VI SA/WA 4430/24

VI SA/Wa 4430/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Marek Maliński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę radców prawnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2024 r. nr [...] Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister" lub "organ") sprzeciwił się wpisowi H. W.(dalej: "Strona" lub "Skarżąca) na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., dokonanemu uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia 16 września 2024 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 312 oraz w związku z art. 25 ust. 1 pkt 3 i art. 26 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499 ze zm.; dalej: "ustawa o radcach prawnych").
Jak wynika z akt sprawy, Strona w dniu 19 lipca 2024 r. złożyła w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w P. wniosek o wpis na listę radców prawnych. Do wniosku załączyła: życiorys; kwestionariusz osobowy; kartę ewidencyjną; oświadczenie z dnia 4 lipca 2024 r. o korzystaniu w pełni z praw publicznych; oświadczenie z dnia 4 lipca 2024 r. o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych; oświadczenie z dnia 4 lipca 2024 r., że nie są i nie były prowadzone wobec niej żadne postępowania karne i dyscyplinarne; oświadczenie z dnia 4 lipca 2024 r., że nie składała uprzednio żadnych wniosków o wpis na listę radców prawnych; informację z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 4 lipca 2024 r., z której wynika, że Strona nie figuruje w Kartotece Karnej tego rejestru; dyplom Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu J.w K. poświadczający uzyskanie w dniu 28 czerwca 2004 r. tytułu magistra prawa; decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 2013 r. o powołaniu na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w S.; zaświadczenie Rady Izby Notarialnej w P.z dnia 1 lipca 2024 r.
Na posiedzeniu w dniu 3 września 2024 r. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. uznała, że wniosek H. W. zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych w dniu 16 września 2024 r. podjęła uchwałę o wpisaniu jej na listę radców prawnych. Uchwałę z aktami osobowymi doręczono Ministrowi Sprawiedliwości w dniu 26 września 2024 r.
Decyzją z dnia 14 października 2024 r. Minister sprzeciwił się wpisowi H. W.na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., dokonanemu uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w Poznaniu z dnia 16 września 2024 r. nr [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że z dokumentów załączonych do akt sprawy wynika, iż H. W. nie odbyła w Rzeczypospolitej Polskiej aplikacji radcowskiej i nie złożyła egzaminu radcowskiego. Z akt osobowych oraz dokonanych z urzędu ustaleń wynika natomiast, że podczas składania wniosku o wpis na listę radców prawnych Strona wykonywała i do chwili obecnej wykonuje zawód notariusza.
Zdaniem Ministra w treści przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych ustawodawca jednoznacznie przesądził, że na listę radców prawnych może być wpisana tylko taka osoba, która wykonywała zawód m. in. notariusza. Przepis ten jest jasno sformułowany, nie wymaga szerokiej wykładni poza prostym odczytaniem zgodnie z regułami znaczeniowymi języka polskiego - clora non sunt interpretanda. Treść tego przepisu ustawy nie przewiduje – zdaniem organu - możliwości dokonania wpisu na listę radców prawnych w oparciu o kryterium uznaniowe, gdyż stanowi zamknięty katalog zawodów, których wykonywanie zwalnia od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego. Wśród tych zawodów wymienione są osoby, które wykonywały zawód notariusza.
Organ podkreślił, że z akt osobowych H. W. wynika, iż nadal wykonuje ona zawód notariusza. Wpisowi na listę radców prawnych osoby wykonującej zawód notariusza w czasie ubiegania się o wpis, wprost sprzeciwia się art. 26 ustawy o radcach prawnych. Przepis ten wprowadza negatywną przesłankę dla uzyskania uprawnień do wykonywania zawodu radcy prawnego, albowiem ustawodawca wyraźnie wskazał w nim, że osoby wykonujące zawód notariusza, nie mogą jednocześnie zostać wpisane na listę radców prawnych ani wykonywać zawodu radcy prawnego. Przesłanka ta - w ocenie Ministra - bezwzględnie uniemożliwia dokonanie wpisu czynnego zawodowo notariusza.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ustawy o radcach prawnych poprzez niezastosowanie przesłanek stanowiących podstawę wpisu na listę radców prawnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przy czym w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 października 2024 r. sprzeciwiająca się wpisowi Skarżącej na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., dokonanemu uchwałą Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia 16 września 2024 r. nr [...].
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o radcach prawnych na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto:
1) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
2) (uchylony);
3) korzysta w pełni z praw publicznych;
4) ma pełną zdolność do czynności prawnych;
5) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego;
6) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski, z zastrzeżeniem art. 25 ust. 1 i 2.
W świetle art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o radcach prawnych wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które zajmowały stanowisko sędziego, prokuratora lub wykonywały zawód adwokata albo notariusza.
Zasadniczy spór w przedmiotowej sprawie dotyczy wykładni art. 26 ustawy o radcach prawnych. W świetle powołanego przepisu osoby, które wykonują zawód sędziego, asesora sądowego, prokuratora, notariusza, komornika, asesora prokuratorskiego i notarialnego bądź odbywają aplikację sądową, prokuratorską lub notarialną, nie mogą jednocześnie zostać wpisane na listę radców prawnych ani wykonywać zawodu radcy prawnego.
W ocenie Skarżącej należy dla potrzeb stosowania spornej regulacji odróżnić wpisanie na listę radców prawnych od kwestii wykonywania zawodu radcy prawnego. Zdaniem Sądu stanowisko Skarżącej nie znajduje uzasadnienia w obecnym brzmieniu art. 26 ustawy o radcach prawnych. Błędnie w tym zakresie powołano na stronie czwartej skargi orzeczenia sądowe dotyczące poprzedniego stanu prawnego, w którym ustawodawca ograniczał osobom wykonującym zawód notariusza możliwość wykonywania zawodu radcy prawnego, a nie już wpisu na listę radców prawnych. Obecny kształt art. 26 ustawy o radcach prawnych w istotnym dla przedmiotowej sprawie zakresie nadany został przez art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 471 z późn. zm.), który wszedł w życie z dniem 15 września 1997 r. W aktualnym stanie prawnym art. 26 ustawy o radcach prawnych jednoznacznie wyklucza wpisanie Skarżącej na listę radców prawnych jako osoby wykonującej zawód notariusza. Z tych też względów Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 oraz art. 25 ustawy o radcach prawnych.
Podsumowując Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.