VI SA/WA 421/04

VI SA/Wa 421/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia (spr.) WSA Protokolant: Andrzej Siwek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. [...] Wojewódzki Inspek-tor Transportu Drogowego w [...] nałożył na E. D. prowadzą-cą działalność gospodarczą pod firmą B. w Z. karę pieniężną w łącznej wysokości 4.500 zł za zmniejszenie przez kierującą pojazdem [...] dwuosobową załogę kierowców dziennego czasu odpoczynku (4.000 zł) i brak opłaty za przejazd po drogach krajowych (500 zł).
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2003 r., okazało się, że w kabinie kierowcy zainstalowano urządzenie samoczynnie rejestrujące prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju przeznaczone dla pojedyńczej załogi, natomiast kontrolowany pojazd poruszał się z podwójną załogą w osobach R.B. i M.S. Kierujący po około 4-4,5 godzinie jazdy zmieniali się za kierownicą, jednocześnie wymieniając wykresówki w tachografie. Na podstawie tych wykresówek ustalono, że kierowcy ci jechali razem w dniach [...],[...],[...]lipca 2003 r. i[...]sierpnia 2003 r., co spowodowało zmniejszenie czasu dziennego odpo-czynku w dniach [...] i[...] lipca o 3,50 godziny przy przyjęciu 9 godzin odpoczynku w 24-godzinnym okresie . Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano przepisy art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt. 6 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transpor-cie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późniejszymi zmianami), art.6 ust. 3, 4, 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 oraz z 2002 r. Nr 155, poz. 1286).
Odwołanie od tej decyzji złożyła E. D. zarzucając naruszenie art.6, 7, 10, 11 kpa oraz art.107 § 1 kpa i wnosząc o stwierdzenie nieważności de-cyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt. 4 kpa. Zdaniem skarżącej decyzja z dnia [...] sier-pnia 2003 r. zawiera wiele braków formalnych w szczególności brak oznaczenia strony oraz brak należytego uzasadnienia. Skarżąca poinformowała jednocześnie, iż żaden z kierujących pojazdem nie był jej pracownikiem ani przedstawicielem w związku z czym nie może ponosić odpowiedzialności za jego działania bądź zanie-chania.M. S. jest przedsiębiorcą wpisanym do ewidencji działalno-ści gospodarczej i zawarł w dniu [...] sierpnia 2003 r. umowę o współpracy z firmą P., w ramach której wykonywał transport drogowy. Natomiast drugi kie-rowca R.B. był prawdopodobnie pracownikiem M S.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Generalny Inspektor Transportu Drogo-wego działając w oparciu o przepisy art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2 , art. 92 ust. 1 pkt. 2 cytowanej wyżej ustawy o transpocie drogowym oraz art.6 ust. , 4, 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców oraz lp.1.4, lp.1.11.1 załączni- ka do ustawy o transporcie drogowym uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 4.500 zł i nałożył karę pieniężną w wysokości 3.250 zł.
W uzasadnieniu decyzji powołano się na treść umowy o współpracy, z której wynika, że usługa kierowania pojazdem była wykonywana przez M.S. na rzecz skarżącej. W tej sytuacji zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia o czasie pracy kierowców przepisy tej ustawy mają również zasto-sowanie do innych kierowców wykonujących przewozy drogowe.
Zmniejszenia kary pieniężnej dokonano na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., Nr 149, poz. 1454) w związku z lp.1.11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego karze podlega skrócenie dzienne-go czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne o czas do jednej godziny - 50 zł i za każdą następną rozpoczętą godzinę - 50 zł. Natomiast kara za brak opłaty została zmniejszona do 3.000 zł.
W obszernej skardze do Sądu E. D., wnosząc o uchylenie decyzji jako skierowanej do osoby nie będącej stroną w sprawie i wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa ( art.156 § 1 pkt.2 i 4 kpa), zarzuca ob-razę przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9, 10, 11 kpa poprzez nie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instan-cji oraz art. 29 kpa polegające na skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną tego postępowania a także obrazę art.107 § 1 kpa przez wadliwe uzasadnie-nie decyzji. Ponadto zarzuca błędną wykładnię art.4 i art. 92 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie, że wykonującym transport drogowy była skarżąca.
Skarżąca stoi na stanowisku, że przewoźnikiem był przedsiębiorca M.S., wykonujący działalność gospodarczą, zgodnie z pkt. 4.1 wpisu do ewidencji, zaś zawarta pomiędzy nim a skarżącą umowa miała charakter umowy przewozu, przy czym M.S. działał jako przewoźnik zastępczy. Wyko-nywał on przewóz towarów na własne ryzyko, zaś za wykonaną usługę wystawił fakturę Vat i otrzymał wynagrodzenie. Skarżąca wyraża też pogląd, że w świetle przepisów ustawy o transporcie drogowym podmiotem odpowiedzialnym jest ten, kto wykonuje czynność przewozu, a więc przejeżdża z towarem z miejsca do miej-sca, a nie ten kto ten przejazd zleca.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego pod-trzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Podkreślił, że treść przedstawionej umowy o współpracy wskazuje, że przewóz wykonywany był przez skarżącą, zaś kierowcy świadczyli usługę kierowania po-jazdem. W umowie tej zastrzeżono dla skarżącej wszelkie czynności właściwe
dla przewoźnika czyli wyposażenie kierowcy w kartę opłaty drogowej, zezwolenia zagraniczne, druki CMR, tarcze tachografu. Natomiast treść wpisu do ewidencji działalności gospodarczej M.S. nie obejmuje wykonywania trans-portu drogowego lecz "usługi transportowe wykonywane obcymi środkami trans-portu" a ponadto wykonujący transport drogowy w rozumieniu ustawy o transpor-cie drogowym powinien posiadać licencję stosownie do art. 5 tej ustawy. Potwier-dzeniem zasadności zajętego stanowiska jest, zdaniem Głównego Inpektora, treść art. 15 ust. 1 pkt. 2 lit. e) , który przewiduje obligatoryjne cofnięcie licencji w razie rażącego naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co naste-puje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wy-miar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem material-nym i procesowym.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnio-skami skargi i powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę pod tym kątem Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska skarżącej w kwestii wyłą-czenia jej odpowiedzialności jako przedsiębiorcy wykonującego transport drogo-wy.
Przepis art. 4 pkt. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji stanowił, że przewoźni-kiem drogowym jest przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności go-spodarczej w zakresie transportu drogowego zaś przepis art. 92 ust. 1 ustawy mó-wił, iż podlega karze pieniężnej ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne. Natomiast z definicji krajowego transportu drogowego, zawar-tej w art. 4 pkt. 1 ustawy wynika, że jest to podejmowanie i wykonywanie działal-ności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodo-wymi zarejestrowanymi w kraju.
W sprawie niniejszej skarżąca legitymuje się zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie jako przedmiot tej działalności figurują usługi transportowe towarowo-drogowe zaś wpis M.S. obejmuje
usługi o charakterze transportowym wykonywane obcymi środkami transportu.
Z kolei w dacie kontroli obowiązywały przepisy art. 93 ust. 1 i ust.4 ustawy o transporcie drogowym stanowiące, iż uprawnieni do kontroli mają prawo nałożyć na kontrolowanego karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej (ust.1) i do-puszcza się uiszczenie kary pieniężnej przez krajowego przedsiębiorcę w terminie 21 dni od dnia nałożenia kary.
Zmiana ustawy o transporcie drogowym dokonana cytowaną wyżej ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych, która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r. ustaw doprecyzowała przepis art. 93 ust.1 wprowadzając w miejsce sformułowania "kontrolowany" poję-cie przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcy wykonują-cego przewozy na potrzeby własne.
Jednocześnie przepis art. 87 ust.3 ustawy nakładał na przedsiębiorcę odpo-wiedzialność za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane do-kumenty.
Treść zawartej przez skarżącą z M.S. umowy o współpracy z dnia [...] sierpnia 2003 r. prowadzi do wniosku, że umowa ta dotyczyła świadczenia usługi kierowania pojazdami (§ 2 i 3 umowy). Wbrew argumentom zawartym w skardze i mimo treści wpisu do ewidencji nie można tej umowy interpretować jako umowy przewozu i uznać, że wykonawca (M.S.) był przewoźnikiem zastępczym bowiem obowiązki wykonawcy, określone w tej umowie, stanowiły typowe obowiązki kierowcy niezbędne do fizycznego wykonania czynności prze-wiezienia określonego towaru z miejsca na miejsce (§ 4, § 15-19, § 22 umowy).
Analizując zatem cytowane wyżej przepisy w świetle zawartej umowy trud-no zaakceptować pogląd skarżącej aby w zaistniałej sytuacji przedsiębiorcą podle-gającym karze pieniężnej w ramach ustawy o transporcie drogowym był M.S. Cytowane przepisy tej ustawy uzupełniają się nawzajem i w ża-den sposób nie upoważniają do twierdzenia, że podmiotem wykonującym transport drogowy i podlegającym w związku z tym karze pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym jest kierowca pojazdu.
Uwagi te odnoszą się w równym stopniu do drugiego kontrolowanego kie-rowcy R. B.
Dodatkowo wskazać trzeba, że art. 5 ustawy wymaga od przedsiębiorcy wy-konującego transport drogowy uzyskania licencji, co słusznie podkreślono w od-powiedzi na skargę.
W tej sytuacji przedsiębiorcą wykonującym transport drogowy i podlegają-cym obciążeniu karą pieniężną za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o cza-sie prawy kierowców była skarżąca czyli zaskarżona decyzja z tego punktu widze-nia jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa materialnego. Nie ma też zna-czenia fakt, iż obaj kierujący pojazdem nie byli zatrudnieni przez skarżącą w ra-
mach stosunku pracy skoro, wykonując przewóz na podstawie umowy cywilnej, zaliczają się do kategorii innych kierowców wykonujących przewozy drogowe w rozumieniu art.1 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z dnia 25 października 2001 r Nr 123 poz.1354 z późn. zm.).
Natomiast, w ocenie Sądu, opisane w skardze naruszenia przepisów postę-powania nie miały miejsca bowiem kara została nałożona na konkretną osobę, któ-rą wskazano w decyzji z imienia i nazwiska, zaś skarżącej umożliwiono pełny udział w postępowaniu odwoławczym.
Kolejny zarzut, dotyczący braków uzasadnienia decyzji również nie zasługu-ję na uwzględnienie. Obie decyzje posiadają niezbędne elementy wymienione w
art. 107 § 1 kpa w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne. Dowodem na ujawnione uchybienia w zakresie czasy pracy kierowców jest protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2003 r. oraz sporządzone kserokopie wykresówek.
Ponadto wskazać należy, że szczególny, przyśpieszony tryb postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących kontroli pojazdów przez inspektorów i wymierzania kar pieniężnych, wynikający z przepisów ustawy o transporcie dro-gowym nie wymaga wszczęcia postępowania w trybie art.61 kpa. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 maja 2002 r. w sprawie warunków wykonywania kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu dro-gowego i przewozu na potrzeby własne oraz dokumentów stosowanych przez uprawnionych do kontroli, a także wzorców tych dokumentów ( Dz. U. z dnia 29 lipca 2002 r. Nr 102, poz.1025 z późn. zm.) jeżeli kontrolujący podczas przepro-wadzania kontroli stwierdził nieprawidłowości uzasadniające nałożenie kary pie-niężnej, sporządza decyzję o nałożeniu kary pieniężnej i doręcza jej oryginał kon-trolowanemu (przedsiębiorcy), a jej kopię kierowcy.
Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchy-lenia.