VI SA/Wa 470/17

VI SA/Wa 470/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Marzena Milewska-Karczewska /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
657
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
art. 2 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 2, art. 4
Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 336,
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie interpretacji indywidualnej dotyczącej opłaty abonamentowej oddala skargę
Uzasadnienie
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej również KRRiT), po rozpoznaniu wniosku R. sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej: także jako spóła), z dnia [...] października 2016r., o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2016r. nr [...]
Decyzja została wydana na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jt. Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 - dalej również u.s.d.g), oraz art. 104, 107 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt.Dz.U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm. – dalej: k.p.a.).
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] września 2016 r. do KRRiT wpłynął wniosek R. Sp. z o.o z siedzibą w C. w przedmiocie wydania interpretacji co do sposobu i zakresu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej. We wniosku sformułowano pogląd, że obowiązek rejestracji odbiornika radiowego i uiszczenia opłaty abonamentowej na postawie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005r. o opłatach abonamentowych nie powstaje względem najemcy pojazdów z zainstalowanym odbiornikiem radiowym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że pojazdy będące przedmiotem najmu przez spółkę są przedmiotem umowy leasingu, a zatem to właściciel albo leasingobiorca, zdaniem wnioskodawcy, zobowiązani są do rejestracji odbiornika i ponoszenia opłat abonamentowych. Wnioskodawca wskazał przy tym, że najemca pojazdu pozbawiony jest możliwości decydowania, o tym czy w pojeździe będzie zainstalowany odbiornik radiofoniczny. Uprawnienia najemcy są bowiem wąskie względem uprawnień właściciela pojazdu, leasingobiorcy.
KRRiT po rozpatrzeniu wniosku decyzja z dnia [...] września 2016 r., nr [...] uznała za nieprawidłowe stanowisko R. Sp. z o.o. zgodnie, z którym obowiązek rejestracji odbiornika radiowego i uiszczania opłat abonamentowych na podstawie ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie powstaje względem najemcy pojazdów z zainstalowanym odbiornikiem radiowym.
Spółka pismem z dnia [...] października 2016 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją z dnia [...] września 2016 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie zgodziła się z interpretacją organu zgodnie z którą samo posiadanie odbiornika zobowiązuje posiadacza do uiszczenia opłaty abonamentowej . Zdaniem spółki nie można bowiem zrównywać właściciela z najemcą, ponieważ są to odmienne stosunki prawne. Spółka podkreśliła że jest tylko najemcą pojazdów i nie ma wpływu na obecność w nich odbiorników. Spółka nie może bowiem co do wskazanych odbiorników ingerować w nie swoją własność, która jest trwale i fabrycznie związana z pojazdem. Zdaniem spółki zobowiązanym do uiszczenia opłat abonamentowych jest właściciel bądź leasingobiorca pojazdów, a nie ich najemca.
KRRiT po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. (o numerze wskazanym w petitum) utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na obowiązujące w zakresie rejestracji oraz opłat abonamentowych przepisy ustawy o opłatach abonamentowych wskazując, iż zgodnie z art. 2 ust.1, 2 i 4 w/w ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe przy czym ustawodawca w powyższym zakresie wprowadził domniemanie zgodnie, z którym przyjmuje się, że osoba która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zdaniem organu spółka jest posiadaczem radioodbiorników w rozumieniu art. 2 ust.2 ustawy oraz zgodnie z domniemaniem zawartym w tym przepisie, używa te odbiorniki.
Odnosząc się do argumentów wnioskodawcy podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a wskazujących na fakt braku wpływu na istnienie w pojeździe odbiornika radiofonicznego, organ wyjaśnił, że Spółka posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem, którego jednym z elementów jest odbiornik radiofoniczny. W związku, z czym sposób dysponowania pojazdem i zamontowanym w nim odbiornikiem radiofonicznym określają warunki umowy cywilnoprawnej jaką jest w tym przypadku umowa najmu pojazdu. Zdaniem organu postanowienia umowy nie mogą wyłączać ustawowych obowiązków dotyczących obowiązku rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych. A zatem skoro spółka jest bezpośrednim posiadaczem odbiorników radiofonicznych, to ciążą na niej obowiązki określone w ustawie o opłacie abonamentowej dot. rejestracji i uiszczenia opłaty abonamentowej. Tym samym to najemca a nie właściciel czy leasingobiorca, jest dysponentem i bezpośrednim posiadaczem odbiornika radiofonicznego.
Organ wyjaśnił również, odnosząc się do podnoszonej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestii specyfiki konstrukcji samochodów i fabrycznego montażu w nich radioodbiorników, że okoliczności te nie stanowią wyłączenia posiadacza odbiornika radiofonicznego od obowiązków określonych w ustawie o opłatach abonamentowych. Trudności związane z demontażem w pojeździe radioodbiornika nie stanowią podstawy do odstąpienia od przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego obligującego posiadacza odbiornika do rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych.
Organ zauważył również, że wnioskodawca nie podlega pod wyłączenia przedmiotowe określone w przepisie art. 5 ust.2 w zw. z art. 5 ust.1 ustawy ani też podmiotowe, o którym mowa w art. 4 ustawy. Nadto żaden z przepisów ustawy nie zwalnia z opłaty abonamentowej ze względu na kwestie związane z konstrukcyjnym umieszczeniem radioodbiornika w pojeździe, trudnościami demontażu odbiornika radiofonicznego czy też kwestiami postanowień cywilnoprawnych dotyczących przedmiotu najmu.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem R. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez przejęcie, że najemca pojazdu, a w zasadzie każdy posiadacz pojazdu z radioodbiornikiem, zainstalowanym w pojeździe winien uiszczać opłatę abonamentową, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu i możliwości odbioru stacji polskich;
- art. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w zw. z art. 1a i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, z późn. zm.) poprzez błędną ich wykładnie i przyjęcie, że najemca pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz taki który wykonuje transport międzynarodowy poza granicami Polski jest obowiązany do uiszczenia opłaty abonamentowej od posiadanego w pojeździe radioodbiornika, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu i możliwości odbioru stacji polskich;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 kpa przez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji, tj. poprzez nieuwzględnienie przy wydaniu decyzji słusznego interesu indywidualnego skarżącej.
Podnosząc wskazane powyżej zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji KRRiT z dnia [...] grudnia 2016r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] września 2016r. oraz uznanie, że wyrażone we wniosku o wydanie interpretacji stanowisko skarżącej, że podmiot który wynajmuje samochody na podstawie umowy najmu od leasingobiorcy nie jest zobowiązany do rejestracji odbiornika radiofonicznego, a tym samym do uiszczania opłat abonamentowych, jest prawidłowe. Skarżąca wniosła również o zasądzenie kosztów postepowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że stoi na stanowisku, iż kierowcy wykonujący przewozy na terenie UE z wyłączeniem Polski nie korzystają z misji publicznej realizowanej przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji na terytorium rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca podkreśliła że ciągniki siodłowe, w których zostały fabrycznie zamontowane radioodbiorniki nie stanowią własności ani przedmiotu leasingu R. sp. z o.o z siedzibą w C. Są przedmiotem leasingu spółki [...] – R. GmbH, a są jedynie przedmiotem najmu przez skarżącą. Wskazała również, że na trasach międzynarodowych, po których poruszają się najmowane przez skarżącego pojazdy, odbiorniki radiowe nie są nawet w stanie umożliwiającym odbiór stacji polskich. A zatem zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organu, że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie uzależniają obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych od korzystania z misji publicznej. Taki warunek zdaniem skarżącego, wynika wprost z art. 1 ustawy stanowiącego, że opłaty abonamentowe pobiera się w celu umożliwienia realizacji misji publicznej przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji.
W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.
Należy wskazać, że zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą Sądu jest tylko ocenia prawidłowość dokonanej interpretacji przez organ administracji, w odniesieniu do wskazanego we wniosku stanu faktycznego.
Odwołując się do opisanego stanu, skarżąca wnioskowała o interpretację jej obowiązku (w świetle ustawy abonamentowej) rejestracji oraz wnoszenia opłat abonamentowych za samo posiadanie urządzeń zakwalifikowanych jako odbiorniki radiofoniczne, jeżeli odbiorniki te są zainstalowane w pojazdach będących przedmiotem umowy najmu, gdzie najemcą pojazdów jest R. sp. o.o. a wynajmującym spółka [...] będąca leasingobiorcą tych pojazdów (R. GmbH). A zatem zdaniem skarżącej albo leasingobiorca albo właściciel zobowiązani winni być do rejestracji odbiornika i ponoszenia opłat abonamentowych a nie najemca, który nie ma możliwości decydowania o tym czy w pojeździe będzie zainstalowany odbiornik radiofoniczny. Organ administracji na postawione pytanie odpowiedział twierdząco wskazując, iż to spółka jako posiadacz przedmiotowych radioodbiorników jest zobligowana do rejestracji i wnoszenia opłat abonamentowych. Ze wskazanym stanowiskiem organu skarżąca się nie zgodziła.
A zatem jak wskazano powyżej rolą Sądu jest dokonanie oceny stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji KRRiT z dnia [...] grudnia 2016r.
Oceniając wskazane stanowisko, Sąd zgadza się z organem, że skarżąca jako najemca pojazdów z zainstalowanymi radioodbiornikami w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, które znajdują się w leasingu [...] spółki R. GmbH. winna wnosić opłatę abonamentową jako posiadacz a zatem nie jest zasadne stanowisko skarżącej przedstawione w skardze oraz we wniosku o wydanie interpretacji.
Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle powyższego unormowania, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 5 ust.2 (wyłączenia przedmiotowe) oraz w art. 4 (wyłączenia podmiotowe).
A zatem z uwagi na treść art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej, zgodnie z którym za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, zobowiązanym do zapłaty opłaty abonamentowej jest posiadacz, bowiem to on korzysta z rzeczy. Trzeba tym samym podkreślić, że skarżąca jako posiadacz i użytkownik wskazanych pojazdów wyposażonych w radioodbiorniki jest zobligowana do zarejestrowania i wnoszenia opłat abonamentowych.
Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie, że "posiadanie" w rozumieniu ustawy, to stan faktyczny, który jest rozpoznawany w oderwaniu od prawa własności, (v. wyrok WSA w Warszawie: z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2252/11, z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/WA 2240/12, z dnia 22 lutego 2013r. sygn. akt VI SA/Wa 2241/12, z dnia 27 maja 2016 sygn akt VI SA/Wa 3243/15,). Nadto zdaniem Sądu pojęcie posiadania jako niezdefiniowane w ustawie o opłatach abonamentowych należy interpretować zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego (dalej k.c.). Wskazany przepis k.c. określa, że "posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)."
Odnosząc się do treści podniesionych w skardze Sąd zauważa, że słusznie w odpowiedzi na skargę organ zauważył, iż zmiana treści żądania na etapie składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy czy też skargi do Sądu nie wpływa na ocenę poprawności zakwalifikowania wniosku wszczynającego postępowanie. A zatem słusznie organ uznał, że przedmiotem wydanej interpretacji nie mogło być uwzględnienie wskazywanych przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego nowych okoliczności (nowych elementów stanu, który nie był zawarty we wniosku o dokonanie interpretacji) polegających na wskazaniu, że pojazdami w których zainstalowane są radioodbiorniki spółka dokonuje przewozów na terenie UE z wyłączeniem Polski. Przedmiotowe wyłączenie nie zostało bowiem wskazane we wniosku o wydanie interpretacji. A z pierwotnego przedstawionego we wniosku przez skarżącą stanu faktycznego wynika, że interpretacja jest wydawana dla podmiotu mającego siedzibę w Polsce, który wykonuje międzynarodowy transport rzeczy, co niewątpliwie nie wyklucza wykonywania przewozów na terenie Polski, gdzie może mieć miejsce np. rozładunek czy załadunek.
Sąd wskazuje również, że ustawa o opłatach abonamentowych dotyczy wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji tych odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak i opłata, ma charakter powszechny oraz dotyczy wszystkich obywateli, tak niewykonujących działalności gospodarczej, jak i wykonujących działalność gospodarczą, w której to działalności gospodarczej w lokalu na nią przeznaczonym używane są odbiorniki RTV. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II GSK 92-12 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 10 lutego 2010 r. sygn.akt VI SA/Wa 2252/11, z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 1892/13 oraz z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 528/14). Dodać przy tym wypada, na co Sąd wskazywał już powyżej, iż sama ustawa przewiduje wyłączenia podmiotowe i przedmiotowe, o których stanowią przepisy art. 4 i 5 ustawy. Jest to jednak zamknięty katalog wyłączeni a w oparciu o przedstawione przez skarżącą informacje brak jest podstaw do przyjęcia, że może ona podlegać wyłączeniu od wnoszenia opłaty abonamentowej. Skarżąca nie powołuje się zresztą na wskazane w tych przepisach podstawy do wyłączenia.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu o niekorzystaniu z misji publicznej realizowanej przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji Sąd podziela pogląd zaprezentowany w wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 sierpnia 2007r. sygn. III SA/Wa 2437/06 oraz z dnia 11 lutego 2013r. sygn. VI SA/Wa 2240/12, że opłaty abonamentowe wiążą się ściśle z posiadaniem odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych a nie korzystaniem z usług konkretnej telewizji przy czym dla obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych nie ma znaczenia czy podmiot je ponoszący zamierza czy też nie korzystać z programów nadawczych oraz czy korzysta z innych niż publiczne mediów. Dodać należy, że przepisy ustawy nie uzależniają obowiązku rejestracji oraz wnoszenia opłat abonamentowych od korzystania przez kierowców z misji publicznej.
Udzielając zatem odpowiedzi na postawione pytanie, należy stwierdzić, że KRRiT na tle zaprezentowanego przez skarżącą stanu faktycznego dokonała prawidłowej interpretacji przepisu ustawy o opłacie abonamentowej stwierdzając, że to posiadacz a zatem w niniejszej sprawie najemca pojazdów, w których zamontowane są radioodbiorniki radiowe winien dokonać ich rejestracji oraz winien wnosić opłatę abonamentową.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017. poz. 1369 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.