VI SA/WA 4333/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-10
NSAtransportoweWysokawsa
pojazdy nienormatywnepilotowaniekara pieniężnaprawo o ruchu drogowymtransportbezpieczeństwo ruchu drogowegokontrola drogowaGITDWSA

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję GITD nakładającą karę pieniężną za brak wymaganego pilotowania pojazdu nienormatywnego, uznając obowiązek pilotowania za niezależny od posiadania zezwolenia na przejazd.

Spółka T. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję GITD o nałożeniu kary pieniężnej za brak pilotowania pojazdu nienormatywnego o masie 70,45 tony. Spółka argumentowała, że nie mogła uzyskać zezwolenia na przejazd z powodu charakteru ładunku (podzielny) i że obowiązek pilotowania dotyczy tylko przejazdów legalnych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek pilotowania jest niezależny od posiadania zezwolenia i wynika bezpośrednio z parametrów pojazdu, a jego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. Kara została nałożona za brak wymaganego pilotowania 8-osiowego zespołu pojazdów o masie 70,45 tony, który wykonywał przejazd z ładunkiem złomu. Spółka podnosiła, że nie mogła uzyskać zezwolenia na przejazd z uwagi na charakter ładunku (podzielny) i że obowiązek pilotowania dotyczy jedynie przejazdów legalnych, posiadających stosowne zezwolenie. Sąd administracyjny nie podzielił tej argumentacji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że obowiązek pilotowania pojazdu nienormatywnego, którego masa całkowita przekracza 60 ton, jest niezależny od obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd. Celem pilotowania jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez zwiększenie rozpoznawalności pojazdu nienormatywnego. Sąd podkreślił, że ustawodawca rozdzielił sankcje za brak zezwolenia lub niezgodność z warunkami zezwolenia (art. 140aa ust. 1 p.r.d.) od sankcji za naruszenie przepisów o pilotowaniu (art. 140aa ust. 1a p.r.d.), co świadczy o odrębności tych obowiązków. Sąd uznał, że spółka nie dochowała należytej staranności, gdyż już z prostego zsumowania masy własnej pojazdów i ładunku wynikała konieczność pilotowania. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek pilotowania jest całkowicie niezależny od obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.

Uzasadnienie

Obowiązek pilotowania wynika z parametrów pojazdu (masy, wymiarów) i ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ustawodawca rozdzielił sankcje za brak zezwolenia od sankcji za naruszenie przepisów o pilotowaniu, co potwierdza ich odrębność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140aa § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140aa § 1a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140aa § 1a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ab § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ab § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych art. 2 § 1

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.r.d. art. 64 § 3

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64a

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64b

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64c § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64d § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64e § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 64i § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

p.r.d. art. 140ab § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 3 § 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek pilotowania pojazdu nienormatywnego jest niezależny od posiadania zezwolenia na przejazd. Brak pilotowania pojazdu nienormatywnego, którego masa przekracza 60 ton, stanowi naruszenie przepisów prawa, nawet jeśli nie uzyskano zezwolenia na przejazd. Ustawodawca rozdzielił sankcje za brak zezwolenia od sankcji za brak pilotowania, co potwierdza odrębność tych obowiązków.

Odrzucone argumenty

Obowiązek pilotowania dotyczy tylko przejazdów legalnych, posiadających zezwolenie. Brak zezwolenia na przejazd z powodu charakteru ładunku (podzielny) zwalnia z obowiązku zapewnienia pilotowania.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego jest całkowicie niezależny od obowiązku uzyskania zezwolenia na ten przejazd celem powyższej normy, nakładającej na przewoźnika obowiązek pilotowania pojazdów ponadnormatywnych, jest zapewnienie rozpoznawalności przejazdu pojazdu nienormatywnego, co ma zapewnić bezpieczeństwo ruchu drogowego podczas takiego przejazdu ustawodawca rozdzielił nieprawidłowości związane z brakiem zezwolenia lub niezgodnością z warunkami zezwolenia [...] od nieprawidłowości związanych z pilotowaniem pojazdów nienormatywnych

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

przewodniczący

Tomasz Sałek

sprawozdawca

Justyna Żurawska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku pilotowania pojazdów nienormatywnych niezależnie od posiadania zezwolenia na przejazd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym o masie przekraczającej 60 ton.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i interpretacji przepisów dotyczących pojazdów nienormatywnych, co jest istotne dla branży transportowej.

Czy brak zezwolenia na przejazd zwalnia z obowiązku pilotowania pojazdu nienormatywnego? Sąd wyjaśnia.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 4333/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Justyna Żurawska
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 140aa ust. 1, ust. 1a, art. 140ab, art. 64, art. 64i ust. 2, art. 64d ust. 1, art. 64c ust. 1, art. 64e ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
T. Sp. z o. o. z siedzibą w U. (dalej też jako "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "GITD" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] października 2024 roku numer [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej też jako "k.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1a pkt 1, ust. 3a pkt 1, art. 140ab ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej też jako "p.r.d."), § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm., dalej "rozporządzenie z 2002 r.") oraz § 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2021 r. w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 629).
Główny Inspektor Transportu Drogowego wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] października 2024 roku utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też w skrócie jako "organ I instancji" lub "WITD") z dnia [...] lutego 2024 roku nr [...], nakładającą na Spółkę karę pieniężną w wysokości trzech tysięcy złotych z uwagi na brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. Powyższe naruszenie stwierdzono podczas kontroli w dniu [...] listopada 2023 r. na drodze krajowej [...] w okolicach węzła K. Zatrzymano wówczas do kontroli 8-osiowy zespół pojazdów, składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...], 2-osiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...] i 3-osiowej przyczepy marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował M. U., który wykonywał przejazd drogowy z E. do G. z ładunkiem w postaci złomu, umieszczonym w dwóch kontenerach 20-stopowych, w imieniu i na rzecz T. Sp. z o. o. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono między innymi, że rzeczywista masa całkowita 8-osiowego zespołu pojazdów wyniosła 70,45 tony a ww. zespół pojazdów nie był pilotowany.
Tymczasem organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych z dnia 23 maja 2012 r. pojazd nienormatywny, którego masa całkowita przekracza 60 t powinien być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Skoro zatem w niniejszej sprawie ten parametr został przekroczony, Strona przed rozpoczęciem przejazdu powinna zapewnić pojazd wykonujący pilotowanie, czego nie uczyniła. Zgodnie z kolei z treścią art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości 3 000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się przy tym przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. Zdaniem GITD bowiem, strona nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. GITD podkreślił, że Skarżąca przed rozpoczęciem wykonywania przejazdu drogowego nie miała żadnych podstaw do przyjęcia, iż zespół pojazdów z ładunkiem nie przekracza wielkości 60 000 kg rzeczywistej masy całkowitej. Organ odwoławczy podkreślił, że w aktach sprawy znajdują się kopie listów przewozowych, przy czym zsumowanie wagi ładunków określonych w listach przewozowych, tj. 53 140 kg + masa własna ciągnika siodłowego 9 622 kg + masa własna naczepy 4 250 kg + masa własna przyczepy 5 000 kg — daje wynik 72 012 kg.
Tym samym, już na podstawie samej okazanej dokumentacji wynikało, iż po załadowaniu ładunku środek transportu wymaga pilotowania przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Powyższe świadczy, w ocenie organu odwoławczego, o niedochowaniu należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i wpływie na powstanie naruszenia. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu.
Z kolei Spółka w swej skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2024 roku, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie przez organy obu instancji, że pomimo treści art. 64 ust. 2 p.r.d., art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. ma zastosowanie do przejazdu pojazdów nienormatywnych przewożących ładunek podzielny, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zezwolenie kategorii pierwszej na rzecz Skarżącej nie mogłoby zostać wydane.
Skarżąca podkreśliła, że zespół pojazdów, którym wykonywano przewóz, nie był bowiem pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym ani zespołem pojazdów składającym się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej, zaś masa całkowita zespołu pojazdów była wyższa od dopuszczalnej, co uniemożliwiało wydania zezwolenia kategorii I z uwagi na ograniczenia wynikające art. 64b ust. p.r.d. i art. 64 ust. 3 p.r.d. w zw. z załącznikiem nr 1 do p.r.d., które to naruszenie w konsekwencji doprowadziło do błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. i § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 maja 2012 roku w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy i niezasadnego nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. la pkt 1 p.r.d. w zw. z art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2024 roku w całości i umorzenie postępowania administracyjnego a także zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Skarżąca podkreśliła, że zasadniczo nie kwestionuje ustalonego przez organy obu instancji stanu faktycznego. Jednakże, jej zdaniem, sporny przejazd w dniu [...] listopada 2023 roku, miał miejsce z naruszeniem art. 64 ust. 2 p.r.d., a nie z naruszeniem art. 64 ust. 1 p.r.d. Sankcję prawnoadministracyjną za niedopuszczalny przejazd pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielny, a więc z naruszeniem art. 64 ust. 2 p.r.d. przewiduje art. 140ab ust. 2 p.r.d., zgodnie z którym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Sankcję prawnoadministracyjną za przejazd pojazdu nienormatywnego, z naruszeniem warunku określonego w art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d., a więc bez wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, normuje art. 140aa ust. 1a pkt 1 w zw. z art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d. Zgodnie z tymi przepisami, w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie, nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust.1a pkt 1). Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości 3000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie (art. 140ab ust. 3 pkt 1). Jednak, w ocenie Skarżącej, art. 64 ust. 1 p.r.d. nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania, co oznacza, że organy nie mogły nałożyć na Skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 1a pkt 1 w zw. z art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d., na co wskzuje treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2022 roku, sygn. akt VI SA/Wa 2358/22 (LEX nr 3480370).
W świetle powyższego, Spółka stwierdziła, że organy obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 64 ust. 1 pkt 3 i art. 64 ust. 2 p.r.d. uznając, że pomimo treści art. 64 ust. 2 p.r.d., art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. ma również zastosowanie do przejazdu pojazdów nienormatywnych przewożących ładunek podzielny. W konsekwencji, zdaniem Skarżącej, organy obu instancji dokonały błędnej subsumcji przepisów prawa materialnego art. 64 ust. 1 pkt 3 p.r.d. i § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy i nieprawidłowo nałożyły na Skarżącą karę pieniężną na podstawie art. 140aa ust. la pkt 1 w związku z art. 140ab ust. 3 pkt 1 p.r.d.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w działaniu zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Zasadnie bowiem doszło do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej w wysokości trzech tysięcy złotych z uwagi na brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie w trakcie wykonywanego przez Skarżącą w dniu [...] listopada 2023 r. przewozu złomu, umieszczonego w dwóch kontenerach 20-stopowych, zespołem pojazdów, którego rzeczywista masa wyniosła 70,45 tony.
Stosownie bowiem do dyspozycji do art. 140aa ust. 1 p.r.d. "Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej."
W przypadku braku natomiast:
1) wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie,
2) wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie,
3) wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a, przez pilota,
- nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej (art. 140aa ust. 1a p.r.d.). Karę pieniężną nakłada się przy tym na podmiot wykonujący przejazd. Sama wysokość kary za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie została określona w art. 140ab ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu "Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1a, ustala się w wysokości: 3000 zł - za brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie."
I to właśnie brak wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie w dniu [...] listopada 2023 roku stanowił podstawę faktyczną kontrolowanego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem rzeczywista masa całkowita pojazdu przekroczyła 60 ton (wyniosła 70,45 tony), GITD uznał, że przedmiotowy pojazd nienormatywny, winien być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie, gdyż, stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych pojazd nienormatywny, który przekracza co najmniej jedną z następujących wielkości:
1) długość pojazdu - 23,00 m,
2) szerokość - 3,20 m,
3) wysokość - 4,50 m,
4) masa całkowita – 60 t
- powinien być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że dla możliwości nałożenia kary administracyjnej za omawiane naruszenie nie ma znaczenia, czy Strona uzyskała zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Odmiennego zdania jest Spółka, która twierdzi, że brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego – którego uzyskać w tym przypadku w oczywisty sposób nie mogła z uwagi na jego podzielność, powoduje, że nie miała tym samym obowiązku zapewnienia pilotowania pojazdu.
Odnosząc się do tak zarysowanego problemu, wskazać należy, że w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarysowały się dwa poglądy odnośnie konieczności zapewnienia pilotowania pojazdu nienormatywnego, którego przynajmniej jedna z wielkości – długość pojazdu, szerokość, wysokość, masa całkowita – przekracza wartości wskazane w § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych, w sytuacji gdy Strona nie uzyskała, bo nie mogła, stosownego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Wedle stanowiska, na które powołuje się Strona, wyrażonego m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2022 r. VI SA/Wa 569/22 pilotowanie pojazdu w rozumieniu art. 64 ust.1 pkt 3 p.r.d. możliwe jest tylko w przypadku dozwolonego ruchu pojazdu nienormatywnego, na podstawie wydanego zezwolenia, a nie przejazdu pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia. Skoro strona nie posiadała zezwolenia na ruch pojazdu nienormatywnego, to nie mogą mieć zastosowania w sprawie sankcje przewidziane w przypadku naruszenia zasad dozwolonego ruchu pojazdu nienormatywnego, o którym mowa w art. 64 ust. 1. Wskazano, że są to dwie wzajemnie wykluczające się sytuacje, tym bardziej, że art. 140ab p.r.d. jednoznacznie kwestię tę reguluje, nakazując, że w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (por. także wyroki WSA w Warszawie: z 13.09.2023 r. VI SA/Wa 4117/23; z 9.04.2024 r. VI SA/Wa 6359/23).
Natomiast wedle drugiego ze stanowisk, obowiązek pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego jest całkowicie niezależny od obowiązku uzyskania zezwolenia na ten przejazd. Obowiązki związane z pilotowaniem nie dotyczą wyłącznie przejazdów pojazdów nienormatywnych, które odbywają się na podstawie zezwolenia. Obydwa wymogi są od siebie całkowicie niezależne, ponieważ o obowiązku pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego decydują wyłącznie jego parametry: długość, szerokość, wysokość oraz masa całkowita (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie: z 24.07.2024 r. VI SA/Wa 200/24; z 10.05.2024 r. VI SA/Wa 452/24; z 10.05.2024 r. VI SA/Wa 453/24; z 14.06.2024 r. VI SA/Wa 750/24).
I to ostatnie stanowisko Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela. W myśl art. 64 p.r.d., normującego zagadnienie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego:
"1. Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem:
1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy;
2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1;
3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami;
4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym."
Z kolei w myśl przywołanego już powyżej § 2 ust. 1 pkt 4) rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych pojazd nienormatywny, który przekracza między innymi 60 tom masy całkowitej - powinien być pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie.
Przepis art. 140aa ust. 1a p.r.d. przewiduje natomiast, że, w przypadku braku:
1) wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie,
2) wymaganego wyposażenia lub oznakowania pojazdu wykonującego pilotowanie,
3) wymaganego szkolenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3a, przez pilota
- nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Zdaniem Sądu, celem powyższej normy, nakładającej na przewoźnika obowiązek pilotowania pojazdów ponadnormatywnych, jest zapewnienie rozpoznawalności przejazdu pojazdu nienormatywnego, co ma zapewnić bezpieczeństwo ruchu drogowego podczas takiego przejazdu. Przyjęcie poglądu, że pilotowanie pojazdu nienormatywnego jest wymagane tylko wówczas, jeżeli na jego przejazd zostało wydane zezwolenie, prowadziłoby w konsekwencji do obniżenia poziomu bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co trafnie podniósł organ.
Nadto brak wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, czy przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny (który nawet przy posiadaniu zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego traktuje się jako wykonywany bez zezwolenia), nie mają żadnego wpływu na obowiązek pilotowania takiego przejazdu. Warunki przewozu określa się bowiem wyłącznie w zezwoleniu kategorii V (art. 64d ust. 1 p.r.d.), a przejazd pojazdem przekraczającym parametry określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych (a więc wymagającym pilotowania) możliwy jest także na podstawie zezwoleń kategorii III i IV, w których nie zawiera się warunków przewozu (art. 64c ust. 1 p.r.d.).
Rozporządzenie w sprawie pilotowania pojazdów nienormatywnych uzależnia konieczność prowadzenia pilotażu od przekroczenia konkretnych parametrów pojazdu. Obowiązek pilotowania jest więc niezależny od uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. O niezależności obowiązku pilotowania przejazdu od wymogu posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym świadczy również treść art. 64e ust. 1 p.r.d., zgodnie z którym niektóre przejazdy pojazdów nienormatywnych są zwolnione m.in. ze wskazanych w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy obowiązków, tj. uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii i przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu. Jednocześnie art. 64e ust. 1 nie zwalnia tych przejazdów z obowiązków określonych w art. 64 ust. 1 pkt 3, czyli pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2 p.r.d., w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami.
O trafności przyjętego stanowiska przekonuje również redakcja przepisu art. 64 ust. 1 pkt 1-4 p.r.d. Pilotowanie pojazdu nienormatywnego nie stanowi warunku przejazdu, a naruszenie obowiązków związanych z pilotowaniem nie stanowi naruszenia warunków przejazdu. Dlatego ustawodawca rozdzielił nieprawidłowości związane z brakiem zezwolenia lub niezgodnością z warunkami zezwolenia, określając je w art. 140aa ust. 1 p.r.d., od nieprawidłowości związanych z pilotowaniem pojazdów nienormatywnych, które zawarł w art. 140aa ust. 1a p.r.d. Przepis ust. 1a art. 140aa został dodany do ustawy - Prawo o ruchu drogowym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1481) i zaczął obowiązywać w dniu 3 września 2018 r. Zamierzeniem ustawodawcy było zatem rozdzielenie obydwu tych obszarów: braku zezwolenia lub niedotrzymania warunków określonych w zezwoleniu, oraz naruszenia przepisów o pilotowaniu pojazdów nienormatywnych. Poprzez dodanie ust. 1a do art. 140aa p.r.d. ustawodawca sankcjonuje nieprawidłowości związane z pilotowaniem pojazdów nienormatywnych odrębną decyzją administracyjną, posiadającą odrębną podstawę prawną. W tej sytuacji Sąd uznał za bezpodstawny zarzut skargi odnośnie naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Zdaniem Sądu, w sprawie brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, by Spółka dochowała należytej staranności w przygotowaniu przejazdu bądź nie miała wpływu na naruszenie. Już z prostego zsumowania masy własnej pojazdów oraz masy kontenerów z załadunkiem wynikała rzeczywista masa powyżej 60 ton, co obligowało Spółkę do zapewnienia pilotażu pojazdu nienormatywnego.
W ocenie Sądu, podejmując skarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy dochował przy tym zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom ujętym w art. 107 § 3 k.p.a. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w sposób pełny odzwierciedlający ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny, jasno wskazuje, że istotnie w dniu [...] listopada 2023 roku doszło do dokonania przez Stronę przejazdu pojazdem nienormatywnym, którego masa całkowita przekraczała 60 ton, przy czym przejazd ten nie był pilotowany przez jeden pojazd wykonujący pilotowanie. Bezspornym było także, że Spółka nie legitymowała się zezwoleniem na przejazd przedmiotowego pojazdu nienormatywnego. Tym samym zaistniały statuowane w art. 140aa ust. 1a p.r.d. przesłanki nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę