest - pod względem zgodności z prawem - wyłącznie z punktu widzenia interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu legalnego działania organów administracyjnych i przebiega w trzech płaszczyznach, tj.: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; dochowania wymaganej prawem procedury; respektowania reguł kompetencji (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 stycznia 2006 r. sygn. akt I GSK 1421/05, www.orzeczenia.nas.gov.pl).
Rola sądu administracyjnego sprowadza się więc do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Inaczej mówiąc, sąd administracyjny nie jest kolejną komisją egzaminacyjną, lecz ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu (uchwały komisji) i nie zastępuje Komisji w jej czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej. Spod kontroli sądowej uchyla się w konsekwencji możliwość merytorycznej analizy zasadności wydanej uchwały, a sąd administracyjny zobligowany jest zbadać, czy uchwała wydana została z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, ze szczególnych uwzględnieniem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia o określonej treści (p. wyrok NSA z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1930/11, CBOSA, a także wyrok NSA z 10 października 2018 r. sygn. akt II GSK 3313/16).
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu bowiem, Komisja Egzaminacyjna II stopnia dopuściła się, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.
Na wstępie wskazać należy, że od kandydata do zawodu adwokata należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te powinny - co do zasady - gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata, a więc realizację ustawowego zobowiązania gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 10 lutego 2022 r., sygn. II GSK 1738/18, z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. II GSK 83/11; z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3111/15, te i pozostałe powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nabycie takich kwalifikacji (poza przypadkami przewidzianymi w ustawie dla osób o szczególnych kwalifikacjach) ma potwierdzić pozytywnie zdany egzamin adwokacki. Zgodnie z art. 78d ust. 1 u.o.a. egzamin taki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata. Stosownie do art. 78d ust. 6 u.o.a. druga część egzaminu adwokackiego obejmuje rozwiązanie zadania z zakresu prawa cywilnego lub rodzinnego, polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, a w przypadku uznania, że jest brak podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o akta lub przedstawiony stan faktyczny opracowane na potrzeby egzaminu.
Jak wynika z kolei z art. 78d ust. 10 u.o.a., egzaminatorzy dokonują oceny każdej z części egzaminu adwokackiego z zastosowaniem następującej skali ocen: oceny pozytywne: celująca (6), bardzo dobra (5), dobra (4), dostateczna (3) (pkt 1); ocena negatywna - niedostateczna (pkt 2). Zgodnie z art. 78e ust. 2 tej ustawy oceny rozwiązania każdego z zadań z części od pierwszej do czwartej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną (art. 78f ust. 1 u.o.a.).
Zgodnie z 78e ust. 2 u.o.a. praca egzaminacyjna musi spełniać wymogi formalne, przepisy prawa mają być zastosowane właściwie i umiejętnie zinterpretowane, sposób rozstrzygnięcia problemu ma być poprawny i uwzględniać interes strony. Praca, która spełnia wszystkie te wymagania, powinna zostać oceniona pozytywnie. Natomiast, w zależności od tego, w jakim stopniu praca egzaminacyjna spełnia wymagania, egzaminatorzy wystawiają oceny korzystając ze skali ocen zawartych w ustawie. Z kolei praca, która nie spełnia jednego z wymagań ustawowych (nawet gdy pozostałe wymogi są spełnione), w zasadzie powinna być oceniona negatywnie. Oceny są przejawem indywidualnego podejścia wysokiej klasy specjalistów (egzaminatorów), którzy z jednej strony gwarantują znajomość przepisów prawa i obiektywną ocenę prawidłowości zastosowanych rozwiązań, a z drugiej zawierają element własnej "eksperckiej" oceny poziomu pracy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2017 r. sygn. II GSK 3111/15).
Wyszczególnione w art. 78e ust. 2 u.Pr.a. podstawowe kryteria oceny prac egzaminacyjnych mają charakter pojęć niedookreślonych, których indywidualizacja dokonywana jest przez egzaminatorów i komisje podejmujące uchwały w odniesieniu do konkretnego przypadku (por.: M. Jaśkowska, Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej, System Prawa administracyjnego, Tom 1, Warszawa 2010, s. 256). W pojęciach niedookreślonych zakodowana jest swoboda oceny stanu faktycznego z punktu widzenia danej wartości (zob. Z. Cieślak, [w:] Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewiadomski, Prawo administracyjne, s. 83-87), którą na gruncie regulacji egzaminu jest sprawdzenie przygotowania prawniczego zdających do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu zaufania publicznego (art. 78d ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze).
Jak wskazano, określone w art. 78e ust. 2 u.o.a., kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 11 lipca 2012 r., sygn. II GSK 921/11, z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. II GSK 1037/12, z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. II GSK 1854/11). Taka regulacja, mająca na celu ochronę interesu społecznego, ma gwarantować dopuszczenie do wykonywania zawodu zaufania publicznego osób, których przygotowanie pod względem samodzielności i należytej wiedzy nie może budzić wątpliwości (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: dnia 19 marca 2013 r. sygn. II GSK 2333/11, z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. II GSK 195/12).
Dokonując więc oceny prac z poszczególnych części egzaminu należy kierować się wskazówkami w tym przepisie zawartymi, odnosząc je indywidualnie do każdej pracy. Jednocześnie, mając na uwadze art. 78 e ust. 4 ustawy o adwokaturze i ustaloną w tym przepisie skalę ocen (od oceny niedostatecznej do oceny celującej), przewidzianych dla rozstrzygania przy analizie egzaminu, należy uznać, że rozpiętość ta sprawia, iż przy ocenie należy uwzględnić wpływ poszczególnych aspektów sporządzonej przez zdającego pracy nie tylko pod kątem zastosowania oceny niedostatecznej, ale również oceny pozytywnej. Dla dokonania ostatecznej oceny poprawności danej pracy, będącej rozwiązaniem zadania na egzaminie adwokackim, koniecznym jest zatem dokonanie porównania i wyważenia pozytywnych i negatywnych elementów ocenianej pracy danej osoby zdającej (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 5 lipca 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 531/12). Przy czym zróżnicowanie ocen pozytywnych wskazuje na wyraźną wolę ustawodawcy do odejścia od ocen dwuwartościowych (ocena pozytywna i ocena negatywna; 0/1), a ustawodawca dopuszcza myśl, że mogą powstawać prace (skargi, apelacje opinie prawne itp.) w różnym stopniu odbiegające – z jednej strony - od prac zasługujących na ocenę pozytywną, z drugiej zaś – nie zasługujące wyłącznie na ocenę negatywną (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 713/11).
W konsekwencji Sąd prezentuje stanowisko, że poszczególne uchybienia powinny być oceniane przy zastosowaniu kryteriów przypisanych dla każdej z poszczególnych ocen a zatem dla dokonania ostatecznej oceny poprawności zadania koniecznym winno być dokonanie porównania i wyważenia pozytywnych i negatywnych elementów ocenianej pracy przy zastosowaniu skali ocen wskazanych przez ustawodawcę tj. od 6 do 2.
W realiach przedmiotowej sprawy kryterium uwzględnienia interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje zdający, polegało na dokonaniu wyboru między wniesieniem apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] marca 2023 r. do Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Cywilny Odwoławczy a sporządzeniem opinii prawnej o braku podstaw do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wybrał rozwiązanie przewidujące wniesienie apelacji, przy czym niewątpliwie trafnie zarzucił przede wszystkim naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (pkt 2 sporządzonej przez skarżącego na potrzeby egzaminu apelacji), poprzez wadliwą ocenię zarówno zeznań stron, jak i świadków, która legła u podstaw ustalenia przez Sąd Rejonowy, że wnioskodawczyni po wyprowadzeniu się w 1980 r. z rodzinnego domu i zamieszkaniu w L., nie współposiadała przedmiotowej nieruchomości i nie korzystała z niej, tak jak współwłaściciel, jak również celnie powyższy zarzut uargumentował (str. 4 – 5 apelacji). Istotnie przy tym w samym zarzucie skarżący wskazał, że "wnioskodawczyni ... współposiadała część nieruchomości", jednakże już w uzasadnieniu wyraźnie znaczył, że ".... wyrażała chęć posiadania nieruchomości". Ponadto w ramach zarzutu 3 apelacji skarżący celnie zidentyfikował wadliwe przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że sam fakt posiadania rzeczy jest wystarczający dla zasiedzenia udziału innego współwłaściciela i nie wymaga ujawnienia woli wyjścia poza własne prawa i wkroczenia w zakres zastrzeżony dla innego uprawnionego współposiadacza, zarzucając w tym zakresie naruszenie art. 206 k.c. w zw. z art. 339 k.c. Warto zauważyć, że przykładowo chociażby w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2018 r. sygn. akt I CSK 355/18, wskazano, że "o wyłącznym samoistnym posiadaniu współwłaściciela nieruchomości zamieszkującego w znajdującym się na niej budynku nie przesądza samodzielne wykonywanie uprawnień właścicielskich, administrowanie nieruchomością, ponoszenie ciężarów związanych z utrzymaniem nieruchomości, w tym wykonywanie remontów lub modernizacji budynku. Również fakt niewykonywania współposiadania przez innych współwłaścicieli nie świadczy automatycznie o samoistności posiadania współwłaściciela wykonującego władztwo, bowiem jest to uprawnienie współwłaścicieli, a nie obowiązek. Najczęściej przyjmuje się, że o w wykroczeniu poza uprawnienia współwłaścicielskie świadczy dopiero samodzielne podjęcie przez posiadającego współwłaściciela decyzji o znaczących zmianach w przedmiocie współwłasności. W sprawie o zasiedzenie udziału we współwłasności dążący do zasiedzenia współwłaściciel nie może powoływać się przeciwko pozostałym współwłaścicielom na domniemanie przewidziane w art. 339 k.c., gdyż zgodnie z art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy i korzystania z niej w takim zakresie, w jakim daje się to pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciel powołujący się na zasiedzenie dalszego udziału we współwłasności musi wykazać, że rozszerzył zakres swego posiadania ponad realizację uprawnienia wynikającego z art. 206 k.c. oraz że w dostatecznie wyraźny sposób uzewnętrznił tę zmianę w stosunku do współwłaściciela, do którego udział ten należał. Niezbędne jest zamanifestowanie na zewnątrz woli odsunięcia pozostałych współwłaścicieli od współposiadania i współkorzystania".
Niewątpliwie praca egzaminacyjna zawiera zatem kluczowe dla skuteczności apelacji zarzuty a skarżący dostrzegł sedno wadliwego uznania przez Sąd Rejonowy, że sam przepis art. 339 k.c. może posłużyć jako podstawa domniemania samoistności posiadania przez współwłaściciela nieruchomości w zakresie udziałów innych współwłaścicieli, ponieważ co do zasady posiadanie całości rzeczy stanowi jedno z uprawnień współwłaściciela (art. 206 k.c.), a także celnie wywiódł naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.
Zatem zarzucane skarżącemu niedociągnięcia pracy egzaminacyjnej w postaci braku sformułowania zarzutu naruszenia art. 172 k.c., nieprawidłowo wywiedzionego zarzutu dotyczącego niedopuszczalności rozstrzygnięcia kwestii zarzutu zasiedzenia w drodze wydania postanowienia wstępnego, czy też wadliwie sformułowanych wniosków, winny zostać, w ramach analizy dokonywanej przez komisję odwoławczą, skonfrontowane z pozytywnymi aspektami pracy skarżącego, nie tylko w warstwie opisowej, ale również w ramach ujętej w art. 78d ust. 10 p.o.a. gradacji ocen. Komisja II stopnia, dezawuując przyjęty przez skarżącego sposób sfomułowania zarzutów apelacji, nie wykazała bowiem w uzasadnieniu uchwały, dlaczego zaproponowany przez skarżącego sposób rozstrzygnięcia problemu naruszałby interes strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. A to w świetle tego kryterium, statuowanego w art. 78e ust. 2 p.o.a., winno się dokonywać oceny pracy egzaminacyjnej. Tymczasem Komisja II stopnia poprzestała na konstatacji, iż: "błędy popełnione przez skarżącego - przy zastosowaniu pełnej skali ocen - nie mogą prowadzić do wystawienia oceny dostatecznej" i, łącznie wymienione "obniżają ocenę o co najmniej cztery stopnie w stosunku do pracy, która mogłaby być oceniona jako celująca". Tym samym komisja odwoławcza wymieniła co prawda pozytywne i negatywne aspekty pracy skarżącego, jednakże nie wyjaśniła, ani odpowiednio nie uargumentowała, dlaczego sposób stosowania przez skarżącego przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji i poprawności zaproponowanego przez niego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentował, nie dał wystarczających podstaw do przyjęcia pozytywnej oceny z zadania z zakresu prawa cywilnego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie mógł ograniczyć się w ocenie pracy skarżącego do wyliczenia i omówienia jego błędów, o ile nie miały one jednoznacznie dyskwalifikującego charakteru, przy braku zestawienia ich z elementami prawidłowo ujętymi w sporządzonej przez niego apelacji (między innymi prawidłowe sfomułowanie zarówno zarzutu nr 2, jak i nr 3 w apelacji). Ocena zarówno merytorycznego poziomu rozstrzygnięcia problemu kazusu egzaminacyjnego, jak i poziomu uwzględnienia interesu reprezentowanej strony, dokonywana bowiem jest w ramach skali ocen, skąd musi wynikać uzasadnienie podjętej uchwały podtrzymującej negatywną ocenę. Powyższe oznacza, że ustalenia organu odwoławczego mają wady w zakresie ustalenia stanu faktycznego, wymagające ponownej oceny pracy egzaminacyjnej, gdyż stwierdzone uchybienia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika bowiem, jakimi motywami Komisja II stopnia kierowała się przy przyjęciu, że elementy negatywne pracy skarżącego przeważyły nad jej elementami pozytywnymi w sposób, który uniemożliwił podwyższenie oceny z kwestionowanej część egzaminu.
Uznać więc należy, że materiał dowodowy sprawy nie został w pełni prawidłowo rozpatrzony przez organ odwoławczy, przez co organ ten dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w świetle wymagań statuowanych w art. 78d ust. 10 w zw. z art. 78e ust. 2 p.o.a.
W toku ponownego postępowania Komisja II Stopnia dokona jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie uchwały, spełniającej wymagania statuowane w przepisach ustawy Prawo o adwokaturze, kierując się przy tym stosownymi wytycznymi Sądu, wskazanymi w uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a, zasądzając od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego na rzecz skarżącego kwotę dwustu złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które to koszty złożył się wpis sądowy w powyższej wysokości.