VI SA/Wa 4853/23

VI SA/Wa 4853/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Dąbkowska-Mastalerek
Magdalena Maliszewska
Urszula Wilk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U.UE.L 2014 nr 173 poz 1 art. 19 ust. 1 lit a, ust. 3, ust. 6, ust. 8-9; ar. 3 ust. 1 pkt 25 lit. a i pkt 26 lit a; art. 31 ust. 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w  sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE,  2003/125/WE i 2004/72/WE
Dz.U. 2021 poz 328
art. 175 ust. 1 i 3; art. 176f; art. 69 ust. 1 pkt 1;
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3; art. 189f par 2;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 568
art. 15zzr ust. 1 pkt 5;
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 91 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek Protokolant spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 31 maja 2023 r. nr DPS-DPSZPO.456.23.2022.JK w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 9 czerwca 2022 r., Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła na B. B. karę pieniężną w wysokości 1 200 000 złotych, wobec stwierdzenia naruszenia przez nią art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, gdyż jako osoba blisko związana z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w spółce "[...]" Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], KRS [...] (dalej również: "Spółka", "Emitent" lub "AQT"), nie zawiadomiła Emitenta i Komisji, niezwłocznie i nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia transakcji, o dokonaniu na rachunek własny 68 transakcji na akcjach [...].
B. B. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zaskarżoną decyzją z 31 maja 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego utrzymała w mocy własną decyzję z 9 czerwca 2022 r., nakładającą na B. B. karę pieniężną w wysokości 1 200 000 złotych.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 753, z późn. zm.; dalej: "ustawa o nadzorze") oraz art. 175 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 646, dalej: "ustawa o obrocie") w zw. z art. 19 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. U. UE L 173 z 2014 r. s. 1., z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie MAR").
Komisja Nadzoru Finansowego ustaliła następujący stan faktyczny sprawy:
[...] (wcześniej [...] S.A.) jest spółką akcyjną, której akcje są notowane w alternatywnym systemie obrotu prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w [...] S.A. od sierpnia 2017 r. (rynek NewConnect).
8 sierpnia 2017 r. na stronie internetowej rynku NewConnect został opublikowany dokument informacyjny powstały w związku z planowanym debiutem Emitenta na tym rynku, w którym znajdowały się informacje o obowiązkach wynikających z art. 19 rozporządzenia MAR (s. 25- 27 dokumentu informacyjnego). W dokumencie tym zamieszczona została również informacja, że akcje serii A są przedmiotem własności m.in. B. B..
5 sierpnia 2020 r. Uchwałą Nr [...] Zarządu GPW w [...] S.A. z 4 sierpnia 2020 r. notowania Emitenta zostały zawieszone w związku z nieprzekazaniem raportu rocznego za rok 2019. Następnie, 12 sierpnia 2020 r. notowania Spółki zostały ponownie zawieszone, tym razem na żądanie Komisji, z powodu wystąpienia okoliczności wskazujących na możliwość dokonywania obrotu akcjami Spółki z naruszeniem obowiązków informacyjnych określonych w art. 19 rozporządzenia MAR (dotyczyło to naruszeń, których dopuściła się m.in. Strona.
W okresie zawieszenia obrotu akcjami Spółki, tj. 31 sierpnia 2020 r. Komisja opublikowała komunikat o wszczęciu postępowania administracyjnego m.in. wobec osoby blisko związanej z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce.
B. B. w okresie od 19 kwietnia 2016 r. do 2 października 2017 r. pełniła w [...] funkcję prezesa zarządu. Ponadto jest małżonką W. B., który uchwałą nr [...] rady nadzorczej [...] z 25 września 2017 r. został powołany na stanowisko prezesa zarządu [...] (ze skutkiem na dzień 2 października 2017 r.) i funkcję tę pełnił do 30 września 2020 r., tj. do dnia podjęcia przez radę nadzorczą [...] uchwały nr [...] w sprawie odwołania go z funkcji prezesa zarządu na podstawie art. 388 oraz art. 368 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych.
Z udzielonej Komisji przez Emitenta odpowiedzi, wynika, że Spółka nie posiadała listy osób blisko związanych z osobami pełniącymi w Spółce obowiązki zarządcze, sporządzonej na podstawie art. 19 ust. 5 zd. 2 rozporządzenia MAR. Spółka wskazała, że zgłaszała osobom pełniącym obowiązki zarządcze konieczność przedstawienia listy osób blisko z nimi związanych, jednak żadna z tych osób nie udokumentowała Spółce faktu posiadania osób blisko związanych (rodzinnie lub biznesowo).
B. B. była stroną Umowy świadczenia usług maklerskich przez Dom Maklerski [...] S.A. prowadzonej dla rachunku nr [...].
Strona przed dokonaniem pierwszej transakcji zbycia posiadała 241 000 akcji Emitenta, stanowiących 20,42% w ogólnej liczbie głosów. Według stanu na dzień 20 lipca 2020 r., czyli po dokonaniu rozrachunku ostatnich transakcji objętych niniejszym postępowaniem, nastąpiło całkowite wycofanie Strony z akcjonariatu Emitenta.
Z analizy zestawienia transakcji oraz historii rachunku papierów wartościowych rachunku prowadzonego w [...] Biuro Maklerskie S.A. o numerze [...] na rzecz Strony wynika, że Strona dokonała w okresie od 31 stycznia 2020 r. do 16 lipca 2020 r. na akcjach [...].
Łączna wartość transakcji dokonanych przez Stronę na akcjach Spółki, co do których spoczywał na Stronie obowiązek informacyjny z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, wyniosła 3 641 020,90 zł (w tym transakcje sprzedaży łącznie 3 476 784,20 zł, a transakcje kupna łącznie 164 236,70 zł). Nie uwzględniając kosztów obsługi i podatkowych Strona zrealizowała przychód w wysokości ponad 3,3 mln zł.
Organ wskazał, że do dnia wydania zaskarżonej decyzji, B. B. nie przekazała KNF notyfikacji w trybie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR w zakresie transakcji dokonanych od 28 kwietnia 2020 r. do 16 lipca 2020 r. Również do [...] nie wpłynęły pochodzące od Strony powiadomienia we wskazanym zakresie i Spółka nie publikowała raportów bieżących dotyczących ww. transakcji.
W czasie dokonywania przez Stronę transakcji na akcjach [...] doszło do istotnych wahań kursu akcji Spółki oraz wolumenu ich obrotu. W okresie od 1 stycznia 2019 r. do 27 kwietnia 2020 r. (tj. dzień przed dokonaniem przez Stronę pierwszej transakcji objętej zakresem postępowania) średni wolumen obrotu wynosił 270 sztuk, podczas gdy już w okresie od 28 kwietnia 2020 r. (dzień pierwszej transakcji dokonanej przez Stronę w 2020 r. na akcjach [...]) do 16 lipca 2020 r. (dzień ostatniej transakcji dokonanej przez Stronę na akcjach [...]) średni wolumen obrotu wyniósł 23 029 sztuk. 28 kwietnia 2020 r. Strona dokonała transakcji sprzedaży akcji (zawierając jednocześnie transakcje kupna o niewielkim wolumenie) przy kursie akcji wynoszącym 11,30 zł i kontynuowała sprzedaż do 16 lipca 2020 r., kiedy kurs akcji wynosił już 22,60 zł. W okresie od 28 kwietnia do 16 lipca 2020 r. B. B. dokonała transakcji nabycia łącznie 12 076 oraz zbycia łącznie 252 110 akcji Spółki. Do końca 2019 r. obrót akcjami Spółki nie charakteryzował się zbyt dużym wolumenem obrotu - w okresie od debiutu Spółki na rynku NewConnect do końca 2019 r. średni obrót na sesji wyniósł bowiem 103 szt., podczas gdy w 2020 r. [...] znalazła się na 21 miejscu pod względem wartości obrotu zrealizowanego na rynku NewConnect spośród wszystkich 380 spółek notowanych dla całego 2020 r.
W złożonych w toku postępowania zeznaniach Strona wskazała, że w czasie dokonywania ww. transakcji nie były jej znane zawarte w rozporządzeniu MAR regulacje prawne odnoszące się do zawiadamiania KNF oraz emitentów o transakcjach dokonywanych przez osoby blisko związane z osobami pełniącymi obowiązki zarządcze u emitentów papierów wartościowych. Regulacje te nie zostały jej przedstawione przez Spółkę ani przez Autoryzowanego Doradcę również w momencie, gdy Strona pełniła obowiązki prezesa zarządu [...]. W odpowiedzi na wezwanie Komisji dotyczące wskazania przyczyn braku powiadomienia Emitenta i Komisji o transakcjach dokonanych od 28 kwietnia 2020 r. do 16 lipca 2020 r. niezwłocznie i nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia dokonania transakcji, Strona wskazała, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od Autoryzowanego Doradcy (w czasie gdy Strona pełniła funkcję prezesa zarządu [...] - a więc przed dokonywaniem transakcji na akcjach Spółki objętych postępowaniem) spoczywał na niej obowiązek poinformowania o transakcjach Emitenta oraz KNF w przeciągu sześciu dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.
Na podstawie zeznań złożonych przez Stronę oraz przez [...], KNF ustaliła, że brak jest dowodów na to, że w okresie pełnienia przez B. B. funkcji prezesa zarządu Emitenta Strona została powiadomiona przez Emitenta na piśmie, zgodnie z dyspozycją art. 19 ust. 5 rozporządzenia MAR, o obowiązkach osób pełniących obowiązki zarządcze wynikających z art. 19 rozporządzenia MAR. Strona zeznała natomiast, że nie została poinformowana o nich przez swojego męża – W. B..
Wobec powyższego Komisja przyjęła, że wobec Strony nie został wykonany obowiązek informacyjny z art. 19 ust. 5 rozporządzenia MAR.
Tak ustaloną okoliczność Komisja uwzględniła na korzyść Strony. W zaskarżonej Decyzji Komisja niewątpliwie dała temu wyraz uwzględniając ją jako łagodzącą wymiar kary nakładanej na Stronę, przy rozważaniu stopnia odpowiedzialności Strony.
W złożonych w toku postępowania zeznaniach, Strona jako zasadniczą przyczynę dokonania transakcji na akcjach [...] w okresie od 28 kwietnia 2020 r. do 16 lipca 2020 r. wskazała "konieczność opłacenia rachunków za zakup kombinezonów ochrony medycznej (konieczność wynikająca z pandemii wirusa SARS-Co V2)które zakupione zostały cełem minimalizacji epidemii SARS-CoV2". Strona wyjaśniła ponadto, że środki pochodzące z transakcji przeznaczyła na pożyczkę do [...] Sp. z o.o. (dalej: "[...]") celem zakupu kombinezonów medycznych. W odpowiedzi na wezwanie Komisji, Strona przekazała potwierdzenia przelewów (tj. 6 przelewów na łączną kwotę 300 000 zł oraz 3 przelewy na łączną kwotę 247 700 euro) środków pieniężnych na konto spółki [...] tytułem pożyczki, a także potwierdzenia przelewów (tj. 4 przelewy na łączną kwotę 278 387 euro) środków pieniężnych z konta [...] na rzecz spółki [...] GMBH z siedzibą w Niemczech tytułem zapłaty za zamówienie. W zeznaniach z 16 lutego 2021 r. Strona poinformowała także, że 27 lutego 2020 r. zbyła wszystkie posiadane przez siebie udziały w [...] na rzecz [...] oraz wskazała, że "od tego dnia [...] S.A. jest 100% akcjonariuszem spółki [...] Sp. z o.o."
Na podstawie publicznie dostępnych danych, KNF ustaliła, że w ostatnich latach Strona pełniła nie tylko funkcję prezesa zarządu [...], ale również funkcję prezesa zarządu [...] (w okresie od 10 czerwca 2019 r. do 27 maja 2020 r.), a także funkcję prokurenta [...] (od 8 stycznia 2018 r. do 25 listopada 2020 r). Ponadto, zgodnie z zeznaniami Strony z 16 lutego 2021 r., Strona w okresie od stycznia do września 2020 r. była zatrudniona w Spółce na stanowisku Dyrektora do spraw operacyjnych.
W zakresie aktualnej sytuacji finansowej i osobistej organ ustalił, że Strona w 2022 r. i 2023 r. nie osiągnęła żadnych dochodów, nie jest zatrudniona i nie prowadzi działalności gospodarczej. B. B. wskazała również, że nie posiada ruchomości o wartości powyżej 10 000 zł, natomiast posiada dwie nieruchomości położone w [...] o łącznej wartości 1,4 min złotych, z czego jedna obciążona jest hipoteką umowną do kwoty 620 000 złotych na rzecz Banku [...]. Zgodnie z ww. zeznaniami Strona posiada środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie 2350,42 złotych. Strona zadeklarowała, że na jej utrzymaniu pozostaje małoletnie dziecko (córka w wieku 16 lat) i w 2022 r. został orzeczony jej rozwód z W. B. (bez zasądzenia alimentów na rzecz Strony). Zgodnie z ww. zeznaniami miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą 7000 zł i Strona pokrywa je z środków uzyskiwanych od rodziców i byłego męża – W. B.. Strona wskazała również, że udzieliła pożyczki w kwocie około 1,4 min spółce [...], której do chwili obecnej nie odzyskała. Ponadto Strona zeznała, że zarówno w czasie dokonywania transakcji objętych przedmiotowym postępowaniem, jak i obecnie cierpi na ciężką chorobę psychiczną, w związku z czym pozostaje pod stałą opieką lekarza psychiatry.
Odwołując się do z art. 3 ust. 1 pkt 25 lit. A, art. 3 ust. 1 pkt 26 lit. A, art. 19 ust. 1 lit. A i ust. 8 rozporządzenia MAR oraz art. 175 ust. 1 i 3 oraz art. 176f ustawy o obrocie organ wskazał, że osoba będąca małżonkiem prezesa zarządu emitenta, jako osoba blisko związana z osobą pełniącą obowiązki zarządcze, w sytuacji, gdy wartość dokonanych przez nią transakcji na akcjach danego emitenta w trakcie jednego roku kalendarzowego osiągnęła próg 5 000 euro, jest zobowiązana powiadomić emitenta oraz Komisję o każdej kolejnej transakcji niezwłocznie i nie później niż w terminie 3 dni roboczych po dniu transakcji.
Strona była osobą blisko związaną z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 26 lit. a rozporządzenia MAR. B. B. była bowiem małżonką W. B., który w okresie od 2 października 2017 r. do 30 września 2020 r. pełnił w Spółce funkcję prezesa zarządu (był osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce).
W związku z powyższym, Strona od 2 października 2017 r. do 30 września 2020 r. była objęta obowiązkiem przekazywania do Emitenta i Komisji, informacji o każdej transakcji dokonanej na akcjach Emitenta na rachunek własny, począwszy od osiągnięcia, w trakcie jednego roku kalendarzowego przez dokonane transakcje, progu łącznej kwoty 5 000 euro. Obowiązek powyższy powinien być przez Stronę wykonany niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych po dniu transakcji.
Strona w wyżej wskazanym okresie dokonywała na własny rachunek transakcji zbycia i nabycia akcji Spółki na rachunku papierów wartościowych, którego była posiadaczem (transakcje z 2020 r.). W przypadku transakcji dokonywanych przez B. B. w 2020 r. przekroczenie progu 5 000 euro nastąpiło w dniu zawarcia transakcji kupna i sprzedaży akcji Emitenta z 28 kwietnia 2020 r. Strona była zatem zobowiązana do zawiadomienia o transakcjach dokonanych w tym dniu, jak również każdej kolejnej, aż do 30 września 2020 r. (tj. do dnia odwołania W. B. z funkcji prezesa zarządu Spółki), niezależnie od ich wartości.
Komisja wskazała, że termin na złożenie zawiadomienia określony w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR odnosi się do doręczenia zawiadomienia Komisji i spółce publicznej, a więc zawiadomienie powinno dotrzeć do adresata niezwłocznie, nie później jednak niż w 3 dni robocze po dniu transakcji. W przypadku transakcji analizowanych w postępowaniu, terminowe złożenie zawiadomień nie nastąpiło w odniesieniu zarówno do Komisji jak i Spółki, pomimo przekroczenia przez Stronę w 2020 r. łącznej kwoty 5 000 euro już transakcjami na akcjach [...] dokonanymi 28 kwietnia 2020 r.
Strona 68 razy naruszyła art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, gdyż nie zawiadomiła Komisji i Emitenta niezwłocznie i nie później niż w 3 dni robocze po dniu transakcji o dokonaniu transakcji:
kupna 130 akcji o łącznej wartości 1 380,50 zł zawartej 28 kwietnia 2020 r.,
sprzedaży 1 577 akcji o łącznej wartości 16 896,70 zł zawartej 28 kwietnia 2020 r.,
kupna 26 akcji o łącznej wartości 281 zł zawartej 30 kwietnia 2020 r.,
sprzedaży 3 223 akcji o łącznej wartości 33 293,30 zł zawartej 30 kwietnia 2020 r.,
kupna 262 akcji o łącznej wartości 2 593,95 zł zawartej 4 maja 2020 r.,
sprzedaży 7 380 akcji o łącznej wartości 74 004,15 zł zawartej 4 maja 2020 r.,
kupna 120 akcji o łącznej wartości 1 281 zł zawartej 5 maja 2020 r.,
sprzedaży 3 362 akcji o łącznej wartości 34 874,70 zł zawartej 5 maja 2020 r.,
kupna 91 akcji o łącznej wartości 1 000,40 zł zawartej 7 maja 2020 r.,
sprzedaży 24 459 akcji o łącznej wartości 267 898,20 zł zawartej 7 maja 2020 r.,
kupna 19 akcji o łącznej wartości 203,30 zł zawartej 11 maja 2020 r.,
sprzedaży 313 akcji o łącznej wartości 3 223,90 zł zawartej 11 maja 2020 r.,
kupna 20 akcji o łącznej wartości 194,50 zł zawartej 18 maja 2020 r.,
sprzedaży 3 598 akcji o łącznej wartości 34 911,50 zł zawartej 18 maja 2020 r.,
kupna 20 akcji o łącznej wartości 190 zł zawartej 21 maja 2020 r.,
sprzedaży 1 756 akcji o łącznej wartości 16 412,40 zł zawartej 21 maja 2020 r.,
kupna 110 akcji o łącznej wartości 1 001 zł zawartej 22 maja 2020 r.,
sprzedaży 5 870 akcji o łącznej wartości 51 242,66 zł zawartej 22 maja 2020 r.,
kupna 50 akcji o łącznej wartości 461,50 zł zawartej 25 maja 2020 r.,
sprzedaży 1 448 akcji o łącznej wartości 13 481,30 zł zawartej 25 maja 2020 r.,
kupna 300 akcji o łącznej wartości 2 702,75 zł zawartej 26 maja 2020 r.,
sprzedaży 6 182 akcji o łącznej wartości 54 830,15 zł zawartej 26 maja 2020 r.,
kupna 63 akcji o łącznej wartości 585,90 zł zawartej 28 maja 2020 r.,
kupna 10 akcji o łącznej wartości 118 zł zawartej 3 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 1010 akcji o łącznej wartości 14 140 zł zawartej 3 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 2 026 akcji o łącznej wartości 28 456 zł zawartej 4 czerwca 2020 r.,
kupna 150 akcji o łącznej wartości 2 041,80 zł zawartej 5 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 2 873 akcji o łącznej wartości 38 810,30 zł zawartej 5 czerwca 2020 r.,
kupna 70 akcji o łącznej wartości 893,10 zł zawartej 8 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 4 287 akcji o łącznej wartości 51 391,50 zł zawartej 8 czerwca 2020 r.,
kupna 10 akcji o łącznej wartości 133 zł zawartej 9 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 600 akcji o łącznej wartości 7 800 zł zawartej 9 czerwca 2020 r.,
kupna 245 akcji o łącznej wartości 2 922 zł zawartej 10 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 7 185 akcji o łącznej wartości 80 513,70 zł zawartej 10 czerwca 2020 r.,
kupna 760 akcji o łącznej wartości 8 650 zł zawartej 12 czerwca 2020 r.,
kupna 1 060 akcji o łącznej wartości 12 580,60 zł zawartej 15 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 1 600 akcji o łącznej wartości 17 312,80 zł zawartej 15 czerwca 2020 r.,
kupna 710 akcji o łącznej wartości 7 503,20 zł zawartej 16 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 26 892 akcji o łącznej wartości 274 402,20 zł zawartej 16 czerwca 2020 r.,
kupna 40 akcji o łącznej wartości 428 zł zawartej 17 czerwca 2020 r.,
kupna 100 akcji o łącznej wartości 1 039 zł zawartej 18 czerwca 2020 r.,
kupna 110 akcji o łącznej wartości 1 138 zł zawartej 19 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 1915 akcji o łącznej wartości 19 252,60 zł zawartej 19 czerwca 2020 r.,
kupna 100 akcji o łącznej wartości 1 075 zł zawartej 22 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 538 akcji o łącznej wartości 5 864,20 zł zawartej 22 czerwca 2020 r.,
kupna 290 akcji o łącznej wartości 3 653,40 zł zawartej 23 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 14 417akcji o łącznej wartości 173 595,90 zł zawartej 23 czerwca 2020 r.,
kupna 450 akcji o łącznej wartości 5 526,10 zł zawartej 24 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 3 486 akcji o łącznej wartości 41 631,40 zł zawartej 24 czerwca 2020 r.,
kupna 100 akcji o łącznej wartości 1 173 zł zawartej 25 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 3 820 akcji o łącznej wartości 42 616,20 zł zawartej 25 czerwca 2020 r.,
kupna 3 170 akcji o łącznej wartości 39 314,80 zł zawartej 26 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 18 595 akcji o łącznej wartości 216 211 zł zawartej 26 czerwca 2020 r.,
kupna 50 akcji o łącznej wartości 810 zł zawartej 29 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 4 856 akcji o łącznej wartości 74 981,70 zł zawartej 29 czerwca 2020 r.,
kupna 150 akcji o łącznej wartości 2 499,80 zł zawartej 30 czerwca 2020 r.,
sprzedaży 6 022 akcji o łącznej wartości 97 665,90 zł zawartej 30 czerwca 2020 r.,
kupna 700 akcji o łącznej wartości 10 447 zł zawartej 1 lipca 2020 r.,
sprzedaży 16 092 akcji o łącznej wartości 221 753,50 zł zawartej 1 lipca 2020 r.,
kupna 528 akcji o łącznej wartości 9 497,10 zł zawartej 6 lipca 2020 r.,
sprzedaży 14 722 akcji o łącznej wartości 257 305,50 zł zawartej 6 lipca 2020 r.,
kupna 1 702 akcji o łącznej wartości 34 068,80 zł zawartej 7 lipca 2020 r.,
sprzedaży 53 473 akcji o łącznej wartości 1 050 178,10 zł zawartej 7 lipca 2020 r.,
kupna 30 akcji o łącznej wartości 587,20 zł zawartej 8 lipca 2020 r.,
sprzedaży 4 505 akcji o łącznej wartości 87 505,90 zł zawartej 8 lipca 2020 r.,
kupna 330 akcji o łącznej wartości 6 262 zł zawartej 9 lipca 2020 r.,
sprzedaży 3 900 akcji o łącznej wartości 71 511 zł zawartej 9 lipca 2020 r.,
sprzedaży 128 akcji o łącznej wartości 2 816 zł zawartej 16 lipca 2020 r.
Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, że obowiązek notyfikacyjny z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR jest obowiązkiem odrębnym i niezależnym od obowiązku z art. 69 ust. 1 pkt 1) ustawy o ofercie - inny jest maksymalny termin na przekazanie informacji i inny jest zakres ustanowionych w tych przepisach obowiązków, zatem zawiadomień dokonanych przez Stronę na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie, nie można uznać za realizację ciążącego na Stronie obowiązku z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR.
Komisja w Decyzji uwzględniła jednak fakt, że Emitent opublikował 19 lipca 2020 r. raport bieżący nr [...] (k. 639-641), w którym poinformował o wpłynięciu 17 lipca 2020 r. zawiadomienia od Strony w trybie art. 69 ustawy o ofercie, a 21 sierpnia 2020 r. raport bieżący nr [...] (k. 642- 646), w którym poinformował o wpłynięciu w tym dniu zawiadomień od Strony w trybie art. 69 ustawy o ofercie (datowanych na: 11 maja 2020 r., 6 czerwca 2020 r., 3 lipca 2020 r. oraz 14 lipca 2020 r.). Komisja dostrzegła, że trwający stan dezinformacji o transakcjach Strony został w pewnej mierze na skutek wskazanych powyższej raportów zniwelowany. Mając powyższe na uwadze w Decyzji Komisja uwzględniła tą okoliczność w ramach oceny wagi naruszenia Strony - w pewnym zakresie na korzyść Strony.
Organ wskazał, że Strona w przypadku dokonywania w jednym dniu zarówno transakcji kupna akcji [...] jak i ich sprzedaży, była zobowiązana do przekazania co najmniej dwóch oddzielnych zawiadomień - osobne zawiadomienia w odniesieniu do transakcji kupna akcji i osobne zawiadomienie w odniesieniu do transakcji sprzedaży z danego dnia. Strona zatem błędnie upatruje liczbę naruszeń (68) z liczbą dni, w których zawierane były transakcje (37 dni).
Komisja wywodziła, że przepisy administracyjne mające zastosowanie w sprawie nie przewidują przesłanek ekskulpacyjnych, które uwalniałyby naruszyciela od sankcji administracyjnej w sytuacji wykazania, że do naruszenia doszło pomimo braku jego winy. Przede wszystkim w rozporządzeniu MAR brak jest przepisów wyłączających odpowiedzialność osoby, która nie została poinformowana o obowiązku wynikającym z art. 19 ust. 1 tego rozporządzenia. Zatem niezastosowanie się przez Emitenta do obowiązku wynikającego z art. 19 ust. 5 rozporządzenia MAR i niepoinformowanie W. B. (jako prezesa zarządu [...]) o obowiązkach wynikających z art. 19 rozporządzenia MAR, a następnie niepoinformowanie przez niego Strony, jako osoby z nim blisko związanej, nie ma znaczenia dla samej odpowiedzialności B. B.. To bowiem już sam fakt niedokonania powiadomień o transakcjach stanowi naruszenie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR i jest jednocześnie podstawą odpowiedzialności administracyjnej. Powyższe może jednak mieć wpływ na ocenę okoliczności sprawy i wysokość nakładanej kary. Dokonując oceny stopnia odpowiedzialności Strony, Komisja uwzględniła zatem w pewnym zakresie na korzyść Strony, że wbrew dyspozycji art. 19 ust. 5 rozporządzenia MAR, B. B., jako osoba blisko związana z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Emitencie, nie została poinformowana o ciążących na niej obowiązkach wynikających z art. 19 rozporządzenia MAR.
Okolicznością zwalniającą Stronę z odpowiedzialności nie jest również uzyskana przez nią informacja (bądź jej brak) od Autoryzowanego Doradcy
Komisja stanęła na stanowisku, że osoba, która podejmuje decyzję o uczestniczeniu w obrocie papierami wartościowymi, przyjmuje odpowiedzialność za rzetelne wywiązywanie się z wszelkich powinności, jakie są z tym związane.
W ocenie organu brak informowania przez Stronę o transakcjach dokonywanych przez nią w okresie prawie 3 miesięcy (tj. od 28 kwietnia 2020 r. do 16 lipca 2020 r.) i utrzymujący się w związku z tym stan dezinformacji, naruszał podstawową zasadę transparentności rynku kapitałowego, a tym samym stanowiło to oczywiste naruszenie interesów inwestorów i było działaniem na ich szkodę. Wbrew stanowisku Strony, powstałej na skutek zaniechań Strony luki informacyjnej nie niwelowały publikowane w analizowanym okresie sprawozdania finansowe Emitenta, prezentujące dane dotyczące struktury akcjonariatu czy też przedstawione przez Stronę zawiadomienia przekazywane w trybie art. 69 ustawy o ofercie.
Niemniej, Komisja rozważając wagę naruszenia, uwzględniła w pewnym zakresie na korzyść Strony fakt, że Emitent opublikował 19 lipca 2020 r. i 21 sierpnia 2020 r. raporty bieżące, w którym poinformował o wpłynięciu zawiadomień Strony, dokonanych w trybie art. 69 ustawy o ofercie.
Komisja wskazała, że w okresie dokonywania przez Stronę transakcji objętych niniejszym postępowaniem nastąpił istotny, bo aż 2-krotny wzrost kursu notowań akcji Spółki. Strona rozpoczęła konsekwentną sprzedaż posiadanych akcji 28 kwietnia 2020 r. przy kursie akcji wynoszącym 11,30 zł i kontynuowała ją do 16 lipca 2020 r., kiedy kurs akcji wynosił 22,60 zł. Strona zawierała jednocześnie transakcje kupna o niewielkim wolumenie, przy czym wolumen transakcji sprzedaży akcji Spółki przez Stronę był znacząco, bo aż 21-krotnie większy niż wolumen poszczególnych transakcji kupna. W tym czasie inwestorzy dokonywali transakcji nie posiadając wiedzy o transakcjach osoby blisko związanej z prezesem zarządu [...], z których zdecydowaną większość stanowiły transakcje sprzedaży o łącznej wartości przekraczającej 3,3 min zł. Inni uczestnicy rynku nie posiadali wiedzy o wyprzedawaniu akcji przez znaczącego akcjonariusza Spółki i jednocześnie osobę blisko związaną z prezesem zarządu Spółki (i zarazem również jej znaczącego akcjonariusza) oraz wpływie dokonywanych transakcji na kurs notowań akcji Spółki oraz wolumen ich obrotu, a w konsekwencji nie mogli uwzględnić tych informacji w podejmowanych przez siebie decyzjach. Brak informacji o objętych przedmiotowym postępowaniem transakcjach niewątpliwie stanowił więc pokrzywdzenie interesów inwestorów, co stanowiło działanie na ich szkodę. Prawidłowe jest więc uwzględnienie powyższej kwestii przy ocenie stopnia odpowiedzialności Strony na jej niekorzyść. Powyższych ustaleń nie niweczą załączone przez Stronę publicznie dostępne wydruki notowań akcji Spółki w okresach sprzed i po dokonaniu przez Stronę transakcji. Wydruk z historii notowań akcji [...] za okres 2 stycznia 2020 r. - 28 kwietnia 2020 r. potwierdzają ustalenia o istotnym wzroście wolumenu obrotu akcji Emitenta w czasie dokonywania przez Stronę przedmiotowych transakcji. Na marginesie organ wskazał, że załączone przez Stronę wydruki notowań akcji [...] z okresu po dokonaniu przedmiotowych transakcji, obejmują okres kiedy to transakcji na akcjach Spółki dokonywał małżonek Strony, będący wówczas prezesem zarządu Emitenta.
Wbrew stanowisku Strony, Komisja nie pominęła przy wydawaniu Decyzji okoliczności dotyczących przeznaczenia przez Stronę środków uzyskanych z transakcji objętych przedmiotowym postępowaniem. Komisja oceniła, że przedstawione przez Stronę okoliczności udzielenia przez nią pożyczki spółce [...] pozostają bez wpływu na odpowiedzialność Strony za uchybienie obowiązkom informacyjnym wynikającym z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Organ zwrócił uwagę, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest odpowiedzialność Strony za samo dokonanie transakcji, a brak notyfikacji o ich dokonaniu. Przyczyny dokonania transakcji nie są więc istotne dla przedmiotu niniejszego postępowania.
Odnosząc się do kwestii korzyści uzyskanej przez Stronę z dokonanych transakcji Komisja podkreśliła, że przepisy rozporządzenia MAR nie uzależniają odpowiedzialności osoby blisko związanej od tego, czy dokonując transakcji, osiągnęła czy też nie zysk. Okoliczności te są irrelewantne z punktu widzenia możliwości przypisania Stronie naruszenia art, 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Ewentualne korzyści uzyskane z naruszenia, a nie z dokonywanych transakcji, są natomiast jedną z okoliczności, które powinny zostać uwzględnione przy miarkowaniu wysokości kary pieniężnej nakładanej na podmiot dopuszczający się naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Komisja wskazała, że z uwagi na charakter naruszenia, nie sposób ustalić precyzyjnie wysokości korzyści uzyskanych przez Stronę w związku z brakiem przekazania zawiadomień o transakcjach w trybie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR.
Komisja uznała, że okoliczność stanu zdrowia psychicznego Strony nie wpływa w niniejszej sprawie na stopień odpowiedzialności Strony za dokonane naruszenia. Komisja nie negowała faktu, że Strona może mieć problemy natury psychicznej, jednakże uznała, że samo ich występowanie nie skutkuje zwolnieniem Strony z odpowiedzialności za zaniechanie realizacji obowiązków informacyjnych spoczywających na niej w związku z dokonaniem transakcji na akcjach [...]. Przedstawione przez Stronę okoliczności i dokumenty nie wskazują aby Strona miała problemy z postrzeganiem rzeczywistości i aby podejmowała decyzje dotyczące obrotu akcjami Emitenta w nieświadomości. Z załączonej przez Stronę historii choroby i złożonych przez nią zeznań wynika, że uczęszczała ona na wizyty do lekarza psychiatry i stosowała leczenie od 2017 r. Natomiast z danych zawartych w KRS Emitenta wynika, że po odwołaniu Strony z funkcji prezesa zarządu [...], Strona od 8 stycznia 2018 r. do 25 listopada 2020 r. pełniła funkcję prokurenta Spółki. Strona w zeznaniach z 16 lutego 2021 r. wskazała również, że w okresie od stycznia do września 2020 r. była zatrudniona w [...] na stanowisku Dyrektora do spraw operacyjnych. Pomimo leczenia B. B. była więc aktywna zawodowo. Ze złożonych przez Stronę zeznań wynika również, że zawierała ona inne umowy cywilnoprawne - sprzedaż udziałów [...] czy udzielenie pożyczki. Ocena powyższych okoliczności prowadzi do logicznych wniosków, że Strona nie miała problemów ze zdolnością do podejmowania decyzji, a choroba jakiej doświadczała, nie uniemożliwiała jej aktywności zawodowej i rozporządzania swoim majątkiem.
Ocena wszystkich okoliczności sprawy oraz całokształtu zgromadzonych w postępowaniu dowodów prowadzi do wniosku, że problemy zdrowotne Strony nie stanowiły przeszkody do należytego wywiązania się przez nią z ciążących na niej obowiązków notyfikacyjnych.
Komisja doszła do wniosku, że choroba jakiej doświadcza Strona nie pozbawia jej możliwości uzyskiwania dochodu. B. B. nie przedstawiła żadnej dokumentacji, z której wynikałoby, że ze względu na sytuację zdrowotną jest niezdolna do podjęcia zatrudnienia i wykluczona z rynku pracy.
Komisja oceniła, że zeznania Strony, w zakresie w jakim odnoszą się do jej sytuacji finansowej są wewnętrznie sprzeczne i niespójne. Wskazała na deklarowane przez Stronę w zeznaniach z 16 marca 2022 r. zadłużenie w wysokości 2,1 min zł mające wynikać z faktu udzielenia przez Stronę pożyczki [...], podczas gdy Strona w toku postępowania podnosiła, że po pierwsze ww. pożyczka opiewała na kwotę 1,4 min zł, po drugie Strona w swoich zeznaniach wskazywała, że to właśnie środki uzyskane z transakcji objętych przedmiotowym postępowaniem zostały przeznaczone na pożyczkę dla [...] w kwocie 1,4 min zł (np. pismo Strony datowane na 7 października 2020 r.). Strona raz wskazuje więc, że środki uzyskane z transakcji na akcjach [...] przeznaczyła na udzielenie pożyczki [...], w innym miejscu wskazuje natomiast, że sama zaciągnęła zobowiązanie w celu udzielenia tej pożyczki. Strona nie przedstawiła przy tym żadnych dowodów świadczących o faktycznym zaciągnięciu przez nią zobowiązania. W zeznaniach dotyczących sytuacji finansowej datowanych na 16 lutego 2021 r. Strona wskazała natomiast, że nie posiada żadnego zadłużenia. Ponadto Strona w żaden sposób nie wyjaśniła w złożonych przez siebie zeznaniach, jaka jest zależność pomiędzy kwotą 1,4 min zł a 2,1 min zł w kontekście wspomnianej pożyczki. Z kolei z samej istoty umowy pożyczki wynika, że z tytułu udzielenia przez Stronę pożyczki dla [...], Stronie przysługuje roszczenie o jej zwrot. B. B. nie przedstawiła natomiast żadnych dowodów świadczących o nieściągalności zobowiązania jakie przysługuje jej od [...]. Strona nie wskazała w zeznaniach na jaki okres została zawarta umowa pożyczki, a także czy jej roszczenie o zwrot pożyczki stało się już wymagalne, ograniczając się w tym zakresie jedynie do stwierdzenia, że pożyczka nie została spłacona. Uwadze Komisji nie umknął także fakt, że Strona pomija w zeznaniach, iż kwota udzielonej przez nią pożyczki to 1,4 min zł, podczas gdy z zestawienia transakcji Strony wynika, że bez uwzględnienia kosztów obsługi i podatkowych Strona zrealizowała w wyniku dokonania transakcji na akcjach [...] przychód w wysokości ponad 3,3 min zł. Strona nie wykazała sposobu wydatkowania pozostałych środków uzyskanych z transakcji sprzedaży akcji.
Strona pozostawała właścicielem 4 nieruchomości o łącznej deklarowanej przez nią wartości 4,4 min zł. W ocenie Komisji bez znaczenia dla oceny przedmiotowej przesłanki pozostaje podnoszona przez Stronę okoliczność niemożliwości upłynnienia posiadanych przez Stronę nieruchomości. Na marginesie Komisja wskazała, że skoro nieruchomości te są przedmiotem umowy najmu na rzecz Emitenta to z tego tytułu, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, Strona powinna osiągać dochód. Jeżeli natomiast Strona zdecydowała się na nieodpłatne udostępnienie Swoich nieruchomości, to prowadzi to do wniosku, że jej sytuacja finansowa jest na tyle dobra, że pozwala jej na rezygnację z potencjalnego źródła dochodu.
Ponadto z zestawienia tych zeznań z zeznaniami z 16 marca 2022 r. wynika, że w okresie pomiędzy 16 marca 2022 r. a 12 maja 2023 r. majątek Strony został pomniejszony o dwie nieruchomości: działkę nr [...] położoną w [...], ul. [...], o wartości 2 min złotych oraz działkę nr [...]położoną w [...], ul. [...], o wartości 2 min złotych. Strona w złożonych zeznaniach nie wskazała sposobu rozdysponowania ww. nieruchomościami oraz kwoty uzyskanego z tego tytułu dochodu, ani ewentualnego celu na, który przeznaczyła uzyskane w wyniku wyzbycia się tych nieruchomości środki finansowe
Organ wskazał, że w sytuacji, gdy Strona świadomie rezygnuje ze złożenia zeznań w określonym zakresie, nie może następnie powoływać się na to, że Komisja nie uwzględniła okoliczności, co do których kierowała zapytania do Strony, skoro wobec zaniechania Strony nie była w stanie ich kompleksowo ocenić. Podkreśliła przy tym, że kierowane do Strony wezwania do przedstawienia jej sytuacji finansowej i osobistej, zawierały pouczenie, że nieudzielenie odpowiedzi na to wezwanie lub nie przedstawienie przez Stronę swojej sytuacji osobistej lub finansowej w pełnym zakresie, może spowodować nie wzięcie pod uwagę przesłanki "sytuacja finansowa osoby odpowiedzialnej za naruszenie", o której mowa w art. 31 ust. 1 lit. c Rozporządzenia MAR oraz przesłanki "warunki osobiste strony" przy ewentualnym wymiarze kary. Mając na względzie powyższe, Komisja po ponownym rozpatrzeniu Sprawy, podzieliła ocenę o nie zakwalifikowaniu przesłanki warunków osobistych i sytuacji finansowej Strony, ani na korzyść ani na niekorzyść Strony - oceniając ją neutralnie. Zaznaczyła jednocześnie, że brak przedstawienia przez Stronę pełnej informacji o jej warunkach osobistych i finansowych, nie stoi na przeszkodzie nałożeniu na Stronę kary pieniężnej. Przesłanka ta nie może być traktowana w kategoriach kluczowej, która ma decydujące znaczenie dla określenia wysokości kary pieniężnej. Komisja ponadto wskazuje, że ustalenie sytuacji finansowej i osobistej Strony, stanowi element nie tyle stanu faktycznego odnoszącego się do naruszeń prawa przez Stronę ile do przesłanek wymiaru kary. Bez tych informacji Komisja bowiem jest w stanie wykazać jednoznacznie, że naruszenia prawa w zakresie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR dokonane przez Stronę, miały miejsce.
W ocenie organu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez orzeczenie w stosunku do Strony kary pieniężnej nieproporcjonalnie wysokiej.
Organ wskazał, że nie ma znaczenia dla miarkowania, jak również dla oceny wysokości sankcji nakładanej na Stronę, w jakiej wysokości kary zostały dotychczas nałożone przez Komisję na inne osoby.
Organ wymierzył Stronie karę pieniężną w wysokości znacząco niższej od maksymalnego zagrożenia przewidzianego w art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie (nałożona kara stanowi 57% maksymalnego możliwego wymiaru kary), uwzględniając przy tym na korzyść Strony występujące w sprawie okoliczności. Dokonując bowiem oceny przesłanek nałożenia na Stronę kary, Komisja ustaliła i uwzględniła na korzyść współpracę Strony w toku postępowania oraz brak uprzednio popełnionych przez Stronę naruszeń. Natomiast w zakresie przesłanki stopnia odpowiedzialności, KNF jako okoliczność łagodzącą w pewnym zakresie uwzględniła, że Strona, wbrew dyspozycji art. 19 ust. 5 rozporządzenia MAR, nie została poinformowana o jej obowiązkach jako osoby blisko związanej z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce. Na korzyść Strony zostały również uwzględnione dokonywane przez Stronę zawiadomienia w trybie art. 69 ustawy o ofercie, jako w pewnej mierze niwelujące trwający stan dezinformacji. Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz dokonane w Decyzji ustalenia, w ocenie Komisji przy wymierzaniu kary uwzględnione zostały wszystkie okoliczności sprawy a nałożoną na Stronę karę pieniężną uznać należy za adekwatną do stwierdzonych naruszeń, która spełni zarówno funkcję prewencyjną, jak i represyjną. Komisja kierowała się dyrektywami wymiaru kary zawartymi w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR w zw. z art. 176f ustawy o obrocie.
Odwołując się do orzecznictwa organ wywodził, że brak jest możliwości wskazania kwotowo lub procentowo wpływu poszczególnych przesłanek, tak łagodzących jak i zaostrzających odpowiedzialność Strony, na wysokość nałożonej kary pieniężnej.
Organ uznał, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1) k.p.a. waga naruszeń, których dopuściła się Strona, nie jest znikoma, brak jest również spełnienia przesłanki zaprzestania naruszenia prawa przez Stronę. Naruszenia bowiem, których dopuściła się Strona są naruszeniami o charakterze skończonym, tym samym nie może być mowy o kumulatywnym spełnieniu przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR Komisja podkreśliła, że obowiązek raportowania osób pełniących obowiązki zarządcze oraz osób blisko z nimi związanych, o którym mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR powstaje z mocy prawa, niezależnie od powiadomienia tych osób przez emitenta lub osoby pełniące obowiązki zarządcze.
Rozważając wagę naruszeń, Komisja miała na uwadze cel i funkcję regulacji. Komisja wskazała, że w analizowanym przypadku inwestorzy pozbawieni zostali informacji o transakcjach dokonywanych przez osobę blisko związaną z prezesem zarządu Emitenta (a jednocześnie także byłą prezes zarządu Spółki), a tym samym podejmowane przez nich decyzje inwestycyjne były oparte o niekompletne informacje na temat Emitenta. W sposób oczywisty naruszało to podstawową zasadę transparentności rynku kapitałowego, a tym samym stanowiło naruszenie interesów inwestorów.
Informacja o transakcjach dokonywanych przez Stronę mogłaby mieć dla inwestorów istotne znaczenie, ponieważ Strona była powiązana osobowo z prezesem zarządu Emitenta (relacja małżeńska), a transakcje zbycia wskazywały na wycofywanie się z akcjonariatu osoby powiązanej z członkiem organu Spółki. Organ wskazał także, że wolumen transakcji sprzedaży akcji Spółki był znacząco, bo aż 21-krotnie większy niż wolumen poszczególnych transakcji kupna (co wynika z tabeli przedstawionej w stanie faktycznym sprawy). Podkreślenia wymaga również, iż przed dokonaniem pierwszej transakcji w okresie analizowanym w sprawie Strona posiadała 20,42% w ogólnej liczbie głosów, zaś po dokonaniu ostatniej transakcji w 16 lipca 2020 r. nastąpiło całkowicie wycofanie Strony z akcjonariatu [...]. Ponadto, wartość wszystkich transakcji na akcjach Emitenta, co do których Strona uchybiła obowiązkowi powiadomienia KNF i Spółki była znacząca - łącznie wyniosła bowiem 817 753,45 euro (tj. 3 641 020,90 zł). Nie były to pojedyncze, przypadkowe transakcje, lecz ich ciąg skutkujący wycofaniem się Strony z inwestycji w akcje [...]. Prawdopodobnym jest, że w związku z powyższym, uczestnicy rynku tym uważniej analizowaliby decyzje inwestycyjne podejmowane przez osobę blisko związaną z prezesem zarządu Emitenta i tym istotniejsza jest rzetelna realizacja obowiązków notyfikacyjnych na nim ciążących. Pozostali uczestnicy rynku tej rzetelnej informacji byli pozbawieni.
Komisja uznała, że z powodu niewykonania przez Stronę obowiązku informacyjnego inwestorzy nie dysponowali aktualnymi danymi co do częstotliwości i wolumenu transakcji na akcjach Emitenta dokonywanych przez Stronę (utrzymywał się stan dezinformacji). W przypadku Strony, inwestorzy przez długi okres (2-4 miesięcy) dokonywali obrotu, akcjami Emitenta pozbawieni tej informacji. Początkiem stanu dezinformacji był upływ terminu na przekazanie powiadomienia o pierwszej dokonanej transakcji (4 maja 2020 r.), zaś koniec stanu dezinformacji nastąpił z dniem podjęcia przez radę nadzorczą [...] uchwały o odwołaniu W. B. z funkcji prezesa zarządu (września 2020 r.) - gdyż Strona utraciła wówczas status osoby blisko związanej z osobą pełniącą w Spółce obowiązki zarządcze i nie ciążył już na niej obowiązek z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Poprzez to inwestorzy pozbawieni byli informacji o skali dokonywanych transakcji. Stan dezinformacji w niniejszej sprawie, trwający od 4 maja 2020 r. do 30 września 2020 r. należało uznać za długotrwały - mając na uwadze czas, jaki ustawodawca unijny przewidział na dokonanie zawiadomienia przez osoby blisko związane z osobami pełniącymi obowiązki zarządcze. Komisja dostrzegła również, że trwający stan dezinformacji o transakcjach Strony został w pewnej mierze na skutek dokonywanych przez Stronę zawiadomień w trybie art. 69 ustawy o ofercie zniwelowany, w związku z czym prawidłowo w Decyzji zostało uznane za zasadne uwzględnienie tej okoliczności w ramach oceny wagi naruszenia Strony - w pewnym zakresie na korzyść Strony.
Rozpatrując wagę naruszeń Strony, w ocenie KNF, nie można również pominąć, że w wyniku podejrzenia naruszenia obowiązków notyfikacyjnych określonych w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, m.in. przez osobę blisko związaną z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce, doszło do zawieszenia obrotu akcjami Emitenta. Jak wynika bowiem z poczynionych ustaleń faktycznych, 12 sierpnia 2020 r. miało miejsce zawieszenie obrotu akcjami Spółki w związku z żądaniem zgłoszonym przez KNF z uwagi na okoliczności wskazujące na możliwość dokonywania obrotu akcjami Spółki z naruszeniem interesów inwestorów. Obrót akcjami Emitenta został wznowiony 2 września 2020 r., już po opublikowaniu przez KNF 31 sierpnia 2020 r. komunikatu informującego o wszczęciu postępowania administracyjnego m.in. wobec osoby blisko związanej z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce w związku z podejrzeniem naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w zakresie transakcji dokonanych na własny rachunek na akcjach Spółki.
W ocenie organu poprzez dokonanie przez Stronę sześćdziesięciu ośmiu naruszeń została zachwiana zasada transparentności rynku, a naruszenia, których dopuściła się Strona, prawdopodobnie spowodowały straty u osób trzecich, w związku z czym słusznie w Decyzji okoliczność ta została wzięta pod uwagę na niekorzyść Strony.
Mając powyższe na uwadze Komisja uznała, że naruszenia dokonane przez Stronę stanowią naruszenia znacznej wagi, w związku z czym przesłanka wagi naruszenia wpłynęła zaostrzające na wymiar kary.
Strona aż sześćdziesiąt osiem razy nie dopełniła ciążących na niej obowiązków w zakresie powiadomienia Komisji i Emitenta. Naruszenia Strony miały charakter powtarzalny, ponieważ dotyczyły rodzajowo tożsamego obowiązku notyfikacyjnego wskazanego w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Z tych też względów przesłanka liczby i powtarzalności naruszeń została uwzględniona na niekorzyść Strony.
Ze względu na skończony charakter naruszenia Komisja oceniając wymiar kary nie wzięła pod uwagę czasu trwania naruszenia. Strona miała bowiem obowiązek zawiadomienia Komisji i Emitenta o dokonanych transakcjach niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia transakcji. Strona nie wypełniła obowiązku w ww. terminie, a więc doszło do naruszeń. Naruszenia mają zatem charakter skończony - bowiem zawiadomienia o transakcjach nie wpłynęły do określonych podmiotów w terminie. Stan dezinformacji - okres niewiedzy rynku kapitałowego co do transakcji sprzedaży akcji przez Stronę trwał w przypadku Strony 2-4 miesiące. Nie można jednak przyjąć, że czas naruszenia trwał odpowiednio tyle samo dni, gdyż ustawodawca przewidział krótki termin na wypełnienie obowiązku o zmianach stanu posiadania z uwagi na konieczność dostarczenia inwestorom bez zbędnej zwłoki informacji o składzie akcjonariatu w celu bieżącej reakcji i przekazania tej informacji np. po kilku miesiącach od naruszenia nie zrealizowałoby ww. celu. Uwzględniając powyższe przesłanka czasu naruszenia została potraktowana dla wymiaru kary jako neutralna.
W zakresie przesłanki stopnia odpowiedzialności Strony, Komisja uznała, że Strona powinna zapoznać się z ciążącymi na niej obowiązkami wynikającymi z obrotu akcjami spółki publicznej i powinna dołożyć należytej staranności w ich wykonaniu. Komisja zaznaczyła, że okoliczność stanu zdrowia psychicznego Strony nie wpływa w niniejszej sprawie na stopień jej odpowiedzialności za dokonane naruszenia.
Dokonując oceny tej przesłanki, Komisja uwzględniła, że Strona, wbrew dyspozycji art. 19 ust. 5 rozporządzenia MAR, nie została poinformowana o jej obowiązkach jako osoby blisko związanej z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Spółce. Jakkolwiek przepisy rozporządzenia MAR nie uzależniają realizacji obowiązków notyfikacyjnych osób blisko związanych z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR od faktu poinformowania o nich przez osobę pełniącą obowiązki zarządcze, to KNF uznała za zasadne uwzględnienie tej okoliczności w ramach oceny przesłanki stopnia odpowiedzialności Strony - w pewnym zakresie na korzyść Strony.
Komisja przyjęła znaczny stopień odpowiedzialności Strony, w związku z czym przesłanka stopnia odpowiedzialności wpłynęła zaostrzające na wymiar kary.
W Decyzji został ustalony brak uprzednio popełnionych przez Stronę naruszeń i przy wymiarze kary przesłanka ta została uwzględniona na korzyść Strony.
Komisja uznała za okoliczność wpływającą na łagodniejszy wymiar kary gotowość osoby odpowiedzialnej za naruszenie do współpracy z KNF, która przyczyniła się do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Rozważając środki mające na celu zapobieżenie powtórnemu naruszeniu organ uznał, że przesłanka ta nie została uwzględniona na korzyść ani na niekorzyść Strony, a co za tym idzie nie wpłynęła na wysokość kary.
Komisja wymierzając karę rozważyła również przesłankę skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez osobę odpowiedzialną za naruszenie, o ile można tę skalę ustalić. Komisja wskazała, że z uwagi na charakter naruszenia, w przedmiotowej sprawie nie sposób ustalić precyzyjnie wysokości korzyści w związku z brakiem przekazania przez Stronę zawiadomień o transakcjach w trybie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. W toku postępowania Strona podniosła, że nie osiągnęła żadnych korzyści z dokonanych transakcji, gdyż środki z nich pochodzące przeznaczyła na pożyczkę dla [...] celem zakupu kombinezonów medycznych. W odniesieniu do ww. twierdzeń Strony, w pierwszej kolejności organ podkreślił, że analizowana przesłanka odwołuje się do korzyści uzyskanej przez podmiot lub unikniętej straty w wyniku naruszeń - czyli w przedmiotowej sprawie do korzyści uzyskanej w wyniku niedokonania przez Stronę zawiadomień o transakcjach na akcjach [...] pomimo ciążącego na niej obowiązku z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, a nie do zysku osiągniętego bezpośrednio z dokonania transakcji. Ponadto wskazał, że z samego faktu udzielenia przez Stronę pożyczki nie sposób wywieść, iż Strona w rzeczywistości nie osiągnęła korzyści. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w związku z udzieleniem pożyczki powstała w majątku Strony wierzytelność o jej zwrot. Po drugie, Strona nie wskazała na jakich warunkach została zawarta umowa pożyczki pomiędzy nią a [...], ograniczając się w tym zakresie jedynie do przedłożenia potwierdzenia przelewów dokumentujących fakt jej zawarcia. Mając powyższe na uwadze przedmiotową przesłankę organ ocenił jako neutralną wobec wymiaru kary.
Oceniając sytuację finansową i osobistą osoby odpowiedzialnej za naruszenie organ wskazał, że Strona poinformowała o źródłach i wysokości swoich dochodów. Strona wskazała, że od 2020 r. nie pracuje, zaś w 2021 r. nie osiągnęła żadnych dochodów (w odniesieniu do wezwania Komisji o wskazanie źródeł i wysokości dochodów w okresie od 1 stycznia 2022 r. do dnia odpowiedzi na wezwanie, Strona nie udzieliła informacji). Strona poinformowała o posiadanym zadłużeniu w wysokości ok. 2,1 min zł, wynikającym z faktu udzielenia [...] pożyczki w kwocie 1,4 min zł. Oświadczyła również, iż nie posiada żadnych ruchomości o wartości powyżej 10 000 zł, a na rachunkach bankowych posiada 20 000 zł, 12 euro oraz 5 000 USD. Strona zadeklarowała, że posiada następujące nieruchomości:
działka nr [...] położona w [...], przy [...], o wartości 2 min zł, - działka nr [...] położona w [...], przy ul. [...], o wartości 2 min zł, - działka położona w [...], przy ul. [...], o wartości 800 000 zł,
działka położona w [...], przy ul. [...], o wartości 600 000 zł.
Strona ponadto zadeklarowała, że nie posiada akcji, obligacji, jednostek funduszy emerytalnych lub innych aktywów finansowych oraz nie posiada udziałów ani akcji w spółkach prawa handlowego. Strona nie pełni żadnych funkcji w organach spółek prawa handlowego. Strona nie pozostaje w ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej.
Strona oszacowała swoje aktualne miesięczne wydatki na utrzymanie (czynsz, żywność, środki higieny, ogólnie pojęte koszty utrzymania rodziny) na 5 000 zł. Dodatkowo Strona poinformowała, że w ww. kwocie zawierają się także koszty opieki lekarskiej.
Organ odnotował, że majątek Strony został pomniejszony o dwie nieruchomości: działkę nr [...] położoną w [...], ul. [...], o wartości 2 min złotych oraz działkę nr [...] położoną w [...], ul. [...], o wartości 2 min złotych. Strona w złożonych zeznaniach nie wskazała sposobu rozdysponowania ww. nieruchomościami oraz kwoty uzyskanego z tego tytułu dochodu, ani ewentualnego celu na, który przeznaczyła uzyskane w wyniku wyzbycia się tych nieruchomości środki finansowe. Strona wskazując, że nadal cierpi na chorobę psychiczną przedstawiła, znajdującą się w aktach sprawy, dokumentację medyczną za okres 2017 - 2021. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, świadczących o tym, że jej aktualny stan zdrowia pozbawia ją możliwości zarobkowania oraz uniemożliwia jej podjęcie pracy.
Komisja nie zakwalifikowała przesłanki warunków osobistych i sytuacji finansowej Strony ani na korzyść ani na niekorzyść Strony (oceniają neutralnie). Zaznaczyła jednocześnie, że brak przedstawienia przez Stronę pełnej informacji o jej warunkach osobistych, nie stoi na przeszkodzie nałożeniu na Stronę kary pieniężnej.
Komisja uznała, że znacząca wagą, w tym w szczególności skutki naruszeń w postaci potencjalnych strat podmiotów trzecich i utrzymującego się stanu dezinformacji na rynku, liczba i powtarzalność naruszeń, stopień odpowiedzialności Strony zdecydowały o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1 200 000 zł, stanowiącej ok. 57% w maksymalnym wymiarze kary. Tym samym kara ta nie może zostać uznana za nieodpowiednią czy nieproporcjonalną do skali, wagi i charakteru stwierdzonych w toku prowadzonego postępowania poważnych i długotrwałych naruszeń przepisów prawa. Działanie Strony nie wypełniającej w sposób prawidłowy swoich obowiązków związanych z przekazywaniem zawiadomień o dokonaniu transakcji na akacjach Emitenta, który to obowiązek wynika z art. 19 ust.l rozporządzenia MAR, musiało się spotkać ze stanowczą reakcją organu nadzoru.
Komisja nie zastosowała również w niniejszej sprawie art. 189f § 2 k.p.a. Organ nadzoru uznał, że nie może mieć miejsca odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, przy jednoczesnym usunięciu naruszeń prawa lub powiadomieniu właściwych podmiotów o stwierdzonych naruszeniach prawa, gdy usunięcie naruszeń prawa nie jest w okolicznościach niniejszej sprawy możliwe, a właściwe organy państwa mają wiedzę na temat naruszenia jakich dopuściła się Strona. Ponadto, odstąpienie od nałożenia kary na Stronę i poprzestanie na pouczeniu, nie spełniłoby celów prewencyjne - represyjnych kary, które polegają na konieczności adekwatnej reakcji nadzorczej na ujawnione rażące naruszenia przepisów prawa.
Skargę na te decyzję wniosła B. B. zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie i zasadzenie na jej rzecz kosztów postepowania.
Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7, 8 § 1, 77 § 1 i 80 oraz 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR poprzez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, polegającą na błędnym i arbitralnym ustaleniu, iż do naruszenia przez Skarżącą obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR doszło aż 68 razy, podczas gdy w świetle tego przepisu prawidłowo ustalona ilość naruszeń mogłaby wynosić w sprawie co najwyżej 31, ze względu na wspólny (tożsamy) termin powiadomienia dla transakcji kupna i sprzedaży dokonanych w tym samym dniu oraz transakcji dokonanych pomiędzy 28 kwietnia a 18 maja 2020 roku - co istotnie wpłynęło na orzeczenie w stosunku do Strony rażąco wygórowanej kary pieniężnej;
art. 7, 8 § 1, 75 § 1 77 § 1 i 80 oraz 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 lit. a) i b) Rozporządzenia MAR poprzez uznanie, iż fakt złożenia przez Skarżącą zawiadomień w trybie art. 69 ust. 1 pkt 1 Ustawy o ofercie datowanych na 11 maja 2020 roku, 2 czerwca 2020 roku, 14 lipca 2020 roku oraz 10 sierpnia 2020 roku jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy:
treść tych zawiadomień zawierała w sobie w znacznej mierze także informacje stanowiące przedmiot powiadomienia zgodnie z art. 19 ust. 6 Rozporządzenia MAR;
wskutek złożenia przez Stronę ww. zawiadomień [...] S.A ("Emitent") otrzymał podstawowe informacje o zmianie zaangażowania Skarżącej w akcjonariacie Emitenta, co powinno skutkować niezwłocznym zawiadomieniem przez Emitenta rynku o transakcjach Strony;
wskutek całokształtu okoliczności wynikających z materiału dowodowego, w tym braku odpowiedniej świadomości prawnej Skarżącej, mylących informacji udzielanych jej przez Autoryzowanego Doradcę, niedopełnienia przez inne podmioty obowiązków informacyjnych wobec Strony i jej istotnych kłopotów zdrowotnych, Skarżąca utożsamiła obowiązek informacyjny z art. 19 Rozporządzenia MAR z podobnym obowiązkiem informacyjnym wynikającym z art. 69 ust. 1 pkt 1) Ustawy o ofercie;
co skutkowało błędnym niezaliczeniem ww. okoliczności na korzyść Skarżącej odnośnie do oceny wagi naruszenia i stopnia jej odpowiedzialności, a tym samym wymierzeniem Stronie w zaskarżonej decyzji rażąco wygórowanej kary pieniężnej z przekroczeniem granic uznania administracyjnego;
3) art. 7, 8 § 1, 75 § 1, 77 § 1 i 80 oraz 81a § 1 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 lit. a) i b) Rozporządzenia MAR poprzez:
uznanie, iż załączone przez Stronę do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydruki historycznych danych o notowaniach i wolumenie akcji Emitenta są nieistotne dla ustaleń faktycznych w sprawie bez jednoczesnego wskazania przesłanek, które doprowadziły organ do takiej konkluzji, podczas gdy Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prezentowała obszerną argumentację opartą na przedmiotowych wydrukach, a organ miał wobec tego obowiązek merytorycznego odniesienia się do tych argumentów w uzasadnieniu Zaskarżonej Decyzji, zwłaszcza że podważały one ustalenia faktyczne dokonane przez organ w pierwotnej decyzji Organu z dnia 9 czerwca 2022 r. - wskutek czego organ błędnie uznał, iż w czasie dokonywania transakcji przez Skarżącą doszło do wywołanych tym działaniem, nadzwyczajnych i istotnych wahań kursu akcji i gwałtownego zwiększenia wolumenu ich obrotu, co miało mieć wpływ na sytuację inwestorów;
wadliwe i nierzetelne ustalenie, oparte na wybiórczo oraz arbitralnie dobranych danych, że w czasie dokonywania transakcji przez Stronę doszło do wywołanych tym działaniem, nadzwyczajnych i istotnych wahań kursu akcji Emitenta i gwałtownego zwiększenia wolumenu ich obrotu, co miało mieć wpływ na sytuację inwestorów, podczas gdy dobrane do porównania przez organ dane pochodziły z nieproporcjonalnych względem siebie i nieporównywalnych czasookresów, przy czym rzetelne porównanie okresu dokonywania transakcji przez Skarżącą z podobnymi okresami następującymi zarówno przed jak i po transakcjach Strony, wskazuje, iż transakcje Skarżącej nie stanowiły nadzwyczajnego działania na akcjach Emitenta i wpisywały się w stały rynkowy trend transakcji dotyczący tych akcji - co skutkowało błędnym zaostrzeniem odpowiedzialności Strony w sytuacji, gdy powinno być to okolicznością łagodzącą lub co najmniej obojętną;
art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 Rozporządzenia MAR poprzez nieokreślenie przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnego, tj. poddającego się weryfikacji zakresu (stopnia), w jakim organ wziął pod uwagę przy wymiarze kary pieniężnej dostrzeżone okoliczności łagodzące i zaostrzające - co uniemożliwia dokonanie kontroli legalności działania Organu przy ustalaniu wysokości nałożonej kary pieniężnej w granicach uznania administracyjnego;
5) art. 7, 8 § 1, 75§ 1, 77 § 1 i 80 oraz 81a § 1 k.p.a. w zw. żart. 31 ust. 1 lit. a) i b) Rozporządzenia MAR polegające na:
pominięciu przy określeniu stopnia odpowiedzialności Strony oraz jej warunków osobistych faktu nieświadomości Skarżącej co do istnienia odrębnego obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR, co było w okolicznościach sprawy usprawiedliwione cierpieniem przez Stronę na chorobę psychiczną, która zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego negatywnie wpływała na stan świadomości co do istnienia przedmiotowego obowiązku i to w sytuacji, gdy Skarżąca nie otrzymała stosownego powiadomienia o obowiązku informacyjnym w trybie art. 19 ust. 5 Rozporządzenia MAR i wskutek wprowadzających w błąd informacji Autoryzowanego Doradcy co do obowiązku odrębnego zgłoszenia informacji z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR obok obowiązku informacyjnego z art. 69 ust. 1 pkt 1) Ustawy o ofercie, pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, że wykonanie tego drugiego obowiązku czyni zadość wszelkim obowiązkom notyfikacyjnym wynikającym z przepisów prawa w związku z przeprowadzonymi transakcjami;
pominięciu przy określeniu stopnia odpowiedzialności Strony, iż w czasie dokonywania przez nią transakcji objętych zaskarżoną decyzją, inwestorzy mieli lub zgodnie z obowiązującymi przepisami powinni uzyskać od Emitenta informacje o zmieniającej się strukturze jego akcjonariatu w związku z transakcjami prowadzonymi przez Skarżącą, co skutkowało dowolnym i błędnym ustaleniem przez Organ, iż wskutek niedopełnienia obowiązku informacyjnego przez Skarżącą inwestorzy pozbawieni byli istotnych informacji, doszło do naruszenia zasady transparentności i powstania stanu "dezinformacji";
dowolnym i arbitralnym przyjęciu, iż działania Strony prawdopodobnie wywołały straty u osób trzecich, a Skarżąca dokonywała transakcji w celu pokrzywdzenia inwestorów - podczas gdy powyższe okoliczności nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś jego całokształt świadczy o tym, iż nie doszło do pokrzywdzenia inwestorów, a rzeczywistym celem transakcji było uzyskanie przez Stronę środków na udzielenie pożyczki podmiotowi trzeciemu - co skutkowało dowolnymi i błędnymi ustaleniami faktycznymi organu w powyższym zakresie, a w rezultacie wpłynęło na niezasadne przyjęcie przez organ znacznej wagi naruszenia i znacznego stopnia odpowiedzialności Skarżącej;
błędnym, sprzecznym z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ustaleniu, że przesłanką zaostrzającą odpowiedzialność Strony może być fakt, że sprawowała ona również funkcję dyrektora operacyjnego i prokurenta w strukturach Emitenta oraz członka zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, co w ocenie organu powinno wpływać na podwyższony poziom wiedzy Skarżącej co do funkcjonowania całości rynku kapitałowego, podczas gdy z pełnieniem ww. funkcji nie wiążą się jakiekolwiek obowiązki informacyjne związane z obrotem akcjami lub udziałami – co skutkowało błędnym zaostrzeniem odpowiedzialności Skarżącej w sytuacji, gdy powinno być to dla niej okolicznością co najmniej obojętną;
błędnym przyjęciu, że waga naruszeń Strony i stopień jej odpowiedzialności są znaczące, podczas gdy z prawidłowo i wszechstronnie ocenionego całokształtu materiału dowodowego wynika, że zarówno waga naruszeń prawa przez Skarżącą, jak i stopień jej odpowiedzialności są co najwyżej znikome;
art. 7, 8 § 1, 75 § 1,77 § 1 i 80 oraz81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 lit. a), b) i g) Rozporządzenia MAR polegające na niezasadnej odmowie wiary wyjaśnieniom Strony dotyczącym:
braku jej wiedzy o obowiązkach informacyjnych wynikających z art. 19 ust.1 Rozporządzenia MAR i wprowadzenia Skarżącej w błąd przez Autoryzowanego Doradcę co do terminu na wykonanie obowiązku informacyjnego;
braku odniesienia przez Stronę korzyści z transakcji;
aktualnej sytuacji finansowej Strony; oraz
powziętych przez Skarżącą środków mających na celu zapobieżenie powtórnemu naruszeniu;
podczas gdy wyjaśnienia Strony w ww. zakresie są spójne wewnętrznie oraz z pozostałym materiałem dowodowym, wyczerpujące i zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, Skarżąca nie posiada instrumentów finansowych innych emitentów, art. 31 ust. 1 lit. g) Rozporządzenia MAR nie wymaga udowodnienia środków zastosowanych przez osobę odpowiedzialną za naruszenie w celu zapobieżenia powtórnemu naruszeniu za pomocą dokumentu, zaś wobec dyspozycji art. 81 a § 1 k.p.a. organ miał obowiązek ewentualne wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy rozstrzygnąć na korzyść Strony;
art. 7, 8 § 1, 75 § 1, 77 § 1 i 80 oraz 81a § 1 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia MAR polegające na całkowitym pomięciu sytuacji finansowej Skarżącej przy ustalaniu wysokości orzeczonej kary pieniężnej, a w szczególności faktu:
nieściągalności pożyczki udzielonej przez Stronę ze środków pochodzących z transakcji;
braku zatrudnienia i nieosiągania dochodów;
rozwiązania małżeństwa Skarżącej przez rozwód bez orzeczenia alimentów pomimo posiadania przez nią na utrzymaniu małoletniej córki;
nieposiadania płynnych składników majątku;
art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez orzeczenie w stosunku do Skarżącej kary pieniężnej nieproporcjonalnie wysokiej i przekraczającej granice uznania administracyjnego zarówno wobec okoliczności wynikających z materiału dowodowego, jak i z decyzji Organu o ukaraniu karą pieniężną innej osoby blisko związanej z osobą pełniąca obowiązku zarządcze u Emitenta, wobec której w podobnych okolicznościach sprawy orzeczono karę niemal 6-cio krotnie niższą - co rażąco narusza zasady proporcjonalności i równego traktowania, a tym samym podważa istotnie zaufanie uczestników postępowania do organów administracji publicznej;
189f § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i nieodstąpienie
od nałożenia kary pieniężnej na Skarżącą, pomimo tego, iż waga naruszenia przez nią prawa była znikoma, zaś Strona zaprzestała naruszania prawa;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
błędne niezastosowanie w sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, dalej: "Ustawa Covidowa") w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz, 568) w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR - co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ terminów na wykonanie obowiązku informacyjnego z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR w odniesieniu do transakcji przeprowadzonych przez Skarżącą pomiędzy 28 kwietnia 2020 r. a 11 maja 2020 r., podczas gdy wobec obowiązywania od dnia 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii, termin do wykonania obowiązku informacyjnego w stosunku do tych transakcji nie rozpoczął biegu aż do dnia 16 maja 2020 r.;
art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na jego zastosowaniu w stosunku do Strony w sytuacji, gdy nie była ona poinformowana o tym obowiązku zgodnie z art. 19 ust. 5 Rozporządzenia MAR, co skutkowało bezpodstawnym zastosowaniem w stosunku do Strony sankcji z art. 175 ust. 1 pkt 1) Ustawy o obrocie.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie podtrzymując argumentację wrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Zaskarżoną decyzją Komisja Nadzoru Finansowego utrzymała w mocy własną decyzję, którą nałożyła na Skarżącą karę w wysokości 1 200 0000 zł wobec stwierdzenia sześćdziesięcioośmiokrotnego naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, gdyż jako osoba blisko związana z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w Emitencie, nie zawiadomiła Emitenta i Komisji, niezwłocznie i nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia transakcji o dokonaniu na własny rachunek 68 transakcji kupna i sprzedaży akcji Emitenta w okresie od 28 kwietnia 2020 r. do 16 lipca 2020 r.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 lit. a rozporządzenia MAR, osoby pełniące obowiązki zarządcze oraz osoby blisko z nimi związane powiadamiają emitenta oraz właściwy organ (tj. organ nadzoru państwa członkowskiego, w tym wypadku Komisję Nadzoru Finansowego) o każdej transakcji zawieranej na ich własny rachunek w odniesieniu do akcji lub instrumentów dłużnych tego emitenta lub do instrumentów pochodnych bądź innych powiązanych z nimi instrumentów finansowych.
Takich powiadomień dokonuje się niezwłocznie i nie później niż w trzy dni robocze po dniu transakcji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 25 lit. a rozporządzenia MAR "osoba pełniąca obowiązki zarządcze" oznacza osobę związaną z emitentem, która jest członkiem organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego tego podmiotu.
Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 26 lit. a rozporządzenia MAR "osoba blisko związana" oznacza między innymi małżonka lub partnera uznawanego zgodnie z prawem krajowym za równoważnego z małżonkiem.
Zgodnie zaś z art. 19 ust. 8 rozporządzenia MAR, art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR ma zastosowanie do każdej kolejnej transakcji, gdy łączna kwota transakcji osiągnie próg 5 000 euro w trakcie jednego roku kalendarzowego. Próg w wysokości 5 000 euro oblicza się poprzez dodanie bez kompensowania pozycji wszystkich transakcji, o których mowa w ust. 1 tego samego artykułu. W myśl art. 19 ust. 9 MAR właściwy organ (KNF) może podjąć decyzję o podwyższeniu tego progu do kwoty 20 000 euro. W niniejszej sprawie KNF nie skorzystała z tej możliwości, wobec czego w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma próg wartości transakcji określony w art. 19 ust. 8 rozporządzenia MAR, tj. 5 000 euro.
Zgodnie z art. 19 ust 3 rozporządzenia MAR (w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie) emitent zapewnia, aby informacje zgłoszone zgodnie z ust. 1 tego artykułu zostały podane do wiadomości publicznej niezwłocznie i nie później niż w terminie 3 dni roboczych od zawarcia transakcji w sposób umożliwiający szybki i niedyskryminujący dostęp do tych informacji zgodnie z wykonawczymi standardami technicznymi, o których mowa w art. 17 ust. 10 lit. a) rozporządzenia MAR.
Stosownie do art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie, na każdego, kto nie wykonał lub nienależycie wykonał obowiązek, o którym mowa w art. 19 ust. 1-7 rozporządzenia MAR, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną, w przypadku osób fizycznych - do wysokości 2 072 800 zł.
Zgodnie z art. 175 ust. 3 ustawy o obrocie, w przypadku, gdy jest możliwe ustalenie kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej przez podmiot w wyniku naruszeń, o których mowa w ust. 1, zamiast kary, o której mowa w tym ustępie, Komisja może nałożyć karę pieniężną do wysokości trzykrotnej kwoty osiągniętej korzyści lub unikniętej straty.
Jak stanowi art. 176 f ustawy o obrocie Komisja, nakładając sankcję, o której mowa w art. 173 -176, uwzględnia okoliczności, o których mowa w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR tj.:
wagę naruszenia i czas jego trwania;
stopień odpowiedzialności osoby odpowiedzialnej za naruszenie;
sytuację finansową osoby odpowiedzialnej za naruszenie, której wyznacznikiem jest na przykład wysokość całkowitych obrotów osoby prawnej lub roczny dochód osoby fizycznej;
skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez osobę odpowiedzialną za naruszenie, o ile można ją ustalić;
gotowość osoby odpowiedzialnej za naruszenie do współpracy z właściwym organem, bez uszczerbku dla potrzeby zapewnienia wyrównania korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez taką osobę;
uprzednie naruszenia popełnione przez osobę odpowiedzialną za naruszenie oraz środki zastosowane przez osobę odpowiedzialną za naruszenie w celu zapobieżenia powtórnemu naruszeniu.
Organ ustalił, że Skarżąca będąc żoną prezesa zarządu Emitenta była osobą blisko związana z osobą pełniącą obowiązki zarządcze (w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 26 lit. a rozporządzenia MAR).
Skarżąca miała zatem obowiązek przekazywania do Emitenta i Komisji, niezwłocznie, nie później niż 3 dni robocze po dokonaniu transakcji, informacji o każdej transakcji dokonanej na akcjach Emitenta na rachunek własny, począwszy od osiągnięcia łącznej kwoty 5 000 euro w trakcie jednego roku kalendarzowego. Strona dokonywała transakcji zbycia i nabycia akcji Spółki na rachunku papierów wartościowych, którego była posiadaczem i których dokonywała na własny rachunek. Przekroczenie ww. progu (5 000 euro) nastąpiło 28 kwietnia 2020 r., zatem Skarżąca była zobowiązana do zawiadomienia o tych transakcjach, jak również każdej kolejnej, niezależnie od ich wartości.
Skarżąca nie zaprzecza, że w okresie od 28 kwietnia 2020 r. do 16 lipca 2020 r. zrealizowała łącznie 68 transakcji kupna i sprzedaży akcji Emitenta przy czym łączna wartość transakcji dokonanych przez Skarżącą na akcjach Spółki, co do których spoczywał na niej obowiązek informacyjny z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, wyniosła 3 641 020,90 zł (w tym transakcje sprzedaży łącznie 3 476 784,20 zł, a transakcje kupna łącznie 164 236,70 zł). Z transakcji tych Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości ponad 3,3 mln zł.
Termin na złożenie zawiadomienia określony w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR odnosi się do doręczenia zawiadomienia Komisji i spółce publicznej. Zawiadomienie powinno więc dotrzeć do Komisji i Spółki niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni roboczych po dokonaniu transakcji. Ponadto zawiadomienie powinno zostać przekazane ww. podmiotom każdorazowo po każdej transakcji generującej obowiązek notyfikacyjny - począwszy od osiągnięcia łącznej kwoty 5 000 euro w trakcie jednego roku kalendarzowego.
W przedmiotowej sprawie, terminowe złożenie zawiadomień nie nastąpiło w odniesieniu do żadnej z transakcji kupna i sprzedaży akcji Emitenta.
Bezpodstawny jest przy tym zarzut dotyczący błędnego ustalenie liczby naruszeń obowiązku przewidzianego w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Sąd podziela stanowisko organu oparte na literalnej wykładni omawianego przepisu, iż wykonanie przewidzianego w nim obowiązku obejmuje poinformowanie, po przekroczeniu limitu 5 000 euro, o którym mowa w art. 19 ust. 8 rozporządzenia MAR, o każdej kolejnej transakcji, jaka została dokonana przez adresata obowiązku, w tym osobę blisko związaną z osobą pełniącą obowiązki zarządcze w podmiocie będącym emitentem. Naruszeniem jest zatem brak powiadomienia o każdej kolejnej transakcji, w odniesieniu do której należy m.in. wskazać instrument finansowy, którego transakcja dotyczy, rodzaj transakcji, cenę po jakiej została zawarta oraz wolumen (art. 19 ust. 6 rozporządzenia MAR).
W załączniku do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2016/523 z dnia 10 marca 2016 r. ustanawiającego wykonawcze standardy techniczne w odniesieniu do formatu i wzoru do celów powiadamiania o transakcjach dokonywanych przez osoby pełniące obowiązki zarządcze i podawania tych transakcji do wiadomości publicznej zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 (Dz. U. UE L 88 z 2016 r.) określony został formularz za pomocą którego należy wykonać obowiązek powiadomienia o transakcjach, nałożony przez art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Formularz umożliwia w ramach jednego zawiadomienia notyfikacyjnego zgłoszenie wielu transakcji, pod warunkiem, że dotyczą tego samego instrumentu finansowego lub uprawnienia do emisji, są transakcjami tego samego rodzaju, zostały przeprowadzone w tym samym dniu oraz w tym samym miejscu transakcji.
Zauważyć jednak należy, że istnienie możliwości przekazania zbiorczego zawiadomienia, nie zwalnia osoby zobowiązanej do zawiadomienia z obowiązku wskazania każdej transakcji ze wskazaniem ceny i wolumenu dla danej transakcji, a dopiero następnie podaje się łączny wolumen i średnią cenę transakcji z danego dnia. Przekazanie za pomocą jednego formularza informacji o więcej niż jednej transakcji nie realizuje jednego obowiązku powiadomienia, lecz stanowi wykonanie wielu obowiązków powiadomienia o poszczególnych transakcjach, dlatego Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo ustaliła liczbę transakcji, które powinny zostać objęte powiadomieniami, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR i na tej podstawie wskazała, że Skarżąca nie wykonała spoczywającego na niej obowiązku powiadomienia o 68 transakcjach na akcjach [...] Spółka Akcyjna.
Organ trafnie przyjął również, że obowiązek przewidziany w art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie nie jest obowiązkiem tożsamym z obowiązkiem przewidzianym w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, a cel ich ustanowienia jest odmienny. Art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie ma na celu zapewnienie inwestorom informacji o podmiotach, których stan posiadania w danej spółce publicznej jest znaczący oraz o zmianach tego stanu. Art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR ma natomiast na celu zapewnienie transparentności poprzez bieżące przekazywanie za pośrednictwem emitenta informacji o transakcjach na instrumentach finansowych tego emitenta, zawieranych przez osoby, które z powodu zajmowanego stanowiska lub powiązań podmiotowych mogą być uprzywilejowane pod względem dostępu do informacji dotyczących sytuacji gospodarczej emitenta w tym istotnych informacji o emitencie i potencjalnie dokonywać transakcji uwzględniających te informacje przed ich przekazaniem przez emitenta do publicznej wiadomości w przewidzianym do tego trybie. Wykonanie obowiązku wynikającego z art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie i poinformowaniu o zmianie znaczącego udziału w ogólnej liczbie głosów przysługujących Skarżącej nie mogło zatem zrealizować celu, jakiemu służy obowiązek przewidziany w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Fakt złożenia przez Skarżącą zawiadomień w trybie art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie z dnia 11 maja 2020 roku, 2 czerwca 2020 roku, 14 lipca 2020 roku oraz 10 sierpnia 2020 roku nie mógł zostać uznany za realizacje obowiązku z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Inwestorzy nie otrzymali bezpośrednio po zawarciu każdej z transakcji objętej obowiązkiem informacji o jej zawarciu, w tym o cenie i wolumenie transakcji, a informacja o zmianie przysługującego Skarżącej znacznego udziału w ogólnej liczbie głosów stanowiła jedynie wynik wielu transakcji zbycia oraz nabycia akcji emitenta, dokonywanych w dłuższym okresie czasu, poprzedzającym złożenie zawiadomienia na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. Organ ustalił przy tym (czego skarżąca nie neguje), że przed dokonaniem pierwszej transakcji posiadała 20,42% udział w ogólnej liczbie głosów, zaś po dokonaniu ostatniej transakcji w 16 lipca 2020 r. nastąpiło jej całkowite wycofanie z akcjonariatu [...] SA, a wartość wszystkich transakcji na akcjach Emitenta, co do których uchybiła obowiązkowi powiadomienia KNF i Emitenta wyniosła łącznie 3 641 020,90 zł.
Wbrew zarzutom Skarżącej, Komisja Nadzoru Finansowego wzięła jednak pod uwagę fakt dokonania przez Skarżącą zawiadomień w trybie art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie uznając, że ich dokonanie częściowo łagodziło skutki nieprzekazania powiadomień na podstawie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, co przyczyniło się do złagodzenia zastosowanej kary administracyjnej.
Skarżąca podnosi również brak świadomości istnienia obowiązku z art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Organ istotnie ustalił, że skarżąca nie została skutecznie poinformowana o treści art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR zgodnie z dyspozycja art. 19 ust.5 rozporządzenia MAR. Okoliczność ta nie stanowi jednak przesłanki egzoneracyjnej. Brak dokonania takiego powiadomienia w stosunku do osoby blisko związanej z osobą pełniącą obowiązki zarządcze nie zwalnia jej z obowiązków określonych w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR.
Obowiązki spoczywające na osobach pełniących obowiązki zarządcze oraz osobach blisko z nimi związanych wynikające z art. 19 rozporządzenia MAR powstają bowiem z mocy prawa niezależnie od powiadomienia tych osób. Niepoinformowanie przez osobę pełniącą obowiązki zarządcze osoby z nią blisko związanej o obowiązkach wynikających z art. 19 rozporządzenia MAR, nie ma znaczenia dla samej odpowiedzialności tej osoby. To bowiem już sam fakt niedokonania powiadomień o transakcjach stanowi naruszenie art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR i jest jednocześnie podstawą odpowiedzialności administracyjnej.
Jednak, wskazywane przez Skarżącą okoliczności towarzyszące stwierdzonym naruszeniom, w tym brak powiadomienia, zostały przez organ wzięte pod uwagę w ramach miarkowania nałożonej na Skarżącą kary w oparciu o przesłanki wymiaru kary, wymienione w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR.W ocenie Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego trafnie uzasadniła również, dlaczego stan zdrowia Skarżącej nie miał znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej, a także nie mógł wpłynąć na wysokość zastosowanej kary administracyjnej. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu i zauważa, że Skarżąca mimo dolegliwości zdrowotnych była aktywnym uczestnikiem rynku kapitałowego, powinna zatem dochować należytej staranności również w zakresie zapoznania się z przepisami regulującymi zasady obrotu instrumentami finansowymi na rynku kapitałowym i związanymi z tym obowiązkami.
Wbrew zarzutom Skarżącej organ ocenił również przedstawione przez nią w toku postępowania dane o notowaniach i wolumenie akcji Emitenta.
W szczególności Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, że dane te potwierdzają znaczny wzrost wolumenu transakcji na akcjach [...] SA. w okresie, gdy transakcji dokonywała Skarżąca, w porównaniu do czasu poprzedzającego ten okres. Przyjęte przez organ okresy porównawcze nie różnią się znacząco (4 i 6 miesięcy), Sąd podziela przy tym ocenę, że 6 miesięczny okres przyjęty jako punk odniesienia dla ustalenia wpływu działań Skarżącej na rynek daje odpowiednią perspektywę, pozwalającą dostrzec zmienność notowań oraz wzrost średnich wolumenów obrotu akcjami w ocenianym okresie. Komisja ustaliła przy tym, że Skarżąca odniosła istotną korzyść ze wzrostu notowań sukcesywnie zbywanych przez nią akcji Emitenta.
W ocenie Sądu, wobec stwierdzenia opisanych wyżej naruszeń art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, Komisja Nadzoru Finansowego, zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie, była uprawniona do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej do wysokości 2 072 800 złotych. Nałożona kara mieści się zatem w granicach podanych w ustawie, stanowi około 57% maksymalnego wymiaru. Poza tym nie można uznać jej za dowolną, albowiem organ obszernie wyjaśnił przesłanki, jakie brał pod uwagę ustalając wysokość kary. Kary tej nie można uznać za nieadekwatną do okoliczności stanu faktycznego, bowiem Skarżąca dopuściła się 68 naruszeń art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Poza tym organ wymierzając karę w wysokości 1200 000 zł miał na uwadze wszelkie okoliczności wynikające ze stanu faktycznego sprawy czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do dyspozycji art. 176 f ustawy o obrocie Komisja, uwzględnia okoliczności, o których mowa w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR w tym wagę naruszenia i czas jego trwania, stopień odpowiedzialności osoby odpowiedzialnej za naruszenie, sytuację finansową osoby odpowiedzialnej za naruszenie, skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez osobę odpowiedzialną za naruszenie, gotowość osoby odpowiedzialnej za naruszenie do współpracy z właściwym organem, uprzednie naruszenia popełnione przez osobę odpowiedzialną za naruszenie.
W tym miejscu zauważyć należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 175 ust. 1 ustawy o obrocie ma charakter uznaniowy, co ma swoje implikacje w zakresie kontroli tego typu decyzji. Decyzje wydane na zasadzie uznania podlegają, co oczywiste, kontroli sądu administracyjnego, jednak zakres tej kontroli jest inaczej ukształtowany. Kontrola legalności decyzji uznaniowych dokonywana przez sąd administracyjny ma ograniczony zakres. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Sprawdza, czy decyzję podjął właściwy organ, czy decyzja ma oparcie w przepisach prawa materialnego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego a więc, czy decyzja nie nosi znamion dowolności oraz, czy organ uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy przewidzianymi we właściwych przepisach przesłankami odnoszącymi się do strony. Sądowa kontrola decyzji uznaniowej polega na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnymi ustaleniami faktycznymi uzasadniającymi rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Skoro kara administracyjna nakładana jest w ramach uznania administracyjnego, to organ decyduje, czy i jaka sankcja administracyjna powinna zostać nałożona - w granicach określonych przez ustawę. Organ ma natomiast obowiązek należycie uzasadnić nałożoną przez siebie sankcję. Poza tym powinien kierować się określonymi w ustawie przesłankami wymiaru kary. W realiach przedmiotowej sprawy kwestię powyższa reguluje art. 176f ustawy o obrocie oraz art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR.
W rozpoznawanej sprawie, organ ustalając wymiar kary, powyższe wymogi spełnił. Nakładając karę, organ wymierzył ją w wysokości 1200 000 zł. zatem znacznie poniżej maksymalnej dopuszczalnej w ustawie granicy, tj. 2 072 800 złotych. W uzasadnieniu decyzji obu instancji trafnie wskazano przyczyny wymierzenia kary w takiej właśnie wysokości. Sąd zgadza się z organem, że kara wymierzona Skarżącej stanowi proporcjonalny i adekwatny środek represji za stwierdzone naruszenia art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR. Wysokość tej kary z jednej strony dyscyplinuje Skarżącą a więc realizuje prewencję indywidualną, natomiast z drugiej realizuje zasadę prewencji ogólnej, ugruntowując poczucie nieuchronności kary za naruszenie przepisów ustawy o obrocie. Należy zatem uznać, że przy wymiarze kary w wysokości 1200 000 złotych, nie doszło do przekroczenia granic przyznanego organowi uznania, przy czym organ, ustalając taką wysokość kary, wziął pod uwagę wszystkie przesłanki statuowane w art. 31 ust. 1 rozporządzenia MAR szczegółowo wskazując, które okoliczności wpływały łagodząco, a które zaostrzająco na wymiar kary.
Podkreślenia wymaga, że Skarżąca nie podważa poczynionych przez Komisję Nadzoru Finansowego ustaleń. Nie twierdzi, też, że przedstawiła pełne dane, co do jej sytuacji majątkowej. Skarżąca zarzuca jedynie brak precyzyjnego podania stopnia w jakim organ wziął pod uwagę przy wymiarze kary dostrzeżone okoliczności łagodzące i zaostrzające, co zdaniem Skarżącej, uniemożliwia dokonanie kontroli legalności działania organu przy ustalaniu wysokości nałożonej kary pieniężnej w granicach uznania administracyjnego.
Sąd nie podziela tego zarzutu. Przedstawione przez organ uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. również w zakresie wymiaru kary. Organ szeroko i precyzyjnie odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie wskazując jaki wpływ miały na wymiar kary nałożonej na Skarżącą. To, że Skarżąca nie podziela oceny organu, nie oznacza, że wydana w ramach uznania administracyjnego decyzja nosi cechy dowolności.
Analizując sytuację finansową Skarżącej organ oparł się na informacjach przedstawionych przez samą Skarżącą trafnie zauważając luki i nieścisłości. W ocenie Sądu, Komisja Nadzoru Finansowego prawidłowo ustaliła zdolność Skarżącej do poniesienia odpowiedzialności administracyjnej poprzez zapłatę nałożonej kary pieniężnej. Komisja wzięła przy tym pod uwagę sytuację finansową Skarżącej i wartość wskazanych w uzasadnieniu decyzji składników tego majątku. Ustalenie tej zdolności wymagało również oceny wiarygodności wyjaśnień Skarżącej w zakresie jej sytuacji finansowej i zestawienia prezentowanych przez nią twierdzeń ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W świetle ustaleń postępowania administracyjnego, nałożona na skarżącą kara nie jest karą nieproporcjonalną i przekraczającą granice uznania administracyjnego w odniesieniu do wagi uchybień, jakich Skarżąca się dopuściła, a także jej sytuacji majątkowej.
Sąd nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania stanowiska organu co do wymiaru kary i nie podziela zarzutu Skarżącej co do braku określenia konkretnego, tj. poddającego się weryfikacji zakresu (stopnia), w jakim organ wziął pod uwagę przy wymiarze kary dostrzeżone okoliczności łagodzące i zaostrzające. Organ bardzo szeroko w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisał wszystkie okoliczności stanu faktycznego, które brał pod uwagę przy wymiarze kary wskazywał przy tym, które uznawał za okoliczności zaostrzające, a które za łagodzące lub neutralne.
Sąd podziela także stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego, co do braku podstaw do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. Organ słusznie wskazał, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, przy jednoczesnym usunięciu naruszeń prawa lub powiadomieniu właściwych podmiotów o stwierdzonych naruszeniach, nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Odstąpienie od nałożenia kary na Skarżącą i poprzestanie na pouczeniu, nie spełniłoby prewencyjnych i represyjnych celów kary administracyjnej. Organ trafnie zauważał w tym aspekcie konieczność adekwatnej reakcji nadzorczej na ujawnione wielokrotne naruszenia przepisów, w tym w szczególności w zakresie prewencji ogólnej, realizującej politykę nadzorczą w zakresie kształtowania prawidłowej postawy uczestników rynku kapitałowego i poszanowania spoczywających na nich obowiązków. Nie jest również możliwe usunięcie skutków stwierdzonych naruszeń.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut niezastosowania w sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568) w zw. z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia MAR.
Termin określony w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR, zobowiązuje do dokonania powiadomienia Emitenta oraz organu nadzoru o zawartej transakcji niezwłocznie i nie później niż w trzy dni robocze po dniu transakcji. Upływ tego terminu nie skutkuje zatem wygaśnięciem prawa do dokonania określonej czynności. Reguluje on zakres czasu, w jakim winien być wykonany nałożony wskazanym przepisem obowiązek. Termin określony w art. 19 ust. 1 rozporządzenia MAR nie pełni zatem funkcji terminu zawitego. Jest on terminem, w którym strona transakcji, której przedmiotem są instrumenty finansowe, jest zobowiązana dokonać powiadomienia organu nadzoru i Emitenta o zawartej transakcji, objętej tym obowiązkiem. Nadto termin ten określa stosowane wprost rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (rozporządzenie MAR), zatem jego bieg nie mógł być modyfikowany przez ustawodawcę krajowego ze względu na przewidzianą w art. 91 ust. 3 Konstytucji RP hierarchię źródeł prawa.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Sąd stanął na stanowisku, że organ wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, organ dostatecznie wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), których ocena nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.