VI SA/Wa 419/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-09
NSAinneWysokawsa
koncesjawydobyciepiasekprawo geologiczne i górniczeadministracja publicznainteres prawnypostępowanie administracyjnenieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Środowiska odmawiającą cofnięcia koncesji na wydobywanie piasków, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco interesu prawnego wnioskodawców.

Spółka W. wniosła skargę na decyzję Ministra Środowiska odmawiającą cofnięcia koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich, argumentując, że koncesjonariusz nie posiada praw do nieruchomości i nie rozpoczął wydobycia. Minister odmówił cofnięcia koncesji, uznając brak podstaw prawnych. Sąd uchylił decyzję Ministra, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wystarczającego wyjaśnienia kwestii interesu prawnego wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji.

Spółka W. Sp. j. z siedzibą w L. zaskarżyła decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą cofnięcia koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich. Wnioskodawcy argumentowali, że koncesjonariusz (T. Sp. z o.o.) nie posiadał praw do nieruchomości objętych złożami "U.1" i "U.2" ani prawa do informacji geologicznej, a także nie rozpoczął wydobycia. Minister Środowiska odmówił cofnięcia koncesji, powołując się na brak dowodów rażącego naruszenia warunków koncesji i przepisów prawa, a także na fakt, że T. Sp. z o.o. prowadzi działalność i może uzyskać prawa do gruntów w przyszłości. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji. Głównym zarzutem było niewystarczające wyjaśnienie kwestii interesu prawnego wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji. Sąd podkreślił, że posiadanie tytułu własności do części nieruchomości objętej koncesją może stanowić podstawę interesu prawnego, jednakże organ nie zbadał tego wystarczająco, a przedstawione dokumenty (akty notarialne sprzedaży na rzecz wspólników jako osób fizycznych) nie dowodziły jednoznacznie prawa własności Spółki Jawnej W. Sąd nakazał Ministrowi ponowne zbadanie tej kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, posiadanie tytułu własności do części nieruchomości, której dotyczy koncesja, uzasadnia przymiot strony w postępowaniu dotyczącym koncesji, w tym w postępowaniu o jej cofnięcie, ponieważ koncesja może ograniczać prawa właściciela.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, zgodnie z którym interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym może wynikać z prawa cywilnego, w tym prawa rzeczowego. Właściciel nieruchomości, na której wydobywana jest kopalina na podstawie koncesji udzielonej innemu podmiotowi, ma ograniczoną możliwość korzystania z nieruchomości i pobierania pożytków, co uzasadnia jego interes prawny w postępowaniu o cofnięcie koncesji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.s.d.g. art. 58

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej

Podstawa do cofnięcia koncesji w przypadku rażącego naruszenia warunków lub innych przepisów prawa.

p.g.g. art. 27a

Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze

Regulacja dotycząca cofnięcia koncesji po zmianach prawnych w 2005 r.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

p.g.g. art. 47

Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze

Dotyczy prawa do informacji geologicznej.

p.g.g. art. 88

Ustawa - Prawo geologiczne i górnicze

Możliwość uzyskania praw do nieruchomości.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego i jej interesu prawnego.

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie zbadał wystarczająco interesu prawnego wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji. Organ nie przedstawił wystarczających dowodów na prawo własności wnioskodawców do gruntów objętych koncesją. Uzasadnienie decyzji organu było niewystarczające w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia.

Odrzucone argumenty

Argumenty Ministra Środowiska dotyczące braku podstaw do cofnięcia koncesji na podstawie art. 58 u.s.d.g. i art. 27a p.g.g. (nie zostały merytorycznie rozpatrzone przez sąd z uwagi na uchylenie decyzji z przyczyn proceduralnych).

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Chodzi więc nie o interes faktyczny, ile o interes, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu /interes prawny/.

Skład orzekający

Ewa Frąckiewicz

przewodniczący

Ewa Marcinkowska

sprawozdawca

Zbigniew Rudnicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie znaczenia interesu prawnego strony w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście praw rzeczowych i ich wpływu na możliwość kwestionowania decyzji administracyjnych dotyczących np. koncesji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z koncesjami na wydobycie kopalin i prawami do nieruchomości, ale ogólne zasady dotyczące interesu prawnego są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne udokumentowanie swoich praw.

Czy posiadasz prawo do ziemi? To może dać Ci prawo do kwestionowania koncesji na jej wydobycie!

Dane finansowe

WPS: 1255 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 419/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący/
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant apl. prok. Magdalena Morys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. Sp. j. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2005 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz W. Sp. j. z siedzibą w L. kwotę 1255 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W. Spółka Jawna z siedzibą w L. wniosła skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy cofnięcia koncesji udzielonej T. Spółka z o.o. z siedzibą S. na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich w części dotyczącej złóż "U.1" i "U.2".
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r. udzielił T. Spółka z o.o. z siedzibą w S. koncesji na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich ze złóż: "B.1", "B.2", "B.3", "U.1" i "U.2", objętych obszarem górniczym "S.", położonych na terenie powiatów [...] i [...], w województwie [...].
Pismem z dnia [...] listopada 2002 r. W. Spółka Jawna z siedzibą w L. (aktualnie W. Spółka Jawna) oraz K. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wystąpiły o stwierdzenie nieważności tej decyzji koncesyjnej, ograniczając następnie wniosek do części decyzji dotyczącej złóż "U.1" i "U.2". Alternatywnie, w piśmie z dnia [...] lutego 2003 r. wnioskodawcy zgłosili wniosek o cofnięcie koncesji lub stwierdzenie jej wygaśnięcia.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że:
w dacie uzyskania koncesji Nr [...] jej adresat nie miał żadnych praw do nieruchomości objętych złożami "U.1" i "U.2" ani prawa do informacji geologicznej dotyczącej tych złóż,
w wyniku umowy zawartej w dniu [...] grudnia 2002 r. z Ministrem Skarbu Państwa nabyli prawo do informacji geologicznej złóż "U.1" i "U.2" (art. 47 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.- Prawo geologiczne i górnicze, Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.),
decyzja w chwili jej podjęcia była niewykonalna,
Spółki W. i K. oraz ich wspólnicy są właścicielami bądź dzierżawcami większości nieruchomości gruntowych, w granicach których znajduje się złoże "U.2" i części nieruchomości gruntowych złoża "U.1",
koncesja nie wskazuje terminu rozpoczęcia objętej nią działalności,
adresat koncesji nie podjął działań w celu uzyskania prawa do gruntów w obrębie wspomnianych złóż, nie wydobywa znajdujących się tam kopalin, co w rezultacie blokuje możliwość uzyskania koncesji innym podmiotom, zwłaszcza zaś wnioskodawcom.
Minister Środowiska rozpoznając wniosek o cofnięcie koncesji decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. odmówił cofnięcia koncesji we wskazanej przez wnioskodawców części.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że interes prawny wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji znajduje swe uzasadnienie w prawach do nieruchomości gruntowej przysługujących w stosunku do nieruchomości znajdujących się w granicach objętych wnioskiem.
Odnosząc się natomiast merytorycznie do wniosku stwierdził, że argumenty podniesione prze wnioskodawców nie uzasadniają w świetle art. 58 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej cofnięcia koncesji.
Brak bowiem dowodów świadczących o tym, że T. Sp. z o.o. rażąco narusza warunki określone w koncesji lub inne warunki wykonywania koncesjonowanej działalności gospodarczej, określone przepisami prawa.
Nietrafny jest też zarzut o naruszaniu przez przedsiębiorcę warunków koncesji w zakresie nie rozpoczęcia działalności objętej koncesją w jej części dotyczącej złóż "U.1" i "U.2". T. Sp. z o.o. prowadzi bowiem działalność od daty uzyskania koncesji i nigdy jej nie zaprzestała. Wiadomym jest natomiast, że w odniesieniu do obszaru górniczego o znacznej powierzchni nie jest możliwe jednoczesne prowadzenie eksploatacji na całej jego powierzchni, zważywszy zwłaszcza, że koncesja udzielona została do 2014 r. Ponadto w okresie jej ważności T. Sp. z o.o. może uzyskać prawa do nieruchomości gruntowych w granicach opisanych powyżej złóż, choćby na podstawie art. 88 Prawa geologicznego i górniczego.
T. Sp. z o. o. nie była też nigdy wzywana do usunięcia stanu faktycznego lub prawnego niezgodnego z warunkami określonymi w koncesji lub przepisami regulującymi działalność gospodarczą.
W. Spółka Jawna z siedzibą w L. wystąpiła do Ministra Środowiska z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
We wniosku tym ponownie podkreślono, że adresat koncesji nie posiada praw do terenu, na którym ma być prowadzona działalność objęta koncesją oraz do chwili obecnej nie rozpoczął eksploatacji na tym złożu. Zarzucono też, że organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji dlaczego T. pomimo, że nie uzyskała praw do nieruchomości gruntowych położonych na terenie złoża U. oraz pomimo, że do tej chwili nie rozpoczęła eksploatacji na tym złożu, nie narusza żadnych warunków określonych przepisami prawa. Podkreślono przy tym, że grunty położone na złożu U. stanowią własność Skarbu Państwa - Lasów Państwowych i obecnie nie istnieje żaden akt bądź umowa, z której wynikałoby, iż T. posiada tytuł prawny do gruntu. Utrzymywanie takiego stanu rzeczy nie tylko nie leży w interesie Skarbu Państwa, ale również pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym, w tym z interesem samorządu lokalnego w obszarze którego znajduje się złoże, a Wójt Gminy S. występując z wnioskiem o zmianę tej koncesji uzasadnił go właśnie interesem samorządu lokalnego. Podnoszony przez Ministra fakt, iż T. może w trybie art. 88 ustawy Prawo geologiczne i górnicze uzyskać prawa do gruntów nie może natomiast stanowić wystarczającego wyjaśnienia stanowiska organu skoro nie przedstawiono w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek dowodów na okoliczność, iż koncesjonariusz wystąpił w tym trybie z wnioskiem o ograniczenie prawa własności. Ponadto wątpliwym jest by przepis art. 88 ustawy Prawo geologiczne i górnicze mógł mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie skoro własność gruntów na złożu U. przysługuje Skarbowi Państwa – Lasom Państwowym. Zarzucono też, że Minister Środowiska rozpoznając tę sprawę nie wziął pod uwagę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jaki zapadł w dniu 12 maja 2005r. w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji koncesyjnej.
Minister Środowiska, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. o odmowie cofnięcia koncesji.
W uzasadnieniu decyzji ponownie stwierdził, że zarówno brak praw T. Spółka z o.o. do nieruchomości gruntowych na terenie złóż "U.1" i "U.2", jak również nie rozpoczęcie wydobywania kopaliny z tych złóż nie mogą stanowić przesłanki do cofnięcia koncesji Nr [...] na podstawie art. 58 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazał na to, że z dniem 1lipca 2005 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, gdyż ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze oraz ustawy o odpadach (Dz. U. Nr 90, poz. 758) wprowadzony został do ustawy Prawo geologiczne i górnicze art. 27a zawierający regulację dotyczącą cofnięcia koncesji. Zgodnie z tymi zmianami w przypadku, gdy przedsiębiorca narusza przepisy ustawy, w szczególności w zakresie ochrony środowiska, racjonalnej gospodarki zasobami złóż kopalin, lub nie wypełnia warunków koncesji, w tym nie podejmuje działalności lub trwale jej zaprzestaje, organ koncesyjny wzywa go do niezwłocznego zaprzestania naruszeń. Jeżeli przedsiębiorca mimo wezwania nadal narusza przepisy ustawy lub nie wypełnia warunków koncesji, organ koncesyjny może cofnąć koncesję albo ograniczyć jej zakres bez odszkodowania.
Bezwzględnym warunkiem cofnięcia koncesji jest więc poprzedzające wezwanie adresata koncesji do zaniechania naruszeń prawa i warunków określonych w decyzji koncesyjnej. W niniejszej sprawie brak natomiast dowodów świadczących o tym, że T. Sp. z o.o. narusza warunki określone w koncesji lub inne warunki określone przepisami prawa. T. Spółka z o.o. prowadzi bowiem działalność od daty uzyskania koncesji i nigdy jej nie zaprzestała, a w przypadku obszaru górniczego o znacznej powierzchni nie jest możliwe prowadzenie eksploatacji na całym jego obszarze. Działanie takie jest zgodne z zasadami racjonalnej gospodarki złożem, do czego obligują przepisy Prawa geologicznego i górniczego oraz aktów wykonawczych do tej ustawy. Ponadto organ wskazał, że w 2005 r. T. Spółka z o.o. rozpoczęła wydobywanie kopaliny ze złoża "U.1", czego dowodem jest wniesienie opłaty eksploatacyjnej za III kwartał 2005 r., z tytułu wydobycia piasków szklarskich z tego złoża. Za nietrafny organ uznał również zarzut, że decyzja koncesyjna pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym i interesem samorządu lokalnego, w obszarze którego znajdują się złoża "U.1" i "U.2". Wnioskodawca nie określił bowiem na czym ten interes społeczny polega i nie wykazał w jaki sposób decyzja koncesyjna narusza ten interes. O interesie społecznym i słusznym interesie samorządu lokalnego nie może natomiast przesądzać pismo Wójta Gminy S. o cofnięciu pozytywnej opinii dla T. dotyczącej koncesji Nr [...] i postępowania wszczęte z wniosku Wójta Gminy S. o zmianę tej koncesji.
Minister Środowiska podkreślił przy tym, że W. i K. posiadają w rejonie spornych złóż koncesje na wydobywanie piaskowców kwarcowych do produkcji piasków szklarskich i formierskich ze złoża "P." oraz na wydobywanie piasków formierskich ze złoża "G.". Nie sposób jednak zakładać, że działalność prowadzona na terenie tego samego województwa przez różnych (potencjalnie konkurujących ze sobą) przedsiębiorców w zakresie wydobywania piasków szklarskich i formierskich mogłaby naruszać interes społeczny.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. Spółka Jawna z siedzibą w L. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi:
1. naruszenie art. 58 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – poprzez dowolne przyjęcie, że T. Sp. z o.o. nie narusza warunków określonych w koncesji,
2. naruszenie art. 27a ustawy Prawo geologiczne i górnicze – poprzez dowolne przyjęcie, że wniesienie opłaty eksploatacyjnej jest równoznaczne z podjęciem działalności gospodarczej,
3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewystarczające uzasadnienie, iż brak jest podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przepisu art. 58 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz, że decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r. nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym i interesem samorządu lokalnego,
4. naruszenie art. 80 k.p.a. – poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że cofnięcie przez Wójta Gminy S. pozytywnej opinii dla T. Sp. z o.o. w sprawie koncesji nr [...] nie jest wyrazem interesu społecznego w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Minister Środowiska nie wskazał żadnych konkretnych działań ze strony T., które świadczyłyby o rzeczywistym podjęciu działalności na podstawie uprawnień do gruntów położonych na złożu oraz nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na ustaleniu faktu wniesienia opłaty eksploatacyjnej. Organ nie wyjaśnił też w uzasadnieniu swojej decyzji, dlaczego T. pomimo, że nie uzyskała praw do nieruchomości gruntowych położonych na terenie złoża U. oraz pomimo, że do tej chwili nie rozpoczęła eksploatacji na tym złożu, nie narusza żadnych warunków określonych przepisami prawa. Podkreślono też ponownie, że grunty położone na złożu U. stanowią własność Skarbu Państwa - Lasów Państwowych i obecnie nie istnieje żaden akt bądź umowa, z której wynikałoby, iż T. posiada tytuł prawny do gruntu.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej zarzucając, że nie jest ona oświadczeniem woli Spółki W., gdyż została podpisana tylko przez jednego wspólnika, który w tym zakresie nie był uprawniony do samodzielnej reprezentacji Spółki. Odnosząc się natomiast merytorycznie do skargi wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania T. Spółka z o.o. z siedzibą w S. w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2006 r. wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Środowiska i umorzenie postępowania z uwagi na brak interesu prawnego po stronie W. Spółka Jawna z siedzibą w L. do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji. Wskazano przy tym na to, że Spółka W. nie posiada prawa do gruntów w obrębie terenu koncesyjnego, prawo do części tych gruntów posiadają tylko osoby fizyczne powiązane z tą Spółką, a nawet gdyby wnioskodawca wykazał w sposób prawidłowy, że przysługuje mu prawo do gruntów w obrębie terenu i obszaru górniczego to i tak koncesja nie narusza praw własności gruntowej, a więc wnioskodawca nie miał interesu prawnego aby wystąpić z wnioskiem o cofniecie koncesji. Alternatywnie uczestnik postępowania wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewłaściwej reprezentacji strony skarżącej, gdyż skarga została podpisana tylko przez jednego wspólnika, który w tym zakresie nie był uprawniony do samodzielnej reprezentacji Spółki.
Odnosząc się natomiast merytorycznie do skargi uczestnik postępowania wniósł o jej oddalenie wskazując na brak przesłanek z art. 58 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz z art. 27a ustawy Prawo geologiczne i górnicze do cofnięcia koncesji.
Do pisma tego załączone zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem: kopia decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] września 2005 r. o wyłączeniu z produkcji na okres 20 lat gruntów leśnych o łącznej powierzchni 11,1024 ha z przeznaczeniem pod I etap eksploatacji piasków szklarskich i formierskich ze złoża "U.1" oraz kopia umowy dzierżawy z dnia [...] września 2005 r. zawarta pomiędzy Nadleśnictwem S. i T. Spółka z o.o. w S. dotycząca wydzierżawienia tych gruntów w celu eksploatacji piasków szklarskich i formierskich.
Na wezwanie Sądu W. Spółka Jawna z siedzibą w L. uzupełniła brak formalny skargi przesyłając w dniu [...] maja 2006 r. skargę podpisaną przez dwóch wspólników Spółki W. uprawnionych do reprezentacji Spółki na dzień wniesienia skargi.
Pełnomocnik skarżącej Spółki W. na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2006 r. złożył do akt potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie wypisów z rejestru gruntów na okoliczność wykazania prawa własności do gruntów objętych decyzją koncesyjną i związanego z tym interesu prawnego Spółki do wystąpienia z wnioskiem o cofniecie koncesji.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę przeprowadził dowód z akt administracyjnych załączonych przez Ministra Środowiska do sprawy sygn. akt VI SA/Wa 615/06 ze skargi W. Spółka Jawna z siedzibą w L. o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji koncesyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie, gdyż organ administracji rozpoznając sprawę dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez ten organ rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a art. 77 § 1 kpa nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Z kolei art. 107 kpa stanowi, iż decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W uzasadnieniu faktycznym organ administracji ma więc obowiązek ustosunkowania się do wszystkich okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Zasadniczym celem uzasadnienia prawnego jest natomiast wykazanie, że przyjęte w decyzji rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego logicznie procesu stosowania normy materialnej przy równoczesnym przestrzeganiu norm procesowych, skutkiem czego treść rozstrzygnięcia należy uznać za zgodną z prawem (Dawidowicz – Postępowanie Administracyjne, s. 103).
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzji nie odpowiada powyższym wymogom, gdyż organ administracji nie wskazał w uzasadnieniu tej decyzji jakie ustalenia faktyczne i prawne poczynił w kwestii posiadania przez wnioskodawców interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji w części dotyczącej złóż "U.1" i "U.2".
W. Spółka Jawna z siedzibą w L. oraz K. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wystąpiły z wnioskiem o cofnięcie koncesji udzielonej T. Spółka z o.o. z siedzibą S. na wydobywanie piasków szklarskich i formierskich w części dotyczącej złóż "U.1" i "U.2" uzasadniając swój interes prawny faktem posiadania tytułów prawnych do dysponowania gruntami znajdującymi się na obszarze tych złóż. Na potwierdzenie tego Spółka W. załączyła do akt administracyjnych sporządzony przez siebie wykaz gruntów będących w jego władaniu, kopie wypisów z rejestru gruntów oraz kopie aktów notarialnych-umów sprzedaży na podstawie, których wspólnicy Spółki W. (jako osoby fizyczne) nabyli własność części działek gruntu położonych na obszarze objętym decyzją koncesyjną.
Minister Środowiska na podstawie tego wniosku wszczął postępowanie w przedmiocie cofnięcia koncesji stwierdzając w uzasadnieniu swojej decyzji, że interes prawny wnioskodawców znajduje swe uzasadnienie w prawach do nieruchomości gruntowej przysługujących w stosunku do nieruchomości znajdujących się w granicach objętych wnioskiem. Jednocześnie Minister Środowiska odmówił cofnięcia koncesji z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 58 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz w art. 27a ustawy Prawo geologiczne i górnicze do cofnięcia koncesji.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Z unormowania tego wynika, że postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie wtedy, gdy z wnioskiem o jego wszczęcie zwróci się uprawniony podmiot lub gdy nastąpi to z inicjatywy samego organu administracji publicznej /wszczęcie z urzędu/.
W niniejszej sprawie skuteczność wniosku W. Spółka Jawna z siedzibą w L. oraz K. Spółka z o.o. z siedzibą w S. o wszczęcie postępowania uzależniona była więc od przesądzenia kwestii, co do posiadania przez te podmioty przymiotu strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie zaś z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi więc nie o interes faktyczny, ile o interes, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu /interes prawny/. Ponadto interes ten musi by interesem indywidualnym strony, a więc dotyczyć jej bezpośrednio. O tym więc, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony decydować będzie norma prawna, z której dla danego podmiotu będą wynikały określone prawa lub obowiązki. Chodzi przy tym o normę konkretną, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego podmiotu jako strony postępowania.
Wnioskodawcy w swoim wniosku nie sprecyzowali dokładnie z jakich tytułów prawnych do nieruchomości objętych terenem koncesyjnym wywodzą swój interes prawny oraz nie wskazali norm prawnych, z których wywodzą ten interes prawny.
Minister Środowiska w uzasadnieniu swojej decyzji także nie określił z jakich praw do nieruchomości objętych decyzją koncesyjną oraz z jakich norm prawnych wywiódł interes prawny wnioskodawców. W uzasadnieniu decyzji znalazło się na ten temat tylko jedno lakoniczne zdanie. Nie wiadomo więc, czy organ uznał, że interes prawny wnioskodawców ma swoje źródło w prawie własności, czy też w innych prawach do dysponowania nieruchomością np. w umowie dzierżawy.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego źródłem interesu prawnego, o którym mowa jest w art. 28 kpa, może być prawo cywilne, w szczególności prawo rzeczowe. Uzasadnia więc przymiot strony w postępowaniu dotyczącym koncesji na wydobywanie kopalin fakt posiadania tytułu własności do części nieruchomości, której dotyczy koncesja.
Koncesja udzielona innej osobie nie ogranicza wprawdzie uprawnienia właściciela do rozporządzania nieruchomością, ale inne uprawnienia związane z prawem własności, jak korzystanie z nieruchomości, a w szczególności pobieranie pożytków i innych dochodów zostają ograniczone lub wręcz wyłączone. Właściciel nie może bowiem w pełni realizować swoich uprawnień właścicielskich, w tym chociażby ubiegać się o koncesję na wydobywanie kopaliny, z uwagi na istnienie innej koncesji na jego gruncie. Samo istnienie koncesji na nieruchomości stanowi więc ograniczenie praw podmiotowych właściciela. Właściciel nieruchomości ma w związku z tym interes prawny także w postępowaniu o cofnięcie koncesji. (takie stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1733/05 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2006r. sygn. akt II GSK 100/06). Jak podkreślił przy tym Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku bez znaczenia jest jakie zamiary ma wnioskodawca po ewentualnym wzruszeniu decyzji koncesyjnej, a także czy sam spełnia wymagania, aby otrzymać koncesję.
W niniejszej sprawie Minister Środowiska nie wyjaśnił w sposób dostateczny kwestii interesu prawnego wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji. W aktach administracyjnych brak bowiem dokumentów, z których wynikałoby w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawcom przysługuje prawo własności do gruntów objętych terenem koncesyjnym. Według załączonych do akt administracyjnych kopii aktów notarialnych –umów sprzedaży nabywcami gruntów byli wspólnicy Spółki W. jako osoby fizyczne, a nie Spółka Jawna W. Nie przedstawiono jednocześnie żadnych dokumentów wskazujących na to, że wspólnicy ci przenieśli własność nabytych przez nich gruntów na rzecz Spółki W. Wypis z rejestru gruntów nie jest bowiem dokumentem, z którego można wywodzić prawo własności do nieruchomości.
Rozpoznając ponownie sprawę Minister Środowiska musi więc zbadać jeszcze raz, po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, kwestię interesu prawnego wnioskodawców do wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie koncesji. Jeżeli natomiast stwierdzi ponownie, że wnioskodawcy posiadają interes prawny do wystąpienia z takim wnioskiem musi uzasadnić swoje stanowisko w tym zakresie zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., a następnie rozpoznać merytorycznie wniosek w przedmiocie cofnięcia koncesji.
W świetle powyższych ustaleń rozważanie zarzutów podniesionych w skardze stało się zbędne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.152 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI