VI SA/WA 4440/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez reklamę, uznając tablicę za reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i potwierdzając prawidłowość ustaleń organów co do jej lokalizacji i braku zezwolenia.
Spółka C. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego przez reklamę. Spółka argumentowała, że tablica jest szyldem, a nie reklamą, i nie wymagała zezwolenia. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych obejmuje również szyldy, a materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Sprawa dotyczyła skargi C. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie reklamy bez wymaganego zezwolenia. Spółka podnosiła, że sporna tablica jest szyldem, a nie reklamą w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co wyłączałoby obowiązek uzyskania zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że definicja reklamy zawarta w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych obejmuje również szyldy informujące o działalności gospodarczej. Sąd stwierdził, że materiał dowodowy, w tym protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna oraz mapy ewidencyjne, jednoznacznie potwierdził fakt zajęcia pasa drogowego przez reklamę oraz brak wymaganego zezwolenia. Sąd uznał również, że organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość kary pieniężnej i nie znalazły podstaw do odstąpienia od jej nałożenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, tablica informująca o działalności gospodarczej, nawet jeśli jest umieszczona na elewacji budynku, może stanowić reklamę w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, jeśli jest umieszczona w polu widzenia użytkownika drogi i stanowi nośnik informacji wizualnej. Definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych jest szeroka i obejmuje również szyldy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja reklamy w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych jest szeroka i obejmuje także szyldy, o których mowa w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Kluczowe jest, czy nośnik jest informacją wizualną umieszczoną w polu widzenia użytkownika drogi. W tym przypadku tablica z nazwą restauracji spełniała te kryteria.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.d.p. art. 40 § ust. 12 pkt 1
Ustawa o drogach publicznych
Podstawa do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
u.d.p. art. 40 § ust. 12
Ustawa o drogach publicznych
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § pkt 23
Ustawa o drogach publicznych
Definicja 'reklamy' jest szeroka i obejmuje nośniki informacji wizualnej, w tym szyldy.
u.p.z.p. art. 2 § pkt 16d
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja 'szyldu' jako tablicy reklamowej informującej o działalności.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1-3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 39 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 4-6
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 8
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 40 § ust. 13
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 22 § ust. 2, 2a lub 2c
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 2 § pkt 16b i 16c
Ustawa o drogach publicznych
p.r.d. art. 7
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
u.o.p. art. 115
Ustawa o ochronie przyrody
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego § § 24 – 29
Uchwała Rady m.st. Warszawy nr XXXI/666/2004
Argumenty
Skuteczne argumenty
Definicja reklamy w ustawie o drogach publicznych obejmuje szyldy. Materiały dowodowe (mapy, zdjęcia, protokoły) jednoznacznie potwierdzają zajęcie pasa drogowego. Kara pieniężna została prawidłowo obliczona i nałożona.
Odrzucone argumenty
Sporna tablica jest szyldem, a nie reklamą, i nie wymaga zezwolenia. Zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający do udowodnienia zajęcia pasa drogowego. Konieczność sporządzenia mapy do celów prawnych.
Godne uwagi sformułowania
Definicja 'szyldu' jako także tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, mieści się wprost w definicji reklamy, ujętej w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Nie ulega wątpliwości, że sporna w niniejszej sprawie tablica zawierająca treść 'T....', odnosząca się do nazwy restauracji i informacji o prowadzonej przez nią działalności, stanowi bezspornie nośnik informacji wizualnej, o którym mowa w przytoczonej w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych definicji reklamy. Nie jest trafne stanowisko Skarżącej, że w niniejszej sprawie niezbędny był dowód spełniający kryteria mapy do celów prawnych.
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
przewodniczący
Agnieszka Jendrzejewska
sprawozdawca
Tomasz Sałek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji reklamy w ustawie o drogach publicznych, dopuszczalność dowodów w sprawach o zajęcie pasa drogowego, zasady wymierzania kar pieniężnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej definicji reklamy w kontekście ustawy o drogach publicznych; orzeczenie może mieć mniejsze zastosowanie do innych rodzajów reklam lub sytuacji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i drogowym ze względu na interpretację definicji reklamy i dopuszczalności dowodów. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Szyld czy reklama? WSA rozstrzyga, czy restauracja zapłaci karę za tablicę w pasie drogowym.”
Dane finansowe
WPS: 10 341,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 4440/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Jendrzejewska /sprawozdawca/
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1636/24 - Wyrok NSA z 2025-04-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1376
art. 4 pkt 23, art. 40 ust. 12 pkt 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Agnieszka Jendrzejewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2023 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2021 r. Zarząd Dróg Miejskich w W, przeprowadził kontrolę pasa drogowego P. w rej. nr [...] w W,, stwierdzając umieszczenie w tym pasie reklamy o treści "[...]" bez zezwolenia zarządcy drogi. Stwierdzono, że reklama należy do T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (następnie: C. sp. z o.o. z siedzibą w W.; dalej: Spółka, skarżąca). Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokół, w którym zapisano zmierzoną powierzchnię reklamy. Kolejne kontrole przeprowadzone [...] lutego 2021 r. oraz [...] i [...] marca 2021 r. potwierdziły funkcjonowanie wskazanej reklamy, co udokumentowano kartą kontroli oraz dokumentacją fotograficzną. Część tej dokumentacji została wydrukowana i dołączona do akt, a wszystkie fotografie zapisano na płycie CD załączonej do akt.
Pismem z 26 kwietnia 2021 r. Spółka została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego P. w rej. nr [...] przez umieszczenie wspomnianej reklamy bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi, a także o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją i przedstawienia stanowiska w tej sprawie.
Do akt postępowania administracyjnego włączono poświadczone za zgodność z oryginałem dokumenty w postaci: 1) wypisu z rejestru gruntów, z którego wynika, że działka o numerze [...] stanowiąca P., jest użytkiem w postaci drogi, 2) wyrysu z mapy ewidencyjnej, dotyczącego wskazanej w wypisie lokalizacji, na którym m.in. uwidoczniono granicę między działką drogową [...](P.) a nieruchomością budynkową mieszczącą się pod adresem P. [...],[...]) wydruk z mapy zasadniczej, na którym zaznaczono flamastrami granicę pasa drogowego oraz miejsce lokalizacji wspomnianej reklamy.
Decyzją z [...] kwietnia 2022 r. Prezydent m.st. Warszawy, działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1376) oraz uchwały Rady m.st. Warszawy nr XXXI/666/2004 z 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2004 r. Nr 148, poz. 3717 ze zm.), wymierzył Spółce karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) P.w rej. nr [...] w dniach [...] lutego 2021 r. – [...] marca 2021 r. przez umieszczenie w nim reklamy o określonej treści o powierzchni 9,35 m² bez zezwolenia zarządcy drogi, a także ustalił wysokość tej kary na 10 341,10 zł. Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych wysokość kary za samowolne zajęcie pasa drogowego stanowi iloczyn powierzchni reklamy (9,35 m²), liczby dni zajęcia pasa drogowego (30 dni) oraz 10-krotności opłaty za zajęcia pasa drogowego ustalonej w pkt 21c załącznika nr 3 do wskazanej uchwały Rady m.st. Warszawy. Stwierdził, że [...] lutego 2021 r. pracownicy Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich przeprowadzili kontrolę wspomnianego pasa drogowego P., stwierdzając umieszczenie w nim przedmiotowej reklamy, co potwierdziły kolejne kontrole przeprowadzone [...] lutego 2021 r. oraz [...] i [...] marca 2021 r., czego dowodem jest karta kontroli oraz dokumentacja fotograficzna sporządzone przez pracowników Wydziału Kontroli Pasa Drogowego. Prezydent m.st. Warszawy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 k.p.a.
Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu wskazała m.in., że przedmiotowa tablica nie stanowi reklamy prowadzonej działalności w znaczeniu wskazanym w ustawy o drogach publicznych, lecz jest szyldem, o którym mowa w art. 2 pkt 16d ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.). Zatem umieszczenie tej tablicy na elewacji budynku nie wymagało zezwolenia zarządcy drogi, a w konsekwencji nie było podstaw do nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie w pasie drogowym reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. W związku z tym Spółka wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] maja 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: SKO) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. SKO nie uwzględniło zarzutu Spółki wskazującego na naruszenie art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych przez przyjęcie, że napis umieszczony w pasie drogowym stanowi reklamę. Zdaniem SKO, ustawodawca w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych przyjął bardzo szerokie rozumienie pojęcia reklamy na potrzeby tej ustawy. W niniejszej sprawie na nośniku znajdowała się nazwa lokalu gastronomicznego prowadzonego przez Spółkę, czyli reklama nakierowana była na zwiększenie zbytu lub rozszerzenie klienteli lokalu. Fakt zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym mapy zasadniczej z naniesioną przez geodetę granicą pasa drogowego i lokalizacją reklamy, wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów, protokołu kontroli, karty kontroli i dokumentacji fotograficznej. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wyczerpujący dla stwierdzenia, że reklama znajdowała się w pasie drogowym. W konsekwencji SKO uznało, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, przewidujące wymierzenie kary pieniężnej w wypadku samowolnego zajęcia pasa drogowego. SKO uznało też, że dokumenty zebrane w sprawie jednoznacznie potwierdzają ustalenia, że w określonym czasie przedmiotowa reklama była usytuowana w pasie drogowym bez zezwolenia. W ocenie SKO, rację miał organ pierwszej instancji dochodząc do wniosku, że brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary (art. 189f § 1 k.p.a.).
Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję SKO. Zarzuciła tej decyzji naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych oraz w zw. z art. 2 pkt 16a – 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie w ustalonym stanie faktycznym, że sporna tablica umieszczona na elewacji budynku zlokalizowanego przy P., stanowi reklamę w myśl ww. przepisów,
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie błędnej oceny, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, że fakt zajęcia pasa drogowego został udowodniony.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, a także o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz zwrot opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała stanowisko, że sporna tablica nie jest reklamą, lecz szyldem, a zatem jej umieszczenie w pasie drogowym nie wymagało zezwolenia zarządcy drogi, a w konsekwencji nie ma podstaw do ukarania skarżącej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Skarżąca podniosła dodatkowo, że żaden z dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych nie rozstrzyga, czy istotnie doszło do zajęcia pasa drogowego, ewentualnie czy tablica z nazwą przedsiębiorstwa całą powierzchnią zajmuje pas drogowy. Wobec tego skarżąca podniosła, że nałożenie kary oraz wyliczenie jej wysokości zostało dokonane w sposób dowolny. Z uwagi na brak niezbędnego dowodu, tj. dowodu spełniającego kryteria mapy do celów prawnych, przy jednoczesnym braku innych dowodów pozwalających ustalić w jakim zakresie tablica wkracza w przestrzeń pasa drogowego, należy przyjąć, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Spółki, w materiale dowodowym położenie tablicy nie zostało umiejscowione w przestrzeni w sposób umożliwiający bezbłędne odtworzenie jej lokalizacji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i stwierdziło, że podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniosło też o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei z art. 4 pkt 2, 5 i 6 ustawy o drogach publicznych wynika, że droga składa się z jezdni i chodnika.
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Zabronione jest bowiem dokonywanie jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych, po uzyskaniu – w formie decyzji administracyjnej – zgody zarządcy drogi.
Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Opłata ta stanowi rezultat mnożenia powierzchni zajętego pasa drogowego oraz obowiązujących lokalnie stawek w tym zakresie.
W tej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej (P.) w W, przez umieszczenie tymże pasie - bez zezwolenia zarządcy drogi - reklamy o określonej treści i we wskazanym w decyzji okresie.
Uznanie zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem wymaga w pierwszej kolejności zbadania czy organy administracji ustaliły w toku postępowania administracyjnego, że: sporna tablica jest reklamą, tablica ta znajdowała się w pasie drogowym, skarżąca nie miała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez umieszczenie w nim tej tablicy, ustalono okres zajęcia pasa drogowego.
Zdaniem Sądu, wszystkie te okoliczności zostały prawidłowo ustalone w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy. Nie zasługuje na uwzględnienie stawiany przez skarżącą zarzut bezpodstawnego zakwalifikowania spornej tablicy - umieszczonej na elewacji budynku, w którym prowadzi swą działalność gospodarczą - jako reklamy. W niniejszej sprawie stwierdzenie, czy określony obiekt jest reklamą, musiało uwzględniać definicję legalną pojęcia "reklama" zawartą w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tym przepisem, użyte w ustawie o drogach publicznych określenie "reklama" oznacza umieszczone w polu widzenia użytkownika drogi tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 i 1566 oraz z 2018 r. poz. 1496 i 1544), a także każdy inny nośnik informacji wizualnej, wraz z jej elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, niebędący znakiem drogowym, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.), ustawionym przez gminę znakiem informującym o obiektach zlokalizowanych przy drodze, w tym obiektach użyteczności publicznej, znakiem informującym o formie ochrony zabytków lub tablicą informacyjną o nazwie formy ochrony przyrody w rozumieniu art. 115 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r. poz. 1614). Jednocześnie zgodnie z art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez "szyld" należy rozumieć tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe informującą o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajdują. Zatem definicja "szyldu" jako także tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, mieści się wprost w definicji reklamy, ujętej w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Ponadto, nie ulega wątpliwości, że sporna w niniejszej sprawie tablica zawierająca treść "T....", odnosząca się do nazwy restauracji i informacji o prowadzonej przez nią działalności, stanowi bezspornie nośnik informacji wizualnej, o którym mowa w przytoczonej w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych definicji reklamy.
W ocenie Sądu, organy administracji bez naruszenia art. 7 k.p.a. ("W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli."), art. 77 § 1 k.p.a. ("Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy."), ani art. 80 k.p.a. ("Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.") zebrały, rozpatrzyły i oceniły materiał dowodowy z punktu widzenia ustalenia, czy sporna reklama znajdowała się w pasie drogowym P. w W, mającego status drogi powiatowej. Zdaniem Sądu, granice pasa drogowego P. oraz nieruchomości, na elewacji której umieszczono sporną reklamę, zostały w sposób wystarczający i przekonujący ustalone dowodami zgromadzonymi w sprawie. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem m.in. protokół z kontroli pasa drogowego z [...] lutego 2021 r. oraz karta kontroli zajęcia pasa drogowego, a także dokumentacja fotograficzna. Ponadto w materiale dowodowym znajduje się wypis z ewidencji gruntów, potwierdzający kwalifikację działki [...] obr. [...] jako drogi oraz wyrys z mapy ewidencyjnej dla tej działki. Na załączonym do akt wydruku z mapy zasadniczej oznaczono przebieg pasa drogowego oraz miejsce usytuowania nośnika reklamowego. W ocenie Sądu, z dokumentów tych (zwłaszcza z wyrysu z mapy ewidencyjnej) wynika, że granica pasa drogowego biegnie po ścianie budynku przy P. [...]. Oznacza to, że wszystkie elementy umieszczone na elewacji budynku są nadwieszone nad pasem drogowym, a zatem zajmują pas drogowy. Konkretną lokalizację spornej reklamy - wbrew twierdzeniom skarżącej - można ustalić na podstawie znajdujących się w aktach dowodów – nie tylko wydruku z mapy zasadniczej z lokalizacją reklamy naniesioną flamastrem, ale również (przede wszystkim) z dokumentacji fotograficznej znajdującej się na płycie CD załączonej do akt administracyjnych, ukazującej zarówno adres, przy którym wykonano fotografie spornej reklamy, jak i umieszczenie reklamy na elewacji w taki sposób, że reklama znajduje się nad chodnikiem, który stanowi część pasa drogowego.
Nie jest trafne stanowisko Skarżącej, że w niniejszej sprawie niezbędny był dowód spełniający kryteria mapy do celów prawnych. Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2023 r. sygn. II GSK 515/22, że usytuowanie reklamy w pasie drogowym nie musi być w każdym przypadku wykazywane opinią biegłego geodety lub innym dokumentem, na którym uprawniony geodeta określi umiejscowienie danej reklamy w relacji do granic pasa drogowego. Nie w każdym przypadku konieczne jest zatem wykorzystywanie dowodów z dokumentów sporządzonych w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1429 ze zm.), w tym mapy do celów prawnych, o której mowa w § 24 – 29 tego rozporządzenia. Wprawdzie rozporządzenie to przewiduje stosowanie określonych w nim standardów również na potrzeby "typowych postępowań sądowych i administracyjnych" (zob. § 1 i § 24 ust. 1), jednak nie sposób przyjąć, aby skutkowało to - w wymiarze uniwersalnym, niezależnie od okoliczności konkretnej sprawy - całkowitą dyskwalifikacją i pozbawieniem mocy dowodowej innych dowodów niż dokumenty opracowane wedle reguł wynikających z powołanych przepisów rozporządzenia, skoro rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, dopuszczały przy tym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, zaś szeroka formuła postępowania dowodowego wyklucza możliwość stosowania formalnej teorii dowodowej, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie za pomocą określonego środka dowodowego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2022 r. sygn. II GSK 2664/21 i z 11 stycznia 2023 r. sygn. II GSK 515/22, odnoszące się do analogicznych unormowań poprzednio regulującego tę materię rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - Dz. U. z 2011 r. Nr 263, poz. 1572).
W ocenie Sądu, oczywiście dopuszczalne jest przeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z opinii biegłego, czy z mapy do celów prawnych, jeżeli zgromadzony w danej sprawie materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do stanu faktycznego, w tym w zakresie granic pasa drogowego, czy umiejscowienia obiektu, który ten pas ma zajmować. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie takich wątpliwości nie pozostawiał, gdyż pozwalał na wyraźne i jednoznaczne ustalenie zarówno granic pasa drogowego, faktu umiejscowienia spornej reklamy, jak i faktu znajdowania się tejże reklamy w pasie drogowym. W takiej sytuacji przeprowadzanie innych dowodów dotyczących tych okoliczności nie było niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.
W niniejszej sprawie nie jest też sporna okoliczność, że skarżąca nie legitymowała się zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego przez sporną reklamę. Ponadto w sposób wystarczający i prawidłowy ustalono okres zajmowania pasa drogowego przez sporną reklamę, zamykający się datami kontroli zajęcia pasa drogowego (od [...] lutego do [...] marca 2021 r.), podczas których stwierdzono i udokumentowano fakt znajdowania się spornej reklamy w pasie drogowym.
Organy administracji zgodnie z prawem określiły wysokość kary pieniężnej nakładanej na skarżącą. Prawidłowo zastosowano w tym zakresie art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, mnożąc stwierdzoną powierzchnię spornej reklamy przez dziesięciokrotność stawki opłaty za zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej, która to stawka została określona w podjętej na podstawie art. 40 ust. 8 ustawy o drogach publicznych uchwale Rady m.st. Warszawy nr XXXI/666/2004 z 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organ wypowiedział się w nim m.in. co do spełnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a. Przedstawił w tym zakresie obszerną argumentację, która zasługuje na akceptację. W szczególności zgodzić należy się z organem, że waga naruszenia prawa nie mogła być uznana za znikomą z uwagi na to, że skarżąca jest przedsiębiorcą (spółką kapitałową), na którym ciąży obowiązek zachowania podwyższonej staranności, nie może zatem zasłaniać się niewiedzą o wynikających wprost z ustaw obowiązkach. Na odwołującej ciążył obowiązek upewnienia się czy dokonuje umieszczenia obiektu w pasie drogowym w sposób zgodny z przepisami prawa. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca poprzez reklamę w pasie drogowym poprawiła widoczność swojej działalności, zachęcała klientów do skorzystania z lokalu gastronomicznego, bez ponoszenia kosztów na rzecz zarządcy drogi i kosztem przestrzeni pasa drogowego. Skarżąca miała przy tym wiedzę, że w wyniku kontroli przeprowadzonych [...] lutego 2020 r., [...] i [...] lutego oraz [...] marca 2020 r. umieszczenie obiektu w tej konkretnej lokalizacji zostało zakwalifikowane przez zarządcę drogi jako zajęcie pasa drogowego (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2023 r. sygn. VI SA/Wa 2751/22 i z 10 marca 2023 r. sygn. VI SA/Wa 8265/22).
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI