VI SA/Wa 417/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakładające kary pieniężne za naruszenie zakazu ruchu drogowego i brak wykresówek, uznając, że organy błędnie zastosowały nieobowiązujące przepisy i nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego.
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na spółkę P. Sp. z o.o. za przewóz towaru w niedzielę, mimo obowiązującego zakazu ruchu dla pojazdów o masie powyżej 12 ton, oraz za nieokazanie przez kierowców wymaganych wykresówek z tachografu. Spółka argumentowała, że zakaz ruchu nie obowiązywał w dacie kontroli ze względu na zmianę rozporządzenia, a brak wykresówek wynikał z innych obowiązków kierowców lub ich zatrudnienia. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały przepisy nieobowiązującego rozporządzenia oraz naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji nakładające na P. Sp. z o.o. kary pieniężne w łącznej wysokości 2700 zł. Pierwsza kara (500 zł) dotyczyła naruszenia zakazu ruchu drogowego w niedzielę dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton. Spółka podniosła, że w dniu kontroli (14 września 2003 r.) obowiązywało już nowe rozporządzenie, które nie zawierało takiego zakazu, a poprzednie rozporządzenie straciło moc. Sąd uznał ten argument za zasadny, wskazując, że organy błędnie zastosowały przepisy nieobowiązującego rozporządzenia z 30 maja 2000 r., zamiast uwzględnić nowsze rozporządzenie z 18 sierpnia 2003 r., które weszło w życie 1 października 2003 r. Sąd odwołał się do zasady stosowania ustawy łagodniejszej (lex mitior retro agit). Druga kara (2200 zł) dotyczyła nieokazania przez kierowców wykresówek z tachografu. Spółka twierdziła, że kierowcy nie mieli obowiązku okazywania wykresówek za dni, w których nie prowadzili pojazdu, a wymóg przedstawienia zaświadczenia o przyczynie braku wykresówek został wprowadzony dopiero od 28 września 2003 r. Sąd przyznał rację spółce, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.), nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego i nie przeprowadzając prawidłowego postępowania dowodowego, a także błędnie interpretując wymogi dotyczące wykresówek w dacie kontroli.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie podejmowania decyzji, a w przypadku zmiany przepisów na korzyść strony, stosuje się zasadę lex mitior retro agit.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji błędnie zastosował przepisy nieobowiązującego rozporządzenia z 2000 r. dotyczące zakazu ruchu pojazdów, podczas gdy w dacie wydania decyzji obowiązywało już nowsze rozporządzenie z 2003 r., które nie zawierało takiego zakazu. Zastosowanie nieobowiązujących przepisów stanowi naruszenie prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.t.d. art. 92 § 1 pkt 5
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenie przepisów o okresowych ograniczeniach ruchu pojazdów lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów.
u.t.d. art. 92 § 1 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców.
u.c.p.k. art. 15
Ustawa o czasie pracy kierowców
Obowiązek przedstawienia zapisów przyrządu kontrolnego lub zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu.
Pomocnicze
u.t.d. art. 93 § 1
Ustawa o transporcie drogowym
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej.
rozp. MTiGM art. 2 § pkt 4
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach
Zakaz ruchu pojazdów o dmc powyżej 12 ton w niedzielę od 7:00 do 22:00 w okresie od 1 września do 30 września.
rozp. MI
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach
Nowe rozporządzenie wprowadzające zmiany w zakresie zakazu ruchu.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
Dz.U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452 art. 8
Ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw
Stosowanie przepisów ustawy do postępowań wszczętych a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie.
Dz.U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452 art. 6 pkt 9
Ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw
Zmiana przepisu art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców.
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy łagodniejszej (lex mitior).
Argumenty
Skuteczne argumenty
W dacie wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywało już nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r., które nie zawierało zakazu ruchu pojazdów o dmc powyżej 12 ton w niedzielę w okresie od 1 września do 30 września, co oznaczało, że organ zastosował nieobowiązujące przepisy. Wymóg przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu został wprowadzony dopiero od 28 września 2003 r., a kontrola miała miejsce wcześniej, co wykluczało możliwość zarzucenia spółce niedopełnienia tego obowiązku. Organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie przeprowadzając prawidłowego postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argument organu odwoławczego, że art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. usprawiedliwiał zastosowanie przepisów obowiązujących w dniu kontroli, a nie w dniu orzekania. Argument organu odwoławczego, że kara powinna być nałożona na przedsiębiorcę, a nie na kierowcę (choć sąd nie kwestionował tej zasady, skupił się na błędach proceduralnych i materialnych).
Godne uwagi sformułowania
organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa zasadą postępowania administracyjnego jest orzekanie według stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania decyzji zasada lex mitior retro agit (ustawa łagodniejsza działa wstecz) działanie takie nosi znamiona poważnego uchybienia przepisów postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Jolanta Królikowska-Przewłoka
przewodniczący
Pamela Kuraś-Dębecka
członek
Piotr Borowiecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu ruchu drogowego w kontekście zmiany rozporządzeń oraz stosowania przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania, a także wymogów dotyczących dokumentowania czasu pracy kierowców i wykresówek z tachografu."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów i stanu prawnego z lat 2003-2004. Interpretacja zasady lex mitior w kontekście administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest stosowanie aktualnych przepisów prawa przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasady 'lex mitior' w prawie administracyjnym.
“Błąd organów administracji: kara nałożona na podstawie nieobowiązujących przepisów!”
Dane finansowe
WPS: 2700 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 417/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-01-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-04-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/ Pamela Kuraś-Dębecka Piotr Borowiecki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka, , Sędziowie : Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka, Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.), , Protokolant: Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r., sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej spółki P. Sp. z o.o. z siedzibą w T. kwotę 108 zł (sto osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez spółkę P.Sp. z o.o. z siedzibą w T. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we [...] z dnia [...] października 2003 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.700,- złotych – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2003 r. (niedziela), w miejscowości K., na drodze krajowej nr [...], około godz. 10:00, zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...] (dmc 15230 kg) wraz z naczepą o nr rej. [...] (dmc 34000 kg), będący w dyspozycji skarżącej spółki P. Sp. z o.o., w którym znajdowała się dwuosobowa załoga - p. J. K., który prowadził pojazd oraz p. M. Z., będący w stanie dyspozycyjności. Podczas kontroli kierowcy oświadczyli, że przewożą ładunek – części pralek o masie 11713 kg, który ma być dostarczony do N., przedkładając na dowód tego stosowne dokumenty przewozowe. Powołując się na dyspozycję § 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz.U. z 2000 r. Nr 50, poz. 598), ustanawiającego zakaz ruchu na drogach pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton w okresie od 1 września do dnia 30 września od godziny 7:00 do godziny 22:00 w niedzielę, inspektorzy WITD we [...] uznali, iż skontrolowany przewóz odbywał się w okresie obowiązywania w/w zakazu. Ponadto podczas przeprowadzonej kontroli pojazdu funkcjonariusze [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego we [...] stwierdzili, iż kierowcy nie okazali stosownych wykresówek, tj. – p. J. K. – nie okazał wykresówek za [...],[...],[...],[...] września 2003 r., zaś drugi kierowca – p. M. Z. – za okres [...],[...],[...],[...],[...] i [...] września 2003 r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym pojazd prowadził. Do protokołu kierowcy złożyli oświadczenia, z których wynikało, że p. J. K. w wymienionym okresie nie kierował pojazdem, zaś p. M. Z. nie okazał wykresówek, gdyż jest to jego pierwszy wyjazd od zatrudnienia w skarżącej spółce od dnia [...] września 2003 r. W protokole kontroli inspektorzy stwierdzili w konsekwencji nieokazanie przez w/w kierowców 11 wykresówek, jak również nie brak stosownych zaświadczeń wskazujących na przyczynę braku wykresówek (vide: Protokół kontroli nr [...]z dnia [...] września 2003 r., podpisany przez kierowców bez uwag). W piśmie z dnia [...] września 2003 r. skarżąca spółka - w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego – wyjaśniła, iż naruszenie zakazu ruchu na drogach niektórych pojazdów spowodowane było opóźnieniem wyjazdu z uwagi na awarię układu hamulcowego i konieczność naprawy. Ustosunkowując się do drugiego zarzutu spółka podniosła, że kierowca J. K. zgodnie z przepisami posiadał wykresówkę za ostatni dzień, w którym prowadził pojazd ([...].09.2003 r.), zaś w dniach [...]-[...] września 2003 r. był zatrudniony na warsztacie przy naprawie pojazdu. Odnośnie drugiego kierowcy skarżąca stwierdził, że został on zatrudniony doraźnie w firmie od [...] października 2003 r. na okres próby i kontrolowany przejazd był jego pierwszym od dnia zatrudnienia. Z tych przyczyn w/w kierowcy nie mogli – zdaniem skarżącej spółki okazać żądanych wykresówek. W konsekwencji ustaleń dokonanych w toku powyższej kontroli oraz po zapoznaniu się z wyjaśnieniami strony skarżącej - organ I instancji stwierdził, iż skarżący dopuścił się uchybień dotyczących wykonywania w zakresie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne przewozu w okresie obowiązywania zakazu ruchu na drogach niektórych pojazdów, jak również uznał, iż kierowcy nie okazali 11 wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd, oraz nie wykazali się zaświadczeniami wskazującymi na przyczynę braku wykresówek. W związku z tym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we [...] wydał w dniu [...] października 2003 r. decyzję nr [...], na podstawie której – działając w oparciu o przepis art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i Lp. 1.12.2 Załącznika do tej ustawy oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, a także na podstawie 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym i Lp. 1.11.11 pkt 1 b) Załącznika oraz art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców – nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 2.700,- złotych (w tym karę 500,- złotych za wykonywanie transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazu ruchu na drogach niektórych pojazdów oraz karę 2.200,- złotych za nieokazanie 11 wykresówek). Skarżąca spółka w piśmie z dnia [...] października 2003 r. odwołała się od w/w decyzji organu I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Strona zarzuciła organowi I instancji, iż kara pieniężna nałożona została bezpodstawnie z pominięciem wyjaśnień złożonych przez skarżącą spółkę w toku postępowania, a ponadto jej wysokość jest nieadekwatna do stwierdzonych uchybień. Skarżąca stwierdziła ponadto, iż w dniu [...] września 2003 r. zakaz poruszania się pojazdów już nie obowiązywał, gdyż nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz.U. z 2003 r. Nr 161, poz. 1565) zmieniło przepis, na podstawie którego dokonano kontroli i nałożono karę. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż w jej ocenie – kara winna obciążać kierowców, a nie pracodawcę, gdyż decyzję o kontynuowaniu jazdy w niedzielę podjęli sami kierowcy bez zawiadomienia i konsultacji z pracodawcą. Strona uznała, iż kierowca J. K. okazał wykresówki zgodnie z obowiązującymi przepisami, a pozostałych nie okazał z przyczyn wskazanych już wcześniej w piśmie spółki z dnia [...] września 2003 r. Również, jeśli chodzi o drugiego kierowcę, strona skarżąca podtrzymała swoje uzasadnienie wskazane w piśmie z dnia [...] września 2003 r. Skarżąca podtrzymała również swoje stanowisko o nieadekwatności nałożonej przez organ I instancji kary pieniężnej. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji ustosunkowując się do zarzutów związanych z naruszeniem przepisów o zakazie ruchu stwierdził, iż w momencie kontroli, tj. [...] września 2003 r., obowiązywało rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, które w przepisie § 2 pkt 4 przewidywało zakaz ruchu pojazdów o dmc ponad 12 ton w niedzielę od godziny 7:00 do 22:00 w okresie od [...] września do dnia [...] września. Z kolei – jak podniósł organ - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, które uchyliło poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 30 maja 2000 r., weszło w życie w dniu 1 października 2003 r. Zatem - w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego – w momencie kontroli obowiązywało rozporządzenie z dnia 30 maja 2000 r., które ustanowiło m.in. w/w zakaz ruchu pojazdów. Organ podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 149, poz. 1452) do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy, wszczętych a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji nałożył karę pieniężną w wysokości 500 zł zgodnie z obowiązującym w momencie orzekania załącznikiem do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej dotyczących nieokazania przez jej kierowców wykresówek Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że oczywistym jest, iż nie każdy dzień będzie udokumentowany poprzez okazanie wykresówek, gdyż pracownikowi mogły zostać powierzone inne obowiązki. Pracodawca może udokumentować czas pracy kierowcy poprzez wystawienie zaświadczenia wskazującego przyczyny braku wykresówek (np. urlop, powierzenie innej pracy). Jednakże organ podniósł, iż biorąc pod uwagę ewentualne możliwości, jakie daje późniejsze, od chwili kontroli, dostarczenie zaświadczenia przez pracodawcę o nieprowadzeniu pojazdu, należy uznać, że tylko zaświadczenie dostarczone w chwili kontroli daje organowi pewność co do faktu nieprowadzenia pojazdu w okresie wykazanym w zaświadczeniu. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego dopuszczenie odmiennej praktyki mogłoby doprowadzić w efekcie do sytuacji, w której każdy brakujący dzień na wykresówce uzupełniony byłby w razie konieczności odpowiednim zaświadczeniem. Ponadto organ ustosunkowując się do zarzutu niewspółmierności kary do popełnionego naruszenia podniósł, iż wysokość nakładanych kar pieniężnych jest ściśle określona w załączniku do ustawy, a zatem organ II instancji nie może zmieniać kwoty w/w kar pieniężnych, w zależności od swego uznania. Skarżąca spółka – działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniosła w dniu [...] marca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zarzucając jej, że nałożona kara pieniężna nie znajduje jakiejkolwiek podstawy prawnej w obowiązujących przepisach prawa. W uzasadnieniu strona skarżąca - odnosząc się do zarzutu naruszenia czasowego zakazu ruchu - podniosła, iż skontrolowany transport odbywał się bez woli, a nawet wiedzy spółki, na skutek samowolnego podjęcia przez kierowców decyzji o kontynuacji transportu mimo obowiązywania zakazu. W ocenie skarżącej spółki organ pominął zupełnie ten aspekt i nie badając zawinienia samej spółki – ukarał ją wymierzając karę pieniężną. Zdaniem skarżącego zarzut naruszenia prawa przez właściciela pojazdu uznać należy za chybiony, gdyż nie ponosi on jakiejkolwiek winy za naruszenie prawa. Odnośnie drugiego przewinienia strona skarżąca uznała, iż organy obu instancji dokonały rozszerzającej wykładni przepisu art. 15 ustawy o czasie pracy kierowcy, albowiem przepis ten – wbrew twierdzeniom organów- nie zawiera zobowiązania do przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Zdaniem skarżącej spółki z treści przepisu art. 15 cyt. ustawy wynika jedynie obowiązek przedstawienia do kontroli kart drogowych i zapisów pracy pojazdu i kierowcy, a więc należy uznać, iż kierowcy wykonali nałożony na nich obowiązek. W ocenie skarżącej spółki kierowcy posiadali wszelkie wymagane prawem dokumenty, lecz żaden przepis nie nakłada obowiązku dokumentowania, kiedy kierowca korzysta z urlopu, kiedy choruje, czy też kiedy z innego powodu nie pracuje. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy dodał ponadto, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony skarżącej, iż kara pieniężna powinna być nałożona na kierowcę, a nie na przedsiębiorcę, albowiem działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego prowadzona jest przez przedsiębiorcę, a nie zatrudnionego przez niego pracownika. Stąd adresatem decyzji administracyjnej jest przedsiębiorca, a nie jego pracownik. Organ stwierdził, iż ryzyko niewłaściwego wykonywania obowiązków służbowych przez kierowcę ponosi przedsiębiorca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki P. Sp. z o.o. zasługuje na uwzględnienie zarówno w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500,- złotych za wykonywanie transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazu ruchu na drogach niektórych pojazdów, jak również odnośnie kary w wysokości 2.200,- złotych za naruszenie w postaci nieokazania 11 wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, narusza przepisy prawa. W ocenie Sądu - decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004 r. oraz decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego wskazane w ustawie o transporcie drogowym – poprzez zastosowanie nieobowiązujących w dacie orzekania norm rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach. Decyzje te naruszają ponadto przepisy wskazane w kodeksie postępowania administracyjnego, w tym w art. 6 k.p.a., a także art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów dotyczących zakazu ruchu na drogach niektórych pojazdów należy podnieść, iż zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów w zakresie okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów podlega karze pieniężnej w wysokości od 50,- zł do 15.000,- zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Lp. 1.12.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który karą 500,- zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów w terminach określonych właściwymi przepisami. W przedmiotowej sprawie w dniu kontroli, tj. w dniu 14 września 2003 r. obowiązywał zakaz ustanowiony przez § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach, który w okresie od dnia 1 września do dnia 30 września zakazywał w niedzielę w godzinach 7:00-22:00 poruszania się pod drogach pojazdami o dmc powyżej 12 ton. Niewątpliwie skarżący wykonywał w dniu kontroli zakazany transport drogowy. Jednakże należy zauważyć, iż w dniu wydawania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we [...], tj. w dniu [...] października 2003 r. obowiązywało już, wprowadzone z dniem 1 października 2003 r. – nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 sierpnia 2003 r., które nie przewidywało zakazu ruchu w niedzielę w okresie od 1 września do 30 września, w godzinach 7:00-22:00. Jak stanowi przepis art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasadą postępowania administracyjnego jest orzekanie według stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania decyzji. Oczywiście od zasady tej dopuszczalne są odstępstwa i jest możliwe stosowanie przepisów prawa materialnego z okresu wcześniejszego, np. z daty złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, czy też zdarzenia powodującego wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, jeśli byłoby to korzystniejsze dla strony (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2835/00, "Prawo Pracy" 2002/7-8/63). W ocenie Sądu należy podnieść, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie ugruntowane jest stanowisko, iż sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnej z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji (tak np. /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 marca 1983 r., sygn. akt I SA 1578/82, ONSA 1983/1/16; podobnie: wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1841/98). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy kontroli legalności decyzji administracyjnych nakładających na podmioty stosunków publicznoprawnych kary administracyjne należy brać pod uwagę, w drodze ostrożnie stosowanej analogi, normy i zasady wypracowane przez naukę prawa karnego (podobnie: /w:/ wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt GSK 30/04, ONSAiWSA 2004/1/25). Mając to na uwadze warto podnieść, iż jedną z fundamentalnych zasad tej gałęzi prawa jest zasada lex mitior retro agit (ustawa łagodniejsza działa wstecz). Zasada ta znajduje swoje pełne odzwierciedlenie w przepisie art. 4 § 1 kodeksu karnego, który stanowi, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Zdaniem Sądu organ I instancji, stosując w dniu wydawania decyzji z dnia [...] października 2003 r. przepisy nieobowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r., dopuścił się obrazy prawa materialnego, albowiem przepis art. 92 ust. 1 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym przewidywał karę wyłącznie za naruszenie przepisów o okresowych ograniczeniach ruchu pojazdów po drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, a te przepisy (tj. w/w rozporządzenie z 2003 r.) nie zakazywały już wówczas poruszania się po drogach publicznych w niedzielę, w okresie od 1 września do dnia 30 września, w godzinach 7:00-22:00. Całkowicie bezzasadny – w ocenie Sądu - jest w tej sytuacji argument organu odwoławczego, iż art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw usprawiedliwiał zastosowanie wszelkich przepisów obowiązujących w dniu kontroli, a nie w dniu orzekania. Z przepisu tego wynika wyłącznie to, że do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy, wszczętych a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy. Zasada wyrażona w przepisie art. 8 cyt. ustawy nie ma – zdaniem Sądu - jakiegokolwiek znaczenia dla ustalenia, jakie działania w ruchu drogowym były zabronione w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, za które ustawa o transporcie drogowym przewidywała karę pieniężną. Jeśli chodzi o kwestię zarzutu naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, należy na wstępie podnieść, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stanowi w art. 92 ust. 1 pkt 2, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców - podlega karze pieniężnej. Zgodnie z przepisem art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, kierowca na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli zobowiązany był przedstawić zapisy przyrządu kontrolnego za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd. Przepis ten uległ zmianie na podstawie art. 6 pkt 9 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Od dnia 28 września 2003 r. według znowelizowanego przepisu art. 15 cyt. ustawy kierowca zobowiązany jest okazać za dzień, w którym pojazdu nie prowadził zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu. Z tej przyczyny należy uznać, że skoro obowiązek dokumentowania nieprowadzenia pojazdów w drodze stosownego zaświadczenia wprowadzono dopiero z dniem 28 września 2003 r., natomiast kontrola miała miejsce przed tą datą (w dniu 14 września 2003 r.), to strona skarżąca do nieobowiązujących jeszcze regulacji prawnych zastosować się nie mogła, a więc nie można jej również czynić z tego powodu zarzutu. Skarżąca spółka podniosła, iż jeden z jej kierowców nie wykonywał w dniach poprzedzających kontrolę transportu z uwagi na pracę przy naprawie pojazdu, zaś drugi kierowca wykonujący sporny transport nie był wcześniej zatrudniony w skarżącej spółce, a kontrolowany przewóz towaru był jego pierwszym od dnia zatrudnienia. Z faktu tego skarżąca spółka wywodziła jednoznaczny brak obowiązku wykazania się przez w/w kierowców stosownymi wykresówkami w dniu kontroli. Zdaniem Sądu argumentacja taka nie zasługiwałaby na uwzględnienie, gdyby organy obu instancji wykazały w toku postępowania administracyjnego, że w/w kierowcy wykonywali jednak transport w dniach poprzedzających kontrolę drogową (np. w innych firmach), gdyż obowiązek posiadania stosownych wykresówek nie zależy od stosunku pracy z danym podmiotem gospodarczym, lecz przypisany jest do danego kierowcy wykonującego transport drogowy. Niemniej organy obu instancji – ignorując jakąkolwiek potrzebę dowodzenia w tym kierunku celem wykazania bezzasadności twierdzeń strony skarżącej – poprzestały jedynie na wadliwym - zdaniem Sądu - uznaniu, iż kierowca winien w dniu kontroli wykazać się zaświadczeniem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu, pomimo że taki wymóg nie wynikał z ustawy. W ocenie Sądu działanie takie nosi znamiona poważnego uchybienia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewłaściwe wyjaśnienie sprawy i wadliwe, niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Z tej przyczyny Sąd uznał, iż w tej części należy również uchylić zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji przepisu art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI