VI SA/Wa 4380/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-18
NSAinneWysokawsa
znak towarowyprawo własności przemysłowejzdolność odróżniającaUrząd Patentowy RPWojewódzki Sąd Administracyjnyorzecznictwozasada pewności prawaznaki pozycyjnemonogram

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP dotyczącą ochrony znaku towarowego, uznając, że organ bez uzasadnienia odstąpił od utrwalonej praktyki orzeczniczej.

Skarżąca wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą ochrony znaku towarowego w postaci kieszeni z literą 'R'. Urząd argumentował, że znak jest pozbawiony zdolności odróżniającej. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że Urząd Patentowy nie uzasadnił swojego odstępstwa od wcześniejszej, utrwalonej praktyki w podobnych sprawach, co narusza zasadę pewności prawa i zaufania obywateli do organów władzy.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez S.p.A. z Włoch na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP), która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą uznania ochrony na terenie Polski znaku towarowego w postaci kieszeni z literą 'R'. Urząd Patentowy uznał, że znak ten, jako całość, nie posiada zdolności odróżniającej, ponieważ jest zbyt opisowy i nie wskazuje na pochodzenie towarów (spodni, spodni sportowych, krótkich spodenek). Skarżąca argumentowała, że znak, będący monogramem, ma zdolność odróżniającą, a także nabył ją w wyniku długotrwałego używania. Podnosiła, że UP RP wcześniej chronił podobne znaki, w tym ten sam znak w innych jurysdykcjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 8 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że Urząd Patentowy nie przedstawił uzasadnionej przyczyny swojego odstępstwa od utrwalonej praktyki orzeczniczej w zakresie ochrony podobnych oznaczeń, co narusza zasadę pewności prawa i zaufania obywateli do organów władzy. Sąd podkreślił, że Urząd nie wykazał, w jaki sposób zmieniły się realia rynkowe, aby znak, który wcześniej mógł być chroniony, teraz stał się niedopuszczalny. W konsekwencji, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Znak towarowy w postaci grafiki kieszeni z literą 'R' nie posiada zdolności odróżniającej, ponieważ jest zbyt opisowy i będzie odbierany jako informacja o właściwościach towarów, a nie jako oznaczenie źródła pochodzenia.

Uzasadnienie

Urząd Patentowy uznał, że znak jest opisowy, ponieważ przedstawia typową kieszeń spodni z niewielkim elementem graficznym, co nie pozwala na odróżnienie towarów od innych. Skarżąca argumentowała, że monogram 'R' ma charakter odróżniający i nabył go przez używanie, a także powoływała się na wcześniejszą praktykę Urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

pwp art. 1291 § ust. 1 pkt 1, 2 i 3

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § par. 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § par. 2 i 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pwp art. 130

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urząd Patentowy RP nie uzasadnił swojego odstępstwa od utrwalonej praktyki orzeczniczej w analogicznych sprawach. Brak wykazania zmian na rynku odzieżowym, które uzasadniałyby zmianę oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym zasada pewności prawa lub uprawnionych oczekiwań Urząd Patentowy RP nie wykazał, co takiego wydarzyło się na polskim rynku odzieży (spodni), że oznaczenie, które było do 2020 r. zarejestrowanym znakiem towarowym, od roku 2021 już nie może nim być.

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Nowecki

sędzia

Justyna Żurawska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od utrwalonej praktyki orzeczniczej przez organy administracji publicznej, zasada pewności prawa i zaufania obywateli do władzy publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z ochroną znaków towarowych i praktyką Urzędu Patentowego RP, ale zasady prawne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej dotyczącej pewności prawa i zaufania do organów, a także pokazuje, jak sądy kontrolują praktykę urzędów w sprawach znaków towarowych.

Sąd administracyjny: Urząd Patentowy musi uzasadniać zmianę swojej praktyki!

Dane finansowe

WPS: 2217 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 4380/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Justyna Żurawska
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8 par. 1 i 2, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 200, art. 205 par. 2 i 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi [...]., Włochy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 29 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania ochrony znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej [...]., Włochy kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
[...] S.p.A., T., Włochy (dalej też jako "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej też jako "Organ", "UP RP", "Urząd" lub "Urząd Patentowy") z dnia [...] października 2024 r. numer [...]. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 245 ust 1 pkt. 1 w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2023 roku, poz. 1170, dalej też jako "pwp") utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję z dnia 29 grudnia 2022 r. odmawiającą uznania ochrony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej znaku towarowego o numerze [...] wyznaczonego w trybie art. 9 sexies Protokołu [...] na Polskę dnia [...] maja 2021 r. na rzecz Skarżącej, przeznaczonego do oznaczania następujących towarów w klasie 25 Klasyfikacji nicejskiej: Kl. 25: Trousers; sports pants; short trousers; /Spodnie; spodnie sportowe; krótkie spodenki – tłumaczenie przyjęte przez UPRP/, z jednoczesnym opisem w części "Classification of figurative elements Certified description of the mark": jako "The mark consists of an imprint representing the capital stylized R positioned at the top right-hand side in the sewing sign on the print corresponding to the right back pocket of a pair of trousers".
Z akt sprawy wynika przy tym, że w związku z dokonanym wyznaczeniem, Urząd Patentowy RP, notyfikacją z dnia 19 listopada 2021 r. poinformował Skarżącą (poprzez Biuro Międzynarodowe w Genewie) o przeszkodach uznania ochrony na Polskę wynikających z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 pwp, wskazując między innymi, że: "Rights of protection shall not be granted for signs which are not capable of distinguishing, in trade, the goods for which they have been applied and consist exclusively of elements which may serve in trade to designate, in particular, the kind, origin, quality, quantity, value, intended purpose, manufacturing process, composition, function or usefulness of the goods. The mark, as a hole, is devoid of any distinctive character, because it consists only of a pocket with very small decorative element - the letter R in the corner. Moreover the descriptopn of the mark does not correspond with the graphical representation - if the holder wants this sign to be a positional mark it should be clearly indicated".
W odpowiedzi Skarżąca wskazała, że formularz zgłoszenia elektronicznego udostępniany przez WIPO nie wskazuje kategorii "znaki pozycyjne", dlatego niemożliwe jest takie skategoryzowanie znaku [...]. Podkreśliła ponadto, że stylizowana litera R obecna w znaku słowno - graficznym [...] jest monogramem - skrótem dłuższego znaku towarowego "Replay" i ma zdolność realizowania funkcji znaku towarowego. Podając przykłady zarejestrowanych znaków towarowych w postaci monogramów, dla towarów takich jak odzież, obuwie i galanteria, Skarżąca podniosła, że wieloletnia praktyka rynkowa potwierdza częste pełnienie funkcji znaku towarowego właśnie przez monogram. Zatem zarzut, iż kieszeń z bardzo małym elementem graficznym jest pozbawiona dostatecznej, pierwotnej zdolności odróżniającej, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości rynkowej. Powszechną bowiem praktyką w świecie mody jest sygnowanie markowych ubrań lub obuwia, torebek, zegarków, oznaczeniami o niewielkich rozmiarach, ponieważ nie należy do dobrego tonu epatowanie marką - znakiem towarowym oryginalnych towarów. Zdaniem Skarżącej niewielka aplikacja na tylnej kieszeni spodni jest podstawowym, powszechnie stosowanym miejscem i sposobem umieszczania znaku towarowego, a monogram w postaci jednej stylizowanej litery ("R") jest często stosowaną formą znaku towarowego na odzieży i jej akcesoriach. Ponadto Skarżąca podniosła, iż znak towarowy w postaci kieszeni dżinsów oznaczonej wszywką z monogramem "R" funkcjonuje w charakterze znaku towarowego na polskim rynku od 2009 r. i nabył zdolność odróżniającą w następstwie długotrwałego używania w przeciętnych warunkach obrotu, na poparcie której to tezy przedstawiła, w jej ocenie, relewantne dowody.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2022 roku Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej odmówił uznania ochrony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej międzynarodowego słowno - graficznego znaku towarowego zarejestrowanego pod nr [...] (dalej też skrótowo jako "oznaczenie R") na rzecz Skarżącej. Organ podkreślił, że znak ten składa się z rysunku kieszeni - z rodzaju kieszeni naszywanych, o ściętych rogach, występujących najczęściej w spodniach, również w marynarkach, żakietach bądź torbach. W prawym górnym rogu kieszeni umieszczono niewielką, wyraźnie mniejszą od grafiki kieszeni, stylizowaną dużą literę "R" - litera umieszczona jest pomiędzy dwiema liniami zewnętrznymi i linią wewnętrzną kieszeni (pomiędzy szwami). Urząd wskazał przy tym, iż zgodnie z wymogami, znak pozycyjny powinien zostać przedstawiony w sposób ujawniający ustawienie znaku, rozmiar znaku lub proporcje znaku w stosunku do rozmiaru sygnowanego towaru. Wszystkie elementy grafiki obrazujące położenie i sposób umieszczenia znaku na towarze oraz jego rozmiar bądź proporcje, i nie podlegające zgłoszeniu, muszą zostać przedstawione linią przerywaną. Reprezentacja znaku pozycyjnego i jego opis, muszą jednoznacznie wskazywać na przedmiot i zakres udzielanej ochrony. Uwzględniając powyższe, UP RP wyjaśnił, że w związku z formą przedstawieniową przedmiotowego oznaczenia, zostało ono zakwalifikowane jako znak słowno-graficzny przedstawiający kieszeń z drobnym elementem zdobniczym umieszczonym w górnym prawym rogu kieszeni - literą "R". Mając na względzie relewantny krąg odbiorców Urząd stwierdził, że przedmiotowe oznaczenie słowno-graficzne R jako całość, nie spełnia przesłanek do tego, aby zostać uznanym za znak towarowy i nie będzie odbierane jako znak towarowy przez relewantnego odbiorcę. W ocenie UP RP zgłoszone oznaczenie wyczerpuje znamiona określone w art. 1291 ust. 1 pkt 2 pwp, a więc nie nadaje się do odróżniania zgłoszonych do ochrony towarów, ponieważ jest niedystynktywne - nie wskazuje na źródło gospodarczego pochodzenia tych towarów. Zdaniem Urzędu przedmiotowy znak słowno-graficzny R w postaci grafiki kieszeni z literą "R", będzie odbierany jako całość, jako informacja o właściwościach, cechach sygnowanych nim towarów. Relewantny odbiorca zostaje poinformowany, iż oferowane towary sygnowane znakiem R - spodnie, spodnie sportowe i krótkie spodenki, będą miały typowe, tradycyjne kieszenie naszywane. Oznaczenie sygnujące wskazane w zgłoszeniu towary będzie przekazywało tę informację bezpośrednio i wprost, będzie miało więc charakter wyłącznie informacyjny i opisowy względem wykazu. Grafika kieszeni o kształcie typowym dla kieszeni tylnych, występujących w spodniach, w związku z powszechnością stosowania tego typu kieszeni naszywanych, ma również charakter uniwersalny i w związku z tym znajduje zastosowanie do wskazywania na właściwość, cechę towarów i powiązanych z nimi usług, innych przedsiębiorców z branży odzieżowej, galanterii - np. toreb. Jednocześnie Urząd wskazał, iż z uwagi na niewystarczający materiał dowodowy, nie może orzec o nabyciu wtórnej zdolności odróżniającej przez zgłoszony znak słowno-graficzny przedstawiający grafikę typowej, standardowej kieszeni z umieszczoną literą R w górnym, prawym rogu, pomiędzy szwami.
Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreśliła między innymi, że, w jej ocenie, przedmiotowy znak również jako znak słowno-graficzny, wykazuje dostateczną zdolność odróżniającą, zarówno pierwotną, jak i wtórną. Jej zdaniem nie ulega wątpliwości, że znak graficzny w postaci naszywanej kieszeni może być znakiem towarowym - tym bardziej znakiem towarowym może być znak słowno-graficzny "R", gdzie do charakterystycznie przeszywanej kieszeni dodany został wyhaftowany monogram (litera o charakterystycznym kroju czcionki). Zdaniem Skarżącej, w świetle zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, stanowiącej nie tylko zasadę postępowania administracyjnego, ale również konstytucyjną, nie znajduje przy tym żadnego usprawiedliwienia tłumaczenie, iż UP RP może odstąpić od dotychczasowej praktyki orzeczniczej - w szczególności w przypadku tego samego znaku zgłoszonego/wyznaczonego ponownie - wskazując na zmianę realiów rynkowych i zachowań konsumenckich. W ocenie Skarżącej Urząd nie wskazał, w jaki sposób zmieniły się realia rynkowe i zachowania konsumenckie - tak, że to, co wcześniej było postrzegane jako znak towarowy, obecnie już nie jest odbierane jako znak towarowy. Zdaniem Spółki Urząd Patentowy nie wyjaśnił, co takiego wydarzyło się na polskim rynku odzieży (spodni), że coś, co było do 2020 r. zarejestrowanym znakiem towarowym, od roku 2021 już nie może nim być. Tymczasem to właśnie zasada legalizmu (legalności decyzji) i pewności obrotu nakazuje stałość i przewidywalność orzecznictwa Urzędu Patentowego.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] października 2024 r. utrzymał w mocy swoją uprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2022 r., podtrzymując stanowisko, zgodnie z którym oznaczenie słowno-graficzne R jako całość, nie spełnia przesłanek do tego, aby zostać uznanym za znak towarowy i nie będzie odbierane jako znak towarowy przez relewantnego odbiorcę. Odnosząc się z kolei do przedstawionych przez Skarżącą przykładów zarejestrowanych znaków towarowych będących monogramami, Urząd wskazał, że posiadają one odmienną formę przedstawieniową. Nadto każde zgłoszone oznaczenie rozpatrywane jest indywidualnie i w poprzedniej sprawie Urząd udzielając prawa mógł brać pod uwagę inne okoliczności, które zadecydowały o udzieleniu ochrony. Organ podkreślił, że wiele czynników może mieć charakter relewantny dla oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego. Składają się one na ocenę postrzegania znaku towarowego przez przeciętnego konsumenta na rynku przedmiotowych towarów i usług. Z uwagi na ciągłe zmiany sytuacji rynkowej i będące ich konsekwencją zmiany zachowań i świadomości rynkowej potencjalnych nabywców, Urząd skupia swoją uwagę na ocenie sytuacji w dniu dokonania zgłoszenia znaku towarowego. Dlatego też wcześniejsze oceny zdolności odróżniającej znaków towarowych są adekwatne do panujących w dniu dokonania zgłoszenia realiów rynkowych, a także potencjalnych, prawdopodobnych zachowań konsumentów z uwagi na ocenę znaku towarowego także w ramach jego potencjalnej przydatności do opisu. Ponadto, zdaniem UP RP, powszechnie przyjętą regułą jest, iż zasada równego traktowania musi ustąpić zasadzie legalności decyzji a wskazana przez Skarżącą zasada zaufania obywateli do władzy publicznej stanowi potwierdzenie powyższego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2024 r. Spółka zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności brak wszechstronnego i dokładnego rozpatrzenia i oceny wniosków i materiału dowodowego zawartego w stanowisku Skarżącej z dnia 28 czerwca 2022 r. oraz 29 lipca 2022 r.,
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
art. 1291 ust. 1 pkt 1 oraz 129' ust. 1 pkt 2 i pkt 3 a także art. 130 pwp poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni kryteriów zdolności odróżniającej w odniesieniu do znaku towarowego [...], oraz warunków zaistnienia wtórnej zdolności odróżniającej;
punktów 2-5 oraz art. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego 1 Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych - poprzez ich niezastosowanie skutkujące zignorowaniem obowiązku realizowania polityki ujednolicenia praktyki urzędów Unii Europejskiej;
art. 6 quinquines Konwencji Paryskiej poprzez jego błędną wykładnię;
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych a także rozpatrzenie skargi na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga [...] S.p.A. ([...], Włochy) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2024 r., zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w zakresie nieuzasadnionego odstąpienia od dotychczasowej praktyki orzeczniczej organu w analogicznych sprawach.
Podkreślenia bowiem wymaga, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wynika, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a. Z kolei nowelą k.p.a. z dnia 7 kwietnia 2017 r. do art. 8 dodano § 2, zgodnie z którym "organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym". W uzasadnieniu projektu tej noweli (VIII kadencja, druk sejm. nr 1183) zasadę tę określono mianem zasady pewności prawa lub uprawnionych oczekiwań. Ma ona konkretyzować wyrażoną w art. 8 § 1 zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Przywołany przepis nakłada na organy zobowiązanie, że bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują one od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że organ może od niego odstąpić, winien jednak wykazać uzasadnioną przyczynę, dla której tak czyni. Składając wniosek o załatwienie sprawy, strona powinna mieć bowiem możliwość przewidywania wydania takiego samego rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach i w takim samym stanie prawnym. Przez samo pojęcie utrwalonej praktyki należy rozumieć taką praktykę, która jest w stanie wzbudzić w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu racjonalne oczekiwania, że organ rozstrzygnie sprawę w określony sposób. Trzeba w pełni zaakceptować pogląd, że przez utrwaloną praktykę należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Praktyka taka powinna być zgodna z prawem, tylko taka bowiem może być uznana za odpowiadającą zasadzie pewności prawa i być źródłem uzasadnionych oczekiwań" (A. Wróbel [w:] A. Wróbel. M. Jaśkowska, Kodeks..., s. 172; wyrok WSA w Warszawie z 10.03.2022 r., VII SA/Wa 2510/21, LEX nr 3354605, i wyrok WSA w Bydgoszczy z 3.03.2021 r., II SA/Bd 1050/20, LEX nr 3170493). Organ może odstąpić od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw tylko wtedy, gdy istnieją ku temu uzasadnione przyczyny. Decyzja o odstąpieniu od utrwalonej praktyki powinna być rzetelnie uzasadniona.
Przenosząc powyższe w realia niniejszej sprawy, kluczowym jest podkreślenie, co przyznaje sam Urząd Patentowy, że w latach 2000-2020 "stylizowana wielka litera R umieszczona w prawym górnym rogu tylnej kieszeni spodni, pomiędzy liniami szycia" była chroniona w Polsce rejestracją międzynarodową [...] (a ponadto, jak podkreśla Skarżąca, również w 21 enumeratywnie wymienionych jurysdykcjach). Ponadto Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przywołała przykłady kilkunastu zarówno zarejestrowanych przez Urząd Patentowy RP w procedurze krajowej, jak też uznanych przez tenże organ rejestracji międzynarodowych znaków towarowych, których przedmiotem jest charakterystyczna ornamentacja tylnej kieszeni spodni o typowym kształcie. Fakt ten ma istotne implikacje w świetle statuowanej w art. 8 § 2 k.p.a. wyżej opisanej zasady, zgodnie z którą organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Skoro bowiem Urząd Patentowy RP uprzednio nie widział przeszkód w uznaniu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej zarówno ochrony tego samego oznaczenia, jak i szeregu oznaczeń zbliżonych do niego wizualnie, to jakiekolwiek odstępstwo w tym zakresie winien szczegółowo i przekonująco uzasadnić. Tymczasem Urząd Patentowy RP, argumentując odstąpienie od dotychczasowej praktyki, powoływał się z jednej strony na zmianę w miarę upływu czasu postrzegania znaku towarowego przez przeciętnego konsumenta a z drugiej na indywidulany charakter każdej sprawy. Jednakże, w ocenie Sądu, argumentacja Urzędu Patentowego RP, odnosząca się do szeroko rozumianej zmiany sytuacji rynkowej i świadomości potencjalnych nabywców, w ogóle nie skupia się na tych relewantnych znakach towarowych, jak i skonkretyzowanych odbiorcach sygnowanych nimi w obrocie towarów lub usług, mając tak dalece ogólnikowy charakter, że w istocie mogłaby znaleźć zastosowanie w każdej sprawie. Oczywistym jest natomiast, że nie ma jakiegokolwiek jednego wzorca świadomości nabywców towarów lub usług, gdyż każdorazowo jest ona zdeterminowana przez dany rynek, na którym funkcjonują towary lub usługi oznaczane stosownym znakiem towarowym. Rację ma zatem strona skarżąca, podkreślając, że Urząd Patentowy RP zupełnie nie wykazał, co takiego wydarzyło się na polskim rynku odzieży (spodni), że oznaczenie, które było do 2020 r. zarejestrowanym znakiem towarowym, od roku 2021 już nie może nim być. Innymi słowy, zdaniem Sądu, UP RP, nie przedstawił w ogóle, w jaki sposób dokonała się dostrzegana przez tenże organ (aczkolwiek nie uzewnętrzniona w skarżonej decyzji), zmiana w realiach konkretnego rynku odzieży, przede wszystkim spodni wykonanych z jeansu, w zakresie świadomości właściwie zdefiniowanego nabywcy tego typu towarów, aby można było mówić o utracie charakteru dystynktywnego przez sporne oznaczenie. Podobnie co do różnic pomiędzy spornym oznaczeniem a znakami, na które powoływała się Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że posiadają one jednakże dość daleko idące cechy wspólne, w tym przede wszystkim podobny kształt kieszeni spodni, a jak to ujął sam UP RP, przeciwko uznaniu ochrony spornego oznaczenia przemawia między innymi okoliczność, że przedstawia "popularny i najczęściej występujący w obrocie kształt kieszeni spodni". W tych okolicznościach sprawy niewątpliwie należałoby zatem wykazać, jakie to istotne okoliczności spowodowały wydanie przez Organ, w tej sprawie, odmiennego rozstrzygnięcia, w kontekście przekonującego uzasadnienia odejścia od dotychczasowej praktyki Urzędu Patentowego w zakresie rejestracji podobnych oznaczeń, czego w skarżonej decyzji ewidentnie zabrakło, gdyż ogólnikowy charakter jej uzasadnienia nie pozwala poznać motywacji Urzędu. Tymczasem funkcją uzasadnienia jest przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to że przyczyną tego są istotne powody (wyrok SN z 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2). Brak uwzględnienia powyższej okoliczności z całą pewnością nie pogłębia zaufania do organów państwa i nie świadczy o respektowaniu przez nie zasady równego traktowania. Rozpoznając zatem ponownie sprawę Urząd Patentowy uwzględni zasadę wynikającą z art. 8 § 2 k.p.a. a jeżeli dostrzeże uzasadnione przyczyny dla odmiennego załatwienia sprawy, to istnienie takich uzasadnionych przyczyn organ powinien szczegółowo wyjaśnić.
Reasumując, Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd nie przesądza przy tym o treści decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, albowiem uchylając zaskarżoną decyzję nie może nakazać organowi wydania decyzji o określonej treści. Jednocześnie Sąd za przedwczesne uważa wypowiadanie się, co do oceny organu w kwestii nabycia przez zgłoszone do ochrony oznaczenie wtórnej zdolności odróżniającej, z uwagi na konieczność ponownego rozstrzygnięcia przez Urząd Patentowy RP zagadnienia zasadności wyznaczenia na terytorium RP międzynarodowego słowno-graficznego znaku [...] w kontekście samej jego dystynktywności.
W tych okolicznościach sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 2 217 zł, obejmującą 1 000 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego a także ustalone na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych wynagrodzenie pełnomocnika – rzecznika patentowego, który reprezentował Skarżącą w wysokości 1 200 zł oraz opłatę skarbową (17 złotych) od udzielonego pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI