VI SA/Wa 4730/23

VI SA/Wa 4730/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Szczepan Borowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 772/24 - Postanowienie NSA z 2025-11-20
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151, art. 200, art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 16, art. 145 par. 1, art. 40 par. 4-5, art. 33 par. 2, rt. 189f, art. 189k, art. 107 par. 3, art. 64, art. 66
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 1030
art. 2 pkt 5, art. art. 10 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 1441
art. 71 ust. 1-2, art. 72
Ustawa z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (t. j.)
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284
art. 6 ust. 3 lit. a
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 27
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2018 poz 931
art. 4
Ustawa z dnia 7 października 1999 r.o języku polskim - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. sprawy ze skargi G. E. [...] z siedzibą w A. (Turcja) na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 czerwca 2023 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej także jako: organ) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 30 listopada 2022 r. o odmowie uchylenia decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 25 października 2021 r. w związku ze stwierdzeniem braku podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.).
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu 26 sierpnia 2021 r. Komendant Główny Straży Granicznej wszczął postępowanie w sprawie naruszenia przez [...] z siedzibą w A. (dalej jako: "Spółka" lub "skarżąca") obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (obecnie Dz.U. z 2022 r., poz. 1441, dalej jako: ustawa PNR) w związku z lotem nr [...] z dnia 19 września 2018 r., z portu lotniczego A. do portu lotniczego R.. Organ wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania na adres Spółki w Turcji. Zawiadomienie zostało odebrane przez skarżącą w dniu 7 września 2021 r. Wraz z zawiadomieniem organ przesłał Spółce pouczenie m.in. o treści art. 40 § 4 i § 5 k.p.a., a także o treści art. 71 ustawy PNR.
Organ nie uzyskał na przesłane zawiadomienie żadnej odpowiedzi. Skarżąca nie poinformowała o ustanowieniu pełnomocnika do prowadzenia sprawy, nie wskazała też pełnomocnika do doręczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego organ dalszą korespondencję w postępowaniu adresowaną do Spółki (m.in. zawiadomienie z dnia 12 października 2021 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w postępowaniu materiału dowodowego) pozostawiał w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 40 § 5 k.p.a.
Decyzją z dnia 25 października 2021 r. Komendant Główny Straży Granicznej nałożył na skarżącą Spółkę pieniężną karę administracyjną w wysokości 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy PNR, a ponadto umorzył w części postępowanie administracyjne za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy PNR. Decyzja z podanych wyżej powodów została - zgodnie z art. 40 § 5 k.p.a. - pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. Spółka działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosła podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 25 października 2021 r.
Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że decyzja o nałożeniu kary administracyjnej nie została Spółce doręczona, a postępowanie w tej sprawie powinno zostać wznowione z uwagi na to, że Spółka nie brała w nim udziału z powodu rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy PNR w procedurze doręczania pism skarżącej Spółce. Pełnomocnik skarżącej stwierdził ponadto, że o wydaniu przedmiotowej decyzji Spółka dowiedziała się z rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu, która miała miejsce w dniu 28 stycznia 2022 r.
Decyzją z dnia 30 listopada 2022 r. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił uchylenia decyzji z 25 października 2021 r. w związku ze stwierdzeniem braku przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi m.in. naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji o nałożeniu na Spółkę kary administracyjnej z uwagi na to, że w sprawie nie wykazano zaniechania doręczenia Spółce pism w trybie określonym w art. 71 ust. 1 ustawy PNR, a w konsekwencji pozostawiania korespondencji w aktach ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 40 § 5 k.p.a., co pozbawiło skarżącą możliwości udziału w postępowaniu. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 71 ust. 2 ustawy PNR przez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zastosowanie art. 40 § 4 k.p.a. poprzez uznanie, że ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia spraw w postępowaniach prowadzonych na gruncie ustawy PNR może nastąpić wyłącznie przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do konkretnego postępowania.
Komendant Główny Staży Granicznej decyzją z dnia 6 czerwca 2023 r. działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 30 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na pewne problemy w rekonstrukcji normy prawnej dotyczącej możliwości doręczania przewoźnikom lotniczym pism w postępowaniu prowadzonym w trybie ustawy PNR. Wobec tego stosując zasadę określoną w art. 7a k.p.a. dokonał wykładni przepisów ustawy PNR stwierdzając, że art. 71 ustawy PNR jest przepisem szczególnym wobec przepisów k.p.a. regulujących doręczenia. Jednocześnie możliwość skorzystania z tego przepisu, a zatem możliwość korespondowania organu z przewoźnikiem w formie elektronicznej, nie jest uzależniona od zgłoszenia przez przewoźnika swojego adresu e-mail do Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach (JIP) w terminie 14 dni przed rozpoczęciem wykonywania lotów PNR.
Organ stanął na stanowisku, że strona stawiająca zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., uprawdopodobniając istotność wpływu uchybienia temu przepisowi na wynik sprawy, powinna wskazać, że uniemożliwiło jej to dokonanie konkretnych czynności procesowych, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Warunek ten zdaniem organu na gruncie rozpatrywanej sprawy nie został spełniony. Stąd też przyjmując nawet, że nastąpiło zaniechanie przez organ obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., nie w każdym przypadku skutkuje to zaistnieniem podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W niniejszym postępowaniu, zdaniem organu, strona miała możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji o nałożeniu kary, pomimo upływu terminu do jego złożenia, czego jednak nie uczyniła. Organ podał, że gdyby skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dacie, jaką wskazuje na czas pozyskania informacji o wydanej decyzji (28 stycznia 2022 r.), zastosowanie znalazłby przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.), który umożliwiał organowi zawiadomienie strony o uchybieniu terminowi i wyznaczeniu jej 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia spraw w postępowaniach prowadzonych na gruncie ustawy PNR organ stwierdził, że nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. Organ administracji nie może przyjmować, że o istnieniu pełnomocnictwa wie "z urzędu", w oparciu o pełnomocnictwa składane przez stronę do innych postępowań. Na pełnomocniku ciąży obowiązek dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa. Organ zwrócił uwagę, że do akt przedmiotowej sprawy takie pełnomocnictwo nie zostało złożone, mimo że Spółka została pouczona o takim obowiązku oraz o skutkach braku dołączenia pełnomocnictwa do akt sprawy. Organ zaznaczył, że niezależnie od przyjęcia, że skarżąca ustanowiła pełnomocnika w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy PNR, nie powoduje to wyłączenia obowiązku wynikającego z art. 33 § 3 k.p.a. W myśl tego przepisu pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, ma obowiązek przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres.
Reasumując organ stwierdził, że nawet założenie, iż zastosowanie w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o nałożeniu kary trybu określonego w art. 40 k.p.a. było wadliwe, to umożliwiało skarżącej czynny udział w tym postępowaniu, albowiem została ona powiadomiona o wszczęciu postępowania i o konsekwencjach braku ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia sprawy lub pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.
Skargę na opisaną decyzję złożyła Spółka [...] wnosząc o jej uchylenie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 30 listopada 2022 r. i uznanie, że nie ma podstaw do uchylenia decyzji tego organu z dnia 25 października 2021 r., podczas gdy skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym decyzją o wymierzeniu kary bez swojej winy z uwagi na uchybienie organu polegające na:
a) zaniechaniu doręczania stronie pism w sposób określony w art. 71 ustawy PNR,
b) pozostawianiu pism przeznaczonych dla strony w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na podstawie art. 40 § 5 k.p.a., co powinno skutkować uznaniem przez organ, że doszło do spełnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i rozstrzygnięciem co do istoty sprawy zakończonej decyzją z dnia 25 października 2021 r.
2. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że uchybienie organu, skutkujące pozbawieniem Spółki możliwości udziału w postępowaniu, miało istotny wpływ na wynik sprawy,
podczas gdy:
a) sam fakt braku uczestnictwa przez stronę w postępowaniu bez jej winy stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji bez względu na to, czy fakt ten miał wpływ na treść rozstrzygnięcia,
b) niezależnie od powyższego skarżąca wykazała, że nie mogła wziąć udziału w niemal wszystkich czynnościach procesowych, co wyłączyło możliwość zajęcia stanowiska w sprawie i podjęcia jakiejkolwiek obrony, a także została pozbawiona prawa do dwuinstancyjnego postępowania przez uniemożliwienie jej złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co skutkowałoby koniecznością umorzenia postępowania w całości przez organ w toku postępowania w drugiej instancji z uwagi na upływ terminu przedawnienia nałożenia kary administracyjnej, co skutkowało błędnym uznaniem, że nie doszło do spełnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,
3. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 i 3 oraz art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 przez przyjęcie, że Spółka mogła złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w dacie pozyskania informacji o wydaniu decyzji, co miałoby skutkować zawiadomieniem przez organ o uchybieniu terminu i wyznaczeniu terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu,
podczas gdy:
a) możliwość zaskarżenia decyzji aktualizuje się w momencie doręczenia jej stronie, a nie faktycznego dowiedzenia się przez stronę o jej wydaniu,
b) strona nie mogła złożyć wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o nałożeniu kary, gdyż decyzja ta stała się ostateczna, a środki odwoławcze w toku postępowania administracyjnego przysługują wyłącznie od decyzji, które nie są ostateczne,
c) zastosowanie art. 15 ustawy COVID nie wymaga aktywności strony, gdyż przepis ten jest skierowany do organu administracji publicznej i nakłada na niego obowiązek powiadomienia strony o uchybieniu terminu niezwłocznie po powzięciu informacji o tym fakcie, a zatem skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania przez organ wszczęcia procedury opisanej w tym przepisie, tym bardziej, że art. 15 zzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. obowiązywał także w momencie wydania pierwotnej decyzji, a zatem jeżeli organ uznał, że doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, powinien już wtedy zawiadomić o tym Spółkę,
d) wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej przysługuje stronie wyłącznie w sytuacji, gdy decyzja zostanie jej doręczona, a organ nie doręczył Spółce prawidłowo pierwotnej decyzji, co skutkowało błędnym uznaniem, że skarżąca nie wykazała wpływu pozbawienia jej prawa do udziału w postępowaniu, poprzez uniemożliwienie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na treść rozstrzygnięcia;
4. art. 40 § 4 k.p.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że na skarżącej spoczywał obowiązek wskazania pełnomocnika do doręczeń w rozumieniu tego przepisu,
podczas gdy:
a) jego zastosowanie wyłączał przepis szczególny, tj. art. 71 ust. 2 ustawy PNR,
b) niezależnie od powyższego art. 40 § 4 k.p.a. nie ma zastosowania, gdy doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy PNR przewoźnikowi lotniczemu, który nie ma siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pisma doręcza się w postaci dokumentów elektronicznych, za pomocą środków komunikacji elektronicznej,
co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że organ mógł pozostawiać pisma przeznaczone dla Spółki w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, a zatem organ nie był zobowiązany do dokonywania doręczeń na adres pełnomocników Spółki.
5. art. 71 ust. 2 ustawy PNR w zw. z art. 33 § 3 k.p.a. przez uznanie, że do ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia spraw w rozumieniu tego przepisu wymagane jest złożenie dokumentu pełnomocnictwa w konkretnym postępowaniu, podczas gdy do ustanowienia pełnomocnika do prowadzenia spraw w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy PNR wystarczające jest udzielenie pełnomocnictwa do wszystkich spraw przed organem, które dotyczą ustawy PNR osobie mającej miejsce zamieszkania łub siedzibę w RP oraz jednokrotne przedłożenie go Komendantowi Głównemu Straży Granicznej w formie pisemnej, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że Spółka nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia spraw w rozumieniu art. 71 ust. 2 ustawy PNR, a zatem organ nie był zobowiązany do dokonywania doręczeń na adres jej pełnomocników.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 70 ustawy PNR przez nieuwzględnienie, że doszło do przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, która została nałożona przez organ w punkcie 2 decyzji z dnia 25 października 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Staży Granicznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wniósł również o zasądzenie od skarżącej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W piśmie z dnia 30 października 2023 r., złożonym już po zamknięciu rozprawy, stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z dnia 26 października 2023 r., skarżąca wskazała na najważniejsze argumenty skargi. Do tego pisma strona dołączyła kopię pełnomocnictwa z dnia 22 listopada 2019 r. udzielonego przez Spółkę wskazanym w nim adwokatom do reprezentowania we wszelkich postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Komendanta Głównego Staży Granicznej, w szczególności w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...], a także kopię pisma organu do pełnomocnika skarżącej z dnia 8 czerwca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2493 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy w wyniku postępowania sądowego zostanie stwierdzone, że przy jej wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w świetle powołanych kryteriów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 30 listopada 2022 r., nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd zwraca uwagę, że została ona wydana na skutek wniosku skarżącej Spółki o wznowienie postępowania administracyjnego. Wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który łączy w sobie elementy autokontroli i środka nadzoru (T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 145.). Instytucja wznowienia postępowania, stanowiąca wyjątek od określonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, służy eliminowaniu istotnych wad procesowych, które zaistniały w toku postępowania, a których nie można było usunąć przed wydaniem decyzji. Uchybienia te powstają z rozmaitych przyczyn, niekoniecznie z powodu naruszenia prawa popełnionego przez organy administracji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 96/19, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. wykładnia przesłanek wznowienia postępowania powinna mieć charakter zawężający (M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 145).
Postępowanie wznowieniowe ma złożony charakter i składa się zasadniczo z dwóch etapów. W pierwszym ustalane jest istnienie jednej z wymienionych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanek wznowieniowych. Przejście do kolejnego etapu, który polega na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy, uzależnione jest od stwierdzenia przez właściwy organ, że postępowanie prowadzące do wydania zaskarżonej decyzji było dotknięte kwalifikowaną wadą, wymienioną w przepisach prawa procesowego (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, 2017, s. 747). Zatem w pierwszym etapie postępowania wznowieniowego przedmiotem zainteresowania organu są wyłącznie istotne uchybienia procesowe określone w zamkniętym katalogu określonym w art. 145 § 1 k.p.a. Dopiero w przypadku pozytywnego zakończenia pierwszego etapu postępowania wznowieniowego organ może, a nawet ma obowiązek, ponownie rozpoznać sprawę co do istoty. Dopiero zatem na tym etapie możliwe jest zweryfikowanie innych niż wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. uchybień procesowych lub materialnych.
Postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie zakończyło się na pierwszym z opisanych wyżej etapów, albowiem organ uznał, że w sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie zaistniała okoliczność określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania na tej podstawie możliwe jest po pierwsze, gdy osoba spełniająca warunki przewidziane dla strony postępowania nie brała udziału w postępowaniu, w którym wydano ostateczną decyzję. Po drugie, brak udziału strony w postępowaniu musi być nastąpić "bez własnej winy" strony. Nie każdy zatem brak udziału w postępowaniu uprawnionego podmiotu będzie skutkował wznowieniem postępowania. Podstawą wznowienia będzie wyłącznie brak udziału niezawiniony przez stronę. Sformułowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dotyczące "braku winy strony", oznacza nakaz ustalenia braku jakiejkolwiek, nawet najmniejszej winy w doprowadzeniu (bez względu na to, czy wspólnie z innymi podmiotami, czy też samodzielnie) do stanu pominięcia jej w postępowaniu. Pojęcie winy na gruncie ww. przepisu odnosić się zatem będzie do przyczynienia się do nieuczestniczenia określonego podmiotu w postępowaniu poprzez działania lub zaniechania. Kwestia braku zaistnienia tych okoliczności będzie wymagać natomiast udowodnienia przez stronę je podnoszącą (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt II GSK 1350/19, wyrok NSA z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1729/19, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy ponadto zwrócić uwagę, że sformułowanie "bez winy strony" nie jest w szczególności jednoznaczne semantycznie ze zwrotem "z winy organu". Zdarzyć się bowiem może tak, że elementy winy w braku udziału strony w postępowaniu będą znajdowały się zarówno po stronie osoby, która nie brała udziału w postępowaniu, jak też po stronie organu (por. W. Maciejko, Glosa do wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2007 r., II OSK 1271/06, ST 2007, nr 11, s. 60-63.). Innymi słowy, organ w sprawie z wniosku strony o wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powinien przede wszystkim ustalić, czy przyczyna braku udziału strony w postępowaniu została choćby w najmniejszym stopniu przez nią zawiniona.
W orzecznictwie wskazuje się, że przesłanka braku winy strony, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zwraca uwagę, że organ doręczył skarżącej Spółce w dniu 7 września 2021 r. (data wynikająca ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, k. 6 akt administracyjnych) na jej adres w Turcji, ustalony na podstawie danych uzyskanych z Krajowej Jednostki ds. Informacji o Pasażerach, zawiadomienie z dnia 26 sierpnia 2021 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia przez skarżącą Spółkę obowiązku przekazywania danych dotyczących przelotu pasażera do Krajowej Jednostki ds. Informacji o Pasażerach w związku z lotem pomiędzy polskim a tureckim portem lotniczym, który został wykonany w dniu 15 września 2018 r. Okoliczność ta pozostaje niekwestionowana. Skarżąca zawiadomienie odebrała, co wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji, jak też z oświadczeń pełnomocników skarżącej składanych zarówno w trakcie postępowania administracyjnego, jak i w postępowaniu sądowym. Do zawiadomienia o wszczęciu postępowania organ załączył pouczenie m.in. o treści art. 40 § 4 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie sporządzenia zawiadomienia. Zgodnie z tym przepisem strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skarżącą pouczono również, że w razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla niej pisma zostaną pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 40 § 5 k.p.a.).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca do momentu wydania przez organ w postępowaniu zwykłym decyzji z dnia 25 października 2021 r. o nałożeniu na Spółkę pieniężnej kary administracyjnej ani zaraz po wydaniu tej decyzji nie podjęła żadnych działań, w tym nie aktywizowała się czy to składając swoje stanowisko czy też chociażby zwracając uwagę organowi na nieprawidłowość doręczenia jej zawiadomienia, o ile uważała, że taka nieprawidłowość faktycznie miała miejsce. Przede wszystkim nie wskazała, że ma ustanowionego pełnomocnika do prowadzenia tej konkretnej sprawy ani nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń w Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego organ działając na podstawie art. 40 § 5 k.p.a. pozostawiał pisma przeznaczone dla tej strony w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, nie sposób przyjąć, że skarżąca bez swojej winy nie wzięła udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 25 października 2021 r. Skarżąca wiedziała, co jest poza sporem, o wszczętym i toczącym się postępowaniu. Mimo to, poza tym, że nie powiadomiła organu o uprawnionym do działania w jej imieniu pełnomocniku poprzez przesłanie do akt dokumentu pełnomocnictwa i nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń, nie podjęła również żadnej innej próby komunikacji z organem w celu ustalenia przebiegu postępowania, przez okres ponad miesiąca, który upłynął pomiędzy dniem otrzymania przez nią zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a dniem wydania decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny stopnia zawinienia skarżącej jest okoliczność współpracy skarżącej Spółki już w momencie wszczęcia postępowania z profesjonalnymi pełnomocnikami w Rzeczypospolitej Polskiej, jak też sam charakter działalności Spółki na reglamentowanym rynku lotniczym, który wymaga szczególnie profesjonalnego zachowania.
Zdaniem Sądu bez znaczenia w niniejszej sprawie, co zarzuca zaskarżonej decyzji skarżąca, jest brak doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w trybie określonym w art. 71 ust. 1 ustawy PNR, który stanowi, że przewoźnikowi lotniczemu, który nie ma siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pisma doręcza się w postaci dokumentów elektronicznych, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344), na adres wskazany zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w trybie wznowieniowym, który ma charakter nadzwyczajny. Organ rozpoznając sprawę w tym trybie nie ocenia, jak w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym, poprawności wszystkich czynności procesowych pod kątem ich wpływu na wynik postępowania. Rozpoznając wniosek strony oparty o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ocenia się, czy ewentualne uchybienia organu miały taki skutek, że pozbawiły stronę możliwości wzięcia udziału w postępowaniu i jednocześnie, czy strona swoim działaniem lub zaniechaniem nie przyczyniła się, choćby w najmniejszym stopniu, na przykład poprzez zaniedbanie, do wykluczenia się z udziału w postępowaniu.
Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca wiedziała o wszczętym i toczącym się postępowaniu niezależenie od tego, czy organ prawidłowo doręczył jej zawiadomienie na adres Spółki w Turcji, a nie za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, o czym stanowi art. 71 ust. 1 ustawy PNR. W związku z tym nie może ona powoływać się skutecznie na przesłankę braku winy w niewzięciu udziału w postępowaniu określoną w art. 145 § 1 pkt 1 pkt 4 k.p.a. Okoliczność błędnego trybu doręczenia korespondencji, w kontekście postępowania wznowieniowego, mogłaby mieć znaczenie, gdyby strona na jego skutek nie otrzymała od organu żadnej informacji o toczącym się wobec niej postępowaniu. W niniejszej sprawie skarżąca przyznała, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało jej doręczone.
Stąd też, w ocenie Sądu, organ odmawiając uchylenia decyzji z dnia 25 października 2021 r. w trybie wznowieniowym nie naruszył art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z podanych względów nie naruszył także art. 71 ust. 1 ustawy PNR, albowiem dla rozstrzygnięcia kwestii braku winy skarżącej w nieuczestniczeniu w postępowaniu powołany przepis nie miał charakteru przesądzającego, podobnie jak podniesiona przez stronę skarżącą kwestia pouczenia Spółki również o treści tego przepisu w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. Podkreślić należy, że skarżąca jest podmiotem profesjonalnym, od którego wymaga się podwyższonego standardu staranności i - jak wspomniano - była związana stosunkiem pełnomocnictwa z zawodowymi pełnomocnikami w Polsce. Brak jakiejkolwiek aktywności w postępowaniu, chociażby w celu wyjaśnienia, że doręczania dalszej korespondencji oczekuje w formie środków komunikacji elektronicznej, stanowi co najmniej zaniedbanie z jej strony.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 40 § 4 k.p.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że spoczywał na niej obowiązek wskazania pełnomocnika do doręczeń. Zdaniem skarżącej zastosowanie powołanego przepisu wyłącza art. 71 ust. 2 ustawy PNR, który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 40 § 4 k.p.a. Ponadto art. 71 ust. 2 ustawy PNR wyłącza również zastosowanie art. 33 § 3 k.p.a., zgodnie z którym pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
Skarżąca wskazała, że w dniu 22 listopada 2019 r. ustanowiła pełnomocników do reprezentowania jej w sprawach prowadzonych przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i pełnomocnictwo to zostało złożone w organie. Zdaniem skarżącej organ działając na podstawie art. 71 ust. 2 ustawy PNR winien był pisma w sprawie przesyłać do pełnomocnika.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela poglądu skarżącej.
Zgodnie z art. 72 ust. 2 ustawy PNR w przypadku, gdy przewoźnik lotniczy ustanowił pełnomocnika do prowadzenia spraw albo pełnomocnika do doręczeń, zamieszkałego albo posiadającego siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Ani z tego przepisu ani z innych przepisów ustawy PNR nie wynika, aby wymienione przepisy wyłączały stosowanie przepisów k.p.a., w szczególności art. 33 § 2. Jedynym przepisem wyłączającym stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach uregulowanych ustawą PNR jest art. 72 tej ustawy, który wyłącza stosowanie do kar administracyjnych przepisów art. 189f i art. 189k k.p.a. Należy ponadto zaznaczyć, że art. 71 ustawy PNR stanowi o doręczaniu pism przewoźnikowi lotniczemu bez siedziby na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a nie o sposobie dokumentowania udzielenia pełnomocnictwa w konkretnym postępowaniu administracyjnym. Nie stanowi on zatem przepisu szczególnego wobec art. 33 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej sposób dokumentowania stosunku pełnomocnictwa w konkretnym postępowaniu nie został uregulowany odrębnie w ustawie PNR, a zatem znajdują zastosowanie w tym zakresie przepisy ogólnego postępowania administracyjnego.
Jeszcze raz należy zaznaczyć, że w postępowaniu wznowieniowym przedmiotem kontroli są wyłącznie ewentualne uchybienia organu w postępowaniu zwyczajnym, które mają związek z konkretną przesłanką wznowieniową. W niniejszej sprawie okoliczność ustanowienia pełnomocnika i jednocześnie wykazanie umocowania do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu administracyjnym ma o tyle istotne znaczenie, że w przypadku, gdy w sprawie ustanowiono pełnomocnika i pełnomocnictwo zostało dołączone do akt sprawy, organ powinien wszelką korespondencję wysyłać do pełnomocnika, a nie bezpośrednio do strony (art. 40 § 2 k.p.a.). Naruszenie zasady określonej w art. 40 § 2 k.p.a. poprzez przesłanie pism stronie, a nie do ustanowionego pełnomocnika, może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 551/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy jednak zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy pojęciem udzielenia pełnomocnictwa a ustanowieniem pełnomocnika w konkretnej sprawie. Udzielenie pełnomocnictwa poza procesem ma charakter materialnoprawny, a potwierdzenie tego pełnomocnictwa w procesie jest obowiązkiem strony. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt), nie może domniemywać jego istnienia (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 548/17). Stąd też nie jest uprawnione stanowisko skarżącej, że do ustanowienia pełnomocnika w sprawie wystarczające jest udzielenie pełnomocnictwa do wszystkich spraw dotyczących ustawy PNR osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczpospolitej Polskiej oraz jednokrotne przedłożenie go organowi w formie pisemnej w związku z zupełnie innym postępowaniem. Jak już bowiem wspomniano, art. 71 ust. 2 ustawy PNR nie modyfikuje w żaden sposób art. 33 § 2 k.p.a. Wskazanie w treści pełnomocnictwa, że upoważnia ono pełnomocnika do reprezentowania strony we wszystkich postępowaniach, przy jednoczesnym złożeniu dokumentu pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionej kopii tylko w niektórych sprawach, nie uprawnia organu do przyjęcia automatycznie (z urzędu), że jest ono skuteczne również w innych postępowaniach. Stwierdzenia tego nie zmienia wskazywana przez skarżącą okoliczność, że w art. 71 ust. 2 ustawy PNR ustawodawca posłużył się określeniem "prowadzenia spraw" (liczba mnoga). Oznacza to, że przewoźnik lotniczy może udzielić w jednym dokumencie pełnomocnictwa do prowadzenia wszystkich jego spraw na gruncie ustawy PNR, jednakże nie zwalnia go to z obowiązku złożenia dokumentu pełnomocnictwa lub pełnomocnictwa do doręczeń do każdego konkretnego postępowania. Znamienne przy tym jest, że pełnomocnik skarżącej do niektórych spraw Spółki toczących się przed organem złożył do akt dokument pełnomocnictwa. Na skutek takiego zachowania procesowego strony organ przesyłał korespondencję w sprawie do ustanowionego pełnomocnika. Natomiast pełnomocnictwo złożone w sprawie, na którą powołała się strona skarżąca w załączniku do protokołu rozprawy (nr sprawy Komendanta Głównego Straży Granicznej: [...], k 137-138 akt sądowych) nie mogło skutkować ustanowieniem pełnomocnictwa w innych sprawach toczących się przed organem. Sądowi z urzędu wiadome jest, że w sprawie o wskazanym numerze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej na decyzję w przedmiocie wymierzenia kary na podstawie przepisów ustawy PNR. W sprawie tej Spółka przedłożyła do akt pełnomocnictwo udzielone pełnomocnikowi w Polsce.
Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że rozważania organu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o konieczności wykazania w postępowaniu wznowieniowym wpływu pozbawienia możliwości udziału w postępowaniu na treść rozstrzygnięcia sprawy nie są prawidłowe. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje niezależnie od tego, czy brak udziału strony wywarł wpływ na treść decyzji. Artykuł 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy (por. B. Adamiak [w:] System Prawa Administracyjnego, t. 9, Prawo procesowe administracyjne, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 255). Stąd też zbędne były rozważania organu dotyczące możliwości wykorzystania w sprawie, określonej w art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, instytucji dodatkowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wskazane uchybienia przepisom postępowania (art. 107 § 3 k.p.a.) nie miały jednak zdaniem Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny. Niezależnie od powyższego organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w postępowaniu głównym podjął czynności umożliwiające Spółce udział w postępowaniu i nawet jeżeli uczynił to wadliwie, to Spółka mogła podjąć stosowane działania, z czego nie skorzystała (str. 9 zaskarżonej decyzji).
W konsekwencji braku naruszenia przez organ art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. niezasadny jest zarzut naruszenia art. 70 ustawy PNR. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o nałożeniu kary, administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia naruszenia, o którym mowa w art. 64 lub art. 66. Skoro bowiem nie ziściła się przesłanka wznowieniowa, a zatem organ nie mógł przejść do kolejnego etapu postępowania wznowieniowego, nie otworzyła się możliwość oceny sprawy pod kątem istnienia podstaw do uchylenia decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę.
Na marginesie Sąd wskazuje, że wydając zaskarżoną decyzję Komendant Główny Straży Granicznej nie naruszył również art. 6 ust. 3 lit. a Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm., dalej jako: Konwencja). Zgodnie z tym przepisem każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do: niezwłocznego otrzymania szczegółowej informacji w języku dla niego zrozumiałym o istocie i przyczynie skierowanego przeciwko niemu oskarżenia. Mimo, że Konwencja przyznaje każdemu prawo do sądu i rzetelnego procesu w sprawach cywilnych i w sprawach karnych, to obecnie w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej jako: ETPCz) nie ulega wątpliwości, że ochrona konwencyjna rozciąga się również na sprawy sądowoadministracyjne. Mając na względzie autonomiczny charakter pojęć konwencyjnych, w orzecznictwie przyjmuje się, że sprawami karnymi w świetle art. 6 Konwencji mogą być również sprawy, w których określona dolegliwość wynikająca z naruszenia prawa jest wymierzana poza postępowaniem karnym, np. niektóre sankcje dyscyplinarne czy kary administracyjne (por. M. Wiącek, Sądownictwo administracyjne w Polsce z perspektywy art. 6 EKPC, EPS 2022, nr 10, s. 24-28.). Stąd też w niniejszej sprawie należało rozważyć, czy zawiadomienie o wszczęciu postępowania wysłane do tureckiej spółki w języku polskim nie naruszało jej prawa do "obrony" w postępowaniu. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotem Konwencji jest przede wszystkim ochrona praw człowieka. Poza sporem jest natomiast, że niektóre z jej postanowień mogą służyć również do ochrony innych podmiotów prawa niż osoby fizyczne. Artykuł 6 ust. 3 lit. a Konwencji nie odnosi się wprost do postępowania administracyjnego, należy go jednak interpretować w świetle ogólnej koncepcji rzetelnego procesu (por. M. A. Nowicki [w:] Komentarz do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności [w:] Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wyd. VIII, Warszawa 2021, art. 6.). Istotą powołanego przepisu jest zapewnienie "oskarżonemu" możliwości zapoznania się w znanym mu języku z treścią oskarżenia. Innymi słowy, osoba, wobec której toczy się postępowanie dotyczące szeroko rozumianych sankcji karnych, powinna być tego świadoma. Z przepisu tego nie wynika natomiast bezwzględny obowiązek tłumaczenia na język "oskarżonego" informacji o przedmiocie postępowania niejako automatycznie w każdej sytuacji. W wyroku ETPCz z 19 grudnia 1989 r., A. 168, Kamasiński v. Austria Trybunał stwierdził np., że jeżeli strona postępowania miała pełnomocnika, który posługiwał się językiem sądu oraz językiem zrozumiałym dla strony, to nie ma potrzeby tłumaczenia dokumentów. Przenosząc przytoczone ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że stroną postępowania jest Spółka będąca podmiotem profesjonalnym, a w takim przypadku standardem jest podwyższony poziom staranności. Prowadzi ona działalność gospodarczą w obszarze reglamentowanym, dotyczącym bezpieczeństwa publicznego i ma wynikające z dyrektyw unijnych i polskiego porządku prawnego obowiązki względem organów Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż prowadzi swoją działalność na terytorium tego państwa. W związku z tym powinna być przygotowana do komunikacji z organami administracji publicznej, których językiem urzędowym jest język polski (art. 27 Konstytucji RP i art. 4 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim – tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 672). Powyższe oznacza, że w sprawie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. strona nie może uzasadniać braku swojej winy w niewzięciu udziału w postępowaniu z powodu przesłania jej przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania w języku polskim, a nie tureckim. Ponadto z oświadczeń skarżącej wynika, że ustanowiła ona pełnomocnika w sprawach PNR toczących się przed Komendantem Głównym Staży Granicznej. Skarżąca przedłożyła do akt sprawy odpis pełnomocnictwa sporządzonego w dwóch językach angielskim i polskim, na mocy którego w dniu 22 listopada 2019 r. ustanowiła pełnomocników do reprezentowania jej w sprawach prowadzonych przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (k.134 akt sądowych). Spółka mogła więc skorzystać z pomocy pełnomocnika, który posługiwał się językiem polskim oraz językiem dla strony zrozumiałym.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Zwrot kosztów postępowania przez sądem administracyjnym pierwszej instancji reguluje art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W związku z tym, że skarga w niniejszej sprawie została oddalona nie było podstaw do uwzględnienia wniosków o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarówno skarżącej jak też organu. Zaznaczyć należy, że zwrot kosztów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w odróżnieniu od zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (art. 203 p.p.s.a.), przysługuje wyłącznie na rzecz stron skarżącej.