VI SA/WA 4497/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo telekomunikacyjnerezerwacja częstotliwościMUX-3DVB-T2konkurencjarówność traktowaniabezpieczeństwo państwaUKEsądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa UKE o zmianie rezerwacji częstotliwości dla MUX-3, uznając, że narusza ona zasadę równego traktowania nadawców i warunki konkurencji.

Skarżąca spółka medialna zakwestionowała decyzję Prezesa UKE, która zmieniła rezerwację częstotliwości dla MUX-3, przedłużając termin przejścia na standard DVB-T2/HEVC dla Telewizji Polskiej S.A. Skarżąca argumentowała, że decyzja ta dyskryminuje innych nadawców i narusza zasady konkurencji. Sąd, po wcześniejszym uchyleniu postanowienia o odrzuceniu skargi przez NSA, uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że zaskarżona decyzja negatywnie wpłynęła na pozycję rynkową skarżącej spółki i naruszyła zasadę równego traktowania.

Sprawa dotyczyła skargi spółki medialnej na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) z dnia 20 czerwca 2022 r., która zmieniła rezerwacje częstotliwości dla trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej (MUX-3). Zmiana polegała na przesunięciu terminu przejścia z systemu DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC dla Telewizji Polskiej S.A. do 1 stycznia 2024 r. Decyzja ta została podjęta na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w związku z zagrożeniami dla bezpieczeństwa państwa wynikającymi z agresji Rosji na Ukrainę. Skarżąca spółka zarzuciła Prezesowi UKE naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym zasady równości wobec prawa i konkurencji, wskazując, że decyzja faworyzuje Telewizję Polską S.A. kosztem innych nadawców. Sąd pierwszej instancji początkowo odrzucił skargę z powodu braku interesu prawnego skarżącej. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność prounijnej wykładni przepisów i przyznając skarżącej legitymację do wniesienia skargi jako konkurentowi adresata decyzji. NSA nakazał WSA ponowne rozpoznanie sprawy z oceną wpływu decyzji na pozycję rynkową skarżącej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszała prawa skarżącej, w tym zasadę równego traktowania nadawców NTC i wpływała niekorzystnie na warunki konkurencji. Analiza danych dotyczących oglądalności potwierdziła istotny wpływ decyzji na pozycję rynkową skarżącej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja taka może naruszać interes prawny konkurenta, jeśli wpływa na jego pozycję rynkową i warunki konkurencji, co wynika z prounijnej wykładni przepisów.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że zgodnie z dyrektywą EKŁE i orzecznictwem TSUE, użytkownikiem lub przedsiębiorcą, którego dotyczy decyzja właściwego organu w sprawach telekomunikacji, jest nie tylko adresat decyzji, ale również konkurenci. Brak prounijnej wykładni mógłby prowadzić do różnego pojmowania uprawnień w państwach członkowskich, co jest sprzeczne z zasadą równości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo telekomunikacyjne art. 123 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 123 § 8

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Pomocnicze

Prawo telekomunikacyjne art. 114 § 2

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 114 § 3

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 115 § 1

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 115 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 146 § 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 115 § 4 pkt 1

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

k.p.a. art. 163

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.r.i.t. art. 26 § 5

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. 2023 poz. 1935 art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Prawo telekomunikacyjne art. 189 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 189 § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Prawo telekomunikacyjne art. 189 § 2 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Prezesa UKE narusza zasadę równego traktowania nadawców NTC. Decyzja Prezesa UKE wpływa niekorzystnie na warunki konkurencji i sytuację rynkową skarżącej. Skarżąca posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję, która nie jest bezpośrednio do niej skierowana, na podstawie prounijnej wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie mieścił się w zakresie jego właściwości (zarzut podniesiony przez skarżącą, nie rozstrzygnięty wprost przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca słusznie więc wskazała, że jej interes prawny w zaskarżeniu decyzji w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości udzielonej [...] wynikał z art. 31 ust. 1 EKŁE, którego treść musi być odczytywana przy uwzględnieniu tzw. wykładni zgodnej (prounijnej), dokonanej przez TSUE. Odmienne stanowisko mogłoby doprowadzić – jak zauważył TSUE – do różnego pojmowania treści uprawnień wynikających dla jednostek z unijnego prawa łączności elektronicznej w poszczególnych państwach członkowskich, co byłoby nie do pogodzenia z zasadą równości. Konkurencja stanowi istotą wartość, którą ustawodawca unijny postanowił chronić za pomocą przepisów dyrektywy EKŁE. Zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 20 czerwca 2022 r. naruszała prawa Skarżącej, w tym zasadę równego traktowania nadawców NTC i wpływała niekorzystnie na warunki konkurencji i sytuację rynkową innych niż [...] nadawców NTC.

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący

Anna Fyda-Kawula

sprawozdawca

Andrzej Nogal

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji skargowej konkurenta w postępowaniu administracyjnym na podstawie prawa UE, nawet jeśli prawo krajowe nie zostało w pełni zaimplementowane. Ochrona konkurencji w sektorze mediów i telekomunikacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z rezerwacją częstotliwości i bezpieczeństwem państwa, ale zasady dotyczące konkurencji i dostępu do wymiaru sprawiedliwości mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu konkurencji w mediach i bezpieczeństwa państwa, a także pokazuje, jak prawo UE może wpływać na polskie postępowanie sądowe i administracyjne.

Sąd: Decyzja o częstotliwościach dla TV narusza konkurencję i prawa innych nadawców.

Sektor

media

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 4497/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Nogal
Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6251 Warunki techniczne nadawania programów radiowych i telewizyjnych (częstotliwość)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 17/25 - Wyrok NSA z 2025-03-06
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 20 czerwca 2022 r. nr DC.WRT.514.55.2022.11 w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz strony skarżącej [...] z siedzibą w W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) pismem z dnia 22 marca 2022 r. zwrócił się do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) o podjęcie działań mających na celu utrzymanie - w kontekście zaplanowanej zmiany standardu nadawania telewizji naziemnej - dotychczasowego zasięgu odbioru programów telewizyjnych [...] S.A. (Uczestnik postępowania, [...]) i komunikatów Regionalnego Systemu Ostrzegania (RSO), stanowiących audiowizualne składniki trzeciego ogólnopolskiego multipleksu telewizji naziemnej (MUX-3). Minister wskazał, że w szczególności należy rozważyć zmianę rezerwacji częstotliwości dokonanych na rzecz Uczestnika postępowania, przeznaczonych do rozpowszechniania lub rozprowadzania programów telewizyjnych w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną w multipleksie trzecim wskazanej w decyzji rezerwacyjnej nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. tak aby sygnał tego multipleksu mógł być nieprzerwanie transmitowany w standardzie DVB-T lub standardzie DVB-T2, według wyboru dysponenta rezerwacji częstotliwości, także po 29 czerwca 2022 r. aż do dnia 31 grudnia 2023 r., po której to dacie nadawanie na tym multipleksie będzie realizowane wyłącznie w standardzie DVB-T2. Minister wskazał, że zmiana rezerwacji podyktowana jest sytuacją związaną ze zbrojną napaścią Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy oraz eskalacją działań dezinformacyjnych o zasięgu międzynarodowym, niosących zagrożenia dla obronności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Minister powołał się również na istotną rolę telewizji publicznej w ochronie polskiej racji stanu, komunikowania stanowiska naczelnych organów państwa oraz funkcjonowaniu RSO.
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej po przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...] marca 2022 r. decyzję nr [...], którą zmienił rezerwacje częstotliwości, dokonane uprzednio decyzjami Ministra Łączności oraz Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, polegającą na zmianie pkt. 2.2. Załączników do Rezerwacji "Obszary i warunki wykorzystania częstotliwości" i nadanie im następującego brzmienia: "2.2. Termin zmiany systemu emisji z DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC. Zmiana systemu emisji z DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC nastąpi nie później niż do dnia 29 czerwca 2022 r." Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Szczegółowa zmiana rezerwacji częstotliwości została opisana w sentencji decyzji – pkt I-XXXI).
Następnie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wydał w dniu [...] czerwca 2022 r. decyzję nr [...], którą zmienił rezerwacje częstotliwości, dokonane uprzednio decyzjami Ministra Łączności oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, poprzez zmianę pkt. 2.2. Załącznika do Rezerwacji "Obszary i warunki wykorzystania częstotliwości" i nadanie im brzmienia: "2.2. Termin zmiany systemu emisji z DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC. Zmiana systemu emisji z DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC nastąpi nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r." Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Szczegółowa zmiana rezerwacji częstotliwości została opisana w sentencji decyzji – pkt I-XXXI).
Powołana zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 123 ust. 1 pkt 3 i ust. 8 w zw. z art. 114 ust. 2, ust. 3 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 1 lit. e) oraz art. 115 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 576 ze zm.) w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 805) oraz w zw. z art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne.
W uzasadnieniu tej decyzji Prezes UKE podkreślił, że w świetle wniosku MSWiA i informacji o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 123 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne, prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, przemawiających za zmianą rezerwacji, wydał ww. decyzją z [...] marca 2022 r., realizując częściowo wniosek złożony przez MSWiA. Plan zagospodarowania częstotliwości obowiązujący w dniu wydania tej decyzji przewiduje możliwość transmitowania sygnału w MUX3 w standardzie DVB-T lub DVB-T2 nie dłużej niż do dnia 29 czerwca 2022 r. Dokonanie wnioskowanej przez MSWiA zmiany Rezerwacji, która wprowadzałaby możliwość transmitowania sygnału MUX3 w standardzie DVB-T lub DVB-T2 do dnia 31 grudnia 2023 r. wymagałaby natomiast uprzedniej zmiany Planu zagospodarowania częstotliwości. Dnia 11 kwietnia 2022 r. Prezes UKE ogłosił konsultacje dotyczące opracowania zmiany planu zagospodarowania częstotliwości z zakresu 470-790 MHz.
W konkluzji Prezes UKE stwierdził, że w sprawie tej zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do dokonania zmiany rezerwacji częstotliwości, określone w art. 114 ust. 2, ust. 3 oraz art. 115 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 115 ust. 4 pkt 1 oraz art. 123 ust. 3 i ust. 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pozwoli na kontynuację bezzakłóceniowego rozpowszechniania treści telewizji publicznej, która pełni istotną rolę w kontekście komunikowania społeczeństwu stanowisk naczelnych organów państwa oraz zapewnia funkcjonowanie Regionalnego Systemu Ostrzegania, szczególnie ważnych w sytuacji zaistnienia okoliczności określonych w art. 123 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne, to jest okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Telewizja [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Prezesa UKE zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 123 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 123 ust. 8 ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez dokonanie zmiany rezerwacji częstotliwości polegającej na ustaleniu, że zmiana systemu emisji DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC nastąpi nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r. wyłącznie w stosunku do Telewizji [...] S.A., jedynie w ramach trzeciego multipleksu naziemnej telewizji cyfrowej - MUX-3, stawiając w ten sposób [...] w uprzywilejowanej pozycji w stosunku do innych nadawców naziemnej telewizji cyfrowej, podczas gdy przywołane przez Prezesa UKE okoliczności przemawiające za dokonaniem zmiany były tego rodzaju, iż nie uzasadniały uprzywilejowania tylko jednego z nadawców, co doprowadziło do naruszenia przez Prezesa UKE konstytucyjnej zasady równości i skutkuje dyskryminacyjnym traktowaniem Skarżącej względem [...], a także zaburza warunki konkurencji i niekorzystnie wpływa na sytuację rynkową Skarżącej;
2) art 123 ust. 8 w zw. z art. 123 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie wniosku złożonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, podczas gdy okoliczności przywołane jako podstawa faktyczna decyzji, nie mieściły się w zakresie właściwości tego Ministra, gdyż dotyczyły kwestii związanych z obronnością oraz cyberbezpieczeństwem, które pozostają we właściwości Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw informatyzacji, a także nieuzyskanie w toku postępowania opinii Ministra Obrony Narodowej, podczas gdy okoliczności przywołane jako podstawa faktyczna decyzji, dotyczyły kwestii obronności oraz cyberbezpieczeństwa;
3) art. 189 ust. 2 pkt 1 oraz art. 189 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne poprzez dokonanie zmiany rezerwacji częstotliwości polegającej na ustaleniu, że zmiana systemu emisji DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC nastąpi nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r. wyłącznie w stosunku do [...] z pominięciem pozostałych nadawców NTC, co prowadzi do: nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji na rynku telekomunikacyjnym obejmującym programy naziemnej telewizji cyfrowej, naruszenia zasady równego traktowania (niedyskryminacji) nadawców naziemnej telewizji cyfrowej, tj. przyznania preferencyjnego traktowania [...] względem pozostałych nadawców NTC pomimo tego, iż brak jest podstaw do zróżnicowania sytuacji poszczególnych nadawców oraz naruszenia zasady przewidywalności regulacyjnej.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Zdaniem Skarżącej przysługuje jej legitymacja skargowa w tej sprawie. Wynika ona przede wszystkim z prounijnej wykładni art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z 31 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia
2018 r. ustanawiającej Europejski Kodeks Łączności Elektronicznej (dalej: EKŁE) i w zw. z art. 52 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 2 EKŁE, a także art. 4 pkt 2) dyrektywy Komisji 2002/77/WE z dnia 16 września 2002 r. w sprawie konkurencji na rynkach sieci i usług łączności elektronicznej. Legitymacja skargowa wynika ponadto z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), ukształtowanego na gruncie spraw dotyczących gospodarki częstotliwościami radiowymi, w tym przede wszystkim wyroku TSUE z 22 stycznia 2015 r. w sprawie C-282/13, a także z wyroku TSUE z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-426/05 oraz z faktu, że Skarżąca jest konkurentem [...] – adresata decyzji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2303/22 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił powyższą skargę i zwrócił Skarżącej kwotę 200 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Prezesa UKE z [...] czerwca 2022 r. nie rozstrzygała bezpośrednio o prawach i obowiązkach Skarżącej, ani też nie wpływała na jej prawa lub obowiązki. Zaskarżona decyzja o zmianie rezerwacji częstotliwości oddziałuje bezpośrednio lub pośrednio jedynie na sytuację prawną [...], która posiadała tę rezerwację. Nie ograniczała, ani też nie odbierała Skarżącej żadnych praw. Skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona decyzja mogła oddziaływać na jej pozycję rynkową. Nie wykazała więc istnienia po jej stronie interesu prawnego w tej sprawie. Skarżąca może się legitymować interesem faktycznym, który określony jest jako stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Brak interesu prawnego Skarżącej w tej sprawie powoduje brak legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 438/23 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Skarżącej od powyższego postanowienia uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. NSA stwierdził, że wykładnia art. 31 ust. 1 EKŁE w sposób zgodny z kierunkiem przyjętym w wyrokach TSUE wydanych w sprawie C-426/05 i C-282/13 prowadzi do wniosku, że użytkownikiem lub przedsiębiorcą udostępniającym sieci lub świadczącym usługi łączności elektronicznej lub udostępniającym urządzenia towarzyszące, których dotyczy dana decyzja wydana przez właściwy organ, jest nie tylko adresat decyzji, lecz również użytkownicy i przedsiębiorstwa konkurencyjne wobec adresata tej decyzji. Dyrektywa ta nie została implementowana do polskiego porządku prawnego, co nie uniemożliwia jej zastosowania. NSA wskazał, że w tej sprawie istnieje więc norma prawa, która przyznała Skarżącej możliwość złożenia skargi na decyzję, chociaż nie została ona skierowana do Skarżącej, ani nie odnosi się bezpośrednio do jej praw lub obowiązków. Skarżąca słusznie więc wskazała, że jej interes prawny w zaskarżeniu decyzji w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości udzielonej [...] wynikał z art. 31 ust. 1 EKŁE, którego treść musi być odczytywana przy uwzględnieniu tzw. wykładni zgodnej (prounijnej), dokonanej przez TSUE w odniesieniu do art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej. Odmienne stanowisko mogłoby doprowadzić – jak zauważył TSUE – do różnego pojmowania treści uprawnień wynikających dla jednostek z unijnego prawa łączności elektronicznej w poszczególnych państwach członkowskich, co byłoby nie do pogodzenia z zasadą równości. Stanowisko o konieczności prounijnej wykładni art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 ust. 1 EKŁE potwierdza także treść innych przepisów EKŁE. Dyrektywa ta podkreśla bowiem konieczność wspierania konkurencji w licznych przepisach, m.in. w art. 50 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 49 ust. 1. Konkurencja stanowi więc istotą wartość, którą ustawodawca unijny postanowił chronić za pomocą przepisów dyrektywy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji dokonał więc błędnej wykładni art. 31 ust. 1 EKŁE, a w konsekwencji art. 50 § 1 p.p.s.a. Przedwczesne było więc odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
NSA podkreślił, że zarówno w skardze, jak i w skardze kasacyjnej Skarżąca podała, jaki wpływ na zasady konkurencyjności może mieć zaskarżona decyzja. Odniosła się bowiem do badań wskazujących na poziom oglądalności poszczególnych stacji telewizyjnych i wpływu zmiany standardu nadawania telewizji naziemnej na ten współczynnik, a w konsekwencji na wpływy reklamowe. Sąd I instancji – z uwagi na przyjęcie błędnej wykładni art. 31 ust. 1 EKŁE w zw. z art. 50
§ 1 p.p.s.a. – nie przeanalizował tych danych w kontekście interesu prawnego Skarżącej. Ponownie badając sprawę, WSA w Warszawie powinien ocenić, czy Skarżąca wykazała istotny wpływ zaskarżonej decyzji na jej pozycję rynkową i w zależności od wyniku tej analizy podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa materialnego i procesowego. W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa (materialnego i procesowego), która zmierza do wyjaśnienia treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie zaś z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 438/23 w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej Skarżącej uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2303/22 i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zalecił, aby ponownie rozpoznając sprawę WSA ocenił, czy Skarżąca wykazała istotny wpływ zaskarżonej decyzji na jej pozycję rynkową i w zależności od wyniku tej analizy podjął stosowne rozstrzygnięcie. NSA stwierdził, że Skarżąca słusznie wskazała, że jej interes prawny w zaskarżeniu decyzji w przedmiocie zmiany rezerwacji częstotliwości udzielonej [...] wynikał z art. 31 ust. 1 EKŁE, którego treść musi być odczytywana przy uwzględnieniu tzw. wykładni zgodnej (prounijnej), dokonanej przez TSUE w odniesieniu do art. 4 ust. 1 dyrektywy ramowej w sprawach C-426/05 i C-282/13. Odmienne stanowisko mogłoby bowiem doprowadzić do różnego pojmowania treści uprawnień wynikających dla jednostek z unijnego prawa łączności elektronicznej w poszczególnych państwach członkowskich, co byłoby nie do pogodzenia z zasadą równości.
Rozpoznając ponownie tę sprawę według wskazanych zaleceń Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] czerwca 2022 r., na mocy której organ zmienił rezerwacje częstotliwości dokonane poszczególnymi decyzjami Ministra Łączności i Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji szczegółowo opisanymi w pkt I-XXXI sentencji zaskarżonej decyzji poprzez zmianę pkt. 2.2. Załącznika do Rezerwacji "Obszary i warunki wykorzystania częstotliwości" i nadanie im brzmienia: "2.2. Termin zmiany systemu emisji z DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC. Zmiana systemu emisji z DVB-T/AVC na DVB-T2/HEVC nastąpi nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r.".
Postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zainicjowane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Złożony wniosek dotyczył rozważenia przez Prezesa UKE zmiany rezerwacji częstotliwości dokonanych na rzecz Telewizji Polskiej S.A., przeznaczonych do rozpowszechniania lub rozprowadzania programów telewizyjnych w sposób cyfrowy drogą rozsiewczą naziemną w multipleksie trzecim wskazanej w decyzji rezerwacyjnej nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. tak, aby sygnał tego multipleksu mógł być nieprzerwanie transmitowany w standardzie DVB-T lub standardzie DVB-T2, według wyboru dysponenta rezerwacji częstotliwości, także po 29 czerwca 2022 r., aż do dnia 31 grudnia 2023 r., po której to dacie nadawanie na tym multipleksie będzie realizowane wyłącznie w standardzie DVB-T2.
Zgodnie z art. 123 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo telekomunikacyjne rezerwacja częstotliwości może zostać zmieniona lub cofnięta, w drodze decyzji Prezesa UKE, w przypadku wystąpienia okoliczności prowadzących do zagrożenia obronności, bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Z kolei ust. 8 tego artykułu wskazuje, że odmowa udzielenia rezerwacji częstotliwości, jej zmiana lub cofnięcie w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, a także odmowa wydania pozwolenia radiowego lub jego cofnięcie z powodu tych okoliczności, następuje po zasięgnięciu opinii lub na wniosek Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, w zakresie ich właściwości.
Inicjujący postępowanie wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji został złożony w związku ze zbrojną napaścią Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy oraz eskalacją działań dezinformacyjnych o zasięgu międzynarodowym, niosących zagrożenia dla obronności i bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, a także mając na uwadze istotną rolę telewizji publicznej w ochronie polskiej racji stanu, komunikowaniu stanowiska naczelnych organów państwa oraz funkcjonowaniu Regionalnego Systemu Ostrzegania.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Skarżąca (oraz inni nadawcy naziemnej telewizji cyfrowej) nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa UKE, a zaskarżona decyzja nie została jej doręczona.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zmieniająca rezerwację częstotliwości w trybie powołanego art. 123 ustawy Prawo telekomunikacyjne nie rozstrzygała bezpośrednio o prawach i obowiązkach Skarżącej, ale pośrednio (refleksowo) wpływała na jej prawa, jako przedsiębiorcy konkurencyjnego wobec bezpośredniego adresata tej decyzji.
Z treści badań, na które powołuje się Skarżąca w skardze kasacyjnej, a przeprowadzonych przez Nielsen (podmiot zajmujący się m.in. badaniem poziomu oglądalności programów telewizyjnych) wynika, że po zmianie standardu nadawania telewizji naziemnej na DVB-T2/HEVC (z jednoczesnym wyłączeniem z tych zmian [...]), zasięg [...] nadającej na starych zasadach wzrósł o 9,4 punktów procentowych. Jednocześnie zasięg stacji [...] (nadawanej przez Skarżącą) oraz [...] (którzy byli zobligowani do przejścia na standard DVB-T2/HEVC) spadł w tym okresie o 10,7 punktów procentowych (wyniki badań dostępne na stronie internetowej wskazanej na k. 66 akt sądowych). Spadek zasięgu poszczególnych programów przekłada się natomiast – jak podkreśliła Skarżąca – na spadek przychodów z tytułu emisji reklam.
Ponadto, Skarżąca podniosła, że problem ten został również zauważony przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który w piśmie z dnia 16 lipca 2022 r. nr VII.564.23.2022.KSZ skierowanym do Prezesa UKE, wskazał na istotne wątpliwości co do skutków zaskarżonej decyzji w kontekście konstytucyjnego prawa do informacji, zasady pluralizmu mediów i rzetelności wyborów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela stanowisko Skarżącej, zgodnie z którym powołane dane dotyczące oglądalności programów telewizyjnych jednoznacznie potwierdzają istotny wpływ zaskarżonej decyzji na pozycję rynkową Skarżącej.
Reasumując, zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 20 czerwca 2022 r. naruszała prawa Skarżącej, w tym zasadę równego traktowania nadawców NTC i wpływała niekorzystnie na warunki konkurencji i sytuację rynkową innych niż [...] nadawców NTC. Zgodnie bowiem z treścią art. 189 ust. 2 pkt 1 lit. b) Organy właściwe w sprawach telekomunikacji prowadzą politykę regulacyjną, mając na celu w szczególności wspieranie konkurencji w zakresie dostarczania sieci telekomunikacyjnych, udogodnień towarzyszących lub świadczenia usług telekomunikacyjnych, w tym zapobieganie zniekształcaniu lub ograniczaniu konkurencji (na rynku telekomunikacyjnym).
Jak przy tym podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie postanowieniu z dnia 19 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 438/23, konkurencja stanowi istotą wartość, którą ustawodawca unijny postanowił chronić za pomocą przepisów dyrektywy EKŁE.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania w punkcie drugim sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) zasądzając od Organu na rzecz Skarżącej 697 zł, na którą składa się: wpis sądowy (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Rozpoznając ponownie sprawę z wniosku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 marca 2022 r. Prezes UKE wyda rozstrzygnięcie z poszanowaniem zasady równego traktowania stron i konkurencji, zgodnie z poglądem wrażonym w tym wyroku, mimo, że termin określony w tym wniosku już upłynął.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI