VI SA/WA 4143/24

VI SA/Wa 4143/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula.
Danuta Szydłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Urszula Wilk
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1170
art. 129 (1) ust. 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Urszula Wilk, asesor WSA Anna Fyda-Kawula, Protokolant st. ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2025 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2023 r.; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz strony skarżącej G. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. kwotę 2.217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2024 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2023 roku o odmowie udzielenia prawa ochronnego na zgłoszony w dniu 04-07-2023 pod numerem przez G. B., Polska znak towarowy słowno-graficzny [...].
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wyjaśnił, że Zgłaszający zwrócił się do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] dla towarów z klas:
6 Metalowe materiały dachowe, Metalowe pokrycia dachów. Dachówki metalowe, Metalowe płyty dachowe. Metalowe więźby dachowe. Metalowe grzbiety dachu, Metalowe okna dachowe, Metalowe okładziny elewacyjne. Okapy metalowe. Metalowe, modułowe elementy budowlane. Metalowe rynny. Metalowe profile odwadniające, Dachowe rynny metalowe. Metalowe rury drenażowe. Metalowe uchwyty rynnowe. Wsporniki metalowe. Haki metalowe do użytku w budownictwie, Metalowe kratki odpływowe, Rury i rurki ze stali. Rury, rurki i przewody giętkie i wyposażenie do nich, w tym zawory, metalowe, Metalowe osłony do rur.
19 Niemetalowe materiały na pokrycia dachowe. Pokrycia dachowe, niemetalowe, Niemetalowe dachówki. Niemetalowa więźba dachowa. Warstwy izolacyjne dachu, Wykończeniowe elementy dachów, niemetalowe, Okna dachowe (nie z metalu), Rynny niemetalowe, Rynny dachowe, nie z metalu. Niemetalowe elementy łączące do rynien. Wsporniki do rynien (Niemetalowe -), Rury sztywne i zawory do nich, niemetalowe, Rury odpływowe.
Urząd decyzją z dnia [...] października 2023 roku odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak stwierdzając, że przedmiotowe oznaczenie nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone ze względu na charakter opisowy znaku, brak cech umożliwiających odróżnienie znaku od oferowanych przez Zgłaszającą towarów, niedystynktywność oznaczenia oraz jego ogólnoinformacyjność.
Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ wyjaśnił, że zasadą ustawy Prawo własności przemysłowej jest nieudzielanie praw ochronnych na takie oznaczenia, które nie mogą być znakiem towarowym oraz na takie, które nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających, o czym stanowi art. 1291 ust. 1 pkt. 2. Zasadniczą przeszkodą udzielenia prawa ochronnego na znak jest brak zdolności odróżniającej, której konsekwencją jest nieposiadanie przez niego dostatecznych znamion odróżniających. Wynika z tego, że oznaczenie powinno posiadać na tyle charakterystyczną formę, by być w stanie zwrócić uwagę odbiorców i zidentyfikować oznaczany nim towar lub świadczoną usługę jako pochodzące z konkretnego źródła. Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa ocena zdolności odróżniającej oznaczenia powinna uwzględniać zwykłe warunki obrotu rozumiane jako możliwość pełnienia przez znak podstawowej jego funkcji, jaką jest wskazywanie na pochodzenie towaru od określonego przedsiębiorcy. Wskazane w art. 1291 ust. 1 pkt. 2 pwp oznaczenia pozbawione zdolności odróżniającej są to nienadające się do odróżnienia znaki, których struktura z natury nie wykazuje znamion odróżniających wobec towarów, dla których zostały zgłoszone. Nie posiadają one żadnych charakterystycznych elementów, które pozwalałyby odbiorcom danych towarów lub usług na ich indywidualizację w obrocie Charakter odróżniający znaku towarowego należy oceniać z uwzględnieniem, po pierwsze, towarów lub usług objętych wnioskiem o udzielenie ochrony i po drugie, sposobu postrzegania go przez właściwy krąg odbiorców, który składa się z przeciętnych konsumentów tych towarów lub usług [wyrok Sądu z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie T-88/00 Mag Instrument przeciwko OHIM (Kształt latarek kieszonkowych), Rec. s. 11-467, pkt 30; ww. w pkt 14 wyrok w sprawie Kształt kompozycji kiełbasek, pkt 19], Oceny, czy dane oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające, dokonuje Urząd w toku postępowania o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy. Przedmiotem analizy jest zawsze oznaczenie taktowane jako całość, przy czym dla stwierdzenia, czy znak ten posiada dostateczne znamiona odróżniające, konieczne jest dokonanie oceny, czy dla przeciętnego, należycie poinformowanego, dobrze zorientowanego i rozsądnego konsumenta mógłby on stanowić dostateczną podstawę dla zidentyfikowania towarów i usług jako pochodzących od jednego, stałego i zawsze od tego samego producenta. Decyzja wydawana w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy ma charakter reformatoryjny i nie może ograniczać się wyłącznie do kontroli decyzji wydanej w pierwszej instancji czy też trafności i zasadności argumentów wskazanych przez stronę, która wniosła odwołanie. Zgodnie z ugruntowanym już poglądem w doktrynie prawa i orzecznictwie sądowym, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy administracyjnej, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a nie jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji, czy też rozpatrzenie zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu (Adamiak, w: Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 3 wyd.. Warszawa 2001 r., art. 138 Nb 1, oraz wyrok NSA z dnia 9 października 1992 r., V SA 137/92; opubl. ONSA 1992, z. 1, poz. 22). Organ jest zobowiązany zatem do ponownego rozważenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, co w efekcie ma doprowadzić do wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie, które wyeliminuje ewentualne wady decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Tak ukształtowany zakres postępowania odwoławczego jest wyrazem realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynikającej z art. 15 k.p.a. (Adamiak, w: Adamiak/Borkowski, k.p.a. Komentarz, 3 wyd., Warszawa 2001 r., art. 15 Nb 1). Skutkiem złożenia przez stronę odwołania jest zatem zainicjowanie administracyjnego toku instancji, w ramach którego następuje przekazanie kompetencji do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej z organu I instancji na organ II instancji. Zatem na skutek wniesionego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ ma obowiązek ponownie rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie. Zgodnie z orzecznictwem przy dokonywaniu całościowej oceny prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy wziąć pod uwagę przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów, który jest właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny. Należy także mieć na uwadze, że stopień uwagi przeciętnego konsumenta może różnić się w zależności od tego, o jaką kategorię towarów lub usług chodzi [wyrok z dnia 3 września 2009 r.. Aceites del Sur-Coosur/Koipe, C-498/07 P, EU:C:2009:503, pkt 74; zob. także wyrok z dnia 13 lutego 2007 r., Mundipharma/OHIM - Altana Pharma (RESPICUR), T-256/04, EU;T:2007:46, pkt 42 i przytoczone tam orzecznictwo]. Określenie towarów i/lub usług, jakie oznaczane są analizowanymi znakami towarowymi, pozwala na sprecyzowanie, jaki jest krąg odbiorców będących nabywcami towarów i/lub usług oznaczanych tymi znakami. W przypadku towarów wskazanych w zgłoszeniu. Urząd przyjął, że poziom uwagi odbiorców jest podwyższony, towary i usługi remontowo-budowlane są dosyć kosztowne, a odbiorcą zgłoszonych towarów może być zarówno prywatna osoba fizyczna jak i profesjonalista. Korzystanie z oferty towarowej nie wymaga co prawda specjalistycznej wiedzy i kwalifikowanych umiejętności, ale wiąże się z koniecznością rozpoznania potrzeb własnych, konsumenci z uwagi na koszt remontu/budowy i dokonywaniem wyborów, podejmowaniem decyzji podczas inwestycji, zazwyczaj zdobywają niezbędne informacje. Oznaczenie, które może uzyskać ochronę jako znak towarowy, nie może być oznaczeniem opisowym, a więc składającym się wyłącznie z oznaczeń służących w obrocie do przekazywania informacji o cechach towarów lub usług. Oznaczenie takie przekazuje jedynie informacje o nim samym, a nie wskazuje na pochodzenie sygnowanego nim towaru czy usługi od konkretnego przedsiębiorcy. Udzielenie prawa ochronnego na takie oznaczenie ograniczałoby nadmiernie swobodę działania innych uczestników obrotu gospodarczego i uniemożliwiałoby normalne funkcjonowanie rynku. Ponadto zamykałoby konkurentom możliwość informowania klientów o cechach towaru, monopolizując używanie takiego oznaczenia na rzecz jednego przedsiębiorcy. Przechodząc do oceny danego oznaczenia w kwestii posiadania przez nie zdolności odróżniającej, należy przede wszystkim dokonać wnikliwej analizy poszczególnych słów, składających się na znak i całego związku frazeologicznego, który razem tworzą. Ocena oznaczenia powinna być bowiem zawsze dokonywana w odniesieniu do całości oznaczenia czyli wszystkich jego elementów badanych łącznie. Należy przy tym zbadać, czy oznaczenie składa się wyłącznie z oznaczeń opisowych czy też może zawiera dodatkowo elementy, które w wystarczający sposób odróżniałyby znak i pozwalałaby na ustalenie pochodzenia, tak określanych towarów z konkretnego źródła. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, oznaczenie można uznać za pozbawione zdolności odróżniającej w stosunku do danych towarów lub usług, jeżeli jego treść będzie jasna i zrozumiała przez odbiorców w sposób natychmiastowy i będzie odnosiła się do jednej z cech towarów.
Urząd w zaskarżonej decyzji stwierdził, że: "Zgłoszone oznaczenie słowne stanowi neologizm, którego elementy mają w języku polskim określone znaczenie. Pomimo zastosowania kombinacji słowotwórczej w przedmiotowym oznaczeniu, polegającej na pisowni łącznej terminów słownych dach i rynna, termin [...] jest dosłowny i nie nabiera pożądanej cechy abstrakcyjnej, wystarczająco fantazyjnej by nie opisywać treścią oferowanych towarów. Przedmiotowe oznaczenie sygnując zgłoszone do ochrony towary, pomimo zapisu bez spacji, będzie odbierane jako suma znaczeń zawartych w warstwie słownej [...] - dach i rynna. Zapisanie dwóch słów w jedno "dach" i "rynna" nie powoduje, iż powstały w wyniku połączenia tych elementów wyraz (neologizm) w odbiorze bezpośrednim, staje się elementem fantazyjnym. Przedmiotowy znak składający się w warstwie słownej z zapisanych bez spacji słów dach i rynna będzie odbierany jako suma znaczeń zawartych w tych dwóch terminach słownych i będzie wskazywał na zgłoszone towary do zastosowania w związku z dachem i pracami dekarskimi, stolarskimi w związku z konstrukcją dachu, więźby dachowej, do zastosowania w pracach remontowo-budowlanych, a więc zarówno przy pokryciach i orynnowaniu dachu i całego budynku, odprowadzaniu deszczówki jak i wstawianiu stolarki okiennej. Oznaczenie [...] posiada bardzo ubogą grafikę, niepozwalającą na nadanie całemu znakowi charakteru odróżniającego. Grafika znaku zawiera się bowiem w zapisaniu wyrażenia [...] dużymi literami, nieznacznie pogrubioną czcionką w kolorze czarnym i stylizacją liter "H" i "R". W opinii Urzędu, stylizacja tych liter jest zbyt subtelna, nie będzie dostrzegana i wystarczająco charakterystyczna aby przejąć funkcję odróżniania w obrocie. Tego rodzaju uboga grafika, nie wpływa na czytelność zawartych w znaku znaczeń, a więc również na opisowość i dystynktywność oznaczenia, może jedynie poprawiać estetykę zapisu. Na ten temat Sąd Europejski w sprawie T-76/08 wypowiedział się w następujący sposób: "Mimo że zgłoszony znak towarowy jest znakiem słowno-graficznym, to jednakże grafika przejawia się tylko w standardowej czcionce. Tak uboga warstwa graficzna nie może nadać znakowi wystarczającej dystynktywności. Należy zwrócić uwagę, iż zwykle wszelkie oznaczenia, także te o charakterze ogólnoinformacyjnym, są używane w obrocie handlowym z dodaniem grafiki, zróżnicowania czcionek, a także we wzajemnym uwypukleniu i rozmieszczeniu poszczególnych wyrazów (np. na plakatach). Celem takiego działania jest po prostu poprawienie estetyki napisu. Oznaczenia wyłącznie opisowe, których warstwa graficzna jest uboga i mało wyróżniająca się, nadal pozostają oznaczeniami niedystynktywnymi, pozbawionymi konkretnej zdolności odróżniającej. Należy wskazać tutaj na wyrok Sądu Pierwszej Instancji Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie T-122/01 Best Buy Concepts Inc. przeciwko OHIM, gdzie Sąd przeanalizował zagadnienie opisowości i niedystynktywności słowno-graficznego oznaczenia BEST BUY, uznając, iż skąpa warstwa graficzna znaku nie wystarczy, by mógł on wyróżniać w obrocie handlowym przedmiotowe towary i identyfikować źródło komercyjnego pochodzenia towaru. W swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości UE nigdy nie wyraził poglądu, iż samo dodanie grafiki do znaku towarowego sprawia, że jest on znakiem dystynktywnym. Tym samym oznaczenie to nie posiada podstawowej funkcji znaku towarowego - czyli funkcji odróżniania towarów i usług jednego przedsiębiorcy od towarów i usług innego, działającego na tym samym rynku.
Zgłaszający stwierdził, że znak [...] jest jednym słowem, a jego całościowe wrażenie przewyższa opisowość elementów składowych neologizmu. Zdaniem Zgłaszającego utworzony neologizm posiada zdolność odróżniającą i zwrócił uwagę na niegramatyczność zapisu dwóch członów neologizmu - brak użycia końcówki fleksyjnej (np.: rynna dachowa, rynny dachowej, rynien dachowych itp.). Zgłaszający stwierdził także, że warstwa graficzna znaku w postaci stylizowanych liter, odpowiednio intensyfikuje oznaczenie jako neologizm. Urząd nie podzielił stanowiska Zgłaszającego w tym zakresie i w niniejszej decyzji argumentował, iż neologizm utworzony poprzez łączne zapisanie dwóch prostych terminów słownych: dach, rynna - które informują bezpośrednio wprost o przeznaczeniu sygnowanych znakiem towarów zgłoszonych w kl. 6 i 19 - ma charakter opisowy i jest niedystynktywny. Odnośnie niegramatycznego zapisu bez zastosowania końcówki fleksyjnej. Urząd zwrócił uwagę iż zgłoszony znak jest neologizmem - a więc nowym tworem językowym - od którego nie wymaga się poprawności językowej. Przedmiotowy znak został jednak utworzony poprzez zapisanie bez spacji dwóch terminów słownych o ustalonym znaczeniu słownikowym. Nieodróżniająca, prosta grafika w postaci stylizowanej czcionki nie nadaje znakowi dystynktywności i jest zbyt uboga aby odróżniać w obrocie oznaczone znakiem [...] towary przeznaczone do dachów i orynnowania".
Urząd potwierdził stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...].10.2023 r. Podstawową, konstytutywną funkcją znaku towarowego jest funkcja wskazywania pochodzenia towaru lub usługi. Każde oznaczenie, mające funkcjonować w obrocie jako znak towarowy, musi tę funkcję spełniać w odniesieniu do wszystkich towarów i usług, dla których zostało zgłoszone. Znak towarowy winien być w dostatecznym stopniu charakterystyczny dla przeciętnego odbiorcy, by w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógł dla niego stanowić wystarczającą podstawę do uznania oznaczanego tym znakiem towaru lub usługi za pochodzące od jednego, konkretnego przedsiębiorstwa. Znak towarowy winien zatem posiadać ujętą abstrakcyjnie zdolność do odróżniania, oraz, ocenianą w odniesieniu do towarów lub usług dla jakich został zgłoszony zdolność odróżniającą, to znaczy posiadać dostateczne znamiona odróżniające. Znamion tych nie posiadają w szczególności takie oznaczenia, które ze swojej istoty nie nadają się do odróżniania towarów lub usług dla których zostały zgłoszone, oraz takie, które składają się wyłącznie z elementów informujących o właściwościach i składzie towaru.
W ocenie Urzędu zgłoszone przedmiotowe oznaczenie pozbawione jest cech szczególnych właściwych do uzyskania przez nie miana znaku towarowego i jako takie w postaci słownej nie posiada samoistnej zdolności odróżniającej. Komisja Odwoławcza w jednym ze swoich orzeczeń stwierdziła, że "wyróżniający charakter znaku polega na tym, że znak musi mieć cechy, które muszą utkwić w świadomości przeciętnego odbiorcy, jako wskazania, że towar w ten sposób oznaczony pochodzi od pewnego, zawsze tego samego przedsiębiorstwa (...)" (Dec. KO z dn. 13.02.1984 r,, Odw.1451/83, niepubl.). Słowo "dach" oznacza część budowli lub pojazdu osłaniająca je od góry, natomiast słowo "rynna" oznacza przewód w kształcie koryta umieszczony wzdłuż okapu, służący do odprowadzania wody deszczowej: długie koryto do transportu materiałów budowlanych i sypkich. Przedmiotowe oznaczenie zostało zgłoszone dla następujących towarów: 6 Metalowe materiały dachowe. Metalowe pokrycia dachów, Dachówki metalowe. Metalowe płyty dachowe. Metalowe więźby dachowe. Metalowe grzbiety dachu. Metalowe okna dachowe. Metalowe okładziny elewacyjne. Okapy metalowe, Metalowe, modułowe elementy budowlane. Metalowe rynny. Metalowe profile odwadniające. Dachowe rynny metalowe. Metalowe rury drenażowe. Metalowe uchwyty rynnowe. Wsporniki metalowe. Haki metalowe do użytku w budownictwie. Metalowe kratki odpływowe. Rury i rurki ze stali. Rury, rurki i przewody giętkie i wyposażenie do nich, w tym zawory, metalowe, Metalowe osłony do rur, 19 Niemetalowe materiały na pokrycia dachowe, Pokrycia dachowe, niemetalowe. Niemetalowe dachówki. Niemetalowa więźba dachowa. Warstwy izolacyjne dachu. Wykończeniowe elementy dachów, niemetalowe. Okna dachowe (nie z metalu). Rynny niemetalowe. Rynny dachowe, nie z metalu. Niemetalowe elementy łączące do rynien. Wsporniki do rynien (Niemetalowe -), Rury sztywne i zawory do nich, niemetalowe. Rury odpływowe. Materiały budowlane są to wyroby, które zostały wytworzone w celu wbudowania, wmontowania, zainstalowania czy zastosowania w sposób trwały w obiektach budowlanych. Mogą to być elementy pojedyncze lub połączone w zestawy. Przedmiotowe wyrazy - dach oraz rynna - są niewątpliwie materiałami budowlanymi, zarówno metalowe, jak i niemetalowe. Jeśli chodzi o Metalowe rynny oraz Dachowe rynny metalowe z klasy 6 oraz Rynny niemetalowe. Rynny dachowe, nie z metalu, Niemetalowe elementy łączące do rynien, Wsporniki do rynien (Niemetalowe -) z klasy 19 - określenie będzie wskazywało wprost na rynny, podobnie jak Okapy metalowe oraz Rury i rurki ze stali, Rury, rurki i przewody giętkie i wyposażenie do nich, w tym zawory, metalowe, Metalowe osłony do rur z klasy 6 będą wpisywały się w definicję rynny. Pozostałe towary, czyli materiały budowlane, będą wskazywały na elementy do budowy dachu. Nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że powstały wyraz jest neologizmem. Pomimo tego, że określenie stanowi jeden wyraz, odbiorcy, a wiec zarówno fachowcy, jak i laicy, w sposób automatyczny rozróżnią te wyrazy, dzieląc je na dwa znane im słowa z konkretnym, opisowym dla przedmiotowych towarów znaczeniem. Nie sposób też uznać, że Urząd nie wziął pod uwagę grafiki. Należy jednak przyznać, że grafika w postaci pogrubionej, nawet nie kolorowej, czcionki: [...] nie jest w stanie nadać określeniu fantazji. Przedmiotowe oznaczenie w żaden sposób nie wskazuje na przedsiębiorcę. Pozbawione jest charakterystycznej szaty graficznej, która mogłaby je odróżniać na rynku od usług pochodzących z tej samej branży w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Znak towary będzie kojarzył się jedynie z rodzajem usługi, a nie z samym przedsiębiorcą. Zdaniem Urzędu czcionka nie jest na tyle nietypowa, aby mogła nadać oznaczeniu pozbawionemu zdolności odróżniającej cech fantazyjnych. Aby wyrażenia tego typu mogły zostać zarejestrowane, muszą posiadać jakieś cechy odróżniające, np. bogatą grafikę lub nazwę zgłaszającego. [...] Na ten temat Sąd Europejski w sprawie T- 76/08 wypowiedział się w następujący sposób: "Mimo że zgłoszony znak towarowy jest znakiem słowno-graficznym, to jednakże grafika przejawia się tylko w standardowej czcionce. Tak uboga warstwa graficzna nie może nadać znakowi wystarczającej dystynktywności. Należy zwrócić uwagę, iż zwykle wszelkie oznaczenia, także te o charakterze ogólnoinformacyjnym, są używane w obrocie handlowym z dodaniem grafiki, zróżnicowania czcionek, a także we wzajemnym uwypukleniu i rozmieszczeniu poszczególnych wyrazów (np. na plakatach). Celem takiego działania jest po prostu poprawienie estetyki napisu. Oznaczenia wyłącznie opisowe, których warstwa graficzna jest uboga i mało wyróżniająca się, nadal pozostają oznaczeniami niedystynktywnymi, pozbawionymi konkretnej zdolności odróżniającej.
W wyroku Sądu Pierwszej Instancji Trybunału Sprawiedliwości WE z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie T-122/01 Best Buy Concepts Inc. przeciwko OHIM, Sąd przeanalizował zagadnienie opisowości i niedystynktywności słowno-graficznego oznaczenia BEST BUY, uznając, iż skąpa warstwa graficzna znaku nie wystarczy, by mógł on wyróżniać w obrocie handlowym przedmiotowe towary i identyfikować źródło komercyjnego pochodzenia towaru. W swoim orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości UE nigdy nie wyraził poglądu, iż samo dodanie grafiki do znaku towarowego sprawia, że jest on znakiem dystynktywnym. Tym samym oznaczenie to nie posiada podstawowej funkcji znaku towarowego - czyli funkcji odróżniania towarów i usług jednego przedsiębiorcy od towarów i usług innego, działającego na tym samym rynku".
Organ podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem o ile decyzja odmowna w sprawie rejestracji znaku towarowego powinna zawierać co do zasady uzasadnienie odnośnie do każdego z towarów lub usług objętych zgłoszeniem, o tyle właściwy organ może jednak ograniczyć się do ogólnego uzasadnienia, jeżeli ta sama podstawa odmowy rejestracji podnoszona jest wobec całej kategorii lub grupy towarów lub usług, między którymi istnieje na tyle bezpośredni i konkretny związek, że tworzą one jedną kategorię lub jedną grupę towarów lub usług o dostatecznie jednorodnym charakterze (wyrok z dnia 16 października 2014 r. Larrańaga Otańo/OHIM (GRAPHENE), T-458/13, EU:T:2014:891, pkt 26; zob. także podobnie postanowienie z dnia 18 marca 2010 r., CFCMCEE/OHfM, C 282/09 P, Zb.Orz., EU;C;2010:153, pkt 37-40; analogicznie wyrok z dnia 15 lutego 2007 r., BVBA Management. Training en Consultancy, C 239/05, Zb.Orz., EU:C:2007:99, pkt 34-38).
Urząd podkreślił, iż każdy znak towarowy, ze względu na swój indywidualny charakter musi być oceniany samodzielnie. Cytując słuszny pogląd Sądu Pierwszej Instancji na tę kwestię, można to ująć w słowach: "to, czy znak może zostać zarejestrowany powinno być oceniane na podstawie przepisów prawa, interpretowanych przez sądy, nie zaś na podstawie dotychczasowej praktyki Urzędu" (SPI T-127/02 z 21.04.2004 r. ust 71), Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, tylko takie znaki towarowe stanowiące neologizmy mogą zostać zarejestrowane, których całościowe wrażenie odróżniające odnoszone do konkretnych towarów lub usług jest na tyle silne, że przewyższa opisowość poszczególnych elementów tworzących znak. Dla oceny stopnia nowości neologizmów, ma również znaczenie analiza z punktu widzenia zasad słowotwórstwa i gramatyki danego języka (zob. wyrok SUE z dnia 02.02.2012 r. w sprawie T-321/09). Opisowość w tym wypadku będzie się odnosić zarówno do rodzaju i składu towarów do jakich oznaczania znak towarowy jest przeznaczony oraz zrozumienia całego znaku przez jego odbiorców. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, iż "generalną zasadą jest, że zwykłe połączenie elementów, z których każdy jest opisowy w stosunku do towarów lub usług, dla których zgłoszono znak, dalej skutkuje opisowością (...). Zwyczajne zestawienie takich elementów razem, bez wprowadzenia jakiejkolwiek zmiany, w szczególności składniowej lub znaczeniowej, nie może skutkować niczym innym jak tym, że znak zawiera wyłącznie oznaczenia mogące służyć w obrocie do określenia cech towarów i usług" (zob. wyrok ETS z dnia 12.02.2004 r. w sprawie Postkantoor C-363/99). W orzeczeniach DigiFilm oraz DigiFiImMaker (zob. wyrok SPI z dnia 08.09.2005 r., T-178/03, T-179/03) Sąd uznał, że "przez zastosowanie dużych pierwszych liter każdej z części składowych, kombinacja może zostać łatwo "odszyfrowana", zatem połączenie ich w jedno wyrażenie jest sztucznym zabiegiem. W konsekwencji, zgłoszone kombinacje nie stanowią fantazyjnego neologizmu, a jedynie sumę ich części składowych, które nadmiernie sugerując przeznaczenie wskazanych w zgłoszeniu towarów i usług, nie mogą służyć jako ich znaki towarowe".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. sp. z o.o. sp. k. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
I przepisów postępowania, tj.
- art. 7 KPA w zw. z art. 77 § 1 KPA, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, a także w konsekwencji niedokonanie wyczerpującej i całościowej oceny stanu faktycznego i nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym argumentacji przedstawionej przez Skarżącą, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 8 § 1 KPA w zw. z art. 80 KPA, poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w tym dokonanie jej w sposób dowolny, a nie swobodny, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ
a. Urząd dopuścił się sprzeczności w dokonywaniu ustaleń faktycznych sprawy w sposób zasadniczy i rażący, wskazując na s. 10 Decyzji, iż zgłoszony znak jest neologizmem aby na s. 11 tej samej Decyzji stwierdzić, że nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że powstały wyraz jest neologizmem; skoro tak, to trudno stwierdzić na jakiej podstawie ostatecznie Urząd dokonywał oceny zgłaszanego Znaku - jako neologizmu, czy dwóch osobnych wyrazów, co jest o tyle istotne, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym nowopowstałym słowem .[...], a co oczywiste, ustalenia natury faktycznej mają zasadniczy wpływ na poprawność subsumpcji;
b. Urząd nie uwzględnił dowodów przedstawionych przez Skarżącą w zakresie wydruków z wyszukiwarki Google przedstawiających różnice pomiędzy funkcjonowaniem w języku potocznym słów "dach" i "rynna" oraz niefunkcjonowanie w powszechnym użyciu językowym (poza samą działalnością gospodarczą Skarżącej) słowa/ określenia [...], podczas gdy dowód ten wykazuje brak powszechnego użycia, a przez to opisowości oznaczenia [...];
c. Urząd nie uwzględnił dowodów w postaci przykładów dotychczasowej praktyki orzeczniczej i rejestracyjnej Urzędu dla znaków towarowych zarejestrowanych dla klas towarów z branży budowlanej, podczas gdy z materiału jasno wynika, że Urząd w przypadku klas towarów dla materiałów budowlanych przyjmował w swojej praktyce obniżony poziom fantazyjności i udzielał praw dla znaków o takiej samej lub co najmniej podobnej strukturze wizualnej, językowej, znaczeniowej i konstrukcyjnej co znak [...], co ma o tyle znaczenie w tej sprawie, że organy winny budzić zaufanie wśród obywateli, którzy nie mogą mieć poczucia odmienności stosowanej praktyki przez dany urząd, zwłaszcza, że w przypadku UPRP jest on jedynym w Polsce Urzędem, o takich kompetencjach;
- art. 8 ust. 2 KPA poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw o takim samym stanie faktycznym i prawnym, w szczególności poprzez odstąpienie bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej (i wykazanej przez Skarżącą) praktyki Urzędu rejestracji dwuczłonowych znaków słownych stanowiących neologizmy (w tym kontekście nie można także tracić z pola widzenia problemu wskazanego powyżej, tj. okoliczności, że UPRP sam nie wie, czy badane słowo można określić neologizmem, czy też nie), dotyczących branży budowlanej, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ;
a. Skarżąca wykazała praktykę Urzędu w postaci udzielania prawa znakom słownym lub słowno-graficznym w branży budowlanej, które stanowią neologizmy oraz które koncepcyjnie i znaczeniowo są zbliżone do znaku [...];
b. powyższa wadliwość może wynikać z tego, że Urząd sam nie jest przekonany, czy zgłaszany Znak winien zostać określony jako neologizm, czy też nie, co nie zmienia faktu, że jako organ był zobowiązany do podjęcia jednoznacznej konstatacji;
- art. 107 § 1 pkt 6 oraz 107 § 3 KPA, poprzez skrótowe i niewyczerpujące sformułowanie uzasadnienia Decyzji w przedmiocie:
a. uzasadnienia faktycznego i przedstawienia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
b. uzasadnienia spełnienia przesłanki (przeszkody) opisowości przez znak [...];
c. uzasadnienia spełnienia przesłanki (przeszkody) braku dystynktywności znaku [...] dla każdego z towarów lub usług objętych zgłoszeniem;
d. niemożności jednoznacznego określenia, czy zgłaszany Znak jest neologizmem, czy też nie, co z uwagi na budowanie większości argumentacji w oparciu o tę kwestię winno zostać określone jednoznacznie;
które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ:
e. zasadnicze okoliczności natury faktycznej i prawnej powinny zostać ustalone na podstawie (1) kompletnego, (2) pełnego, (3) rzetelnie i wyczerpująco zebranego materiału dowodowego oddającego w sposób kompletny, pełny i wyczerpujący stan faktyczny sprawy, czego Urząd nie uczynił.
II prawa materialnego, tj.
- 1291 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 PWP poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zgłoszony dla towarów z klas 6 i 19 Klasyfikacji nicejskiej znak słowno-graficzny [...] w postaci słowno-graficznej nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których został zgłoszony ze względu na charakter opisowy znaku, brak cech umożliwiających odróżnienie znaku od oferowanych przez Skarżącą towarów, niedystynktywność znaku oraz jego ogólnoinformacyjność, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ:
a. także w przypadku naruszenia prawa materialnego istotne znaczenie ma okoliczność, że Urząd nie mógł się zdecydować, czy zgłaszany Znak jest neologizmem, czy też nie i dwukrotnie przedstawił w tym zakresie sprzeczne stanowisko, co w sposób oczywisty poddaje w wątpliwość sposób dokonywanej przez UPRP oceny.
b. zgłoszony do ochrony Znak posiada zarówno abstrakcyjną, jak i konkretną zdolność odróżniającą;
c. w konsekwencji zgłoszony do ochrony Znak pozwoli na odróżnienie w obrocie towarów nim oznaczanych;
d, uważny i rozsądny odbiorca (a taki jego model został prawidłowo przyjęty przez Urząd) nie będzie miał problemu z dokonaniem świadomego wyboru i zakupu towarów oznaczonych znakiem towarowym [...]; nie będzie miał jakichkolwiek wątpliwości co do źródła pochodzenia towarów sygnowanych znakiem [...]; nie będzie postrzegał znaku [...] jako opisowego i wskazującego na cechy towarów co do których znak ten został zgłoszony.
- art. 1291 § 1 pkt 3 w zw. z art. 145 § 1 PWP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie (co stanowi konsekwencje błędnej wykładni ww. przepisów oraz konsekwencję zarzutu nr V) i przyjęcie, że zgłoszony dla towarów z klas 6 i 19 Klasyfikacji nicejskiej znak słowno-graficzny [...] składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju towaru lub jego przeznaczenia, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania, ponieważ:
a. znak towarowy [...] nie posiada charakteru opisowego i stanowi neologizm (UPRP nie przyjął jednoznacznego stanowiska w tym zakresie);
b. dotychczas nie istniało tego typu słowo jak [...], a tym samym z założenia nie można uznać, że ma ono charakter opisowy;
c. unikatowe połączenie obydwu słów nie stanowi żadnego utartego zwrotu w języku polskim, które mogłoby wskazywać na poszczególne cechy towarów, dla których zostało zgłoszone;
d. Urząd błędnie uznał, jakoby elementy znaku, a w konsekwencji również cały znak [...] były opisowe. Tymczasem elementy te ujęte w jedno, nowopowstałe i niefunkcjonujące w powszechnym użyciu w języku polskim słowo (neologizm) posiadają nowe, różne od swoich elementów składowych znaczenie, a zgłoszony do ochrony znak towarowy należy oceniać całościowo;
e. Urząd błędnie ustalił, jakoby grafika zawarta w znaku towarowym miała niską zdolność odróżniającą i nie powoduje odróżnienia znaku w stopniu wystarczającym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Z zasady tej wynika, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób określony w art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie Sądu stanowisko Urzędu Patentowego zostało wyrażone z naruszeniem art. 8 § 2 k.p.a.
Nowelą z 7.04.2017 r. do art. 8 dodano § 2, zgodnie z którym "organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym".
W uzasadnieniu projektu tej noweli (VIII kadencja, druk sejm. nr 1183) zasadę tę określono mianem zasady pewności prawa lub uprawnionych oczekiwań. Ma ona konkretyzować wyrażoną w art. 8 § 1 zasadę budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
Powołany przepis nakłada na organy zobowiązanie, że bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują one od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zakaz ten nie ma charakteru bezwzględnego, co oznacza, że organ może od niego odstąpić, winien jednak wykazać uzasadnioną przyczynę, dla której tak czyni. Składając wniosek o załatwienie sprawy, strona powinna mieć bowiem możliwość przewidywania wydania takiego samego rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach i w takim samym stanie prawnym.
Przez pojęcie utrwalonej praktyki należy rozumieć taką praktykę, która jest w stanie wzbudzić w świadomości ostrożnego i należycie poinformowanego podmiotu racjonalne oczekiwania, że organ rozstrzygnie sprawę w określony sposób. Trzeba w pełni zaakceptować pogląd, że przez utrwaloną praktykę "należy rozumieć zgodne z prawem, akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Praktyka taka powinna być zgodna z prawem, tylko taka bowiem może być uznana za odpowiadającą zasadzie pewności prawa i być źródłem uzasadnionych oczekiwań" (A. Wróbel [w:] A. Wróbel. M. Jaśkowska, Kodeks..., s. 172; wyrok WSA w Warszawie z 10.03.2022 r., VII SA/Wa 2510/21, LEX nr 3354605, i wyrok WSA w Bydgoszczy z 3.03.2021 r., II SA/Bd 1050/20, LEX nr 3170493).Organ może odstąpić od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw tylko wtedy, gdy istnieją ku temu uzasadnione przyczyny. Decyzja o odstąpieniu od utrwalonej praktyki powinna być rzetelnie uzasadniona."
Doniosłą bowiem rolę z punktu widzenia realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej spełnia uzasadnienie decyzji. Nie może być ono ogólnikowe. Funkcją uzasadnienia jest bowiem przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to że przyczyną tego są istotne powody (wyrok SN z 16 lutego 1994 r., III ARN 2/94, OSNAPiUS 1994, nr 1, poz. 2).
W niniejszej sprawie istotna jest podnoszona przez Skarżącą w toku postępowania okoliczność zarejestrowania wcześniejszych znaków towarowych składających się z dwóch słów z których przynajmniej jedno odnosi się do materiału budowlanego, zgłoszonych dla klas towarów dotyczących branży budowlanej. Z przykładów powołanych w skardze wynika, że w dotychczasowej praktyce orzeczniczej Organ nie widział przeszkód w rejestracji znaków towarowych zawierających element DACH.
Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz zasadami prowadzenia postępowania. Zasady ogólne postępowania są przy tym nie tylko abstrakcyjnym postulatem ustawodawcy wobec organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/00).
Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy uwzględni zasadę wynikającą z art. 8 § 2 k.p.a. Jak już wyżej wskazano za naruszające zasadę wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a. uznać należy takie działanie organów administracji publicznej, które polega na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle tożsamych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez uzasadnienia tej zmiany.
Jeżeli natomiast istnieją uzasadnione przyczyny dla odmiennego załatwienia sprawy, to istnienie takich uzasadnionych przyczyn organ powinien szczegółowo wyjaśnić. Zgłoszone oznaczenie różni się od znaków, na które powołuje się Skarżąca w skardze, niemniej posiadają one pewne cechy wspólne.
Brak uwzględnienia powyższej okoliczności z całą pewnością nie pogłębia zaufania do organów państwa i nie świadczy o respektowaniu przez nie zasady równego traktowania.
Reasumując powyższe Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa procesowego i jako wadliwe winno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Sąd nie przesądza o treści decyzji wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy, albowiem uchylając zaskarżoną decyzję nie może nakazać organowi wydania decyzji o określonej treści.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów zostało wydane w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1431).