VI SA/Wa 438/25

VI SA/Wa 438/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Honorata Łopianowska
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Marek Maliński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant ref. stażysta Agnieszka Stegenka-Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w D. (Republika Irlandii) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
1 UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 listopada 2024 r. nr [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes Urzędu", "organ") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a.) oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku przewoźnika lotniczego [...] (dalej: Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję z dnia 27 sierpnia 2024 r. nr [...]nakładającą na przewoźnika [...]karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych w związku z przekazaniem przez przewoźnika nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia 23 września 2019 r. nr [...]z lotniska A..
Jak wynika z akt sprawy w dniu 13 maja 2020 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...]wystąpił z wnioskiem do Prezesa Urzędu o wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji APl za lot dnia 23 września 2019 r. nr [...]z lotniska A.. W uzasadnieniu wniosku o wymierzenie kary przewoźnikowi wyjaśniono, że w dniu 23 września 2019 r. przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację APl lotu [...]z A., dotyczącą danych dokumentu pasażerki A.S. J. A.– jako obywatelstwo wskazano IRQ, jednak nie posiadała żadnego obywatelstwa, ponieważ został jej przyznany przez władze Polskie status uchodźcy - (XXB). Do wniosku o wymierzenie kary załączono wniosek o przekazanie informacji APl, notatkę urzędową dotyczącą zwrotnego potwierdzenia odbioru listu, wydruk otrzymanej informacji, wyciąg z otrzymanej listy APl, wydruk z Zintegrowanego Systemu Ewidencji oraz kopię dokumentu pasażerki.
Prezes Urzędu uwzględnił wyjaśnienia złożone we wniosku Straży Granicznej, w związku z czym stwierdził, że przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację API i nałożył – decyzją z dnia 27 sierpnia 2024 r. - karę w wysokości 18 000 złotych.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu omówił przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania w I instancji wskazuje, że w związku z lotem z dnia 23 września 2019 r. nr [...]z lotniska A. przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację. Prawidłowe dane należące do pasażerki A.S.J. A.to brak obywatelstwa, ponieważ pasażerka ma przyznany status uchodźcy - (XXB), podczas gdy jako obywatelstwo wskazano IRQ. Na tej podstawie Prezes Urzędu stwierdził, że przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację dotyczącą danych należących do pasażerki tj. wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał informację nieprawdziwą.
Odpowiadając na zarzut uniemożliwienia Stronie odniesienia się do zebranego materiału dowodowego, organ zauważył, że pismem z dnia 12 lipca 2024 r. Prezes Urzędu poinformował Stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Pismo zostało odebrane przez Stronę w dniu 30 lipca 2024 r., wobec czego powyższy termin upłynął z dniem 5 sierpnia 2024 r. Decyzja nakładająca karę została wydana w dniu 27 sierpnia 2024 r., z czego wynika, że Strona – zdaniem organu - miała faktyczną możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami i wypowiedzenia się co do nich przed wydaniem decyzji.
Odnosząc się do zarzutu o konieczności odmowy wszczęcia postępowania bądź jego umorzenia, ze względu na otrzymanie wniosku względem podmiotu [...] (Ltd), Prezesa Urzędu stwierdził, że zachodzi tożsamość podmiotowa pomiędzy [...]z siedzibą w D., do którego skierowana jest decyzja Prezesa Urzędu z dnia 27 sierpnia 2024 r., a [...]. z siedzibą w D., którego dotyczy wniosek o nałożenie kary. Zgodnie z zaświadczeniem z dnia 15 września 2016 r. (Certificate of Incorporation On Conversion To A Designated Activity Company) z rejestru spółek irlandzkich prowadzonym przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, spółka [...]uprzednio zarejestrowana była jako [...] (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) a z tym dniem, na mocy nowej ustawy o spółkach (Companies Act 2014), została przekształcona (converted) w spółkę typu Designated Acitivity Company. W powyższym dokumencie ujawnione jest – zdaniem organu - przekształcenie spółki, przy czym zmiany są dokonywane przez cały czas pod tym samym numerem certyfikatu [...] (odpowiednik polskiego numeru KRS). Poparciem tego są również dane z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences).
Zdaniem Prezesa Urzędu informacja na temat przewoźnika [...]zamieszczona w bazie ACOL wskazuje na to, że dokonał on zmiany w zakresie nazwy ponieważ w ramach zmiany w rubryce changes wskazano na "name" tj. nazwę spółki - co świadczy o tożsamości organizacyjnej, przy zachowaniu tożsamości numeru w rejestrze spółek CRO. Co więcej, z pozostałych dokumentów powszechnie dostępnych na stronie internetowej [...] (w szczególności ze statutu "Constitution of Ryanair Designated Company - Memorandum of Association") wynika, iż przekształcenie [...]na [...]nastąpiło w związku ze zmianami w prawie irlandzkim i przewidzianego w nowym prawie spółek 2014 (Companies Act 2014) obowiązku konwersji dotychczasowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością (private limited companies) na wybrany typ spółki LTD lub DAC. Zdaniem Prezesa Urzędu ze wspomnianego statutu wynika, że [...], spółka została przekształcona i zarejestrowana zgodnie z trybem przewidzianym w Części 16 nowego prawa o spółkach 2014 r. (Companies Act 2014).
Zgodnie z ogólnodostępną treścią Companies Act 2014 w jej Części 16 (Part 16) uregulowano powstanie spółki typu DAC (Designated Activity Company). Co istotne, jak stanowi pkt 63 w motywie (12) ponowna rejestracja istniejącej spółki jako spółki DAC zgodnie z rozdziałem 6, nie ma wpływu na żadne prawa ani obowiązki spółki lub postępowania sądowe prowadzone przez Spółkę lub przeciwko Spółce. Jak stanowi przy tym pkt 1285 motyw (9) ponowna rejestracja (re-registration) spółki na inny typ spółki zgodnie z tym rozdziałem nie ma wpływu na żadne prawa ani obowiązki spółki lub postępowania sądowe prowadzone przez Spółkę lub przeciwko Spółce. Dodatkowo, niezwykle istotnym czynnikiem potwierdzającym ciągłość prowadzonej działalności przez [...]oraz [...]jest – w ocenie organu - zachowanie kodu identyfikacyjnego linii lotniczej nadanego przez lATA (International Air Transport Association), czyli Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Lotniczego.
W konsekwencji organ uznał, że spółka [...]jest kontynuacją działalności prowadzonej uprzednio przez przewoźnika lotniczego jako [...]., a nie podmiotem w sensie prawnym i faktycznym całkowicie odrębnym.
Prezes Urzędu odnosząc się do zarzutu dotyczącego wadliwości wniosku o przekazanie danych APl, podkreślił, że we wniosku o ukaranie przewoźnika Komendant Placówki Straży Granicznej [...]wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o przekazywanie informacji APl było konieczne w celu usprawnienia kontroli granicznej, tj. wszystkich działań podejmowanych na granicy w odpowiedzi na zamiar przekroczenia tej granicy lub na akt jej przekroczenia. W skład kontroli granicznej wchodzą m.in. działania dotyczące odprawy granicznej, tj. czynności kontrolnych przeprowadzanych na przejściach granicznych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). Straż Graniczna ma obowiązek sprawdzania w dostępnych bazach danych pasażerów zgłaszających się do odprawy granicznej. Wykorzystanie wyprzedzających informacji APl, pod warunkiem, że są one poprawne, tj. pełne i prawdziwe, przyczynia się do usprawnienia odprawy granicznej, poprzez wcześniejsze sprawdzenie danych pasażerów w bazach poszukiwawczych, wobec których dokonano odpowiednich wpisów w celu zatrzymania, ustalenia miejsca pobytu lub z innych przyczyn. Zdaniem Prezesa Urzędu dokonywanie tych sprawdzeń z wyprzedzeniem, na podstawie danych uzyskanych z informacji APl przesłanej przez przewoźnika, pozwala przygotować się do odprawy pasażerów, a więc usprawnić kontrolę graniczną poprzez odpowiednią dyslokację posiadanych sił i środków, a co za tym idzie pozwala na lepsze ich wykorzystanie i przyśpieszenie całej procedury i postępowania. Bazy danych, z których korzysta Straż Graniczna podczas odprawy granicznej opierają swoje sprawdzenia ściśle o dane przekazane przez przewoźnika lotniczego. Organ następnie stwierdził, że brak danych oraz dane nierzetelne pozbawiają Straż Graniczną możliwości identyfikacji potencjalnych zagrożeń ze strony osób przekraczających granicę zewnętrzną oraz uniemożliwiają zapewnienie bezpieczeństwa nie tylko w Polsce, ale również w całej strefie Schengen. Ponadto pojawia się konieczność dokonania dodatkowych sprawdzeń związanych z brakiem możliwości identyfikacji dokumentów, co wpływa na wydłużenie czasu kontroli.
Zdaniem Prezesa Urzędu nie zachodzą określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Mając na względzie wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej [...], nie można stwierdzić, że waga naruszenia przepisów jest znikoma. Za to samo zachowanie przewoźnik nie został również ukarany karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, nie był również prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Aby spełniać swą rolę, informacja API musi być przekazana przed dotarciem lotu do celu, tak, aby pozwolić Straży Granicznej na odpowiednią organizację kontroli granicznej. Z tego względu ani usunięcie naruszenia prawa post factum, ani powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, o których mowa w art. 189f ust. 2 k.p.a., nie pozwoli na spełnienie celów, dla których została nałożona administracyjna kara pieniężna.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, [...]wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania oraz o zwrot kosztów postępowania.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
1. art. 189g § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.;
2. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i braku wezwania strony do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych w siedmiodniowym terminie na etapie obu instancji, w szczególności mając na uwadze fakt, że:
- na etapie I instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 sierpnia 2024 r., Skarżącemu umożliwiono zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym dopiero w dniu 8 sierpnia 2024 r. (tj. po upływie 5- dniowego terminu, który to rozpoczął bieg w dniu 30 lipca 2024 r.), zaś już w dniu 27 sierpnia 2024 r. (przed upływem terminu na załatwienie sprawy) organ wydał decyzję, co powoduje, że decyzja została wydana bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie,
- na etapie II instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 22 listopada 2024 r,, podczas gdy już w dniu 8 listopada 2024 r. organ wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia
Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez organ terminie,
czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty.
Skarżący w swym piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2025 r., w uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska, wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności:
1. w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa;
2. w zakresie, w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z mocą wsteczną, a ponadto bez wskazania precyzyjnego terminu rozpoczęcia oraz zakończenia okresu zawieszenia, z uwzględnieniem faktu, że zdarzenie mające rozpocząć bieg, ww. okresu nastąpiło 17 dni przed wejściem w życie ustawy, tj. wprowadzenie w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, co nastąpiło bez wyrażanej podstawy w przepisach przejściowych, a ponadto bez wskazania szczególnych przyczyn, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od konstytucyjnej zasady zaufania do państwa stanowionego przez nie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. postanowił oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 209u ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, zgodnie z którym przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18 000 zł za każdy lot, w którym przekazał informację nieprawdziwą. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 Prawa lotniczego, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes ULC wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes ULC, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 Prawa lotniczego).
Przepis art. 202a ust. 1 Prawa lotniczego stanowi, że przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzeczpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzeczpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen.
W art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 Prawa lotniczego).
Przewidziany w Prawie lotniczym obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24). Zakres danych o których mowa w Prawie lotniczym, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1).
W ocenie Sądu, Prezes ULC zasadnie uznał, że przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego, przekazał nieprawdziwe informacje API za lot z dnia 23 września 2019 r. nr [...]z A., dotyczącą danych dokumentu pasażerki A.S. J. A. – jako obywatelstwo wskazano IRQ, jednak pasażerka nie posiadała żadnego obywatelstwa, ponieważ został jej przyznany przez władze Polskie status uchodźcy - (XXB). Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ prawidłowo stwierdził, że powyższe okoliczności zostały w tej sprawie ustalone, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku Komendanta Placówki Straży [...]. Tak ustalonego stanu faktycznego przewoźnik skutecznie nie zakwestionował.
Sąd stwierdza, że upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem obowiązku przez Skarżącego (23 września 2019 r.) a nałożeniem kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną (8 listopada 2024 r.) nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 k.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia tej kary biegł od dnia naruszenia art. 202a Prawa lotniczego przez Skarżącego, czyli od 23 września 2019 r. Jednakże bieg tego terminu był zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID. Przepis ten stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568, dalej: "ustawa COVID-19"). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia - tj. z dniem 31 marca 2020 r. - odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.
Podsumowując, przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia: 3 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 2387/23, 23 maja 2024 r. sygn. akt II GSK 1928/23, 21 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 2040/21, 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy decyzja organu odwoławczego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, wydana została 8 listopada 2024 r., zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do 3 grudnia 2024 r. Uwzględniając zawieszenie terminu biegu przedawnienia kompetencji orzeczniczej kontrolowanego organu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, ostateczne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nałożenia kary pieniężnej, nastąpiło zatem przed upływem pięciu lat od stwierdzonego nim naruszenia prawa.
Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 771/23).
Wyjaśnienia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez Skarżącego wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 K.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. Z powołanych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. i wydania zaskarżonej decyzji w warunkach przedawnienia, okazał się bezzasadny.
Wskazania przy tym wymaga, że błędne jest przekonanie Skarżącego, że za datę wydania skarżonej decyzji powinien być uznany dzień jej doręczenia. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to bowiem trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe, jak i materialne (p. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2013 r. sygn. akt I OPS 6/13). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że w realiach niniejszej sprawy także samo doręczenie zaskarżonej decyzji miało miejsce 27 listopada 2024 r., a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który przypadał na dzień 3 grudnia 2024 r.
Z kolei powoływane w skardze i w piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2025 r., wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące problematyki przedawnienia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, choć zaistniałych w związku z pandemią COVID-19.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zadania pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w trybie art. 193 Konstytucji o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020.568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić także zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut Skarżący nie wykazał, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności nie podał jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - mogłyby zostać przez Skarżącego skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu Prezes ULC w zaskarżonej decyzji, prawidłowo stwierdził, że przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego, przekazał nieprawdziwą informację API dotyczącą lotu z dnia 23 września 2019 r. nr [...]z lotniska A..
Sąd podziela stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie niepełnej informacji API na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, Prezes ULC w sposób uprawniony stwierdził, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez Skarżącą nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ przekazanie Służbie Granicznej niepełnych informacji o danych identyfikujących pasażerów mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione. Przekonująco organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie niepełnych informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie Przewoźnikowi kary pieniężnej. Sądowi jest przy tym z urzędu wiadomym (w związku z innymi rozpoznanymi już w WSA w Warszawie sprawami ze skarg przewoźnika na decyzje Prezesa ULC w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API), że nieprzekazanie bądź przekazanie Straży Granicznej nieprawdziwych, czy też niepełnych informacji API nie było zdarzeniem o charakterze jednostkowym.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził również uchybień w zakresie stosowania przez organy przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.