VI SA/WA 4599/23

VI SA/Wa 4599/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Maliński
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Asesor WSA Marek Maliński Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2023 r. sprawy ze skargi P. w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2023 r. nr DTD.4.4400.1.290.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego P. w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z 31 maja 2023 r. Minister Infrastruktury (dalej: "organ", "MI", "Minister"), na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. dalej: "K.p.a.") w związku z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, z późn. zm., dalej: "P.r.d."), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. (zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej - Dz. U. poz. 2165), umorzył postępowanie administracyjne w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, po rozpatrzeniu wniosku [...] w W. (dalej: "Srona", "Pogotowie", "Skarżący"), w przedmiocie udzielenia odstępstwa od warunków technicznych dla samochodu specjalnego marki M., model [..].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że pismem z 2 marca 2020 r. Pogotowie złożyło wniosek do Ministra o udzielenie indywidualnego odstępstwa od warunków technicznych pojazdów, dla pojazdu specjalnego marki M, model [...] (dalej: "Pojazd"), określając zakres żądanego odstępstwa w następujący sposób: "rzeczywista masa ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 3,5 tony". Do wniosku Strona załączyła m.in.:
a) uwierzytelnioną notarialnie kopię faktury VAT nr [...], wystawionej przez Z. Sp. z o.o. w dniu 2 sierpnia 2016 r. w związku ze sprzedażą na rzecz Strony pojazdu ciężarowego marki: M., wersja: [...],
b) uwierzytelnioną notarialnie kopię faktury VAT nr [...], wystawionej przez Z. Sp. z o.o. w dniu 19 września 2016 r. na Stronę, nazwa przedmiotu sprzedaży w pkt 1: "Zabudowo medyczna samochodu marki M.na ambulans sanitarny: nr rej[...]",
c) zdjęcie Pojazdu wraz ze zdjęciem tabliczki znamionowej pojazdu,
d) kopię dokumentu pn.: "ŚWIADECTWO ZGODNOŚCI WE" dot. Pojazdu, wystawionego w dniu 16 września 2016 r., w którym wskazano m.in. kategorię pojazdu: M1 oraz wskazano: "został skompletowany i zmieniony w następujący sposób: ambulans sanitarny’', a w załączonym do niego dokumencie pn.: "Ogólne cechy konstrukcyjne", w cz. "Masy" wskazano m.in.: "Rzeczywista masa pojazdu: 3075 kg", "Technicznie dopuszczalna masa całkowita pojazdu: 3500 kg",
e) kopię karty Pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego Pojazdu (m.in. z aktualnymi badaniami technicznymi),
f) kopię pisma [...]Sp. z o.o. z 13 listopada 2019 r. - odpowiedzi do Strony na zapytanie "o możliwość dalszej eksploatacji zabudowanych pojazdów (...) o konieczność przeprowadzenia ewentualnych zmian technicznych w zabudowanych pojazdach, umożliwiających taką eksploatację",
g) kopię zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym Pojazdu z dnia 5 września 2016 r., z opisem nowych danych technicznych Pojazdu po dokonaniu zmian, w którym m.in. wskazano: rodzaj pojazdu: samochód specjalny, przeznaczenie: karetka sanitarna, masa własna: 3000 kg. dopuszczalna masa całkowita Pojazdu: 3500 kg,
h) kopię oświadczenia [...] Sp. z o.o., z/s w M., z 1 września 2016 r. o dokonanych zmianach konstrukcyjnych w Pojeździe - zmianie uległ jego rodzaj: z kategorii "pojazd ciężarowy" na "M1 / pojazd specjalny sanitarny",
i) kopię oświadczenia Z. Sp. z o.o. "o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów" z dnia 16 września 2016 r., w którym wskazano m.in.: masa własna [kg] 3000, dopuszczalna masa całkowita pojazdu [kg] 3500,
j) kopię protokołu odbioru,
k) kopię oświadczenia M.Sp. z o.o. z 8 lipca 2016 r. o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów ( z adnotacją o zarejestrowaniu pojazdu w dniu 12 sierpnia 2016 r.).
W piśmie z dnia 18 lutego 2020 r. Strona wskazała m.in., że "podstawą prawną złożonego wniosku jest art. 67 P.r.d.
Organ dokładnie opisał przebieg postępowania administracyjnego w sprawie
wskazując przede wszystkim, że dwukrotnie wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych ww. wniosku, w tym do sprecyzowania jego zakresu, poprzez wskazanie konkretnych parametrów i konkretnych wartości parametrów, w zakresie których domaga się udzielenia zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych dla Pojazdu, a następnie ze względu na odpowiedzi, w których Strona nie sprecyzowała zakresu żądania, pozostawił wniosek z 2 marca 2020 r. bez rozpoznania, o czym zawiadomił Stronę pismem z 20 stycznia 2021 r.
Strona, pismem z 3 marca 2021 r. wniosła skargę na bezczynność organu, WSA w Warszawie natomiast postanowieniem z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SAB/Wa 84/21, odrzucił ww. skargę.
Strona pismem z 12 lipca 2021 r. wniosła ponaglenie na bezczynność organu, który postanowieniem z 8 września 2021 r., stwierdził, że nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.
Strona, 26 października 2021 r. ponownie wniosła skargę na bezczynność organu w sprawie z ww. wniosku z 2 marca 2020 r., WSA w Warszawie natomiast, wyrokiem z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt VI SAB/Wa 193/21, oddalił ww. skargę na bezczynność organu.
Strona wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt: II GSK 1741/22, uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i zobowiązał Ministra m.in. "do wydania decyzji w sprawie z wniosku o udzielenie odstępstwa od warunków technicznych pojazdu w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku wraz z aktami administracyjnym".
Rozpoznając wniosek Strony, organ po przytoczeniu art. 67 ust. 1 P.r.d., wyjaśnił, że przedmiotem "odstępstwa" od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy, mogą być wyłącznie administracyjne warunki techniczne, tj. warunki techniczne określone w przepisach prawa powszechnie obowiązującego (a więc takie, którym powinny odpowiadać pojazdy) i tylko w przypadku, gdy nie są one spełnione konstrukcyjnie przez pojazd. Organ wskazał, że producent pojazdu ma obowiązek dostosować produkowane przez siebie pojazdy do warunków technicznych określonych w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Podobnie podmiot profesjonalnie przebudowujący pojazd, co do zasady, ma obowiązek dokonać przebudowy w taki sposób, aby pojazd po przebudowie odpowiadał warunkom technicznym określonym w przepisach prawa, a nie parametrom technicznym pojazdu bez znaczenia prawnego. Także podmiot korzystający z pojazdu (jego użytkownik) ma
obowiązek utrzymywać pojazd w takim stanie, aby odpowiadał tym warunkom technicznym opisanym prawem.
Minister podkreślił, że dyspozycja art. 67 ust. 1 P.r.d., nie uprawnia organu do udzielania odstępstw od warunków technicznych, jakie producent ustalił indywidualnie dla konkretnego, swojego modelu pojazdu. Określona w art. 67 ust. 1 P.r.d. kompetencja ministra właściwego ds. transportu pozwala na to, aby pojedyncze - indywidualnie określone pojazdy, których parametry konstrukcyjne skutkują np. przekroczeniem konkretnego warunku technicznego - administracyjnego (np. ze względu na specyficzne przeznaczenie konstrukcyjne), a więc odbiegają od prawem określonych wymagań administracyjnych parametrów technicznych, mogły być dopuszczone do ruchu drogowego. Udzielane odstępstwa natomiast nie mogą ingerować (i nigdy nie ingerowały) w parametry konstrukcyjne pojazdu, tj. nie mogą prowadzić do administracyjnego zezwolenia na przekroczenie parametrów konstrukcyjnych pojazdu (określonych przez producenta, tj. m.in. uznanych przez niego za bezpieczne). Organ powołał się również na treść § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. poz. 2022 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie techniczne"), wskazując na kategoryczny zakaz aby dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekraczała maksymalną masę całkowitą określoną przez producenta.
Minister wskazał dalej, że z przedłożonych przez Stronę dokumentów i przedstawionej argumentacji wynika, że Strona zakupiła samochód ciężarowy, o czym świadczą m.in. ww. faktura nr [...], dokument "Oświadczenie o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów" wydany przez [...]Sp. z o.o. oraz dokument "Świadectwo zgodności WE". Z dokumentów tych wynika m.in., że zarówno DMC tego pojazdu (określona na potrzeby rejestracji Pojazdu), jak i MMC określona przez producenta, wynoszą 3500 kg. Oznacza to, że zakupiony pojazd ciężarowy (przed przebudową na pojazd specjalny) był samochodem ciężarowym kategorii N1, dla której to kategorii w ust. 2 pkt 1 załącznika 2 do P.r.d. określono DMC na poziomie 3,5 t. Następnie pojazd został poddany modyfikacjom, tj. został przebudowany, wskutek czego został zmieniony jego rodzaj (przeznaczenie i kategoria). Jak wynika bowiem z przedłożonych przez Stronę dokumentów, tj. ww. faktury nr [...], "Oświadczenia o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów" wydanego przez Z.
Sp. z o.o. z dnia 16 września 2016 r., oświadczenia [...] Sp. z o.o. z 1 września 2016 r. oraz opisu nowych danych technicznych Pojazdu po dokonaniu zmian, wydanego przez uprawnionego diagnostę w dniu 5 września 2016 r., wskutek przebudowy pojazd przestał być samochodem ciężarowym kat. N1 i stał się pojazdem specjalnym (przy czym w ww. oświadczeniu [...] Sp. z o.o. wskazano na nową kategorię pojazdu: "M1 /pojazd specjalny sanitarny").Minister podkreślił, że z dokumentów tych wynika jednak, że zarówno MMC i DMC (określona przez producenta na potrzeby rejestracji), pomimo przebudowy pojazdu i zmiany jego rodzaju, nie uległy zmianie i nadal wynoszą 3500 kg.
Organ wyjaśnił dalej, że wskutek zmiany rodzaju pojazdu na "pojazd specjalny", zastosowanie do niego nie mają już określone w przepisach prawa warunki techniczne dot. pojazdu ciężarowego N1, a warunki techniczne odnoszące się do pojazdów specjalnych (ewentualnie również odnoszące się do pojazdów rodzaju M1), które nie określają warunku technicznego w postaci DMC na poziomie 3,5 t. Organ wskazał, że dla zdefiniowania pojazdu kategorii M1 nie określono DMC, a jedynie liczbę miejsc w ust. 1 pkt 1 załącznika 2 do P.r.d.
Jak wyjaśnił Minister, również przepisy rozporządzenia technicznego nie zawierają odrębnych regulacji, stanowiących o DMC pojazdów specjalnych, określając jedynie w § 3 ust. 1 pkt 8, ogólną normę w stosunku do wszystkich pojazdów samochodowych o dwóch osiach, na poziomie nie przekraczającym 18 ton.
Minister wskazał następnie, że określając treść swojego żądania, Strona wskazała na zakres odstępstwa: "rzeczywista masa ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 3,5 tony", wskazując, że rzeczywista masa Pojazdu (z wyposażeniem i załogą karetki) wynosi ok. 3800 kg. Strona zatem, domagając się odstępstwa od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać pojazdy, wskazała na okoliczność faktyczną – przeciążenie Pojazdu względem MMC (a także DMC określonej dla tego pojazdu zgodnie z § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego). W podaniu nie wskazano konkretnych wartości, o ile kg MMC (i DMC) zostały przekroczone, ale wskazano je w przybliżeniu - "rzeczywista masa wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza 3500 kg i jest de facto ok. 300 kg wyższa niż wynika z oświadczeń dostawcy". Organ dodał, ze Strona ponadto złożyła wniosek dowodowy na okoliczność ustalenia konkretnej masy rzeczywistej Pojazdu.
Zdaniem organu, brak jest podstaw do uwzględnienia tego wniosku dowodowego, ponieważ już z treści samego wniosku i przedłożonych przez Stronę materiałów dowodowych w sposób oczywisty wynika, że warunek techniczny w postaci DMC, określony w przepisach rozporządzenia technicznego, dla pojazdów o dwóch osiach napędowych w § 3 ust. 1 pkt 8, tj. 18 ton - nie został przekroczony. Zatem ustalenie dokładnej masy rzeczywistej Pojazdu, podczas, gdy według oświadczeń Strony i z dostarczonej przez nią dokumentacji wynika, że może ona wynosić ok. 3800 kg, jest w ocenie organu zbędne, ponieważ nie ulega wątpliwości, że masa Pojazdu nie przekroczy 18 ton - DMC określonej w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego. A skoro warunek techniczny w postaci DMC na poziomie 18 ton na pewno nie został przekroczony przez Pojazd, to brak jest przedmiotu postępowania w tym zakresie i organ nie może udzielić odstępstwa od warunków technicznych w tej sprawie. Z tych też względów organ uznał za niezasadne również inne wnioski dowodowe Strony.
Minister uznał, że z uwagi na brak przesłanek, które dawałyby podstawę prawną organowi do stwierdzenia, że pojazd konstrukcyjnie przekracza którykolwiek z warunków technicznych określonych w przepisach prawa, brak jest przedmiotu postępowania. W konsekwencji - stosownie do art. 105 § 1 K.p.a. - organ umorzył przedmiotowe postępowanie.
Pismem z 4 lipca 2023 r. Skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję MI z 31 maja 2023 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 P.r.d. (w brzmieniu do 31 grudnia 2021 r.) poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość, podczas gdy nie zachodziły przesłanki do umorzenia bo sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji miała charakter sprawy administracyjnej i nie utraciła tego charakteru w toku postępowania administracyjnego, a organ w treści zaskarżonej decyzji wskazał że z uwagi na brak przesłanek warunkujących udzielenie odstępstwa tj. brak przekroczenia parametrów technicznych umarza postępowanie, tym samym doszło do merytorycznej oceny przedmiotu postępowania i zachodziły podstawy do
wydania decyzji administracyjnej w trybie art. 107 K.p.a. odnośnie zgłoszonego wniosku,
2) art. 80 w zw. z art. 7, art. 77, art. 84 K.p.a. poprzez:
a) brak przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę, a to opinii biegłego dla wykazania rzeczywistej masy ambulansów sanitarnych po przeprowadzeniu badań technicznych, z uwzględnieniem niezbędnego wyposażenia pojazdów wynikającego z Polskiej Normy PN-EN 1789 oraz na okoliczność ustalenia czy ambulanse sanitarne z masą rzeczywistą przekraczającą 3,5 tony z zachowaniem dotychczasowych parametrów konstrukcyjnych mogą bezpiecznie poruszać się po drodze,
b) brak skierowania wniosku do M.sp. z o.o. ul. [...] o wydanie oświadczenia przez osoby uprawnione do reprezentacji spółki czy ambulanse sanitarne, których [...] jest producentem pojazdów bazowych, a zabudowanych przez Z. sp. z o.o. i dostarczonych do Pogotowia posiadających DMC do 3,5 t (zgodnie z oświadczeniem Z. sp. z o.o. i producenta bazowego) mogą być bezpiecznie eksploatowane (z uwzględnieniem niezbędnego wyposażenia oraz obecności maksymalnej liczby osób przewożonych) mimo przekroczenia rzeczywistej masy pojazdu,
c) brak skierowania wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. o udostępnienie opinii rzeczoznawców, sporządzonej w toku postępowania przygotowawczego ([...]), na okoliczność wykazania przeważenia ambulansów sanitarnych,
d) pominięcie przy dokonywaniu ustaleń faktycznych Sprawozdania z badań nr [...] i nr [...], gdzie wskazano na przekroczenie administracyjnego parametru DMC przez ważone ambulanse
- co skutkowało błędnym uznaniem, że brak jest przesłanek do uznania, że pojazd konstrukcyjnie przekracza którykolwiek z warunków technicznych określonych w przepisach prawa i w konsekwencji umorzeniem postępowania,
3) art. 67 ust. 1 w zw. z art. 66 P.r.d., w zw. z normą PN-EN 1789+A2:2015-01 przez uznanie, że wniosek Strony nie dotyczy przedmiotu sprawy z uwagi na brak przekroczenia prawem wymaganego warunku technicznego, podczas gdy parametr DMC jest administracyjnym parametrem podlegającym wpisowi w dowodzie rejestracyjnym pojazdu i wartość ta ujawniona w dokumencie urzędowym nie odpowiada rzeczywistej masie pojazdu.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty
skargi.
W odpowiedzi na skargę MI wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko oraz argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd uznał, że skargę jest uzasadniona ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
Zaskarżoną decyzją MI umorzył, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne w całości w przedmiocie odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd, z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Jak wskazuje się w orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, który by podlegał konkretyzacji, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Bezprzedmiotowość może wynikać z okoliczności dotyczących podmiotów tego stosunku prawnego lub jego przedmiotu. W wyroku z 20 stycznia 2023 r., o sygn. akt II GSK 2186/22, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że: "Co do zasady przedmiotem postępowania administracyjnego są prawa lub obowiązki wynikające z norm prawa materialnego. Ocena o ewentualnej bezprzedmiotowości może być zatem wyrażona w odniesieniu do podstawy materialnoprawnej, określającej te prawa lub obowiązki. W takiej sytuacji o bezprzedmiotowości postępowania można mówić, jeżeli w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego bezzasadne jest dalsze prowadzenie postępowania w związku z brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej. Chodzi zatem o takie okoliczności, które czynią prawnie niemożliwym wydanie decyzji z uwagi na brak przedmiotu sprawy, w której organ jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na mocy przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie wtedy jest/staje się bezprzedmiotowe, gdy brak jest któregoś z
elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Niewątpliwie należy odróżnić brak przesłanek uwzględnienia żądania od bezprzedmiotowość postępowania."
Postępowanie administracyjne w kontrolowanej przez Sąd sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego o wydanie zezwolenia na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd wskazany w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Parametrem technicznym, którego dotyczył wniosek jest dopuszczalna masa całkowita Pojazdu.
Materialnoprawną podstawę wniosku stanowi art. 67 ust. 1 P.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, zgodnie z którym: "Minister właściwy do spraw transportu może w indywidualnych, uzasadnionych przypadkach zezwolić na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać pojazdy." W świetle art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ustawy o Rządowym Funduszu Rozwoju Dróg oraz ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz. U. poz. 2165), do spraw dotyczących zezwoleń na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinien odpowiadać pojazd, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Skarżący wskazał we wniosku, że rzeczywista masa Pojazdu – ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem przekracza dopuszczalną masę całkowitą wynoszącą 3,5 tony. Jak wynika z wyjaśnień Skarżącego, rzeczywista masa Pojazdu – ambulansu wraz z niezbędnym wyposażeniem medycznym oraz personelem wynosi ok. 3,8 tony. Zgodnie z okolicznościami faktycznymi niniejszej sprawy sporny Pojazd początkowo zaliczał się do kategorii pojazdów N1 o dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 3,5 tony, co wynika z pkt 2 ppkt 1 załącznika nr 2 do P.r.d., zgodnie z którym: "kategoria N1: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków i mające maksymalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 t;" Pojazd następnie został poddany przebudowie w wyniku, której stał się pojazdem specjalnym – ambulansem, zaliczanym do kategorii M1, opisanej w pkt 1 ppkt 1 załącznika nr 2 do P.r.d., zgodnie z którym: "kategoria M1: pojazdy do przewozu osób, mające nie więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy;" Jak wyjaśnił organ w zaskarżonej decyzji, przepisy rozporządzenia technicznego nie zawierają odrębnych regulacji, stanowiących o DMC pojazdów specjalnych, określając jedynie w § 3 ust. 1 pkt 8, ogólną normę w stosunku do
wszystkich pojazdów samochodowych o dwóch osiach, na poziomie nie przekraczającym 18 ton. Zgodnie z tym przepisem: "Dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku: pojazdu samochodowego o dwóch osiach, innego niż autobus - 18 ton; (...)". Na tej podstawie Minister doszedł do merytorycznego wniosku, że w niniejszej sprawie ponieważ rzeczywista masa całkowita Pojazdu wynosi ok. 3,8 tony, nie przekracza ona dopuszczalnej masy całkowitej przewidzianej dla kategorii pojazdów M1, do której zalicza się sporny Pojazd, wynoszącej 18 ton.
Pomimo tego merytorycznego wniosku Minister nie podjął w niniejszej sprawie stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz zakończył postępowanie administracyjne poprzez podjęcie formalnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość. Sąd stwierdza, że takie rozstrzygnięcie spornej sprawy narusza art. 105 § 1 K.p.a., w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, Minister bowiem nie rozstrzygnął sprawy zgodnie z treścią art. 67 ust. 1 P.r.d., pomimo występujących do tego podstaw. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uprawniony podmiot – Skarżący, wystąpił do właściwego organu MI z konkretnym wnioskiem na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa (art. 67 ust. 1 P.r.d.), który uprawniał Skarżącego do wystąpienia z takim wnioskiem. Przedmiotem wniosku, była konkretna kwestia, a więc zezwolenie na odstępstwo od konkretnego warunku technicznego – dopuszczalnej masy całkowitej – jakiemu powinien odpowiadać konkretny, istniejący, opisany we wniosku Pojazd. Nie można uznać w tych okolicznościach, że w spornej sprawie brak było jakiegokolwiek elementu stosunku materialnoprawnego, czy to podmiotowego, czy przedmiotowego, który podlegał konkretyzacji na podstawie art. 67 ust. 1 P.r.d. Podkreślenia przy tym wymaga, że Minister dokonał w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym szczegółowych ustaleń faktyczny, dokonał następnie w obszernym uzasadnieniu skargi ich wnikliwej analizy jak również analizy mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Następnie po dokonaniu subsumpcji prawnej mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego i wyciągnięciu z tej subsumpcji prawnej merytorycznych wniosków, Minister umorzył postępowanie administracyjne pomimo tego, że w sprawie nie wystąpiły okoliczności – a przynajmniej organ takich nie wskazał – skutkujące brakiem możliwości wydania decyzji pozytywnej lub negatywnej w niniejszej sprawie. Analiza
treści argumentacji uzasadniającej uznanie przez organ bezprzedmiotowości niniejszego postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że organ błędnie uznał brak przesłanek do uwzględnienia żądania Skarżącego w niniejszej sprawie za bezprzedmiotowość kontrolowanego postępowania administracyjnego, co stanowi o wskazanym, istotnym naruszeniu art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 67 ust. 1 P.r.d.
Odnosząc się natomiast do merytorycznych rozważań Ministra, które pomimo umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, organ przeprowadził w zaskarżonej decyzji, Sąd nie zgadza się z wnioskiem, że dopuszczalna masa całkowita spornego w sprawie Pojazdu wynosi 18 ton.
Zgodnie z art. 2 pkt 54 P.r.d., pojęcie dopuszczalnej masy całkowitej oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Jest to więc, jak słusznie wskazał Minister, parametr techniczny określony przepisami prawa powszechnie obowiązującego, do którego producent pojazdu ma obowiązek dostosować produkowane przez siebie pojazdy. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że określona w art. 67 ust. 1 P.r.d. kompetencja ministra właściwego ds. transportu pozwala na to, aby pojedyncze – indywidualnie określone pojazdy, których parametry konstrukcyjne skutkują np. przekroczeniem konkretnego warunku technicznego – administracyjnego (np. ze względu na specyficzne przeznaczenie konstrukcyjne), a więc odbiegają od prawem określonych wymagań administracyjnych parametrów technicznych, mogły być dopuszczone do ruchu drogowego. Sąd całkowicie zgadza się również ze stanowiskiem organu, że udzielane odstępstwa nie mogą ingerować w parametry konstrukcyjne pojazdu, tj. nie mogą prowadzić do administracyjnego zezwolenia na przekroczenie parametrów konstrukcyjnych pojazdu określonych przez producenta, tj. m.in. uznanych przez niego za bezpieczne.
Organ prawidłowo przytoczył treść § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego, mającego zastosowanie do wszystkich pojazdów samochodowych o dwóch osiach, do których zalicza się również sporny Pojazd. Podkreślenia jednak wymaga, że treść § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego, określającego dopuszczalną masę całkowitą pojazdów samochodowych o dwóch osiach, innych niż autobus, na poziomie 18 ton, musi być rozpatrywana w kontekście treści § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego, który w zdaniu pierwszym wprowadza kategoryczną regułę, zgodnie z którą dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekroczyć maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta. Zgodnie z art. 2 pkt 61
P.r.d., pojęcie maksymalnej masy całkowitej oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu.
W ocenie Sądu reguła unormowana w zdaniu pierwszym § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego – zgodnie z którą dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekroczyć maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta – oznacza, że jeżeli prawodawca unormował wysokość dopuszczalnej masy całkowitej dla danej kategorii pojazdów, na konkretnym poziomi – w niniejszej sprawie dla pojazdów dwuosiowych na poziomie 18 ton – a producent określił maksymalną masę całkowitą dla konkretnego pojazdu, zaliczającego się do tej kategorii pojazdów, na niższym poziomie, organ za dopuszczalną masę całkowitą tego pojazdu nie może przyjąć wartości dopuszczalnej masy całkowitej określonej przez prawodawcę, lecz wartość maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta. Reguła zatem unormowana w zdaniu pierwszym z § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego, modyfikuje wartości dopuszczalnej masy całkowitej określonych przez prawodawcę dla danej kategorii pojazdów, jeżeli producenci pojazdów zaliczanych do danej kategorii ustalą maksymalną masę całkowitą na niższym poziomie. Tymczasem w niniejszej sprawie Minister pomimo, że stwierdził, że wartość maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta dla spornego Pojazdu wynosi 3,5 tony, uznał wbrew treści zdania pierwszego § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego, że dopuszczalna masa całkowita spornego Pojazdu nie wynosi 3,5 tony, lecz zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego – 18 ton. W ocenie Sądu, organ naruszył w ten sposób § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego, dochodząc w niniejszej sprawie do wniosku sprzecznego z treścią tego przepisu, uznając, że odnośnie spornego Pojazdu należy przyjąć dopuszczalną masę całkowitą wynikającą z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia technicznego, o wartości 18 ton. Podkreślenia wymaga, że organ przytoczył treść z § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz kilkukrotnie powoływał się na regułę, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekroczyć maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta, jednak przyjął dla spornego pojazdu wartość dopuszczalnej masy całkowitej przewyższającą maksymalną masę całkowitą określoną przez producenta dla spornego Pojazdu. Z tego względu, w ocenie Sądu, argumentacja organu jest wewnętrznie sprzeczna.
Sąd stwierdza ponadto, że Minister na skutek błędnego przyjęcia, że dopuszczalna masa całkowita dla spornego Pojazdu wynosi 18 ton, nie dokonał –
naruszając przepisy postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy – analizy i merytorycznej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uznał to bowiem za bezprzedmiotowe, skoro – jak przyjął – rzeczywista masa całkowita Pojazdu wynosi ok. 3,8 tony i nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej wynoszącej 18 ton. Tymczasem w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokument producenta pojazdu bazowego dla spornego Pojazdu – [..] sp. z o.o. z 13 listopada 2019 r. – z którego może wynikać, że we wskazanych w tym piśmie okolicznościach możliwa jest maksymalna masa całkowita spornego Pojazdu na poziomie 3,8 i 3,88 tony. Ponadto sam Minister w pkt 46 uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazał, że: "Zgodnie z oświadczeniem przedstawiciela [...] Sp. z o.o., dokumenty wymagane do ewentualnej zmiany dokumentacji rejestracyjnej i technicznej pojazdów może wydać jedynie producent ambulansów sanitarnych, przy czym wymogiem zmiany DMC w przypadkach gdy – a) masa pojazdu na drodze zawiera się w przedziale 3500 kg do 3800 kg oraz gdy pojazd jest wyposażony w kody A50 (wzmocniona oś przednia) oraz RH2 (ogumienie 235/65 R 16 C) - w takim przypadku pojazdy mogą być eksploatowane bez żadnych modyfikacji technicznych, b) masa pojazdu na drodze zawiera się w przedziale od 3800 kg do 3880 kg - w tym przypadku pojazdy mogą być eksploatowane jedynie po dokonaniu modyfikacji technicznych polegających na doposażeniu pojazdu do stanu równoważnego z kodem producenta XL8 (wariant wagowy 3880) – jest uzyskanie specjalnej zgody producenta pojazdów bazowych Daimler AG, czyli tzw. "Letter of no objection", co w tłumaczeniu z języka angielskiego oznacza "zaświadczenie o braku sprzeciwu"."
Biorąc pod uwagę treść zdania pierwszego § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego oraz wcześniejsze rozważania Sądu, merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego wymaga ustalenia wartości maksymalnej masy całkowitej Pojazdu, określonej przez producenta. To z kolei wymaga merytorycznej oceny powołanego powyżej dokumentu producenta pojazdu bazowego dla spornego Pojazdu i ustalenia, czy na jego podstawie można przyjąć dla spornego Pojazdu wartość maksymalnej masy całkowitej na poziomie, o którym mowa w tym dokumencie. Ponieważ organ nie dokonał takiej oceny omawianego dokumentu, na obecnym etapie Sąd nie może tego zrobić w zastępstwie Ministra. Jeżeli organ doszedłby do wniosku, że na podstawie omawianego dokumentu można przyjąć dla spornego Pojazdu wartość maksymalnej masy całkowitej na poziomie, o którym mowa
w tym dokumencie, konieczne byłyby również ustalenia faktyczne, czy sporny Pojazd spełnia wymogi określone w powyższym piśmie warunkujące przyjęcie określonych w nim wartości maksymalnej masy całkowitej.
Rozpoznając zatem ponownie sprawę Minister uwzględni powyższe stanowisko Sądu co do interpretacji § 3 ust. 6 rozporządzenia technicznego, dokona oceny materiału dowodowego w sprawie ze szczególnym uwzględnieniem powyższych wskazań co do ustalenia wysokości maksymalnej masy całkowitej Pojazdu, a przez to i dopuszczalnej masy całkowitej, zgodnie z powyższymi wskazaniami dokona dodatkowych ustaleń faktycznych, jeżeli okaże się to konieczne i podejmie stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 67 ust. 1 P.r.d.
Ze wskazanych wyżej powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od GITD na rzecz Skarżącego kwotę 697 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) oraz opata skarbowa (17 zł).