VI SA/WA 4473/23

VI SA/Wa 4473/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula. /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant referent Anna Chudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 31 maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF, Komisja) zaskarżoną decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775, zwanej dalej: k.p.a.) w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 753 ze zm.) art. 97 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2554, zwanej dalej: ustawą o ofercie) w związku z naruszeniem art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 97 ust. 1 pkt 5 oraz art. 97 ust. 4 ustawy o ofercie, w związku z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w wyniku wniosku [...] sp. z o.o. z siedzibą w L. (Skarżąca) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w związku z posiadaniem przez Skarżącą akcji spółki S. H. S.A. w 2018 r.
I. uchyliła tę decyzję w pkt I i w tym zakresie, na podstawie art. 97 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a i w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie nałożyła na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 850.000 zł wobec stwierdzenia, że Spółka ta naruszyła:
a) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 26 września 2018 r. 5% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
b) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 26 października 2018 r. 10% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
c) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 29 listopada 2018 r. 15% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
d) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 7 grudnia 2018 r. 33 1/3% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osoby trzecie w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej
oraz utrzymała w mocy pkt II i pkt III decyzji KNF z [...] grudnia 2021 r., tj. w zakresie w jakim decyzja ta:
II. na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie nałożyła na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 7.000.000 zł wobec stwierdzenia, że Spółka ta naruszyła art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z nieogłoszeniem w terminie trzech miesięcy od przekroczenia przez tą Spółkę w dniu 7 grudnia 2018 r. 33% ogólnej liczby głosów w S. H. S.A. poprzez podmioty posiadające akcje tej spółki w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej, wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów w S. H. S.A. albo niedokonaniem zbycia w tym terminie akcji S. H. S.A. w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w tej spółce,
III. na podstawie art. 97 ust. 4 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie zobowiązała Skarżącą do wykonania w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, obowiązku wymienionego w pkt II tej decyzji, którego naruszenie było podstawą nałożenia kary pieniężnej, tj. ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów w S. H. S.A. albo dokonania zbycia w tym terminie akcji S. H. S.A. w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w tej spółce.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte postanowieniem z 24 lipca 2019 r., doręczonym Skarżącej 31 lipca 2019 r. w wyniku ustaleń poczynionych w postępowaniu wyjaśniającym, o którym mowa w rozdziale 2a ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym.
Komisja Nadzoru Finansowego ww. decyzją z [...] grudnia 2021 r.:
I. na podstawie art. 97 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a i w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie nałożyła na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 900.000 zł wobec stwierdzenia, że Spółka ta naruszyła:
a) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 26 września 2018 r. 5% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
b) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 25 października 2018 r. 10% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
c) art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o zmianie (w górę) w dniu 5 listopada 2018 r. dotychczas posiadanego udziału ponad 10% ogólnej liczby głosów w tej spółce o co najmniej 2% w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
d) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 28 listopada 2018 r. 15% ogólnej liczby głosów w tej spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osobę trzecią w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
e) art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z niedokonaniem zawiadomienia KNF i S. H. S.A. o przekroczeniu w dniu 7 grudnia 2018 r. 33 1/3% ogólnej liczby głosów w tej Spółce w związku z posiadaniem akcji tej spółki przez osoby trzecie w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej,
II. na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie nałożyła na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 7.000.000 zł wobec stwierdzenia, że spółka ta naruszyła art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie w związku z nieogłoszeniem w terminie trzech miesięcy od przekroczenia przez tą spółkę w dniu 7 grudnia 2018 r. 33% ogólnej liczby głosów w S. H. S.A. poprzez podmioty posiadające akcje tej spółki w imieniu własnym, ale na rzecz Skarżącej, wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów w S. H. S.A. albo niedokonaniem zbycia w tym terminie akcji S. H. S.A. w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w tej spółce,
III. na podstawie art. 97 ust. 4 w związku z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie zobowiązała Skarżącą do wykonania w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, obowiązku wymienionego w pkt II tej decyzji, którego naruszenie było podstawą nałożenia kary pieniężnej, tj. ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów w S. H. S.A. albo dokonania zbycia w tym terminie akcji S. H. S.A. w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w tej spółce.
W toku postępowania prowadzonego w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy KNF przesłuchała siedmiu świadków (sześciu na wniosek Skarżącej, jednego z urzędu), wydała trzy postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosków dowodowych, dwa postanowienia o nałożeniu grzywny na świadka oraz dwa postanowienia o odmowie udostępnienia akt sprawy oraz wydania z nich kopii. Dnia 28 lutego 2023 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna, w której wzięli udział pełnomocnicy Skarżącej oraz Prokurator Prokuratury Okręgowej w L.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji KNF przedstawiła obszerne informacje na temat Skarżącej Spółki, S. H. S.A. oraz podmiotów zaangażowanych w nabywanie akcji S. H. na rzecz Skarżącej.
KNF stwierdziła, że Skarżąca posiadała akcje S. H. pośrednio, tj. poprzez podmioty trzecie, które posiadały akcje S. H. w imieniu własnym, lecz na rzecz Skarżącej (tzw. "parkowanie" akcji - art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie). Komisja na podstawie ustalonego stanu faktycznego stwierdziła występowanie następujących okoliczności świadczących o "parkowaniu" akcji na rzecz Skarżącej:
1) finansowanie udzielane przez Skarżącą funduszom R. (pośrednio poprzez zapłatę za obejmowanie obligacji emitowanych przez D., która następnie obejmowała certyfikaty inwestycyjne R.) i V. (poprzez zapłatę za objęcie certyfikatów inwestycyjnych tego funduszu), które umożliwiło funduszom nabywanie akcji S. H. na rzecz Skarżącej;
2) objęcie obligacji D. - spółki, która została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym dnia 16 marca 2018 r., a więc niedługo przed zakupem nieruchomości w L. oraz certyfikatów inwestycyjnych R., za które R. zakupił akcje S. H.;
3) kwoty przeznaczone przez Skarżącą na objęcie obligacji D. spółka ta przeznaczyła na objęcie certyfikatów inwestycyjnych R., a kwoty przelane na konto R. tytułem objęcia certyfikatów inwestycyjnych są niemal równoważne kwotom, które R. przeznaczył na kupno nieruchomości w L. (których wynajmującym była m. in. [...] L.) oraz na kupno akcji S. H. (przy czym w zakresie kupna akcji S.H. R. wykorzystał również środki pochodzące ze zwrotu VAT z transakcji kupna ww. nieruchomości w L. - k. 1691);
4) inwestycje R. pokrywają się z planami inwestycyjnymi Skarżącej albo jej spółki właścicielskiej, tj. [...] L. (Skarżąca planowała kupno akcji S. H. za pośrednictwem funduszu inwestycyjnego od września 2018 r.; [...] L. chciała przeznaczyć wypracowany za 2017 r. zysk na kupno centrum logistycznego);
5) powiązania osobowe i biznesowe następujących osób między sobą, ze wskazanymi podmiotami lub Skarżącą:
a) P. T. - osoba powiązana z obydwoma funduszami (R. i V.): jako pełnomocnik Skarżącej upoważniony do jej reprezentowania na zgromadzeniach inwestorów V. oraz członek zarządu P. Nieruchomości (w tym samym okresie, w którym prokurentem był T. P.) – P. Nieruchomości sprzedała pakiet 341 000 akcji S. H. na rzecz R. (certyfikaty inwestycyjne R. były objęte w całości przez D., której obligacje były w całości objęte przez Skarżącą); wspomagał Skarżącą pod względem prawnym w związku z inwestycją w V., który następnie nabył udziały w A. posiadającej podprogowy pakiet akcji S. H. (zgromadzenie inwestorów V. wyraziło zgodę na nabycie udziałów A. przez V. podczas zgromadzenia, które odbyło się 28 listopada 2018 r. – jako przedstawiciel Skarżącej występował na nim P. T.); w dniu 6 listopada 2018 r. został umocowany przez Skarżącą (która wówczas nie była jeszcze uczestnikiem V.) do zawarcia według uznania pełnomocnika z F. (zarządzający V.) umowy o współpracy i do zawierania umów sprzedaży z T. P., na podstawie których Strona nabyć miała certyfikaty V. oraz do reprezentowania funduszu na zgromadzeniach inwestorów, rekomendowany również do zarządu A. przez Skarżącą, zgodnie z zeznaniami (k. 3191, 3194) został powołany do zarządu A., przestał być członkiem zarządu A. na początku 2019 r. i nie ma wiedzy, dlaczego nie ma tych informacji w KRS; rozmawiał w listopadzie ze S. K. oraz A. M. jako osoba reprezentująca A. (k. 94, 102), choć w tym okresie V. nie nabyło jeszcze udziałów A., a P. T. nie został jeszcze powołany do jej zarządu; reprezentował A. na [...] S. H. 10 grudnia 2018 r., lecz w zakresie rekomendacji kandydatów do organów S. H. rozmawiał ze Skarżącą (k. 111); powołany do zarządu S. H. dnia 19 grudnia 2018 r.; znajomy M. T. (ze szkoły podstawowej) oraz T. P. (z aktywności sportowej - piłki nożnej) - k. 3191, 3161;
b) T. P. - prokurent P. Nieruchomości (w tym samym okresie, w którym P. T. był członkiem zarządu tej spółki), wspomagał Skarżącą pod względem prawnym w związku z inwestycją w V., który następnie nabył udziały w A. posiadającej podprogowy pakiet S. H., zbył posiadane w V. certyfikaty inwestycyjne na rzecz Skarżącej (uczestniczył w tej operacji na prośbę P. T. - doradcy Skarżącej - aby nabyć certyfikaty inwestycyjne V. w celu ich późniejszej odsprzedaży na rzecz Skarżącej), wskutek czego Skarżąca stała się jedynym uczestnikiem funduszu, współwłaściciel (z M. T. - związanym ze sprawą ze strony D.) F. sp. z o.o., występował również jako przewodniczący zgromadzeń inwestorów V. (w dniach 17 października 2018 r., 2 listopada 2018 r.), jeszcze przed przeniesieniem zarządzania funduszem do F.; pełnomocnik Skarżącej - w dniu 6 listopada 2018 r. został umocowany przez Skarżącą (która na tym etapie nie była jeszcze uczestnikiem V.) do zawarcia według uznania pełnomocnika z F. umowy o współpracy i do zawierania umów sprzedaży z samym sobą, na podstawie których Skarżąca nabyć miała certyfikaty V. oraz do reprezentowania funduszu na zgromadzeniach inwestorów, powiązany również z "parkowaniem" akcji S. H. przez M.; znajomy P. T. (z aktywności sportowej - piłki nożnej, k. 3161, 3191) oraz M. T. (z kancelarii S., w której współpracowali, k. 3160);
c) M. T. - pełnomocnik D., jedynego uczestnika R., pełnomocnik P. L. oraz [...] L.; inicjujący inwestycję R. w akcje S. H. (należy odnotować w tym miejscu, że negocjacje zostały przeprowadzone pomiędzy pełnomocnikiem uczestnika R. a P. Nieruchomości oraz M., przy przeprowadzaniu transakcji pełnomocnikiem uczestnika R. był M. T., k. 1059. Podobnie przy transakcji z 28.11.2018 r. negocjacje odbywały się poza R., uczestniczył w nich bezpośrednio uczestnik, tj. D., w imieniu którego działał M. T., pracownicy C. wykonali niezbędne czynności formalne w celu przeprowadzenia transakcji (k. 1060). Podobnie (k. 1061, 1062) co do transakcji z 6.12.2018 r. i 14.12.2018 r.); świadczył usługi doradztwa podatkowego na rzecz R. (k. 956); współwłaściciel (razem z T. P. - związanym ze sprawą ze strony V.) F. sp. z o.o., powiązany z "parkowaniem" akcji S. H. przez M.(M. miał własność 100% udziałów w A. w 2017 r., a w transakcje M. dotyczące akcji S. H. zaangażowany był M. T.); akcjonariusz [...] L. (1 akcja imienna, k. 1258); znajomy P. T. (ze szkoły podstawowej, k. 3191) oraz T. P. (z kancelarii S., w której współpracowali, k. 3160);
6) powiązania biznesowe R. z [...] L., spółki dominującej wobec Skarżącej - kupno najmowanych przez [...] L. nieruchomości w L. oraz dalszy wynajem na rzecz [...] L. ww. nieruchomości (stanowiących centrum logistyczne - zgodnie z planami inwestycyjnymi [...] L.);
7) znajomość J. K. (prezesa zarządu D.) oraz P. L. (prezesa Skarżącej);
8) węzeł prawny łączący D. ze Skarżącą - między ww. podmiotami istniał stosunek obligacyjny wynikający z objęcia przez Skarżącą obligacji wyemitowanych przez D. Skarżąca była uprawniona do uzyskiwania odsetek od obligacji - w interesie Skarżącej były powodzenie inwestycji kapitałowych dokonywanych przez D., jak i wypłacalność tej spółki, również aby mogła ona później odkupić od Skarżącej wyemitowane obligacje;
9) nabycie przez R., w którym jedynym uczestnikiem była D. (a której głównym przedmiotem działalności spółki są m.in.: kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami), której wszystkie obligacje objęła Strona - znaczącego pakietu akcji S. H. w II połowie 2018 r. (ponad 16% ogólnej liczby głosów);
10) zapisy statutu V., które przewidują szerokie uprawnienia dla zgromadzenia inwestorów tj. zbycie aktywów V. powinno być dokonane z należytym uwzględnieniem interesów Skarżącej, a w przypadku likwidacji funduszu zbycie aktywów V. wymaga wyrażenia zgody przez zgromadzenie inwestorów (Skarżąca była jedynym uczestnikiem V. w okresie badanym
w tej sprawie);
11) zapisy umowy o współpracy (negocjowanej m.in. przez M. T.) w zakresie organizacji i przyszłego zarządzania R. pomiędzy C. oraz D. (której wszystkie obligacje objęła Skarżąca), tj. zapis stanowiący, że D. poprzez zgromadzenie inwestorów będzie brała udział w procesie inwestycyjnym funduszy, a w przypadku zamknięcia inwestycji sprzedaż aktywów R. na rzecz D. lub podmiotu wskazanego przez D. oraz zobowiązanie R. do wykupu certyfikatów inwestycyjnych od D. w celu ich umorzenia;
12) struktura portfela aktywów V., który składał się pośrednio z akcji S. H. oraz obligacji wyemitowanych przez A., co wskazuje, że celem funkcjonowania V. było posiadanie znacznego pakietu akcji S. H. na rzecz Skarżącej (jedynego uczestnika funduszu), w grudniu 2018 r. 98,49% aktywów funduszu stanowiły wyłącznie ww. obligacje i udziały;
13) struktura portfela inwestycyjnego R. na koniec 2018 r., który składał się z: akcji S. H. (ponad 10% udział w aktywach funduszu ogółem), udziałów w G. (zerowy udział w aktywach funduszu ogółem) oraz nieruchomości (ponad 2% aktywów funduszu ogółem);
14) wyjaśnienia złożone przez Skarżącą, w których spółka ta potwierdziła wolę zakupu akcji S. H. poprzez fundusz inwestycyjny od września 2018 r.;
15) okoliczność sukcesywnego zwiększania stanu posiadania akcji S. H. przez R. oraz (pośrednio) przez V. oraz brak transakcji zbycia akcji w badanym okresie;
16) korelacja czasowa nabycia przez fundusze V. oraz R. akcji S. H. (III i IV kwartał 2018 r.);
17) korelacja czasowa przelewów środków pieniężnych z tytułu nabycia obligacji spółki D. z momentem nabycia akcji S. H. przez R. (III, IV kwartał 2018 r.), a także zbieżność wartości w złotych (ponad 78 min zł) objętych certyfikatów inwestycyjnych wskazanego funduszu i przelewów środków pieniężnych od Skarżącej;
18) korelacja czasowa powstania D. (połowa marca 2018 r.) oraz nabycia przez Skarżącą obligacji nowopowstałej spółki (od końca maja do sierpnia 2018 r.), bez historii działalności, za znaczącą kwotę (ponad 78 mln zł);
19) korelacja czasowa umocowania przez D. pełnomocnika adw. M. T. do negocjowania i współpracowania z C. oraz obejmowania obligacji D. przez L. Wskazanego pełnomocnika umocowano do zawarcia w imieniu D, na warunkach według uznania pełnomocnika, umowy o współpracy w zakresie administrowania i zarządzania funduszem inwestycyjnym R. (21 maja 2018 r., a decyzja co do nabywania akcji S. H. przez R. zapadła w połowie sierpnia 2018 r.). Obejmowanie obligacji D. przez Skarżącą miało miejsce w okresie od 29 maja 2018 r. do sierpnia 2018 r.;
20) nabycie 2.251.152 akcji S. H., stanowiących 32,99% ogólnej liczby głosów w tej spółce, przez A. w połowie czerwca 2018 r. od M. (k. 1958);
21) okoliczność występowania M. lub jej podmiotu zależnego zarówno w transakcjach związanych z R., jak i transakcjach związanych z V.: w transakcji kupna od P. Nieruchomości sp. z o.o. przez R. pierwszego pakietu akcji S. H. brała udział M. (spółka zależna M.) oraz M. sprzedała A. dnia 15 czerwca 2018 r. 2.251.152 akcji S. H. (przy tym M. posiadała 100% udziałów w A. od 5 września 2017 r. do 15 czerwca 2018 r. Tego dnia, tj. 15 czerwca 2018 r., M. sprzedała A. ww. akcje S. H. oraz sprzedała wszystkie udziały w A. - do nabycia udziałów A. przez V. doszło dnia 7 grudnia 2018 r.). Z "parkowaniem" akcji na rzecz M. powiązany był M. T. oraz T. P.;
22) okoliczność posiadania przez V. (32,99%) "podprogowego" pakietu akcji S. H., który indywidualnie nie skutkował obowiązkiem ogłoszenia wezwania do zapisywania się na zakup akcji (natomiast po zliczeniu stanu posiadania z pakietem posiadanym przez R. (ok. 16%) taki obowiązek powstał);
23) okoliczność, że na 10 grudnia 2018 r. (tj. na dzień walnego zgromadzenia akcjonariuszy S. H.) uczestnicy rynku finansowego, w tym akcjonariusze S. H., nie mieli informacji, że V. nabył 100% kapitału zakładowego A., bowiem 7 grudnia 2018 r. doszło do nabycia przez V. udziałów w A., 10 grudnia 2018 r. odbyło się WZA S. H., zaś dopiero 12 grudnia 2018 r. doszło do przekazania zawiadomienia, opublikowanego w rb 67/2018 S. H., o nabyciu udziałów w A. przez V..
KNF podkreśliła, że oprócz nabywania pakietów akcji S. H., R. przeznaczył środki uzyskane z objęcia certyfikatów inwestycyjnych przez D. na nabycie nieruchomości, które w dniu ich zakupu oraz później wynajmowane były [...] L. W jednej z transakcji stroną sprzedającą nieruchomość była spółka [...] sp. z o.o., w której imieniu występował P. T. Właścicielem 100% udziałów w spółce [...] jest [...] L. W okresie ww. umów dotyczących nieruchomości [...] L. była jedynym udziałowcem Skarżącej. Transakcje te wskazują na fakt ścisłej współpracy pomiędzy R., D. oraz grupą kapitałową, do której należy Skarżąca.
KNF wyjaśniła, że regulacja art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie (dotyczącego "parkowania" akcji) przyjmuje szerokie rozumienie "podmiotu", w przypadku którego osiągnięcie lub przekroczenie progu ogólnej liczby głosów określonego w tych przepisach następuje w związku z posiadaniem akcji przez osoby trzecie w imieniu własnym, lecz na rzecz tego podmiotu. Oznacza to, że w pojęciu tym mieści się przykładowo podmiot pośrednio posiadający akcje - w rozumieniu art. 69a ustawy o ofercie, jak i podmiot, który nie posiada akcji w taki sposób, a "przechowuje" te akcje przy użyciu osób trzecich, posiadających je w imieniu własnym, lecz na rzecz podmiotu (beneficjenta "parkowania" akcji, odnoszącego lub mogącego odnieść korzyść z takiego ukształtowania posiadania). Ustawodawca w tym zakresie nie dokonał żadnego ograniczenia co do kategorii podmiotów, zatem obejmuje ono szerokie grono podmiotów, w tym tzw. [...] (fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych).
Komisja podkreśliła, że z samej istoty "parkowania" akcji na rzecz innego podmiotu wynika, że proces ten może zaistnieć bez świadomości podmiotów "parkujących" akcje. Proces ten bowiem sprowadza się do działań podmiotu "parkującego" akcje w osobach trzecich zgodnie z jego wolą i interesem, a świadomość osób trzecich "parkowania" akcji na rzecz podmiotu nie jest niezbędna, bowiem realizowany jest cel inwestycyjny (ekonomiczny) beneficjenta "parkowania" akcji, a nie uczestników tego procesu (odmiennie niż przy porozumieniach co do nabywania akcji, gdzie zasadniczo realizowany jest wspólny cel wszystkich uczestników porozumienia). Komisja wskazała ponadto, że w mechanizmie "parkowania" akcji de facto nie chodzi o cel w jakim ono jest dokonywane, a skutek jaki wywołuje (na gruncie regulacji odnoszących się do ujawniania stanu posiadania znacznych pakietów akcji).
Uzasadniając uchylenie decyzji z [...] grudnia 2021 r. w pkt I i nałożenie kary pieniężnej w wysokości 850.000 zł Komisja wskazała na błędnie podane w osnowie tej decyzji daty przekroczenia progu 10% i 15% ogólnej liczby głosów w S. H. oraz na nieprawidłowo zastosowany przepis art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o ofercie. Obowiązek dokonania zawiadomienia, o którym mowa w art. 69 ust. 1 ustawy o ofercie powstaje w przypadku zmiany dotychczas posiadanego udziału ponad 10% ogólnej liczby głosów w S. H., która jest spółką notowaną na Rynku Głównym - Rynku Równoległym, na podstawie art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o ofercie, tj. w przypadku zmiany dotychczas posiadanego udziału o co najmniej 5% ogólnej liczby głosów. Dlatego Komisja uchyliła ww. decyzję w pkt I i nałożyła na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 850.000 zł w związku z czterokrotnym naruszeniem art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie.
Komisja wskazała, że odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych dotyczyła okoliczności i faktów już ustalonych w toku prowadzonego przez organ postępowania dowodowego (dowodów przeprowadzonych z urzędu), bądź też okoliczności, które nie są przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego i nie mają znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego w tej konkretnej sprawie.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy Komisja przesłuchała, na wniosek Skarżącej pięciu świadków: A. H., T. B. (członków zarządu C. w 2018 r.), T. P., P. T. oraz M. T. Dodatkowo Komisja przesłuchała E. R. oraz J. K. Z ww. świadkow, wyłącznie p. R. została przesłuchana z urzędu, pozostali świadkowie zostali przesłuchani na wniosek Skarżącej. Komisja wskazała, że zeznania świadków w zakresie "parkowania" akcji S. H. są ich opiniami, którym Komisja nie przyznaje żadnego waloru dowodowego. W ocenie Komisji, przesłuchanie świadków potwierdziło, że M. T., T. Pr. oraz P. T. są znajomymi i nawet jeżeli nie przyjmowali od siebie "poleceń" to nieprzypadkowe jest świadczenie przez nich w 2018 r. usług na rzecz podmiotów, które brały udział w "parkowaniu" akcji S. H.
KNF odnosząc się do naruszeń art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, po rozważeniu wszystkich okoliczności obciążających i łagodzących wymiar kary, w tym okoliczności nieprawidłowego ukarania Skarżącej w decyzji z [...] grudnia 2021 r. za przekroczenie progu 2%, które nie jest penalizowane, gdy spółka notowana jest na Rynku Równoległym, Komisja zdecydowała o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 850.000 zł, odpowiadającej 17% ustawowego zagrożenia za te naruszenia (ustawowe zagrożenie wyniosło w tej sprawie 5 000 000 zł), przy czym Komisja uznała, że nie jest zasadnym nałożenie na Stronę osobnych kar administracyjnych za każde stwierdzone naruszenie art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie. Komisja przy ustalaniu wysokości kary nakładanej na podstawie art. 97 ust. 1a pkt 2 ustawy o ofercie wzięła pod uwagę okoliczności obciążające, takie jak waga naruszenia (w tym okres dezinformacji na rynku), liczbę i powtarzalność naruszeń oraz okoliczności łagodzące, takie jak brak uprzednich naruszeń ustawy o ofercie i gotowość Skarżącej do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności sprawy.
Z kolei odnosząc się do naruszeń art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, KNF po rozważeniu wszystkich okoliczności obciążających i łagodzących wymiar kary podtrzymała decyzję o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 7.000.000 zł, odpowiadającej 70% ustawowego zagrożenia za to naruszenie. Komisja przy ustalaniu wysokości kary nakładanej na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie wzięła pod uwagę okoliczności obciążające, takie jak waga naruszenia oraz okoliczności łagodzące, takie jak brak uprzednich naruszeń ustawy o ofercie oraz gotowość Strony do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności sprawy.
Przy wymiarze kar w tej wysokości Komisja kierowała się tym, by jej dolegliwość była realnie dostrzegalna przez Skarżącą, stanowiła odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, jednak współmierną do wagi i rodzaju naruszenia prawa, odpowiadającą wymogom celowości i proporcjonalności, spełniała funkcję prewencyjną i odstraszającą.
Skoro Skarżąca nie dopełniła obowiązku związanego z ogłoszeniem wezwania bądź sprzedaży pakietu akcji (do osiągnięcia określonego progu procentowego udziału w ogólnej liczbie głosów), pomimo "zaparkowania" akcji S. H. za pośrednictwem osób trzecich w ich imieniu, lecz na jej rzecz, Komisja dążąc do spowodowania stanu zgodnego z prawem, postanowiła zobowiązać Skarżącą do wykonania w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna - w trybie art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie - obowiązku wymienionego w pkt II rozstrzygnięcia, którego naruszenie było podstawą nałożenia kary pieniężnej. Komisja uznała, że za nałożeniem na Skarżącą alternatywnego obowiązku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż akcji albo zbycia pakietu akcji przemawia ważny interes uczestników rynku kapitałowego oraz konieczność zapewnienia jego prawidłowego funkcjonowania.
Komisja oceniła, że waga stwierdzonych naruszeń prawa, tj. czterokrotnego naruszenia art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie oraz jednokrotnego naruszenia art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ww. ustawy jest większa niż znikoma. Oznacza to, że w sprawie nie zaistniała okoliczność, o której stanowi art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W sprawie tej nie jest możliwym spełnienie celów, dla których ma być nałożona kara pieniężna, w sposób inny niż poprzez nałożenie kary na podstawie wskazanych przepisów ustawy o ofercie, co oznacza, że w sprawie nie zaistniała przesłanka uzasadniająca odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, na podstawie art. 189f § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji, ewentualnie ich uchylenie, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów, które powoduje, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, tj. naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, które stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., polegające na skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie;
- naruszenie przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. naruszenie art. 28 k.p.a., polegające na odmowie wzięcia udziału w sprawie w charakterze strony D. S.A. z siedzibą w L. oraz A., mimo że postępowanie dotyczy interesu prawnego tych podmiotów;
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie ustalenia, zgodnie z którym R. i V. posiadały akcje S. w imieniu własnym, lecz na rzecz Skarżącej, przy jednoczesnym pominięciu dowodów ze spójnych, logicznych oraz wzajemnie się uzupełniających zeznań wszystkich przesłuchiwanych w sprawie świadków, w tym zwłaszcza T. B., A. H., T. P., P. T., M. T. oraz J. K., z których wynika ponad wszelką wątpliwość, że do "parkowania" akcji S. przez R. i V. nie doszło, w tym w szczególności, że właściciele D. pozostają podmiotami całkowicie niezależnymi od Skarżącej i grupy kapitałowej, w skład której wchodzi Skarżąca (w rozumieniu przepisów o rachunkowości);
- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej nakazującej organowi podjęcie wszelkich czynności, z urzędu lub na wniosek stron, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwagi na fakt, że Komisja pomimo istnienia w sprawie szeregu okoliczności wątpliwych i niewyjaśnionych nie podjęła odpowiednich czynności, aby stan faktyczny tej sprawy został wyjaśniony w sposób należyty i kompletny oraz poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o niekompletny materiał dowodowy oraz poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny i z naruszeniem zasad logicznego rozumowania oraz wyciągnięcie z przeprowadzonych dowodów wniosków z nich niewypływających, co doprowadziło do nieuprawnionego uznania, że nabywanie akcji S. przez R. i V. na rzecz Skarżącej wskazuje na intencję zatajenia przed pozostałymi akcjonariuszami i potencjalnymi inwestorami faktycznego udziału w ogólnej liczbie głosów w S., a w związku z tym wolę uniknięcia wypełnienia obowiązku informowania o nabywaniu znacznych pakietów akcji oraz ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż akcji S., na co miałyby wskazywać powołane przez Komisję okoliczności (wskazane na str. 37-42 zaskarżonej decyzji);
- art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących treści normy prawnej wyrażonej w:
- art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie na niekorzyść Skarżącej w postępowaniu, którego przedmiotem jest niewątpliwie nałożenie na Skarżącą obowiązku (zapłaty administracyjnej kary pieniężnej, obowiązku ogłoszenia wezwania lub dokonania zbycia akcji), a także wyłożenie treści normy prawnej wyrażonej w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a przez pryzmat zasady "transparentności rynku kapitałowego" ze szkodą dla Skarżącej, podczas gdy literalnie wykładany art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a nie daje podstawy do stwierdzenia, że R. i V. posiadały w 2018 r. akcje S. w imieniu własnym, lecz na rzecz Skarżącej;
- art. 97 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 73 ust. 2 oraz art. 97 ust. 4 w zw. z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 872) oraz art. 30 powołanej ustawy zmieniającej na niekorzyść Skarżącej, polegające na nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej oraz obowiązku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji S. albo zbycia akcji S., podczas gdy art. 28 ust. 2 powołanej ustawy zmieniającej nie pozwala na nałożenie na Skarżącą obowiązku ogłoszenia wezwania, zaś art. 30 przesądza, że na Skarżącą nie może zostać nałożona administracyjna kara pieniężna;
- art. 8 k.p.a. poprzez:
- prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający Skarżącą zaufania do władzy publicznej,
- nieuzasadnione odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
- art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady informowania stron;
- art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej poprzez niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału w każdym stanie postępowania;
- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., co w konsekwencji oznacza, że Komisja nie działała w sprawie ani wnikliwie, ani szybko;
- art. 15 k.p.a. poprzez zgromadzenie zdecydowanej większości materiału dowodowego w sprawie na etapie postępowania w drugiej instancji administracyjnej, co nie czyni zadość obowiązkowi Organu do dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w obu administracyjnych instancjach;
- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez odmowę uwzględnienia - postanowieniami z dnia 29 września 2020 r., 28 stycznia 2021 r., 8 marca 2021 r., 8 grudnia 2021 r., 10 grudnia 2021 r., 24 czerwca 2022 r., 31 marca 2023 r., 28 kwietnia 2023 r. dowodów wnioskowanych przez Skarżącą, mimo iż dowody te przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy, w tym w szczególności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego;
- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowień z dnia 29 września 2020 r., 28 stycznia 2021 r., 8 marca 2021 r., 8 grudnia 2021 r., 10 grudnia 2021 r., 24 czerwca 2022 r., 31 marca 2023 r., 28 kwietnia 2023 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia zgłoszonych przez Skarżącą wniosków dowodowych oraz Decyzji, mimo że okoliczności będące przedmiotem wnioskowanych dowodów miały istotne znaczenie dla kompleksowego i rzetelnego wyjaśnienia sprawy;
- art. 78 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia, prawidłowo zgłoszonych żądań Skarżącej w zakresie przeprowadzenia dowodów, podczas gdy okoliczności będące przedmiotem ww. dowodów miały istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy;
- art. 18a ust. 1 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 47 Kart Praw Podstawowych poprzez przyjęcie, że Komisja może przeprowadzić istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody osobowe przed wszczęciem postępowania administracyjnego z pozbawieniem Skarżącej gwarancji procesowych określonych w k.p.a.;
- art. 89 § 1 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy o ofercie poprzez nieprzeprowadzenie w sprawie rozprawy;
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w całości, podczas gdy w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość przedmiotowa, gdyż nie zaistniał stan faktyczny, upoważniający Komisję do podjęcia decyzji o nałożeniu na Skarżącą sankcji;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a i w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie;
- art. 4 ust. 4 u.f.i. poprzez jego błędną wykładnie i nieprawidłowe zastosowanie w zw. z art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a i w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, polegające na nieuprawnionym uznaniu, że Skarżąca może być podmiotem obowiązków określonych w art. 69 ust. 1 pkt 1, art. 69 ust. 2 pkt. 1 lit. b lub art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie;
- art. 97 ust 1a pkt 2 ustawy o ofercie poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej w kwocie 850.000 zł, mimo że na Spółce nie spoczywał obowiązek dokonania zawiadomienia Komisji oraz S. w trybie art. 69 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 1 lit. b w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie;
- art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej w kwocie 7.000.000 zł, mimo że na Skarżącej nie spoczywał obowiązek ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji S. w liczbie powodującej osiągniecie 66% ogólnej liczby głosów w S., ani dokonania zbycia akcji S. w liczbie powodującej osiągniecie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w S. w trybie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie;
- art. 97 ust. 4 ustawy o ofercie poprzez zobowiązanie Skarżącej do wykonania w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, obowiązku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów w S. albo dokonania zbycia w tym terminie akcji S. w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów w S., mimo że na Skarżącej nie spoczywał obowiązek dokonania przedmiotowego wezwania, ani zbycia akcji S. w liczbie powodującej osiągniecie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów;
- art. 30 ustawy zmieniającej poprzez jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 97 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, polegającą na nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w kwocie 7.000.000 zł, a zatem na podstawie art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy w brzmieniu sprzed 30 maja 2022 r., podczas gdy względniejsza dla Skarżącej byłaby sankcja przewidziana w art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie w brzmieniu po 30 maja 2022 r., bowiem ustawa w tym brzmieniu, jak i w brzmieniu obecnym nie przewiduje jakiejkolwiek sankcji za niewykonanie wezwania w związku z przekroczeniem 33% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej (ogłoszenie nie jest już wymagane pod groźbą administracyjnej kary pieniężnej);
- art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz art. 97 ust. 4 w zw. z art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie poprzez nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej w kwocie 7.000.000 zł oraz obowiązku ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji S. albo dokonania zbycia akcji S., podczas gdy art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej, który zastosowała Komisja w sposób oczywisty nie może zostać zastosowany w odniesieniu do Skarżącej, ponieważ dotyczy pośredniego nabycia akcji, a Komisja nie zarzuca Skarżącej pośredniego nabywania akcji, lecz bezpośrednie.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Do skargi Skarżąca dołączyła opinię prawną z dnia 20 czerwca 2023 r. w przedmiocie ustalenia mocy obowiązującej art. 73 ust. 1 i 2 ustawy o ofercie w brzmieniu do dnia 29 maja 2022 r. w zakresie konsekwencji niezastosowania się do obowiązków wskazanych w tych przepisach, w przypadku orzekania w sprawie tych konsekwencji w okresie po zmianie prawa autorstwa prof. M. D.
Komisja Nadzoru Finansowego w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie powołanego kryterium i stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem z następujących powodów.
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, kto osiągnął lub przekroczył 5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 33%, 33 1/3%, 50%, 75% albo 90% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym Komisję oraz spółkę, nie później niż w terminie 4 dni roboczych od dnia, w którym dowiedział się o zmianie udziału w ogólnej liczbie głosów lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się o niej dowiedzieć, a w przypadku zmiany wynikającej z nabycia lub zbycia akcji spółki publicznej w transakcji zawartej na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu - nie później niż w terminie 6 dni sesyjnych od dnia zawarcia transakcji.
W myśl art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach rozdziału 4 ustawy o ofercie (znaczne pakiety akcji), obowiązki w nim określone odpowiednio spoczywają również na podmiocie, w przypadku którego osiągnięcie lub przekroczenie danego progu ogólnej liczby głosów określonego w tych przepisach następuje w związku z posiadaniem akcji przez osobę trzecią w imieniu własnym, lecz na zlecenie lub na rzecz tego podmiotu, z wyłączeniem akcji nabytych w ramach wykonywania czynności, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1500 ze zm., tj. działalności maklerskiej polegającej na wykonywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych na rachunek dającego zlecenie).
Stosownie do art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie - w brzmieniu obowiązującym przed 30 maja 2022 r. - w przypadku gdy przekroczenie progu 33% ogólnej liczby głosów nastąpiło w wyniku pośredniego nabycia akcji, objęcia akcji nowej emisji, nabycia akcji w wyniku oferty publicznej lub w ramach wnoszenia ich do spółki jako wkładu niepieniężnego, połączenia lub podziału spółki, w wyniku zmiany statutu spółki, wygaśnięcia uprzywilejowania akcji lub zajścia innego niż czynność prawna zdarzenia prawnego, akcjonariusz lub podmiot, który pośrednio nabył akcje, jest obowiązany, w terminie trzech miesięcy od przekroczenia 33% ogólnej liczby głosów, do: ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji tej spółki w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów albo zbycia akcji w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów - chyba że w tym terminie udział akcjonariusza lub podmiotu, który pośrednio nabył akcje, w ogólnej liczbie głosów ulegnie zmniejszeniu do nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów, odpowiednio w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, zmiany statutu spółki lub wygaśnięcia uprzywilejowania jego akcji.
Na podstawie art. 36 pkt 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 poz. 872, dalej: "ustawa zmieniająca") wszedł w życie art. 11 ustawy zmieniającej, który w pkt 4 zmienił treść m.in. art. 73 ust. 1 i 2 ustawy o ofercie, nadając im następujące brzmienie:
ust. 1. W przypadku przekroczenia progu 50% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej, akcjonariusz lub podmiot, który pośrednio nabył akcje, jest obowiązany, w terminie trzech miesięcy od przekroczenia tego progu, do ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę wszystkich pozostałych akcji tej spółki, zwanego dalej "wezwaniem obowiązkowym".
ust. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie powstaje w przypadku, gdy udział akcjonariusza lub podmiotu, który pośrednio nabył akcje, w ogólnej liczbie głosów ulegnie zmniejszeniu do nie więcej niż 50% ogólnej liczby głosów, w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, zmiany statutu spółki publicznej lub wygaśnięcia uprzywilejowania jego akcji, w terminie trzech miesięcy od przekroczenia progu, o którym mowa w ust. 1".
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy zmieniającej, obowiązek, o którym mowa w art. 73 ust. 2 albo art. 74 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 11 (tj. ustawy o ofercie), w brzmieniu dotychczasowym, który powstał przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu, wykonuje się zgodnie z przepisami dotychczasowymi.
Zgodnie z art. 32 ustawy zmieniającej, za zachowania stanowiące naruszenie przepisów ustawy zmienianej w art. 11 (tj. ustawy o ofercie), w brzmieniu dotychczasowym, zaistniałe przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu, sankcję administracyjną wymierza się według przepisów dotychczasowych, chyba że sankcja administracyjna wymierzona według przepisów ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza dla strony postępowania.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie w brzmieniu przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, na każdego kto nie ogłasza wezwania lub nie przeprowadza w terminie wezwania albo nie wykonuje w terminie obowiązku zbycia akcji w przypadkach, o których mowa w art. 73 ust. 2 lub 3 ustawy o ofercie Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 10 000 000 zł.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie w brzmieniu po wejściu w życie ustawy zmieniającej, na każdego kto nie ogłasza lub nie przeprowadza wezwania, o którym mowa w art. 73 ust. 1 i 3, Komisja może, w drodze decyzji, nałożyć karę pieniężną do wysokości 10 000 000 zł.
Stosownie do art. 97 ust. 1a pkt 2 ustawy o ofercie, na każdego, kto nie dokonuje w terminie zawiadomienia, o którym mowa w art. 69-69b ustawy o ofercie lub dokonuje takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, Komisja może nałożyć karę pieniężną w przypadku innych podmiotów niż osoby fizyczne - do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł.
W myśl art. 97 ust. 1b ustawy o ofercie, w przypadku gdy jest możliwe ustalenie kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej w wyniku naruszenia, o którym mowa w ust. 1a tego artykułu, przez podmiot niedokonujący zawiadomienia, o którym mowa w art. 69-69b ustawy o ofercie, lub dokonujący takiego zawiadomienia z naruszeniem warunków określonych w tych przepisach, zamiast kary, o której mowa w ust. 1a tego artykułu, Komisja może nałożyć karę pieniężną do wysokości dwukrotnej kwoty osiągniętej korzyści lub unikniętej straty.
Zgodnie z art. 97 ust. 4 ustawy o ofercie, w decyzji, o której mowa w ust. 1, 1a, 1b, 1d, 1e lub 1h tej ustawy Komisja może zobowiązać podmiot dopuszczający się naruszenia do zaniechania lub powstrzymania się od podejmowania działań stanowiących naruszenie lub wyznaczyć termin ponownego wykonania obowiązku lub dokonania czynności wymaganej przepisami, których naruszenie było podstawą nałożenia kary pieniężnej. W razie bezskutecznego upływu tego terminu Komisja może powtórnie wydać decyzję o nałożeniu kary pieniężnej.
Przepis art. 69 ustawy o ofercie stanowi implementację dyrektywy o przejrzystości (dyr. 2004/109/WE) w zakresie, w jakim wymaga ona zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu znacznych pakietów akcji przez akcjonariuszy spółek publicznych. Zawiadomienia wymaga m.in. osiągnięcie lub przekroczenie 5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 33%, 33 1/3%, 50%, 75% albo 90% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej. Powyższe oznacza, że w sytuacji przekroczenia ustawowo określonych, wymienionych wyżej progów, posiadacz akcji obowiązany jest dokonać zawiadomienia określonego w przepisach ustawy o ofercie (art. 69 ust. 4) zawiadomienia.
Obowiązek ten spoczywa, jak trafnie podkreśliła to Komisja Nadzoru Finansowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie tylko na podmiotach, które posiadają bezpośrednio akcje spółki publicznej, lecz również na podmiotach, które posiadają takie akcje pośrednio. W realiach rozpoznawanej sprawy zgromadzony materiał dowodowy doprowadził Komisję do przekonania, że Skarżąca posiadała akcje S. H. pośrednio, tj. poprzez podmioty trzecie, które posiadały akcje S. H. w imieniu własnym, lecz na rzecz Skarżącej (tzw. "parkowanie" akcji - art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie). Komisja na podstawie ustalonego stanu faktycznego stwierdziła występowanie wymienionych w pkt 1-23 ww. okoliczności (s. 5-10 uzasadnienia wyroku) świadczących o "parkowaniu" akcji na rzecz Skarżącej.
Sąd podziela stanowisko KNF, że zarówno obowiązek zawiadamiania o zmianie stanu posiadania ogólnej liczby głosów w spółce publicznej powyżej określonych progów (art. 69 ustawy o ofercie), jak również obowiązek ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji (art. 73 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej) - w sytuacji, w której stwierdzone zostało tzw. "parkowanie" akcji (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie), to jest ich nabywanie przez osobę trzecią w imieniu własnym, lecz na rzecz podmiotu, który osiągnął lub przekroczył próg ogólnej liczby głosów określony w przepisach ustawy o ofercie - ciąży wyłącznie na podmiocie, na rzecz którego akcje były nabywane przez osobę trzecią w imieniu własnym. Obowiązek ten nie ciąży zaś na podmiotach, które nabywały akcje te w imieniu własnym, lecz na rzecz innego podmiotu. Podmiotem, który dokonać musi zawiadomienia informującego o osiągnięciu lub przekroczeniu określonych progów ogólnej liczby głosów w spółce publicznej, oraz który w przypadku zamiaru przekroczenia 33% ogólnej liczby głosów w spółce publicznej musi dokonać wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji, jak również na który może być nałożona kara administracyjna za niewykonanie wyżej wymienionych obowiązków, jest podmiot, na rzecz którego akcje były "parkowane" przez podmioty trzecie. W realiach rozpoznawanej sprawy podmiotem tym była Skarżąca Spółka.
Komisja Nadzoru Finansowego nie miała tym samym obowiązku prowadzenia sankcyjnego postępowania administracyjnego wobec podmiotów, co do których stwierdzono, że "parkowały" akcje S. H. S.A. na rzecz Skarżącej. Stanowisko to potwierdził tutejszy Sąd odrzucając skargi Spółek A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i D. S.A. z siedzibą w L. postanowieniami z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4913/23 i VI SA/Wa 4914/23. Postanowienia te są prawomocne i nie były zaskarżone. Spółki te nie zaskarżyły ponadto postanowień Organu odmawiających wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją.
Wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny w sprawie został ustalony przez KNF prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, (co trafnie podniosła Komisja w odpowiedzi na skargę), że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia Organu zostały przez niego przyjęte.
W sprawie tej Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez Komisję Nadzoru Finansowego, gdyż stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Wydając rozstrzygnięcie Organ działał na podstawie przepisów prawa i podjął wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organ wziął pod uwagę wszystkie podnoszone przez Skarżącą okoliczności, w tym szczegółowo odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wniosków dowodowych. Bez naruszenia prawa ocenił zgromadzone w toku postępowania dowody, a odnosząc je do podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sformułował wnioski, które mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Fakt zaś, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został oceniony przez Organ odmiennie od woli Skarżącej Spółki, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania zawartych w k.p.a. Nadto Organ nie prowadzi postępowania dowodowego w nieskończoność, przeciwnie z uwzględnieniem treści art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W ocenie Sądu, Organ przekonująco wyjaśnił, które z wnioskowanych przez Skarżącą dowodów mają/nie mają znaczenia dla jej odpowiedzialności w tej sprawie.
Odmiennie niż twierdzi Skarżąca, Komisja rozpoznała wszystkie złożone przez Stronę wnioski dowodowe, uzasadniając przy tym szczegółowo przyczyny braku uwzględnienia niektórych z nich. Podkreślić należy, że część z wnioskowanych dowodów została przeprowadzona i Komisja obowiązana była w równym stopniu przeprowadzać w toku postępowania dowody na niekorzyść, jak i na korzyść Spółki, co nie oznacza jednak, że Komisja jest związana oceną dowodów prezentowaną przez Skarżącą. Wnioski dowodowe oddalone w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji dotyczyły okoliczności uprzednio udowodnionych albo innymi dowodami (i co do których Strona nie podnosiła wątpliwości co do ich prawdziwości lub wiarygodności) albo tymi samymi, na które powoływała się Strona i dotyczyły okoliczności jakich wykazania domagała się Strona. Komisja miała na uwadze art. 75 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodami zaś mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Organ odmawiając przeprowadzenia niektórych dowodów miał również na względzie art. 78 § 2 k.p.a., zgodnie z którym można nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Przyjął przy tym, że część wniosków dowodowych Strony odnosiła się do okoliczności wykazanych m.in. zgromadzonymi przed wszczęciem postępowania materiałami, a włączonymi do akt niniejszego postępowania. Były to m.in. wyjaśnienia osób fizycznych (których w toku postępowania domagała się Strona) odebrane w toku postępowania wyjaśniającego (prowadzonego na podstawie art. 18a ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym) poprzedzającego wszczęcie niniejszego postępowania administracyjnego. Dowody te wymagałyby powtórzenia w sytuacji gdyby Strona kwestionowała ich treść, prawdziwość i wiarygodność, a to nie miało miejsca. Zdaniem organu, Strona domagała się ich przeprowadzenia chcąc ponownie ustalać te same okoliczności jednakże przy wykorzystaniu innego środka dowodowego - jakim jest świadek. Ponadto Komisja zdecydowała o przesłuchaniu kilkorga świadków w postępowaniu, których zeznania co do zasady potwierdzały już wcześniejsze twierdzenia przedstawione w toku postępowania wyjaśniającego przez te same osoby, albo potwierdzały okoliczności już stwierdzone innymi dowodami (przy czym, w tym miejscu Komisja wskazuje, że w toku postępowania prowadzonego wskutek złożenia przez Stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, KNF przesłuchała niektórych świadków wskazanych przez Stronę). Ponadto nie stanowi uzasadnienia dla przeprowadzenia dowodu (na okoliczności już stwierdzone w postępowaniu innymi lub tymi samymi dowodami) odmienna ich ocena przez Stronę.
Organ nie naruszył przy tym zasady dwuinstancyjności postępowania przesłuchując dopiero w postępowaniu w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy świadków, w tym o których wnioskowała Skarżąca. Jak przy tym wskazuje się w literaturze przedmiotu, postępowanie przed organem drugiej instancji jest powtórzeniem rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy, przy czym organ drugiej instancji dokonuje aktu stosowania prawa administracyjnego nieograniczającego się do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale jest również działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (vide str. 14 załączonej do skargi opinii prof. M. D.).
Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego.
Sąd stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonej Decyzji, opierając się na zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, KNF przedstawiła dokładnie zmiany akcjonariatu w S. H. w związku z transakcjami objętymi zakresem prowadzonego postępowania. W realiach tej sprawy zgromadzony materiał dowodowy doprowadził Komisję do przekonania, że Skarżąca posiadała akcje S. H. pośrednio, tj. poprzez podmioty trzecie, które posiadały akcje S. H. w imieniu własnym, lecz na rzecz Strony (tzw. "parkowanie" akcji - art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie).
Komisja, oceniając całokształt materiału dowodowego uznała, że okoliczności sprawy (przedstawione w stanie faktycznym) wskazują, iż do "parkowania" akcji doszło. Oświadczenia podmiotów trzecich ("parkujących" akcje na rzecz Strony) mogą świadczyć jedynie o braku wiedzy tych podmiotów co do okoliczności "parkowania" akcji. Zdaniem Komisji, jakkolwiek Strona nie wydawała instrukcji funduszom nabywającym akcje S. H. co do ich nabywania, brak również dowodów świadczących o tym, żeby zawarła formalne porozumienia, to nie świadczy to o nieistnieniu "parkowania" akcji (o którym świadczy zespół przeplatających się, krzyżujących się albo następujących po sobie zdarzeń i relacji zachodzących w określonym czasie). Wszystkie wskazane w stanie faktycznym i podsumowane w subsumpcji okoliczności, przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego oraz zasad logiki - wskazują na tzw. zaparkowanie akcji S. H. na rzecz Skarżącej w okresie objętym postępowaniem przez osoby trzecie.
Ta część decyzji jest wyczerpująco uzasadniona a argumenty Organu pozostają w ścisłej relacji z faktami wynikającymi z akt sprawy. Nie mogą odnieść skutku podnoszone w ww. zakresie ogólne zarzuty skargi, bez wskazania, czy i w jaki sposób wskazywane uchybienia mogą zniweczyć całości ustaleń Organu opartych na dowodach i wnioskach przedstawionych w zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdza, że KNF zasadnie wskazała, że obowiązek zawiadamiania o zmianach stanu posiadania akcji spółki publicznej zaistniałych za pośrednictwem osób trzecich - co w doktrynie i literaturze określa się mianem "parkowania akcji" - ustanowiony został w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie. Przepis ten stanowi o sytuacjach, gdy osoby trzecie dokonują transakcji na akcjach spółki publicznej we własnym imieniu, lecz czynią to na rzecz innego podmiotu lub na jego zlecenie.
Sąd podziela stanowisko KNF, iż ustawodawca celowo rozdzielił w ww. przepisie działanie na zlecenie od działania na rzecz. O działaniu w interesie (tj. na rzecz) osoby trzeciej decydują przede wszystkim okoliczności faktyczne. O działaniu na zlecenie można mówić w sytuacji, gdy pomiędzy podmiotem, w rozumieniu ww. przepisu, oraz osobą, która pośredniczy w posiadaniu akcji została zawarta umowa zlecenia lub inna umowa, której przedmiotem jest pośrednictwo w posiadaniu akcji. Wówczas niezbędne jest wykazanie m.in. kiedy doszło do zawarcia umowy, jaka była treść czynności prawnej i kim były jej strony.
Możliwe są jednak przypadki, że nabywanie akcji na jego rzecz jest oparte na relacji kontraktowej, aczkolwiek nieformalnej. Uzgodnienia dotyczące nabywania akcji na rzecz innego podmiotu mogą być poczynione ustnie, czy poprzez wymianę korespondencji e-mailowej (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1343/21). Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie potwierdzeniem nawiązania takiej relacji jest ustalony przez KNF stan faktyczny (opisany na ponad 40 stronach zaskarżonej decyzji).
Sąd podziela stanowisko Komisji, zgodnie z którym dla stwierdzenia działania osoby trzeciej na rzecz określonego podmiotu nie jest konieczne rzeczywiste wywieranie wpływu ani możliwość wywierania wpływu przez ten podmiot na wykonywanie praw korporacyjnych z akcji posiadanych przez osobę trzecią. Świadomość osób trzecich "parkowania" akcji na rzecz podmiotu nie jest niezbędna, bowiem realizowany jest cel inwestycyjny (ekonomiczny) beneficjenta "parkowania" akcji, a nie uczestników tego procesu (odmiennie niż przy porozumieniach co do nabywania akcji, gdzie zasadniczo realizowany jest wspólny cel wszystkich uczestników porozumienia). Należy wskazać również, że dla stwierdzenia działania osób trzecich na rzecz innego podmiotu nie jest konieczne uzgadnianie pomiędzy nimi m.in. sposobu dysponowania dywidendą, prawem poboru, czy sposobu wykonywania praw z akcji lub pozostałych uprawnień korporacyjnych (np. prawa głosu na walnym zgromadzeniu), jeśli inne okoliczności przesądzają o zaistnieniu relacji pomiędzy podmiotem, który pośredniczy w posiadaniu akcji a podmiotem, na rzecz którego nastąpiło nabycie akcji. Ponadto podkreślenia wymaga, że przy "parkowaniu" akcji nie jest także wymagane wykazanie faktycznego wywarcia wpływu przez dany podmiot na wykonywanie praw korporacyjnych wynikających z posiadania akcji spółki przez osoby trzecie.
Komisja zasadnie wskazała ponadto, że w mechanizmie "parkowania" akcji de facto nie chodzi o cel w jakim ono jest dokonywane, a skutek jaki wywołuje (na gruncie regulacji odnoszących się do ujawniania stanu posiadania znacznych pakietów akcji). W tym zakresie należy wskazać, że z regulacji art. 69 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie nie wynika konieczność ustalenia przez organ nadzoru faktycznego celu "zaparkowania" akcji w osobach trzecich (vide pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1731/18).
Dlatego Skarżąca powinna była zawiadomić Komisję i S. H. o przekroczeniu progu 33 1/3 % w ogólnej liczbie głosów S. H. w dniu 7 grudnia 2018 r. w wyniku rozrachunku transakcji nabycia przez V. akcji S. H. na rzecz Skarżącej, która nie złożyła ww. zawiadomień. W związku z ww. pośrednim nabyciem akcji w dniu 7 grudnia 2018 r. przez V. - Skarżąca była również zobowiązana do ogłoszenia wezwania do zapisywania się na sprzedaż lub zamianę akcji S. H. w liczbie powodującej osiągnięcie 66% ogólnej liczby głosów albo zbycia akcji w liczbie powodującej osiągnięcie nie więcej niż 33% ogólnej liczby głosów. Wezwanie to również nie zostało ogłoszone. Ziściły się zatem przesłanki do wymierzenia Skarżącej kary za obydwa wymienione naruszenia.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu również co sposobu wymiaru nałożonych kar.
Odnosząc się do wymiaru kary za naruszenia art. 69 w zw. z art 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, Komisja przy ustalaniu wysokości kary nakładanej na podstawie art. 97 ust. 1a pkt 2 ustawy o ofercie wzięła pod uwagę okoliczności obciążające, takie jak waga naruszenia (w tym okres dezinformacji na rynku), liczbę i powtarzalność naruszeń oraz okoliczności łagodzące, takie jak brak uprzednich naruszeń ustawy o ofercie i gotowość Skarżącej do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności sprawy. Przede wszystkim należy podkreślić, że w zaskarżonej decyzji trafnie uznano wagę naruszeń za znaczną, szeroko uzasadniając to stanowisko z odwołaniem do okoliczności sprawy. Nałożona kara w wysokości 850.000 zł stanowi 17% ustawowego zagrożenia (5.000.000 zł). Komisja stwierdziła przy tym naruszenie z art. 69 ust 2 pkt 1 lit. b), nie zaś lit. a) jak to było pierwotnie wskazanie w decyzji z 22 grudnia 2021 r.
Z kolei co do kary za naruszenie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o ofercie, Komisja po rozważeniu wszystkich okoliczności obciążających i łagodzących wymiar kary podtrzymała decyzję o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 7.000.000 zł, odpowiadającej 70% ustawowego zagrożenia za to naruszenie.
W ocenie Sądu, Komisja w sposób uprawniony kierowała się zasadą, zgodnie z którą charakter represyjny sankcji przemawia za wymierzeniem kary w takiej wysokości, aby jej dolegliwość była realnie dostrzegalna przez Skarżącą. Sankcja nałożona na Skarżącą stanowi odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, jednak współmierną do wagi i rodzaju naruszenia prawa, odpowiadającą wymogom celowości i proporcjonalności oraz stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych nieprawidłowości. Wysokość nałożonych na Skarżącą kar realizuje ponadto cel, którym jest dyscyplinowanie podmiotu naruszającego prawo, tj. prewencję indywidualną. Wysokość kar nałożonych na Skarżącą spełnia także funkcję odstraszającą, gdyż wskazuje na dolegliwości, które mogą spotkać akcjonariuszy spółek publicznych naruszających przepisy ustawy o ofercie dotyczące ujawniania stanu posiadania i ogłaszania wezwań.
Skarżąca nie zgłaszała przy tym zastrzeżeń, ani zarzutów w stosunku do działania Organu w zakresie wysokości wymierzonej kary.
W ocenie Sądu, również przepisy intertemporalne zostały prawidłowo zastosowane w kontrolowanej sprawie administracyjnej (w kontekście załączonej do skargi opinii prof. M. D.).
Zdaniem autora opinii, ustalenie mocy obowiązującej art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie powinno nastąpić z wykorzystaniem wykładni systemowej poprzez interpretowanie jego treści w kontekście ogólnych zasad prawa administracyjnego, to jest zasad: praworządności, legalizmu, rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, zaufania do władzy publicznej i wreszcie dwuinstancyjności postępowania.
Odnosząc się do kwestii stosowania nowego prawa, to jest prawa obowiązującego w dacie wydawania ostatecznego rozstrzygnięcia (w kontekście podnoszonej w opinii optymalizacji rozstrzygnięć, czy też zasady aktualności) należy podkreślić, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że "prawem aktualnym", stanowiącym podstawę określenia sankcji i jej wysokości, są normy sankcjonujące z chwili zdarzenia podlegającego sankcji, nawet jeśli w chwili orzekania sankcji treść normy sankcjonującej byłaby już inna, a zwłaszcza przesądzałaby o sankcji w większym wymiarze niż dotychczasowy. Specyfika sankcji administracyjnych uzasadnia stosowanie, mimo nowej regulacji, norm z chwili zdarzenia skutkującego sankcją jako zachowujących ważność w chwili wymierzania tej sankcji (w myśl podstawowej zasady prawa administracyjnego intertemporalnego, to jest zasady tempus regit factum – czas rządzi czynnością prawną, in. do czynności prawnej stosuje się przepisy obowiązujące w czasie jej dokonania).
Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie prezentował w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym "do stosunków i zdarzeń powstałych od chwili wejścia w życie nowych przepisów stosuje się nowe przepisy, a do trwających stosunków i do trwających następstw zdarzeń powstałych przed wejściem w życie nowego prawa stosuje się przepisy dawne. Takie rozwiązanie daje możliwość kompromisu między poszanowaniem stanu bezpieczeństwa prawnego a nieodzownością dokonania zmiany prawa. Pozwala również sprostać wymaganiom równego traktowania wszystkich podmiotów uwikłanych w stosunki prawne danego typu. (...) W wypadku, gdy ustawodawca wyraźnie nie rozstrzygnie powyższych kwestii przyjmuje się, że zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa" (wyrok TK z 10 grudnia
2007 r., sygn. akt P 43/07);
Zasada aktualności jest dyrektywą odsyłającą do aktualnego dla danej sprawy stanu prawnego, tj. stanu mającego zastosowanie w rozstrzyganej sprawie. Jej działanie jest wyłączone, jeśli normy prawne w określonych przypadkach nakazują traktować jako stan prawny zachowujący ważność stan inny niż ten, który wynikałby z zasady aktualności. Normami takimi są normy intertemporalne (vide W. Jakimowicz, Aktualność pojęć prawa administracyjnego, Monografie LEX).
Mając powyższe na uwadze należy w ocenie Sądu stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej zostały ujęte w przepisie przejściowym, do którego zastosowania KNF była zobowiązana z woli ustawodawcy, to jest prawidłowo wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 poz. 872), zgodnie z którym obowiązek, o którym mowa w art. 73 ust. 2 albo art. 74 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 11 (tj. ustawy o ofercie), w brzmieniu dotychczasowym, który powstał przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu, wykonuje się zgodnie z przepisami dotychczasowymi. Z kolei zgodnie z art. 32 ustawy zmieniającej, za zachowania stanowiące naruszenie przepisów ustawy zmienianej w art. 11 (tj. ustawy o ofercie), w brzmieniu dotychczasowym, zaistniałe przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu, sankcję administracyjną wymierza się według przepisów dotychczasowych, chyba że sankcja administracyjna wymierzona według przepisów ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, byłaby względniejsza dla strony postępowania, co nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie (vide znowelizowana treść art. 97 ust. 1 pkt 5 ustawy o ofercie).
Ustawodawca określił zatem wiążące organ administracji publicznej stosujący prawo reguły intertemporalne. Dlatego Organ zasadnie zastosował przepis art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie w brzmieniu dotychczasowym, to jest obowiązujący, przed 30 maja 2022 r. Za nieuprawnione Sąd uznał zatem stwierdzenie podniesione w skardze (str. 57), zgodnie z którym obowiązek z art. 73 ust. 2 ustawy o ofercie w brzmieniu sprzed 30 maja 2022 r. nie dotyczy Skarżącej, bo Skarżąca w optyce samej Komisji nie nabywała akcji pośrednio. Stwierdzenie to stoi bowiem w sprzeczności z twierdzeniami Komisji aż nadto jasno i wyraźnie wyartykułowanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Konsekwencją powyższego było zasadne zastosowanie przez Komisję w tej sprawie środka nadzorczego z art. 97 ust. 4 ustawy o ofercie, do którego Skarżąca się zastosowała.
Reasumując, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Komisja Nadzoru Finansowego nie dopuściła się naruszenia przepisów powołanych w skardze.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.