VI SA/Wa 427/22

VI SA/Wa 427/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Grzegorz Nowecki /przewodniczący/
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
II GSK 2258/22 - Wyrok NSA z 2026-02-11
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1285
art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e; art. 82 ust. 1; art. 85 ust. 4;
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 423
art. 6 ust. 1 pkt 4;
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 627; art. 750; art. 628; art. 734;
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2020 poz 75
art. 41 pkt 4; art. 32 ust. 1;
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 107 par 3;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant spec. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi "(....)" w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia "(....)" stycznia 2022 r. nr "(....)"w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2022 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia ( dalej "Dyrektor OW NFZ") z dnia [...] czerwca 2019 r., ustalającą, że Pan W. H. (dalej "Zainteresowany", "Uczestnik") jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej "Płatnik", "Skarżąca") umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia w dniu: 22 kwietnia 2014 r. oraz 24 kwietnia 2014 r.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej "k.p.a.",
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej "ZUS") wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2018 r. zwrócił się do [...] Narodowego Funduszu Zdrowia o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Pana W. H. z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej zawartej z Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] w dniu 1 kwietnia 2014 r.
Wraz z wnioskiem o wydanie decyzji ZUS przesłał kopię umowy oraz protokół kontroli.
Z przekazanych dokumentów wynika, że Płatnik zawarł z Zainteresowanym umowę o nr [...] , której przedmiotem było wykonanie, przygotowanie i wygłoszenie wykładu dla aplikantów radcowskich na temat: "Prawo Gospodarcze" Z treści tej umowy wynika, że:
- strony ustaliły konkretne terminy wykonania "dzieła",
- określono umowne wynagrodzenie ryczałtowe brutto,
- wynagrodzenie obejmuje w szczególności wynagrodzenie z tytułu wykonania dzieła oraz przeniesienia praw autorskich,
- miejscem wykonania dzieła było wskazane przez Zamawiającego miejsce przeprowadzenia wykładów,
- Zamawiający miał prawo kontrolować sposób wykonania przedmiotu umowy i domagać się wprowadzenia odpowiednich zmian.
Ponadto jakiekolwiek zmiany i uzupełnienia umowy wymagały formy pisemnej pod rygorem nieważności, zaś strony nie mogą powoływać się na ustalenia pozaumowne.
Dyrektor OW NFZ po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., stwierdził, że Zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, na rzecz Płatnika w dniach 22 kwietnia 2014 r. oraz 24 kwietnia 2014 r.
Od ww. decyzji zostało wniesione odwołanie przez Płatnika składek,
Rozpatrując to odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uznał, że odwołanie jest niezasadne i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W obszernym uzasadnieniu decyzji Prezes NFZ przytoczył obowiązujące przepisy prawa oraz opisał dotychczasowe orzecznictwo sądowe i sądowoadministracyjne w tego rodzaju sprawach.
Prezes NFZ nie podzielił stanowiska Płatnika prezentowanego we wniesionym odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego w zawartej przez strony umowie nie sposób odnaleźć konkretnie określonego rezultatu, który charakteryzowałby się indywidualnym, twórczym charakterem. Prowadzenie wykładów dla aplikantów, jest szeregiem czynności, wykonywanych z należytą starannością przez Zainteresowanego. Trudno wskazać w badanym przypadku weryfikowalny, samoistny wynik analizowanej umowy. Także brak jest w zapisach spornych umowach uregulowania kwestii odpowiedzialności Zainteresowanego za ewentualne wady dzieła. W tym zakresie organ powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II UK 187/11.
Badając obowiązki Zainteresowanego wynikające z zawartej z Płatnikiem umowy, mając na względzie przepisy art. 627-646 k.c. oraz art. 734-750 k.c.
Prezes NFZ stwierdził, że do umowy zastosowanie mają przepisy o umowie zlecenia. W umowie wskazano, że dotyczyła ona: "(...) przygotowania i wygłoszenia wykładu dla aplikantów radcowskich na temat: " Prawo gospodarcze".
Umowa ta stanowiła realizację ustawowego obowiązku szkoleniowego dla aplikantów radcowskich wynikającego wprost z przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 75, z późn. zm.) Natomiast przekazane przez stronę wyroki Sądu Okręgowego w [...][...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2019 r.) a także Sądu Apelacyjnego w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie bowiem odnoszą się do ubezpieczeń społecznych, a rozstrzygnięcia dotyczą innych Zainteresowanych.
Zdaniem Prezesa NFZ umowa o dzieło co do zasady nie powinna przewidywać wykonywania pracy w czasie i miejscu narzuconym przez zamawiającego ani też pod jego kierownictwem. Warunkiem poprawnego zawarcia takiej umowy jest brak jakiejkolwiek ingerencji zlecającego w proces jej realizacji oraz pełna samodzielność i autonomia w realizacji umowy przez jej wykonawcę.
W przypadku spornej umowy Zainteresowany nie posiadał swobody w zakresie realizacji zadania czy zakresu tematycznego objętego ww. umowami. Okręgowe izby radców prawnych, w tym także Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...], są zobowiązane do przystosowania prowadzonych przez siebie szkoleń do ramowego programu szkolenia aplikantów radcowskich, uchwalanego przez Krajową Izbę Radców Prawnych, która zawiera szczegółową tematykę oraz wskazania co do sposobu realizacji. Zainteresowany prowadząc wykład dla aplikantów wykonywał zadania niemające autonomicznego charakteru twórczego, a będące realizacją jednego z celów aplikacji radcowskiej, zgodnie z wytycznymi oraz regulaminem Krajowej Izby Radców Prawnych.
W ocenie organu odwoławczego umowy polegające na: przygotowaniu i wygłoszeniu wykładu dla aplikantów radcowskich, nie stanowią umów o dzieło, ponieważ nie występuje żaden rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umów, który stosownie do posiadanej wiedzy, mają przekazać aplikantom. Czynnością początkową procesu, w którym uczestniczył Zainteresowany w ramach spornych umów było przygotowanie wykładu, a końcową jego przeprowadzenie. Zatem samo poprowadzenie wykładu jest bez wątpienia czynnością lub szeregiem czynności realizowanych ze starannością, z kolei jego przygotowanie jest jedynie "środkiem do celu", który pozwala "lepiej" i "efektywniej" realizować określony wykład.
Na poparcie zajmowanego stanowiska należy organ przywołał fragment uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II UK 420/13. Ponadto według Sądu Najwyższego jednym z kryteriów pozwalających na odróżnienie umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług jest właśnie możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2000 r., sygn. akt IV CKN 152/00 OSNC 2001/4/63). Zdaniem organu w analizowanym przypadku nie ma wątpliwości, że taka możliwość weryfikacji wad fizycznych nie istnieje.
Organ II instancji podkreślił, że kwestią typową dla każdego projektu zmierzającego do realizacji wykładów, zajęć dydaktycznych, szkolenia, kursu czy też warsztatu, jest przygotowanie programu, konspektu, materiałów, koncepcji, w oparciu o które wykłady są realizowane oraz w efekcie przeprowadzenie tych wykładów. Czynności zmierzające do ich powstania, nawet jeśli zostaną zmaterializowane na piśmie w formie dokumentu, czy na nośniku elektronicznym nie mogą być utożsamiane z dziełem.
Zdaniem Prezesa NFZ co do zasady, zawarte umowy nie nabywają atrybutów umów o dzieło, wbrew wykonywanych w ich ramach czynnościom, poprzez to, że "taki był zgodny zamiar stron i cel umowy". Przywołując treść art. 353(1) k.c. oraz art. 58 k.c. organ stwierdził, że o kwalifikacji prawnej danego stosunku prawnego decydują bowiem jego elementy przedmiotowo istotne. Podobne stanowisko zajmuje Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. akt II UK 538/17 a także tożsame zdanie w podobnej sprawie przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1064/13. Organ podkreślił, że co prawda w przypadku spornych umów nie mamy o czynienia ze studentami i programem studiów, jednak cel jakim jest przekazanie określonej wiedzy w ramach prowadzenia dla uczestników wykładów (aplikantów radcowskich) pozostaje tożsamy.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołującego, że w niniejszej sprawie sporne umowy stanowiły nie tylko umowy o dzieło, ale także ich rezultat podlega ochronie prawno-autorskiej, bowiem należy ją uznać za utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1062), Prezes NFZ wskazał, że zarzut ten jest chybiony, ponieważ utwór autorski nie jest dziełem w myśl umowy o dzieło w oparciu o k.c. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy - prawo autorskie, przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Na gruncie obowiązujących przepisów ustawy - prawo autorskie, wygłoszenie wykładów czy prowadzenie zajęć bywa zakwalifikowane jako dzieło o charakterze niematerialnym. Umowy o dzieło autorskie nie są jednak tożsame z umowami o dzieło w ujęciu przepisów prawa cywilnego. Przedmiotem umów o dzieło autorskie jest dzieło oznaczone jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego, które zawiera inne uregulowania np. dotyczące odpowiedzialności jak np. art. 55 ust. 1 ustawy prawo autorskie, który to przepis mówi o regulacjach dotyczących usterek utworu, a nie wad, jak przy umowie o dzieło w rozumieniu prawa cywilnego. Znajduje to potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II UK 420/13.
Prezes NFZ wskazał, że podobne sprawy, dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych przez instytucje prawnicze z osobami posiadającymi wykształcenie prawnicze na przeprowadzenie wykładu/szkolenia, były już przedmiotem rozstrzygnięć sądów. W dalszej części uzasadnienia organ szeroko omówił orzecznictwo w tym zakresie w tym m.in. wyroki Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który podzielił argumenty ZUS w kilkudziesięciu wyrokach wydanych na przełomie lat 2013-2014, uznających, że umowy zawarte między Okręgową Izbą Radców Prawnych a sędziami dotyczące szkolenia aplikantów były umowami zlecenia i samorząd powinien był uiścić z tego tytułu składki, (m.in. wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt [...], z dnia [...] lutego 2014, sygn. akt I[...] , a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt I UZP 1/14). Także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt I UK 111/15 nie kwestionował, że sędzia z tytułu wykonywania umowy zlecenia na przeprowadzenie zajęć praktycznych na rzecz Okręgowej Izby Radców Prawnych podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywanej umowy.
Reasumując, Prezes NFZ stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przytoczone orzecznictwo sądów w podobnych sprawach.
Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] (dalej "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając:
1. naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. art. 78 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. i art. 86 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z [...].01.2019 w zakresie odmowy przeprowadzenia dowodów osobowych w konsekwencji błędnego uznania przez organ, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich przeprowadzenie, podczas gdy dowody te zostały zgłoszone w toku postępowania administracyjnego i mają znaczenie dla sprawy, z uwagi na konieczność ustalenia zgodnego zamiaru stron, celu umowy, parametryzacji dzieła oraz sposobu wykonania umowy w kontekście kwalifikacji prawnej umowy, a w niniejszej sprawie 1) nie jest możliwe wydanie władczego rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia przesłuchania Stron, z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu nie wynika sposób wykonania konkretnej umowy; 2) nie zostały wyjaśnione fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia co aktualizuje potrzebę przeprowadzenia tego dowodu, tj. wyjaśnienia wymaga w szczególności zgodny zamiar Stron umowy oraz cel umowy, a zwłaszcza to jak w rzeczywistości wyglądały: sposób oznaczenia parametrów dzieła, sposób wykonania dzieła, możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad, kontrola dzieła, odpowiedzialność Uczestnika za wykonanie umowy, moment, w którym powstawało roszczenie o zapłatę wynagrodzenia;
2. naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w II instancji, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji wadliwym przypisaniem kwalifikacji prawnej do umowy łączącej Uczestnika ze Skarżącą i niezasadnym ustaleniem podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, podczas gdy prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego powinno prowadzić do wniosku, że strony łączyła umowa o dzieło, a w konsekwencji na Skarżącej nie spoczywał obowiązek zgłoszenia Uczestnika do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wynikał przede wszystkim z:
a) pominięcia, że Uczestnik miał uwzględnić plan szkolenia tworząc wykład jako dzieło (w świetle pkt 2 ust. 1 umowy Stron);
b) braku zbadania zgodnego zamiaru stron umowy i celu umowy, dowolne ustalenie zasad odpowiedzialności Uczestnika oraz zakresu swobody przy realizacji dzieła pod z góry przyjętą tezę, podczas gdy nie można całkowicie pomijać tych kwestii w kontekście ustalenia kwalifikacji prawnej umowy, co uzasadniało też przeprowadzenie dowodów z przesłuchania przedstawiciela Skarżącej i Uczestnika;
c) pominięcia w ocenie prawnej pełnej treści dowodu w postaci zdjęć dziennika zajęć (i wskazania przez Organ, że zdjęcia te wskazują jedynie na ogólną dziedzinę materii wykładowej - prawo gospodarcze) oraz pominięcia całkowicie dowodu w postaci wyciągu z harmonogramu (załączonego do odwołania), podczas gdy te dowody potwierdzają dokonanie przez Skarżącą oznaczenia parametrów dzieła w harmonogramie, kontrolę tego dzieła i wykonania tego dzieła przez Uczestnika zgodnie z ww. parametrami (odzwierciedlenia treści zagadnień tematycznych z harmonogramu w dziennikach zajęć);
d) pominięcia szczególnych kwalifikacji i doświadczenia w pracy Uczestnika, tj. czynników nadającym wykładom niepowtarzalny charakter;
e) braku uwzględnienia dowodów z maili ZUS z 04.04.2019 r. oraz 13.11.2019 r. potwierdzających zawieranie umów na wykłady w celach szkoleniowych w roku 2014 przez ZUS, co skutkuje nierównym traktowaniem podmiotów prawa i przyzwoleniem zawierania takich umów przez podmiot publicznoprawny przy jednoczesnym pozbawianiu takiego prawa Skarżącej, a w konsekwencji naruszeniem art. 8 k.p.a. jako podważenie zasady zaufania do władzy publicznej wyrażonej w tej regulacji;
f) braku uwzględnienia przez organ kopii wyroków przedłożonych przez Skarżącą w toku postępowania (wyrok SA w [...] z dn. [...] stycznia 2021 r., [...], prawomocny wyrok SO w [...] z [...].06.2019, [...] , wyroki SO w [...] z [...].06.19, [...] oraz z [...] marca 2020 r., [...]), zapadłych w sprawach Skarżącej i wydanych na jej korzyść, w których Sądy uznały, że umowy zawarte przez Skarżącą z innymi osobami na przygotowanie i wygłoszenie wykładów są umowami o dzieło - ww. wyroki zapadały w analogicznych stanach faktycznych jak niniejszy, co mając na uwadze brak przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów osobowych na etapie postępowania administracyjnego pozwala poznać specyfikę zawierania i realizowania umów o dzieło przez Skarżącą i przemawia za wnioskiem, że również w niniejszej sprawie umowa powinna zostać uznana za umowę o dzieło;
3. naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. poprzez działanie organu w sposób podważający zaufanie do organu i naruszenie przez organ zasady równego traktowania, ponieważ organ nie traktuje podmiotów prawa jednakowo, dopuszczając sytuację, w której zawieranie umów o dzieło na wykłady szkoleniowe przez podmioty publicznoprawne (ZUS) jest dozwolone, przy jednoczesnej odmowie takiego prawa Skarżącej;
4. naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 8 § 2 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw o tożsamym stanie faktycznym i prawnym w sprawach Skarżącej, tj. uznaniu, że umowa w niniejszej sprawie nie jest umową o dzieło, podczas gdy utrwalona praktyka sądów powszechnych w sprawach umów o dzieło Skarżącej wskazuje, że w analogicznych stanach faktycznych i prawnych umowy zawierane przez Skarżącą, których przedmiotami były wykłady, są uznawane za umowy o dzieło niestanowiące tytułu do ubezpieczeń społecznych, a także ubezpieczenia zdrowotnego;
5. naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 6 u.ś.o.z. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] czerwca 2019 r., podczas gdy organ powinien uchylić powyższą decyzję i orzec, że Pan W. H. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w dniach 22.04.2014 r. i 24.04.2014 r.
6. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 750 k.c. w zw. z art. 734 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że umowa zawarta pomiędzy Skarżącą a Uczestnikiem jest umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o umowie zlecenia, podczas gdy charakter zawartej umowy, a także okoliczności jej wykonywania przemawiają za przyjęciem, że strony łączyła umowa o dzieło, a nie umowa o świadczenie usług, co doprowadziło do błędnego niezastosowania art. 627 k.c.;
7. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (u.ś.o.z.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że Uczestnik podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu z uwagi na to, że spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, ponieważ świadczył pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy k.c. dotyczące zlecenia, podczas gdy charakter prawny umowy zawartej pomiędzy Skarżącą a Uczestnikiem wskazuje, iż zawarta umowa była umową o dzieło;
Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci
a) Uchwały Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie Planu szkolenia II roku aplikacji radcowskiej w OIRP w [...] w roku szkoleniowym 2014 oraz pierwszej strony Załącznika do uchwały Rady OIRP w [...] Nr [...] z dnia [...].12.2013 r. - na fakt tego, iż plan szkolenia, który miał uwzględnić Uczestnik tworząc dzieło (w świetle pkt 2 ust. 1 umowy Stron) to tak naprawdę harmonogram, z którego wyciąg przedłożyła Skarżąca w odwołaniu, określający parametry dzieł wyznaczone przez Skarżącą Uczestnikowi, a ponadto na fakt, iż każda z Okręgowych Izb Radców Prawnych samodzielnie ustala parametry wykładów, co wpływa na niemożność zastosowania wyroków wydawanych w sprawach innych korporacji prawniczych do niniejszej sprawy;
b) przykładowych materiałów przygotowanych przez Uczestnika na potrzeby wykładów - na fakty: autorskiego i indywidualnego charakteru wykładów Uczestnika, autorskiego doboru źródeł informacji prezentowanych na wykładach dokonanego przez Uczestnika, spełniania przez wykłady parametrów tematycznych podanych przez Skarżącą, specjalistycznej tematyki wykładów.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację faktyczną i prawną na poparcie powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania Pan W. H. pismem z dnia 15 lipca 2022 r. w całości poparł skargę. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał m.in, iż w dniu przeprowadzania przedmiotowego wykładu miał już 25 letnie doświadczenie jako radca prawny w ubezpieczeniach gospodarczych co przełożyło się na przygotowany wykład, który stanowił autorskie i indywidualne zestawienie informacji dla aplikantów. Wyjaśnił, iż prezentowane na wykładzie przez niego przykłady pochodziły z jego praktyki zawodowej. Do pisma dołączono dowód w postaci zapisów prezentowanych na wykładach przykładów z wnioskiem o ich włączenie jako dowodu w sprawie. Uczestnik wyjaśnił także, iż jego wykład nie skupiał się na prostej prezentacji ustaw ujętych w harmonogramie materii wykładowej ale opracowanych został w oparciu o starannie dobrane orzecznictwo sądowe i przykłady zastosowania co przemawia za uznaniem go za rezultat wykonania umowy o dzieło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest również charakter prawny umowy zawartych przez Skarżącą z Uczestnikiem. Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytania, czy była to umowa o dzieło, czy też inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w zaistniałym stanie faktycznym Uczestnik podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie tych umów.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy o świadczeniach. Zgodnie z tym przepisem obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Uznanie, że sporne umowy nie stanowiły umów o dzieło (art. 627 i nast. k.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że Skarżąca była obowiązana, jako płatnik składek, do obliczania i pobierania składek z dochodu Zainteresowanego oraz ich odprowadzania – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.
Przechodząc do analizy charakteru prawnego spornej umowy należy wskazać, że zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. 627 k.c., t. 36).
Zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391).
Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 685). Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie.
Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wady (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 K.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)".
Przedmiotem spornej w niniejszej sprawie umowy zawartej pomiędzy Skarżącym Uczestnikiem przygotowanie i wygłoszenie wykładu dla aplikantów radcowskich na temat: " Prawo Gospodarcze "
Sąd zauważa, że w wyroku z 4 czerwca 2014 r. (sygn. akt II UK 420/13 opubl. Lex 1480060) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że możliwe jest zawarcie umowy o dzieło, nieobjętej obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu, pod warunkiem jednak, że wykładowi można przypisać cechy utworu. Ten warunek spełnia tylko wykład naukowy o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wypełniający kryteria twórczego indywidualnego dzieła naukowego.
Analizując treść spornej umowy oraz zarzuty podnoszone w skardze, Sąd doszedł do wniosku, że organy prawidłowo zakwalifikowały tą umowę do umów o świadczenie usług, do których zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia, brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że przedmiotem tej umowy był wykład naukowy wypełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego.
Zdaniem Sądu z materiału dowodowego zebranego w sprawie niezbicie wynika, że zawarciu umowy przyświecał cel edukacyjny. Wykładowca miał na podstawie spornej umowy przekazać uczestnikom zajęć – aplikantom radcowskim – wiedzę na konkretny temat dotyczący kwestii prawa gospodarczego .
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że edukacyjny, dydaktyczny cel umów tego rodzaju, które w niniejszej sprawie zostały zawarte pomiędzy Skarżącą i Uczestnikiem determinuje ich charakter prawny, jako umów o świadczenie usług. Sąd podziela pogląd, że umowy zawarte z wykładowcami których przedmiotem jest przeprowadzenie wykładów, ćwiczeń, seminariów i wszelkiego rodzaju zajęć w celach edukacyjnych, czyli przekazanie i nauczenie uczestników tych zajęć określonej wiedzy, z samej swej istoty, a więc celu dla jakich są zawierane, nie mogą stanowić umów o dzieło, o których mowa w art. 627 k.c. W tego typu umowach nie można bowiem z góry określić zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu tego przepisu. W ocenie Sądu nie może stanowić dzieła ani samo przeprowadzenie wykładów, ćwiczeń, seminariów czy innego rodzaju zajęć choćby miało ono charakter niestandardowy, wysoce wyspecjalizowany, wyjątkowy dostosowany do wyjątkowych potrzeb słuchaczy, uczestników, jak również dzieła nie może stanowić wiedza uzyskana przez słuchaczy wykładów lub uczestników zajęć (por. wyroki WSA w Warszawie z 21 listopada 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1037/17, z 12 stycznia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1586/17, VI SA/Wa 1605/17). Należy zauważyć, że w doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że o określeniu rezultatu właściwego umowie o dzieło decyduje wymaganie, by dzieło miało charakter samoistny względem twórcy tzn. by pozostawało niezależne od dalszego działania twórcy oraz by stało się wartością autonomiczną w obrocie, przy czym rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. W ocenie Sądu, powyższych wymogów nie spełnia samo prowadzenie zajęć dydaktycznych, które po ich zakończeniu nie pozostawiają ucieleśnionego, jak również nieucieleśnionego ale postrzegalnego, pozwalającego na zindywidualizowanie, rezultatu. Nie stanowi takiego rezultatu wiedza uzyskana przez uczestników zajęć bowiem nie da się jej bowiem z góry określić w postaci dzieła. Rezultatu takiego nie stanowi też konspekt czy prezentacja na co wskazywał uczestnik postępowania bowiem jest to w ocenie Sądu jedynie element dydaktyczny służący starannemu przekazaniu wiedzy odbiorcom a nie efekt zasadniczy stanowiący przedmiot zawartej umowy, mimo tego że może on zawierać zestawienie zindywidualizowane w swej postaci. Rezultat wykonanego konspektu, prezentacji czy wygłoszonego wykładu nie jest bowiem zależny jedynie od starań i nakładu pracy wykładowcy, prowadzącego dane zajęcia. Jest on w dużej mierze uzależniony od słuchaczy, uczestników zajęć ich chęci oraz możliwości przyswojenia wiedzy. Trudno też zatem, przy tego rodzaju rezultacie, mówić o odpowiedzialności wykładowcy za wady dzieła, zasób zdobytej wiedzy nie poddaje się bowiem weryfikacji pod względem istnienia wad fizycznych.
Sąd podziela pogląd ugruntowany w orzecznictwie, zgodnie z którym przygotowanie wykładu - co zasady - nawet gdy polega na samodzielnym opracowaniu a przekazywana w nim wiedza wykracza poza zwykły poziom i granice programowe oraz jest w sposób indywidualny dostosowywana do potrzeb słuchaczy, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że w takim wypadku mamy do czynienia z dziełem. Jedynie wyjątkowo wygłoszenie wykładu można zakwalifikować jako dzieło, o ile wykładowi można przypisać cechy utworu, a ten warunek spełnia tylko wykład naukowy o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, wypełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego, a nie posiadania charakteru odtwórczego, choćby na bardzo wysokim jak w tej sprawie poziomie przy uwzględnieniu bardzo dużego doświadczenia wykładowcy. De facto bowiem wykład polegał na wykonywaniu czynności wymagających określonej wiedzy i zdolności do jej przekazania (por. wyroki NSA z: 20 listopada 2018 r. sygn. II GSK 846/17, 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II GSK 2313/17; 24 października 2019 r. sygn. akt II GSK 2369/17 i II GSK 2962/17; 18 grudnia 2019 r. sygn. akt II GSK 2964/17; 27 lipca 2020 r. sygn. akt II GSK 487/20; 11 września 2020 r. sygn. akt II GSK 923/18; 22 października 2020 r. sygn. akt II GSK 3939/17; 13 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 26/18 oraz cytowane w nich orzecznictwo). Taki stan rzeczy w rozpoznawanej sprawie miejsca nie ma.
Ponadto tezę (o nie naukowym, a edukacyjnym charakterze wykładu) potwierdzają okoliczności zawarcia spornej umowy. Celem jej zawarcia było bowiem wypełnienie zadania ustawowego, zgodnie z art. 41 pkt 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, zgodnie z którym do zadań samorządu radcowskiego należy przygotowywanie aplikantów radcowskich do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. W myśl art. 32 ust. 1 ww. ustawy, celem aplikacji radcowskiej jest przygotowanie aplikanta do należytego i samodzielnego wykonywania zawodu radcy prawnego, w szczególności wykształcenie umiejętności z zakresu zastępstwa procesowego, sporządzania pism, umów i opinii prawnych oraz przyswojenie zasad wykonywania zawodu. Istotą edukacji prawniczej jest rozpowszechnianie dobrze ugruntowanej i standardowej wiedzy.
Z tych względów Sąd stoi na stanowisku, że tego rodzaju, jak w niniejszej sprawie, umowa dotycząca, najogólniej rzecz ujmując, prowadzenia zajęć dydaktycznych, stanowi umowę starannego działania, gdyż tylko w takim charakterze mogą być oceniane czynności wykonywane w ramach tej umowy przez osobę prowadzącą zajęcia, niezależnie od charakteru tych zajęć oraz indywidualnego i wyjątkowego sposobu ich prowadzenia, a także nakładu pracy związanego niejednokrotnie z przygotowaniem odpowiednich materiałów szkoleniowych.
Sąd stwierdza zatem, że z powyżej wskazanych względów, Prezes NFZ prawidłowo ocenił charakter prawny zawartej umowy, zaliczając je do umowy o świadczenie usług, co oznacza, że organ słusznie uznał, że Uczestnik podlegał, w świetle art. 66 ust. 1 pkt 1 lit e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonania przedmiotowej umowy zawartej ze Skarżącą
Wbrew zarzutom skargi w rozpatrywanej sprawie organ administracji nie był związany powołanymi przez Skarżącą orzeczeniami sądów powszechnych wydanymi w innych sprawach, ani poczynionymi przez te sądy ustaleniami, a tym samym nie był zwolniony z obowiązku samodzielnej oceny spełnienia przesłanek podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wynikającymi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach w okolicznościach tej konkretnej sprawy. W konsekwencji zatem nie było potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego w zakresie, w jakim wnosiła o to Skarżąca. Stąd też jej zarzuty w tym zakresie Sąd uznał za nieusprawiedliwione.
W ocenie Sądu, organ działając na podstawie przepisów prawa zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśnił dokładnie stan faktyczny sprawy. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, a argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ jest wyczerpująca i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.
Zawarty w skardze oraz piśmie z 15 lipca 2022 r. wniosek o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym został przez Sąd uwzględniony celem wyjaśnienia istotnych wątpliwości co nie spowodowało nadmiernego przedłużenia postępowania zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a.. Sąd Administracyjny po zapoznaniu się z dopuszczonymi do sprawy dowodami uznał, iż nie wpływają one na ocenę sprawy dokonaną przez organ. W szczególności wskazać należy, iż dowody te w kontekście realizacji programu szkoleniowego dla aplikantów nie wykazały aby przedmiotowy wykład nie był powiązany z programem nauczania lecz przeciwnie wykład ten stanowił zindywidualizowaną przez wykładowcę realizację obowiązku szkoleniowego Skarżącej a jego celem było jak wskazywał uczestnik postępowania przygotowanie przyszłych radców prawnych do wykonywania tego zawodu.
W kontekście powyższych uwag w ocenie Sądu zarzuty skargi jak i stanowisko uczestnika postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie bowiem jak wskazywano powyżej wykład dydaktyczny dla aplikantów radcowskich bez względu na jego specjalizację nie może być uznany za przedmiot umowy o dzieło w rozumieniu przepisów prawa.
Sąd nie stwierdził również w niniejszej sprawie naruszenia przez Prezesa NFZ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił tutaj utrwaloną linię orzeczniczą sądów administracyjnych w zakresie kwalifikacji wykładów prawniczych wygłaszanych w toku szkolenia aplikantów radcowskich.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji .
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).