VI SA/Wa 4239/24

VI SA/Wa 4239/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Danuta Szydłowska
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 4 listopada 2024 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: K.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej: "P.r.d."), § 2 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 2 § 2 ust. 4, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2014 r., poz. 502, dalej: "rozporządzenie techniczne"), po rozpatrzeniu odwołania L. B. (dalej: "Strona", "Skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w L., utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "MWITD") z 28 maja 2024 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że 2 listopada 2023 r. na drodze krajowej [...] (422km) kierunek W. w miejscowości W., zatrzymano do kontroli 6-osiowy pojazd członowy składający się z 3-osiowego ciągnika siodłowego marki V. o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy marki D. o nr rej. [...], którym kierujący wykonywał przejazd z ładunkiem koparki gąsienicowej (ładunek niepodzielny) w imieniu przedsiębiorcy D.N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo [...]. Załadowcą przewożonego ładunku była Strona. Przebieg kontroli utrwalono protokołem kontroli nr [...] z 2 listopada 2023 r.
GITD wyjaśnił, że MWITD pismem z 22 marca 2024 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego, które zakończyło się wydaniem decyzji nr [...] z 28 maja 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15000 złotych, od której Strona złożyła odwołanie.
GITD po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił, że w związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych wykonano pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi, oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego z ładunkiem, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się w miejscowości Z., droga ekspresowa [...], zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę jako stanowisko do pomiarów mas i nacisków osi pojazdów. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 10 października 2018 r.
Organ wyjaśnił, że pomiarów masy całkowitej pojazdu członowego i nacisków poszczególnych jego osi dokonano przy użyciu przenośnej wagi samochodowej o nr. fabrycznym METEOR-E-129, legitymującej się znakiem zatwierdzenia typu PLT 161 i Świadectwem Legalizacji Pierwotnej, wydanym 28 lutego 2023 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w G., z datą ważności legalizacji do 28 marca 2025 r. Do pomiaru wysokości kontrolowanego pojazdu członowego użyty został wysokościomierz teleskopowy marki NEDO, znak identyfikacyjny: [...], który legitymował się świadectwem wzorcowania z 28 lutego 2023 r. Pomiarów długości i szerokości kontrolowanego pojazdu członowego dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego marki BMI, znak identyfikacyjny: [...], który legitymował się świadectwem wzorcowania z 2 marca 2023 r.
GITD wskazał następnie, że w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy:
- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 54,9 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie o 14,91 (tj. o 37,25 %),
- nacisk na grupie dwóch osi składowych ciągnika samochodowego, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową - 21,25 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,25 t (tj. o 11,84 %),
- nacisk grupy 3 osi nienapędowych naczepy - 24,95 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie o 0,95 t (tj. o 3,96 %),
- wysokość pojazdu członowego z ładunkiem - 4,17 m (bez korekty 1 %) - przekroczenie o 0,17 m (tj. o 4,25 %),
- długość pojazdu członowego z ładunkiem - 18,5 m (bez korekty 1 %) - przekroczenie o 2,0 m (tj. o 12,12 %),
- szerokość pojazdu członowego z ładunkiem - 3,50 m (bez korekty 1 %) - przekroczenie o 0,95 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 37,25 %).
Organ wyjaśnił, że okazane przez kierującego podczas kontroli zezwolenie kategorii IV nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego, wydane 16 lutego 2022 r. i ważne w terminie od 17 lutego 2022 r. do 17 lutego 2024 r., nie uprawniało do przejazdu po drogach publicznych kontrolowanego pojazdu nienormatywnego przewożącego ładunek niepodzielny, o naciskach osi większych niż dopuszczalne.
Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy świadczy, że Strona miała wpływ na powstanie naruszeń ujawnionych podczas kontroli.
Organ stwierdził, że zgodnie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, to Strona odpowiadała za załadunek koparki na kontrolowanym pojeździe. Wyjaśnił, że kierujący pojazdem przesłuchany w charakterze świadka, pouczony o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań, zeznał iż załadunku koparki gąsienicowej, dokonał pracownik Strony. Przed załadunkiem jak również po nim, pojazd nie został zważony przez załadowcę. Kontrolowany pojazd nie był wyposażony w urządzenia umożliwiające odczyty nacisków na poszczególnych osiach ani masy całkowitej.
Organ nie podzielił zdania Strony, iż z treści zeznań kierującego pojazdem, miałoby wynikać, iż nie był on zainteresowany możliwością zważenia pojazdu. Natomiast zauważył, iż kierujący nie zeznał, iż został poinformowany o takiej możliwości przez pracownika dokonującego ładunek koparki.
Zdaniem GITD, jeżeli zgodnie z wyjaśnieniami Strony zawartymi w odwołaniu, teren załadunku był wyposażony w wagę, pracownik Strony powinien dokonać zważenia pojazdu. To Strona powinna wprowadzić takie regulacje wewnętrzne, które spowodują, że kierowca dokona ważenia pojazdu, a w przypadku stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych norm, doprowadzi pojazd do normatywności. Strona jako załadowca jest uprawniona do dokonania załadunku, który doprowadzi do przekroczenia parametrów dopuszczalnych, określonych w treści rozporządzenia MI z 2002 r., tylko po okazaniu przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. To w interesie Strony jest, jak podkreślił organ, takie zorganizowanie czynności załadunkowych, aby nie narazić samej siebie na ewentualną odpowiedzialnością z tytułu nienormatywności załadowanego pojazdu.
Zdaniem organu, Strona pozostawiła swobodę kierowcy do zważenia pojazdu, czyli przyjmując bierną postawę, godziła się na powstanie naruszeń ujawnionych podczas kontroli drogowej. Ze złożonych wyjaśnień Strony wynika jak zorganizowana była praca w jej przedsiębiorstwie.
GITD dodał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by pracownik Strony wystąpił do kierującego o okazanie posiadanego zezwolenia czy też dowodów rejestracyjnych pojazdów celem zapoznania się ze wskazanymi tam parametrami jakie ciągnik siodłowy i naczepa muszą spełniać. Strona była zobligowania, by pojazdy opuszczające teren załadunku pozostawały normatywne zarówno pod względem dopuszczalnej masy całkowitej jaki i nacisków osi. W przedmiotowym przypadku załadowanie przez Stronę zbyt ciężkiej koparki na 6- osiowy pojazd członowy, spowodowało przekroczenie dopuszczalnego nacisku grupie dwóch osi składowych ciągnika siodłowego, w której jedna oś jest osią napędową oraz dopuszczalnego nacisku na grupie trzech osi nienapędowych naczepy. Przekroczenie tych parametrów, spowodowało, iż zezwolenie kategorii IV, okazane podczas kontroli było niewystarczające na potrzeby wykonania przedmiotowego przejazdu.
GITD uznał, że Strona dokonując załadunku towaru w postaci koparki, przy braku rzeczywistej weryfikacji, czy załadowany takim ładunkiem pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej, jak również nacisków osi miała wpływ, a nawet godziła się na powstanie naruszeń ujawnionych podczas kontroli drogowej.
Decyzję GITD z 4 listopada 2024 r. Skarżący zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ja decyzję I instancji w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, tj.:
1) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich możliwych do wykonania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co doprowadziło do powstania nieuzasadnionej odpowiedzialności Skarżącego,
2) art. 107 § 3 i art. 8 K.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej,
3) art. 138 § 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
4) art. 140aa ust. 3 pkt 2. P.r.d., poprzez przyjęcie, że Skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1 powołanego przepisu, w sytuacji kiedy Jego odpowiedzialność na gruncie tej regulacji nie jest wbrew stanowisku organu oparta na zasadzie ryzyka, a na zasadzie winy, do przypisania której brak jest podstaw na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego,
5) art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., poprzez nieuwzględnienie po stronie Skarżącego okoliczności i dowodów wskazujących na dochowanie przez Skarżącego należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz faktu, że Skarżący nie miała wpływu na powstanie naruszenia, co powinno w efekcie skutkować niewszczynaniem względem niego postępowania w sprawie nałożenia kary bądź umorzeniem postępowania już wszczętego.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący przedstawił argumenty popierające zarzuty skargi podnosząc m.in., że organ I instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego celem ustalenia, czy Skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia, a mimo to uznał, iż ponosi on odpowiedzialność na gruncie art. 140aa ust. 1, 3 pkt. 2 P.r.d. W szczególności organ nie ustalił czy na terenie załadowcy znajdowała się waga pozwalająca na zważenie pojazdu przed i po załadunku, a także czy załadowca poinformował kierowcę o tym fakcie oraz umożliwił mu skorzystanie z niej przed rozpoczęciem transportu. Bez jednoznacznego rozstrzygnięcia tych kwestii Organ nie miał postaw do jednoznacznego stwierdzenia istnienia bezpośredniego wpływu lub zgody załadowcy na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu. Jeżeli załadowca na swoim terenie udostępnił przewoźnikowi wagę umożliwiającą sprawdzenie pojazdu przed jego wyjechaniem na drogę, obowiązkiem kierowcy było skorzystanie z możliwości sprawdzenia normatywności pojazdu.
Zdaniem Skarżącego, w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż to podmiot wykonujący przejazd, będący przecież profesjonalistą trudniącym się przewozem rzeczy, był zobowiązany do dochowania należytej staranności. Kierowca wiedząc o możliwości zważenia pojazdu na terenie załadowcy, świadomie z tej możliwości zrezygnował. Tymczasem załadowca nie miał możliwości stosowania przymusu wobec kierowcy przez wstrzymanie transportu.
Skarżący podkreślił, że w przedmiotowej sprawie z treści zeznań kierowcy wykonującego transport wynikało, że: "Moja rola przy załadunku polegała na podstawieniu auta we wskazanym miejscu". Powyższe oznacza, zdaniem Skarżącego, że kierowca nie był w żaden sposób zainteresowany możliwością zważenia pojazdu przed rozpoczęciem transportu. Oparcie się w tym zakresie przez Organ wyłącznie na treści protokołu kontroli i zawartych w nim oświadczeniach kierowcy jest niewystarczające dla prawidłowego ustalenia przesłanek odpowiedzialności załadowcy.
Skarżący dodał, że kupujący wiedział dokładnie jaki jest tonaż maszyny jaką zakupił, zapoznał się z dokumentami dotyczącymi sprzedawanego przedmiotu i to nie w gestii sprzedającego, a w tym przypadku Skarżącego, było dokonywanie kontroli związanej z faktem, czy samochód do transportu posiada odpowiednie parametry do przewiezienia maszyny. Obowiązkiem Skarżącego było jedynie wydanie maszyny po otrzymaniu zapłaty. Zdaniem Skarżącego, powyższe pozwala uznać, że skoro kupujący zamówił tego rodzaju transport, uznając, że będzie odpowiadał przepisom P.r.d., jak również kierowca, któremu kupujący transport zamówionego towaru zlecił, uznał, bez uprzedniego zważenia pojazdu na terenie zakładu, że nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych norm wagowych, to brak jest podstaw do przypisania Skarżącemu winy w zaistniałym naruszeniu prawa.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego czynności ładunkowe – załadowcy. Odpowiedzialność załadowcy wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 P.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a P.r.d., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Wyjaśnienia wymaga, że załadowca ponosi odpowiedzialność niezależną od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Nie ponosi jednak odpowiedzialności za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego lecz, na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., za czynności ładunkowe związane z przejazdem po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Należy zauważyć, że w świetle brzmienia art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 P.r.d., ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, ponadto ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.
W niniejszej sprawie stwierdzono że:
1) rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wynosiła 54,9 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) – co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 14,91 (tj. o 37,25 %),
2) nacisk na grupie dwóch osi składowych ciągnika samochodowego, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową wynosił 21,25 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy o 2,25 t (tj. o 11,84 %),
3) nacisk grupy 3 osi nienapędowych naczepy wynosił 24,95 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy o 0,95 t (tj. o 3,96 %),
4) wysokość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 4,17 m (bez korekty 1 %) - co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy o 0,17 m (tj. o 4,25 %),
5) długość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 18,5 m (bez korekty 1 %) - co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy o 2,0 m (tj. o 12,12 %),
6) szerokość pojazdu członowego z ładunkiem wynosiła 3,50 m (bez korekty 1 %) - co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej normy o 0,95 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 37,25 %).
Jak wynika bowiem z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia technicznego, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton (wyjątki wymienione w tym przepisie nie mają zastosowania w niniejszej sprawie).
Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c) rozporządzenia technicznego, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d <1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi składowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony.
Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia technicznego, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 < d < 1,40) - 24 tony.
Ponadto zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia technicznego, dopuszczalna wysokość pojazdu z zastrzeżeniem ust. 12 nie może przekraczać 4 m.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia technicznego, długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16.
Jak wynika zaś z § 2 ust. 2 rozporządzenia technicznego, szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13 i 13a, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m.
Wyjaśnienia wymaga, że organy słusznie uznały, że w sprawie nie mogło znaleźć zastosowania posiadane przez przewoźnika zezwolenie kategorii IV ponieważ jak wynika z załącznika nr 1 do P.r.d., zezwolenie tej kategorii nie dopuszcza przekroczenia przez pojazd dopuszczalnych nacisków osi, które w niniejszej sprawie zostały przekroczone przez sporny pojazd członowy. Jak wynika natomiast z art. 64ea P.r.d., w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.
Podkreślenia wymaga również, że zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego czynności ładunkowe znacznie różni się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd. Podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Podmioty wykonujące czynności ładunkowe ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Pojęcie winy odnosi się do sfery zjawisk psychicznych, jako stosunku psychicznego sprawcy do dokonanego czynu. Oznacza to, że odpowiedzialność podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym uzależniona jest od posiadania przez niego świadomości, że przewoźnik naruszy obowiązki lub warunki związane z wykonywanym przez niego przejazdem, a mimo to temu nie przeszkodził ("godził się"), lub wręcz do tego się przyczynił ("miał wpływ"). Użycie przez ustawodawcę nieostrego kryterium "miał wpływ lub godził się" przy jednoczesnym braku wskazania konkretnych, oczekiwanych przez niego zachowań, powoduje, że na pewno sankcją za przejazd pojazdem nienormatywnym, objęte jest zachowanie mające znamiona zamiaru bezpośredniego wyrażającego się w chęci naruszenia norm prawnych, jak również prawdopodobnie w znacznej części przypadków – zachowanie o znamionach zamiaru ewentualnego wyrażające się w przewidywaniu możliwości czy wręcz konieczności przekroczenia norm prawnych i godzeniu się na to. Natomiast w odniesieniu do winy nieumyślnej możliwość zastosowania przedmiotowej sankcji będzie uzależniona od konkretnych okoliczności faktycznych, różnych w każdym indywidualnym przypadku (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 155/12).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż Skarżący był załadowcą ładunku przewożonego zatrzymanym do kontroli pojazdem członowym – 6 osiowym, którym przewożony był ładunek niepodzielny (koparka).
Wysokość kary za brak zezwolenia kategorii V, wynika z art. 140ab ust. 1 pkt 3 P.r.d., zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.
Zezwolenie kategorii V wymagane jest w przypadku pojazdu nienormatywnego, (przewożącego ładunek niepodzielny), m.in. gdy naciski osi przekraczają wielkości dopuszczalne. Żadne natomiast zezwolenie innej kategorii nie przewiduje przekroczenia dopuszczalnego nacisku grupy osi.
Sąd stwierdza, że nie budzą wątpliwości w niniejszej sprawie ustalenia organów dotyczące przekroczenia przez sporny pojazd dopuszczalnych parametrów wagowych oraz wymiarowych – dopuszczalnej masy całkowitej wynoszącej 40 ton, dopuszczalnego nacisku na grupie dwóch osi składowych ciągnika samochodowego, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową wynoszącego 19 ton, dopuszczalnego nacisk grupy 3 osi nienapędowych wynoszącego 24 tony, dopuszczalnej wysokość pojazdu członowego z ładunkiem wynoszącej 4 m, dopuszczalnej długość pojazdu członowego z ładunkiem wynoszącej 16,5 m, dopuszczalnej szerokość pojazdu wynoszącej 2,55 m.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego Skarżący nie wykazał, aby nie godził się lub nie miał wpływu na stwierdzoną w niniejszej sprawie nienormatywność pojazdu. Organ prawidłowo wskazał na zeznania kierowcy złożone w charakterze świadka podczas kontroli drogowej 2 listopada 2023 r., z których wynika, że załadowany pojazd nie został zważony przed załadunkiem koparki, jak i po załadunku. Organ słusznie uznał, że słowa kierowcy, że jego rola przy załadunku polegała na podstawieniu auta we wskazanym miejscu – nie oznaczają, że kierowca nie był zainteresowany możliwością zważenia pojazdu przed rozpoczęciem transportu. Słowa te oznaczają, że kierowca nie brał udziału w załadunku koparki, w żadnym razie nie oznaczają one odmowy zważenia pojazdu. Świadczy o tym kolejne zdanie wyjaśnień kierowcy, z którego wynika, że kierowca nie wjeżdżał koparką na naczepę, wykonywała to osoba z firmy, gdzie nastąpił załadunek. Kierowca nie zeznał, że został poinstruowany przez załadowcę o możliwości zważenia pojazdu, Skarżący natomiast na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie wykazał, że w miejscu, w którym dokonał załadunku koparki na sporny pojazd członowy udostępnił również wagę do zważenia załadowanego pojazdu. Skarżący nie wskazał również, że podjął działania, aby kierowca skorzystał z tej wagi przed wyjazdem na drogę publiczną. Dlatego zdaniem Sądu, Skarżący nie wykazał, że nie godził się lub nie miał wpływu na stwierdzoną w niniejszej sprawie nienormatywność pojazdu.
Sąd uznał w związku z tym, że niezasadne są zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania w tym art. 7, art. 8, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie ustaleń faktycznych dotyczących parametrów spornego pojazdu, jak również samej odpowiedzialności Skarżącego za nienormatywność spornego pojazdu. Organy opierając się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym dokonały jego merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w tych przepisach. Organy podjęły zatem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Organy również dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i podnoszonej przez Skarżącego argumentacji uznając, że Skarżący dokonał załadunku pojazdu skutkującego jego nienormatywnością, za którą ponosił odpowiedzialność (art. 80 K.p.a.). Organy ustaliły okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz uzasadniły powody nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej dokładnie wyjaśniając przepisy prawa, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji spełniających wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji nie można uznać, że działanie organu naruszyło wynikającą z art. 8 K.p.a., zasadę zaufania. Skarżący nie wyjaśnił na czym miało polegać naruszenie przez organ art. 76 § 1 K.p.a.
Sąd stwierdza ponadto, że w świetle wyjaśnień kierowcy złożonych w toku postępowania administracyjnego oraz wyjaśnień Skarżącego składanych w postępowaniu administracyjnym oraz zawartych w skardze, a omówionych powyżej, Skarżący spełnił przesłanki nałożenia na załadowcę kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d., godząc się i mając wpływ na nienormatywność spornego pojazdu. Mając zatem to na względzie, za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 140aa ust. 3 pkt 2 P.r.d.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organ art. 140aa ust. 4 pkt 1 P.r.d., ponieważ przepis ten ma zastosowanie, jak wynika z jego treści, nie do załadowcy lecz do podmiotu wykonującego przejazd.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził również uchybień w zakresie stosowania przez organy przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.