VI SA/WA 481/07

VI SA/Wa 481/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej oddala skargę
Uzasadnienie
Jak wynika z akt sprawy w roku 2003 organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia p. J. B. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na uzyskaną informację o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. postępowanie to zostało zawieszone do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy karnej (k - 63). Po uzyskaniu prawomocnego wyroku sądu, organ I instancji podjął zawieszone postępowanie (k - 97), na które strona nie wniosła zażalenia wskutek błędnego pouczenia co do środków odwoławczych.
Ponowne zawieszenie postępowania nastąpiło w marcu 2005 r., ponieważ strona poinformowała organ I instancji o złożonym przez siebie wniosku o kasację wyroku (k-125).
Po uzyskaniu informacji o odrzuceniu prośby strony, postępowanie administracyjne zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., w którym także zawarto błędne pouczenie co do prawa wniesienia na nie zażalenia (k - 135). W grudniu 2005 r. p. J. B. złożył wniosek o ponowne zawieszenie postępowania administracyjnego, ponieważ złożył skargę na sąd karny, który wydał skazujący wyrok za przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. Wniosek ten został rozpatrzony po blisko roku od jego złożenia - postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. organ I instancji Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił zawieszenia postępowania nie znajdując przesłanek do zastosowania art. 97 § 1 i art. 98 § 1 k.p.a.
W terminie ustawowym strona złożyła na nie zażalenie podnosząc, iż jej prośba o ułaskawienie została przyjęta, a zatem pozwolenie na broń nie powinno być jej cofnięte.
Komendant Główny Policji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że:
przede wszystkim wyjaśnić należy, iż postępowanie dotyczące zawieszenia postępowania ma charakter incydentalny w postępowaniu głównym, tj. - w przypadku strony - cofnięciu jej pozwolenia na broń. Dotyczy zatem nie sposobu rozstrzygnięcia sprawy (decyzja co do istoty sprawy), a biegu samego postępowania. Komendant Główny Policji nie może zatem badać czy ewentualne cofnięcie pozwolenia na broń jest lub nie jest zasadne, ponieważ organ I instancji sprawy tej nie zakończył. Jego obowiązkiem jest natomiast ocena, czy wydane postanowienie znajduje swoje oparcie w zastosowanych przepisach prawa.
Kwestię zawieszenia postępowania administracyjnego regulują przepisy art. 97 § 1 i 98 § 1 k.p.a. Ten pierwszy przepis ma charakter obligatoryjny, nakazujący zawieszenie postępowania z urzędu, gdy nastąpi chociaż jedna z czterech wskazanych w nim przyczyn.
Organ I instancji słusznie wskazał, iż w tej sprawie żadna z nich nie zachodzi. Skupiając się natomiast na powodzie zawieszenia postępowania, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4, wskazać należy, że jego zastosowanie ma miejsce tylko wtedy, gdy wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym jest tylko i wyłącznie określony problem prawny, bez rozwiązania, którego organ prowadzący postępowanie nie może wydać decyzji, przy czym rozstrzygnięcie tego problemu nie leży w kompetencjach tego organu.
Jak słusznie zauważył organ I instancji od wyniku postępowania w sprawie o ułaskawienie strony nie zależy wydanie decyzji w postępowaniu o cofnięcie jej pozwolenia na broń. Nie jest to bowiem zagadnienie prawne, a ustalenie faktyczne, które może mieć wpływ na rodzaj decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty. Nie wstrzymuje natomiast biegu samego postępowania administracyjnego. Zawieszenie zatem w takiej sytuacji postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiłoby rażące naruszenie tego przepisu, w efekcie nakazywałoby stwierdzenie nieważności takiego postanowienia, ponieważ tego rodzaju naruszenie stanowi wadę kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie jest też możliwe zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Przepis ten ma charakter fakultatywny, ale dla jego zastosowania konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wymienionych w nim warunków, z których jednym jest wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek strony. Tymczasem postępowanie w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia toczy się z urzędu, a nie na jej wniosek.
Organy Policji nie mogą więc pozytywnie rozpatrzyć wniosku strony.
Jak już jednak wskazano, okoliczność, że strona wniosła prośbę o jej ułaskawienie i zyskała ona akceptację nie uniemożliwia wydania postanowienia przez organy Policji. Może mieć natomiast istotne znaczenie, jako okoliczność faktyczna, dla sposobu rozstrzygnięcia samego postępowania administracyjnego. Dlatego też organ I instancji będzie zobowiązany do ustalenia wyniku postępowania w sprawie ułaskawienia p. J. B. - bez zawieszenia postępowania administracyjnego, bowiem do takiego działania brak jest podstaw prawnych.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Pan J. B. – skarżący, postanowieniu zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że:
jest oczywistym, że w przypadku uwzględnienia przez Pana Prezydenta RP jego wniosku o ułaskawienie uprzedni wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] października 2003 r. nie będzie mógł stanowić o istnieniu podstaw do wycofania pozwolenia na broń myśliwską.
Z chwilą ułaskawienia skarżący będzie osobą niekaraną (art. 106 k.k.). Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyraźnie stanowi o konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez organ zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie ułaskawienia jest wiążące dla postępowania administracyjnego. Pozytywna opinia sądu w przedmiocie ułaskawienia pozwala stwierdzić, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że jego wniosek zostanie przez Pana Prezydenta RP uwzględniony. Nadto należy zważyć, że sam organ administracyjny stwierdza w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że kwestia ułaskawienia "może mieć istotne znaczenie jako okoliczność faktyczna dla sposobu rozstrzygnięcia samego postępowania administracyjnego". Dalej organ stwierdza, że organ I instancji będzie zobowiązany do ustalenia wyniku postępowania w przedmiocie ułaskawienia. Zarazem jednakże organ stwierdza, że "od wyniku postępowania w sprawie o ułaskawienie strony nie zależy wydanie decyzji w postępowaniu o cofnięcie jej pozwolenia" na broń myśliwską. Zatem organ administracji z jednej strony dostrzega konieczność uwzględnienia wyniku postępowania o ułaskawienie, a z drugiej temu zaprzecza. Nie jest trafny wywód organu, jakoby art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowił podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego jedynie w przypadku konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym jest "określony problem prawny". Zagadnieniem prejudycjalnym jest nie tylko konieczność rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (przez inny organ lub sąd), ale również konieczność ustalenia określonych faktów, jeżeli faktów tych nie może samodzielnie ustalić organ administracji, a są one konieczne dla rozstrzygnięcia administracyjnego. W przedmiotowej sprawie dla wydania decyzji administracyjnej konieczność ustalenia faktu skazania lub braku skazania na skutek jego zatarcia jest oczywista i dlatego należało wnosić jak na wstępie. Na koniec należy stwierdzić, że organ administracji I stopnia uprzednio zawiesił postępowanie administracyjne i to dwukrotnie. Pierwszy raz postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. do czasu ukończenia postępowania karnego, następnie drugi raz z powodu wniesienia przez niego kasacji od wyroku skazującego postanowieniem z marca 2005 r. Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnego orzeczenia karnego. Ułaskawienie jest także środkiem o nadzwyczajnym charakterze. Obie te instytucje prawa karnego mają na celu zamianę orzeczenia prawomocnego. Nie jest logicznym i konsekwentnym, że organ administracji zawiesił postępowanie z powodu wniesienia kasacji, a odmówił zawieszenia z powodu toczącego się postępowania o ułaskawienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że:
zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji zawiesza postępowanie administracyjne gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez zagadnienie wstępne rozumienie się natomiast zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji.
W przedmiotowej sprawie zagadnienie prejudycjalne, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie występuje. Wskazać bowiem należy, że ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), będąca aktem materialnoprawnym w zakresie pozwoleń na broń, w żadnym ze swoich przepisów nie uzależnia rozstrzygnięcia spraw dotyczących broni wyłącznie od samoistnej przesłanki karalności lub niekaralności osoby ubiegającej się o prawo posiadania broni. Ustalenie zatem przez organ prowadzący postępowanie administracyjne, iż posiadacz broni został uznany przez sąd powszechny winnym popełnienia przestępstwa lub toczy się przeciwko niemu postępowanie karne podlega - w myśl art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - swobodnej ocenie tak, jak każdy inny dowód lub ustalony w danej sprawie fakt. Okoliczność ta nie stanowi jednak - w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem należy do sfery ustaleń faktycznych, a nie prawnych sprawy. Z tego względu fakt, że Skarżący złożył wniosek o ułaskawienie nie stanowi przeszkody do kontynuowania postępowania w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej i wydania stosownej decyzji, tym samym brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 94 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Fakt, iż Skarżący wniósł prośbę o ułaskawienie i zyskała ona akceptację może mieć natomiast istotne znaczenie, jako okoliczność faktyczna, dla sposobu rozstrzygnięcia samego postępowania administracyjnego. Dlatego Komendant Główny Policji w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia wskazał, że organ I instancji będzie zobowiązany do ustalenia wyniku postępowania w sprawie ułaskawienia Skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. B. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2007 r. nie narusza prawa.
Mając na względzie dyspozycję przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i 98 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa wyżej przytoczonych.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji nie uchybia ponadto pozostałym przepisom postępowania, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., jak również art. 107 § 3 w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak stanowi przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wprawdzie pojęcie zagadnienia wstępnego użyte w powołanym przepisie jest sporne, niemniej przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami, albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii (vide: A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Dom Wydawniczy Zakamycze, 2000 r., t. 5 do art. 97 § 1 pkt 4).
Zdaniem Sądu należy w pełni podzielić pogląd organu i uznać, iż od wyniku postępowania w sprawie o ułaskawienie nie zależy wydanie decyzji w postępowaniu o cofnięcie pozwolenia na broń. Nie stanowi zagadnienia wstępnego - wystąpienie przez skarżącego do Prezydenta RP z prośbą o ułaskawienie. Nie jest to bowiem zagadnienie prawne o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a suwerenna decyzja Prezydenta. Kwestia prejudycjalna ma charakter materialnoprawny, skoro w wyniku jej zaistnienia lub ujawnienia się nie może być rozstrzygnięta – zgodnie z zasadą aktualności – sprawa administracyjna to postępowanie należy zawiesić.
W niniejszej sprawie przypadek taki nie zachodzi. Przedmiotem ułaskawienia jest natomiast darowanie lub złagodzenie kary i środków karnych lub innych publicznoprawnych skutków skazania.
Również, jak słusznie zauważył organ, art. 98 § 1 k.p.a. nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z Urzędu, a nie na wniosek skarżącego.
Uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie uszedł również fakt błędnego pouczenia przez organ I instancji w kwestii zażalenia na postanowienia podejmujące zawieszone postępowanie, jednak błędy te nie miały wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Biorąc powyższe pod rozwagę, na zasadzie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.