VI SA/Wa 4001/24

VI SA/Wa 4001/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Honorata Łopianowska
Iwona Kozłowska
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2687/25 - Postanowienie NSA z 2025-12-17
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Honorata Łopianowska Asesor WSA Iwona Kozłowska Protokolant ref. Aleksandra Koseła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w R., [...] na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej także: "organ") zaskarżoną decyzją z 4 września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) oraz art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r. poz. 1441) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z 28 maja 2024 r. nr [...] nakładającą na [...], Holandia (dalej także: "Skarżący") karę pieniężną w kwocie 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r. poz. 1441) w związku ze zrealizowanym lotem nr [...] z portu lotniczego W.do portu lotniczego M.19 grudnia 2018 r., o godz. 10:17 (godz. odlotu) czasu polskiego.
Zaskarżona decyzja została wydana wobec wszczęcia w dniu 14 grudnia 2021 r. z urzędu postępowania administracyjnego w związku z niedopełnieniem przez Skarżącego obowiązków określonych w art. 6 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, na podstawie notatki urzędowej z dnia 30 listopada 2021 r. sporządzonej przez Krajową Jednostkę ds. Informacji o Pasażerach zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.
Decyzją z dnia 28 maja 2024 r. Komendant Główny Straży Granicznej, działając na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 65 ust. 1 i 4 oraz art. 67 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera nałożył na przewoźnika lotniczego administracyjną karę pieniężną w kwocie 20 000 zł za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, umarzając zarazem w części postępowanie za niedopełnianie obowiązku określonego w ust. 1 pkt. 1 powołanej ustawy, tj. przekazania przez przewoźnika danych PNR do JIP w terminie od 48 do 24 godz. przed planowanym rozpoczęciem lotu.
Po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy organ decyzją z dnia 4 września 2024 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, wskazując w uzasadnieniu, że w toku prowadzonych czynności ustalono, że Skarżący był w posiadaniu danych PNR przedmiotowego lotu niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład, gdyż zgodnie z informacjami od JIP (potwierdzonymi przez port lotniczy i Polską Agencję Żeglugi Powietrznej), dany lot odbył się z pasażerami na pokładzie, nastąpiło przekroczenie granicy państwowej, a wylot statku powietrznego nastąpił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Potwierdzenie wykonanego lotu uzyskano od portu lotniczego C. w W..
Organ zauważył, że lista pasażerów, w której zawarte są kategorie danych PNR m.in. imiona i nazwiska pasażerów tworzona jest podczas odprawy biletowo-bagażowej danego lotu, a jej ostateczna forma wynika z przeprowadzonego boardingu (wejście na pokład). Zdaniem organu, przewoźnik lotniczy nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, gdyż nie przekazał danych PNR.
Organ wyjaśnił, że w art 14 dyrektywy 2016/681 wskazano, że: "Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji za naruszenie przepisów przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i podejmują wszystkie środki niezbędne do zapewnienia ich egzekwowania. W szczególności państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji, w tym kar finansowych, w stosunku do przewoźników, którzy nie przekazu danych zgodnie z art. 8, lub nie przekazują ich w wymaganym formacie. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające". Organ zauważył, że kara administracyjna skuteczna i odstraszająca to taka, która będzie działać dodatkowo prewencyjnie i zapewniać realizację celów ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, a tym samym dyrektywy PNR, podkreślając, że waga naruszenia prawa, w przypadku deliktu administracyjnego popełnionego przez przewoźnika lotniczego nie może zostać uznana za znikomą a możliwość reagowania na zagrożenia terrorystyczne oraz zagrożenia przestępcze związana jest między innymi z przekazywanymi terminowo danymi PNR, które nie były kompletne i dostarczone służbom w odpowiednim czasie. Organ podkreślił, że z tej też przyczyny obowiązujące przepisy przewidują skuteczne, proporcjonalnie i odstraszające administracyjne kary pieniężne, jako element mechanizmu zapewnienia realizacji celów, dla których pozyskiwane są dane PNR.
Organ zauważył, że Skarżący prowadzi działalność od 4 lutego 2014 r, przy czym przewoźnik lotniczy to wyspecjalizowany przedsiębiorca w branży, który podlega daleko idącemu prawnemu regulowaniu zasad prowadzenia tej działalności, o charakterze międzynarodowym, realizującym loty również do Polski.
Organ podkreślił, że przepisy ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera stanowią implementację postanowień dyrektywy PNR, która weszła w życie 24 maja 2016 r, a zgodnie z art. 18 ust. 1 dyrektywy PNR, państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 25 maja 2018 r., niezwłocznie powiadamiając tym Komisję, przy czym ustawa o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 14 maja 2018 r., weszła w życie 29 maja 2018 r. i została przekazana 25 maja 2018 r. Komisji Europejskiej a więc zgodnie z wymogami art. 18 ust. 1 dyrektywy PNR. Organ zauważył, że regulacje zawarte w dyrektywie PNR oraz implementujące ją regulacje krajowe, adresowane są profesjonalnych podmiotów, które wykonują działalność szczególnego rodzaju, w bardzo newralgicznym obszarze, jakim jest świadczenie usług w zakresie przewozu pasażerów w ruchu lotniczym. Obszar ten podlega daleko idącemu prawnemu regulowaniu zasad prowadzenia tej działalności, a od podmiotów prowadzących działalność można oczekiwać stałego śledzenia aktualnych rozwiązań prawnych, a w szczególności zmian fikających z przepisów ustawowych.
Organ zwrócił uwagę, że proporcjonalność sankcji, w tym kar finansowych nie oznacza konieczności miarkowania lecz to, że sankcja zastosowana do realizacji danego celu musi być proporcjonalna do jego istoty, musi być odpowiednia i niezbędna dla realizacji konkretnego celu, a jej wysokość powinna być uzależniona od rodzaju naruszenia. W omawianej ustawie przewidziane kary pieniężne są, zgodnie z założeniami dyrektywy PNR, dolegliwe, ale też pozostają proporcjonalne do wagi wskazanych w niej dóbr chronionych; ponadto ustawodawca zróżnicował wysokości administracyjnych kar pieniężnych za poszczególne naruszenia przepisów ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, a zatem pośrednio dokonał stopniowania oceny ciężaru wskazując na możliwość obniżenia administracyjnej kary pieniężnej o 50%. Art. 65 ust. 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera wskazuje, że w przypadku, gdy naruszenie, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy, dotyczące niedopełnienia obowiązku przekazania danych PNR w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, zostało usunięte przez przewoźnika lotniczego w terminie 6 godzin przed planowanym startem statku powietrznego, administracyjną karę pieniężną nakłada się w wysokości obniżonej o 50%. Natomiast treść art. 65 ust 3 powołanej ustawy określa, że w przypadku, gdy naruszenie, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, dotyczące niedopełnienia obowiązku przekazania danych PNR w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, zostało przez przewoźnika usunięte do czasu lądowania statku powietrznego, administracyjna karę pieniężną naruszenie nakłada się w wysokość obniżonej o 50%.
Organ podniósł, że na mocy art. 31 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym ograniczeniu korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te naruszać istoty wolności i praw, cel przetwarzania danych PNR pozwala na ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw. Tymczasem celem Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 i wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera jest między innymi zapewnienie bezpieczeństwa ogólnego, ochrony życia i bezpieczeństwa osób poprzez zapobieganie przestępstwom terrorystycznym, poważnej przestępczości, ich wykrywania.
Organ zwrócił uwagę, że Skarżący nie przedstawił dodatkowych informacji lub dokumentów, które zwalniałyby go z odpowiedzialności podlegania w tym wypadku administracyjnej karze pieniężnej, tj. wystąpienia zgodnie z art. 69 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera działania siły wyższej systemu KSI PNR. Organ zauważył, że przewoźnik lotniczy, w ustawowym terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy nie zwrócił się do Komendanta w trybie określonym w art. 76 powołanej ustawy, w związku z czym nie skorzystał z przewidzianego przez ustawodawcę czasu na dostosowanie się w celu zapewnienia warunków umożliwiających przekazywanie danych PNR do JIP.
Z rozstrzygnięciem organu nie zgodził się Skarżący, zaskarżając w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z 4 września 2024 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej wydanej w pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw., z art. 10 § 1 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 8 §1 k.p.a. w zw., z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 31 Konstytucji RP, poprzez:
a) nieuchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 28 maja 2024 r., w sytuacji, gdy nie powiadomił on Skarżącego, po wyznaczeniu nowego terminu rozstrzygnięcia sprawy o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i nie powiadomił o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie, czym de facto odmówił Skarżącemu uprawnienia do zajęcia stanowiska w sprawie i ewentualnego złożenia nowych dowodów;
b) nieuchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 28 maja 2024 r. w sytuacji, gdy organ drugiej instancji nie udostępnił Skarżącemu akt postępowania przed datą rozstrzygnięcia sprawy – wyznaczoną na 5 września 2024 r, pomimo złożenia wniosku pismem z 29 sierpnia 2024 r. o udostępnienie akt przedmiotowego postępowania, które to pismo doręczono do organu jeszcze przed 5 września 2024 r., a który to wniosek nie został uwzględniony przez organ, bowiem organ postanowieniem z 17 września 2024 r. (13 dni po dacie decyzji) odmówił Skarżącemu udostępnienia akt postępowania, wskutek czego organ odmówił Skarżącemu jego uprawnienia do zaznajomienia się z aktami postępowania oraz uprawnienia do złożenia stanowiska w sprawie, tj. odmówił czynnego udziału w sprawie;
c) nieuchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 28 maja 2024 r. w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana dwa dni (28 maja 2024 r.) przed wyznaczonym terminem do rozstrzygnięcia sprawy na 30 maja 2024 r., z pominięciem stanowiska Skarżącego;
d) nieuchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 28 maja 2024 r. w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została wydana w okoliczności zignorowania pisma Skarżącego z 28 maja 2024 r., w którym Skarżący przedstawił swoje stanowisko w sprawie i które to pismo wysłał nie tylko listownie, ale także w załączeniu do wiadomości emailowej z 28 maja 2024 r., którą to wiadomość Skarżący skierował bezpośrednio do chor. A. W., z którą korespondował w toku postępowania administracyjnego;
e) nieuchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 28 maja 2024 r. w sytuacji, gdy w decyzji z 28 maja 2024 r. organ ten nałożył administracyjną karę pieniężną w sprzeczności z zasadą proporcjonalności wskazaną przez ustawodawcę w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP
- czym z kolei organ naruszył art. 64 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 65 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera oraz art. 52 ust. 1 Kart Praw Podstawowych UE oraz art. 3 ust. 2 ToUE w zw. z art. 7, art. 8, art. 9 i art. 45 ToUE w zw. z art. 56 TFUE.
W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.
W piśmie z 2 czerwca 2025 r. Skarżący wniósł o wystąpienie przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym oraz o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego. Skarżący wniósł o zadanie pytań prejudycjalnych w następującym brzmieniu:
1. Czy art. 1 ust. 2 i art. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/861 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (dalej "Dyrektywa 2016/861") w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a), lit. b) i lit c) Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 67 ust. 1, ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej "TFUE") w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej "TUE") w zw. z art. 45 ust. 1 i ust. 2 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej "KPP"), należy interpretować w ten sposób, że art. 1 ust. 2 i ust. 2 Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a), lit. b) i lit c) Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 67 ust. 1, ust. 2 TFUE w zw. z art. 2 TUE w zw. z art. 45 ust. 1 i ust. 2 KPP, stoją na przeszkodzie przepisom krajowym:
– które nakazują przekazywanie JIP danych dotyczących przelotu pasażerów w sytuacji braku rzeczywistego i aktualnego lub dającego się przewidzieć zagrożenia terrorystycznego;
– które umożliwiają przetwarzanie przez organy państw członkowskich danych dotyczących przelotu pasażerów w sytuacji braku rzeczywistego i aktualnego lub dającego się przewidzieć zagrożenia terrorystycznego;
– które nie nakazują organom państwa członkowskiego weryfikacji przed pobraniem i przetworzeniem danych dotyczących przelotu pasażera, czy zagrożenie terrorystyczne jest rzeczywiste i aktualne.
2. Czy art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a), lit. b) i lit c) Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 67 ust. 1, ust. 2 TFUE w zw. z art. 2 TUE w zw. z art. 45 ust. 1 i ust. 2 KPP w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 roku o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (dalej "Ustawa PNR") w zw. z art. 65 ust. 1 i ust. 4 Ustawy PNR w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Ustawy PNR, należy interpretować w ten sposób, że art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 6 ust. 2 lit. a), lit. b) i lit c) Dyrektywy 2016/861 w zw. z art. 67 ust. 1, ust. 2 TFUE w zw. z art. 2 TUE w zw. z art. 45 ust. 1 i ust. 2 KPP w zw. z art. 64 ust. 1 pkt 1 Ustawy PNR w zw. z art. 65 ust. 1 i ust. 4 Ustawy PNR w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Ustawy PNR. stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które nakazują nałożenie na przewoźnika lotniczego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 20 000,00 zł w przypadku, gdy zagrożenie wystąpienia przestępstw o charakterze terrorystycznym i wystąpienia poważnej przestępczości nie są realne i nie występują.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej "p.p.s.a."). Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z 4 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu dotyczącą nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 20 000 zł za niedopełnienie przez przewoźnika lotniczego [...], Holandia obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, w związku ze zrealizowanym lotem nr [...] z portu lotniczego W.do portu lotniczego M.19 grudnia 2018 r., o godz. 10:17 (godz. odlotu) czasu polskiego oraz umorzenia w części postępowania administracyjnego za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, która weszła w życie w dniu 29 maja 2018 r., implementując przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, dalej: "dyrektywa 2016/681". Celem przetwarzania danych PNR jest ochrona bezpieczeństwa publicznego przez zapobieganie, wykrywanie i ściganie określonej przestępczości, przy czym nieuzyskanie danych PNR w wymaganym terminie bezpośrednio wpływa na możliwość identyfikacji zagrożeń związanych z ww. przestępczością (punkt 5 preambuły dyrektywy 2016/681).
Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, dane PNR są to dane dotyczące przelotu pasażera, w tym dane osobowe, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego, podlegające przekazaniu przez przewoźnika lotniczego do JIP tj. do Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach (art. 2 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera).
Stosownie zaś do art. 2 pkt 6 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, lot PNR jest to lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że Skarżący 19 grudnia 2018 r. o godz. 10:17 (godz. odlotu) czasu polskiego realizował lot nr [...] pomiędzy portem lotniczym W.a portem lotniczym M.. Był to "lot pozaunijny" (art. 3 dyrektywy 2016/681), który oznacza regularny lub nieregularny lot, obsługiwany przez przewoźnika lotniczego, odbywający się z państwa trzeciego, z zaplanowanym lądowaniem na terytorium państwa członkowskiego albo odbywający się z terytorium państwa członkowskiego, z zaplanowanym lądowaniem w państwie trzecim, w tym – w obu przypadkach – loty z postojami na terytorium państw członkowskich lub państw trzecich.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, przewoźnik lotniczy, który organizuje lot PNR, przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu, spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego.
Jak natomiast wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP w następujących terminach: 1) od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz 2) niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Przekazanie danych PNR przez przewoźnika powinno zatem nastąpić co najmniej dwukrotnie, jeśli przewoźnik w określonych terminach danymi dysponował.
Z ustaleń organu wynika, że Skarżący posiadał dane PNR lotu niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogli już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogli wejść na pokład a wątpliwości w zakresie stwierdzenia, czy Skarżący posiadał ww. dane w terminie od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu, rozstrzygnięto na korzyść Skarżącego. Za prawidłowe i znajdujące potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym uznano stwierdzenie organu, czego Skarżący nie kwestionuje, że lista pasażerów, w której zawarte są kategorie danych PNR m.in. imiona i nazwiska pasażerów, tworzona jest podczas odprawy biletowo-bagażowej danego lotu, a jej ostateczna forma wynika z przeprowadzonego boardingu (wejście na pokład).
W toku postępowania administracyjnego ustalono więc, że Skarżący dopuścił się tylko jednego naruszenia, tj. nieprzekazania danych PNR do JIP w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.
Wobec stwierdzonego naruszenia przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, w ocenie Sądu, organ zasadnie orzekł o nałożeniu na przewoźnika kary pieniężnej na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, zgodnie z którym przewoźnik lotniczy, który nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.
Przy tym, z art. 1 ust. 3a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2365 z późn. zm.) wynika wprost, że zadania JIP realizuje Straż Graniczna. W konsekwencji przekazanie informacji o pasażerach uczestniczących w locie, zgodnie z wypracowaną procedurą działania przy wykonywanych lotach przez zgłoszenie do agenta handlingowego nie stanowi wywiązania się z obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Nie ma zatem racji Skarżący w tej części prezentowanej w skardze argumentacji, zgodnie z którą organ dokonał wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego wyrażającej się nieuwzględnieniem, że Skarżący nie naruszył swoim postępowaniem nałożonych na niego wspomnianymi przepisami obowiązków, bowiem dokonał m.in. zgłoszenia danych pasażerów biorących udział w spornym locie do agenta handlingowego portu lotniczego, a zatem swoim działaniem wykazał, że nie miał zamiaru podejmowania działań skutkujących naruszeniem przepisów ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Jak wskazano wyżej, dla skutecznej realizacji wspomnianego obowiązku konieczne było przekazanie danych dotyczących pasażerów realizujących lot do upoważnionego podmiotu (JIP, którego zadania realizuje Straż Graniczna), nie stanowi zaś realizacji tego obowiązku przekazanie danych dotyczących pasażerów agentowi handlingowemu portu lotniczego.
Jednocześnie z akt sprawy i informacji opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Komendy Głównej Straży Granicznej, wynika, że Skarżący nie był wpisany na listę przewoźników lotniczych, o której mowa w art. 76 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Podkreślić należy, że przepis ten wymaga koniunkcji dwóch przesłanek, tj. podjęcia działań mających na celu zapewnienie warunków technicznych umożliwiających sprawne i skuteczne przekazywanie przez niego danych PNR do JIP oraz wystąpienia pisemnego do Komendanta Głównego Straży Granicznej o wpisanie na listę przewoźników lotniczych dostosowujących się do przekazywania danych PNR do JIP. Ustawa o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera weszła w życie 29 maja 2018 r., Skarżący do 12 czerwca 2018 r. miał zatem możliwość skorzystania z uprawnienia unormowanego w powołanym przepisie, jednak – jak wynika z ustaleń organu, którym Skarżący nie zaprzecza – nie wystąpił z takim wnioskiem. Słusznie zatem, w ocenie Sądu, organ uznał, że samo podjęcie czynności mających na celu dostosowanie warunków technicznych umożliwiających sprawne i skuteczne przekazywanie przez niego danych PNR, bez dokonania wpisu na ww. listę, nie uprawnia Skarżącego do skorzystania z dobrodziejstw tego przepisu. Z uwagi na prawidłową notyfikację ustawy implementującej tzw. dyrektywę PNR do Komisji Europejskiej, wejście jej w życie 29 maja 2018 r. oraz fakt, że kontrolowany w sprawie przelot miał miejsce 19 grudnia 2018 r., wskazać także należy, że regulacje zawarte w tzw. dyrektywie PNR oraz implementujące ją regulacje krajowe adresowane są do podmiotów, które wykonują działalność w bardzo newralgicznym obszarze, jakim jest świadczenie usług w zakresie przewozu w ruchu lotniczym. Przewoźnik lotniczy to wyspecjalizowany przedsiębiorca w branży, która podlega daleko idącemu prawnemu regulowaniu zasad prowadzenia tej działalności, dlatego od podmiotów prowadzących taką działalność należy oczekiwać stałego śledzenia aktualnych rozwiązań prawnych, w tym zmian wynikających z przepisów regulujących taką działalność na rynkach, na których świadczą usługi. Podkreślenia następnie wymaga, że w celu zapewnienia powszechnej informacji na temat wdrażanych przepisów ustawy oraz jak najlepszej komunikacji z przewoźnikami, Straż Graniczna przeprowadziła intensywną kampanię informacyjną, w trakcie której przekazywano pisemne informacje o przyjęciu przez Radę Ministrów projektu ustawy, zwracając szczególna uwagę na kwestie obowiązków przewoźnika wynikających z art. 10 projektowanej ustawy oraz Rozdziału 8 ustawy dot. administracyjnych kar pieniężnych, następnie informowano o ogłoszeniu ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera oraz wynikających z tych przepisów określonych uprawnień i obowiązków przewoźników lotniczych, przypomniano o obowiązkach przewoźników wynikających z art. 10 ustawy, załączono wzór wystąpienia przekazywania danych PNR do JIP, a także poinformowano o zamieszczeniu na stronie BIP KGSG dokumentu "Warunki techniczne przekazywania danych PNR do Jednostki ds. Informacji o Pasażerach, zwrócono się do Przewodniczącego Rady Przedstawicieli Linii Lotniczych w Polsce "BARIP" (do wiadomości Prezesa ULC) z prośbą, o przekazanie informacji do przewoźników lotniczych o ciążących na nich obowiązkach. Pismo zawierało również wzór wystąpienia przewoźnika o wpisanie na listę przewoźników lotniczych dostosowujących się do przekazywania danych PNR do JIP oraz formularze dotyczące danych teleadresowych, informacje o obsługiwanych formatach danych i protokołach transmisji oraz zakresach gromadzonych danych PNR. Przewoźnicy lotniczy, w tym Skarżący byli zatem z odpowiednim (relatywnie dużym, pozwalającym na odpowiednie organizacyjne i technologiczne przygotowanie się do realizacji obowiązku) wyprzedzeniem informowani o tym, że będzie ciążył na nich obowiązek przekazywania danych dotyczących przelotu pasażera, sposobie jego realizacji a także karach ciążących za uchybienia w zakresie przekazywania danych.
Odnosząc się do zarzutu nieproporcjonalności kary w niniejszej sprawie wskazać należy, że art. 31 ust. 3 Konstytucji stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Dyspozycja art. 31 ust. 3 Konstytucji obejmuje sytuację zaistniałą w rozpoznawanej sprawie. Kary administracyjne, ustanowione zostały w ustawie o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, z uwagi na konieczność zapewnienia w demokratycznych państwach bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jak wskazano na wstępie, ustawa o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/ 681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania. Przy czym, celem dyrektywy jest, między innymi, zapewnienie bezpieczeństwa ogólnego, ochrona życia i bezpieczeństwa osób oraz stworzenie ram prawnych służących ochronie danych (...) w związku z przetwarzaniem przez właściwe organy.
Zgodnie z pkt 18 preambuły dyrektywy, państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie niezbędne środki, aby umożliwić przewoźnikom lotniczym wypełnianie obowiązków nałożonych na nich na podstawie dyrektywy. Wobec przewoźników lotniczych, którzy nie wypełniają obowiązków w zakresie przekazywania danych PNR, państwa członkowskie powinny przewidzieć skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje, w tym kary finansowe.
W ocenie Sądu, regulacje ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, zarówno w zakresie obowiązku przekazywania danych przez przewoźników lotniczych do JIP, jak sankcji w postaci systemu kar są realizacją przepisów przywołanej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/ 681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. i nie naruszają również art. 31 Konstytucji RP. Wskazać należy, że prawo własności jak i wolność obywateli ulega ograniczeniom, jeżeli zaistniały przesłanki określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji, zaś te w niniejszej sprawie zostały spełnione do wprowadzenia regulacji określonych w ustawie o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (zapobieganie przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania w konsekwencji zapewnienie bezpieczeństwa ogólnego, ochrona życia i bezpieczeństwa osób oraz stworzenie ram prawnych służących ochronie danych (...) w związku z przetwarzaniem przez właściwe organy. Proporcjonalność sankcji, w tym kar finansowych nie oznacza konieczności ich miarkowania, a to, że sankcja zastosowana do realizacji danego celu musi być proporcjonalna do jego istoty, musi być odpowiednia i niezbędna dla realizacji konkretnego celu. W omawianej ustawie przewidziane kary pieniężne, są – zgodnie z założeniami Dyrektywy – dolegliwe, ale proporcjonalne do wagi wskazanych w niej dóbr chronionych, opisanych wyżej.
W sprawie nie miał zastosowania również art. 69 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, który określa przesłanki wyłączające możliwość nałożenia kary. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest wykazanie, że niedopełnienie ww. obowiązku nastąpiło wskutek:
1) działania siły wyższej;
2) awarii KSI PNR;
3) awarii powstałej po stronie przewoźnika lotniczego, niezawinionej przez tego przewoźnika, pod warunkiem poinformowania o niej JIP przed upływem terminu przekazania danych PNR.
Sąd podziela przy tym stanowisko organu, że Skarżący mógłby skutecznie powołać się na ten przepis, w szczególności na przesłankę działania siły wyżej, gdyby jego działanie wskazywało, że w terminie naruszenia zmierzał do przekazania danych PNR do JIP, co – jak wykazał organ – nie miało miejsca.
Sąd za niezasadne uznał również zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił bowiem w uzasadnieniu decyzji istotne okoliczności faktyczne sprawy, stan prawny i swoje stanowisko, w związku z czym, uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Dowody zgromadzone w sprawie nie budzą wątpliwości Sądu, zaś argumentacja oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organ mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów.
Organ rozstrzygający sprawę działał na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia ogólnych zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 77 i art. 80 k.p.a.).
Sąd nie podzielił zarzutów szeroko czynionych przez Skarżącego w zakresie naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Skarżący natomiast takiej okoliczności nie wykazał.
Skarżącemu umożliwiono czynny udział w każdym stadium postępowania, wgląd do akt sprawy, zapewniono prawo inicjatywy dowodowej oraz prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w przedmiotowej sprawie. Skarżący miał też wiedzę i możliwość czynnego udziału w postępowaniu i z prawa tego korzystał. Należy mieć także na uwadze, że postępowanie odwoławcze przed organem drugiej instancji służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy przez organ, a zatem sygnalizowane nieuwzględnienie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji określonych wniosków Skarżącego z powodu zakończenia postępowania i wydania decyzji mogło być i było przedmiotem zainteresowania organu w postępowaniu odwoławczym. W tym zakresie Skarżący stawia zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 § 2 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 8 §1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 31 Konstytucji RP, upatrując zasadności tych zarzutów w nieuchyleniu w postępowaniu odwoławczym decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z 28 maja 2024 r., w sytuacji, gdy organ ten nie powiadomił Skarżącego, po wyznaczeniu nowego terminu rozstrzygnięcia sprawy o zebraniu materiału dowodowego w sprawie i nie powiadomił o możliwości zajęcia stanowiska w sprawie a także wydaniu decyzji dwa dni przed wyznaczonym na 30 maja 2024 r. terminem do rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem stanowiska Skarżącego z 28 maja 2024 r. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty dostrzeżenia wymaga, że wyznaczony przez organ termin załatwienia sprawy wskazuje końcową datę, do której organ powinien załatwić sprawę, co nie oznacza, że organ jest zobligowany wstrzymywać się do tej daty z załatwieniem sprawy. Organ powinien wziąć pod uwagę te wnioski i stanowiska strony, które zostaną złożone do dnia wydania decyzji. Niezależnie od tego, ewentualne pisma i stanowiska złożone w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, których organ przed wydaniem decyzji nie uwzględnił, mogą i powinny być przedmiotem analizy w postępowaniu odwoławczym, którego celem jest przecież ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie. Natomiast Skarżący nie wykazał wpływu postulowanych naruszeń na wynik postępowania, w szczególności nie wykazał, że w postępowaniu odwoławczym jego stanowisko nie zostało poddane ocenie.
Nie jest też zasadny zarzut nieudostępnienia przez organ na etapie postępowania odwoławczego Skarżącemu akt postępowania przed datą rozstrzygnięcia sprawy (4 września 2024 r.), mimo złożenia w tym przedmiocie wniosku pismem z 29 sierpnia 2024 r., które to pismo doręczono do organu jeszcze przed dniem 5 września 2024 r., a który to wniosek został przez organ załatwiony postanowieniem z 17 września 2024 r. (13 dni po dacie decyzji) odmownie. W ocenie Sądu, postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy pozostaje poza rozważaniami Sądu jako mające wpływ na wynik postępowania. Okoliczność ta, nie może bowiem stanowić do przyjęcia w sprawie stanowiska, że organ uniemożliwił Skarżącemu czynny udział w postępowaniu, o czym świadczy bogata jego korespondencja oraz organu znajdująca się w aktach sprawy. W powyższym zakresie Skarżący na poszczególnych etapach postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji korzystał z możliwości wyrażenia swojego stanowiska, składał pisma, zatem nieprzekazanie przez organ, zgodnie z wnioskiem Skarżącego akt postępowania, w warunkach, gdy organ informował o możliwości zapoznania się z tym materiałem, nie stanowi naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Trafnie także zwrócił uwagę organ we wspomnianym postanowieniu, że prawo strony do przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów – zarówno w toku postępowania i po jego zakończeniu – nie jest obwarowane żadnym warunkiem; organ administracyjny ma obowiązek udostępnić stronie akta sprawy i dać jej możliwość sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów w lokalu organu w godzinach urzędowania i w obecności pracownika tego organu, z uwagi na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dokumentów. Tak też pouczył organ Skarżącego w piśmie z 13 sierpnia 2024 r., gdzie dwukrotnie wskazano, że zapoznania z materiałem dowodowym można dokonać pod adresem Komendy [...] Oddziału Straży Granicznej w godzinach od 9:00 do godz. 15:00 w dni robocze, przy czym w celu ustalenia terminu zapoznania z aktami należy kontaktować się za pomocą korespondencji mailowej na podany w piśmie adres poczty elektronicznej. Tymczasem Skarżący wniósł o udostępnienie akt postępowania w formie elektronicznej na wskazany przez siebie w piśmie adres e-mail.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego przekazywania danych PNR za pośrednictwem plików xml, Sąd podziela stanowisko organu zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, gdzie wskazano, że decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2017/759 z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie wspólnych protokołów i formatów danych, z których mają korzystać przewoźnicy lotniczy podczas przekazywania danych dotyczących przelotu pasażera jednostkom do spraw informacji o pasażerach, przewoźnicy lotniczy są zobowiązani wybrać z wykazu wspólny protokół i format danych, z których mają zamiar korzystać, i powiadomić o nich państwo członkowskie. Formaty danych, jakie będą obsługiwane przy przekazywaniu danych PNR państwom członkowskim przez przewoźników lotniczych, są określane na podstawie wytycznych Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) dotyczących PNR. Format danych PNRGOV jest uznanym międzynarodowym standardem dotyczącym przekazywania danych PNR, który został opracowany wspólnie przez rządy, przewoźników lotniczych oraz dostawców pod auspicjami Zrzeszenia Międzynarodowego Transportu Lotniczego (IATA), ICAO, Światowej organizacji Celnej (WCO).Organ wyjaśnił też szczegółowo, jakie protokoły transmisji wykorzystywane przez większość przewoźników są bezpieczne i niezawodne.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem terminu przedawnienia, przewidzianego dla kar pieniężnych co do naruszeń określonych w art. 64 i art. 66 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.
I tak, zgodnie z art. 70 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera obowiązującym w rozpoznawanej sprawie w dniu naruszenia tj. 19 grudnia 2018 r. administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia naruszenia, o którym mowa w art. 64 lub art. 66.
Natomiast art. 2 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz.U. z 2022 r., poz.271), który wszedł w życie 5 lutego 2022 r. dalej "ustawa zmieniająca" stanowi, że:
- ust. 1 przepisu art. 189g § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052) stosuje się do administracyjnych kar pieniężnych nakładanych za naruszenie, o którym mowa w art. 64 oraz art. 66 ustawy zmienianej w art. 1, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że termin przedawnienia już upłynął,
- ust. 2 w okresie dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie wszczyna się postępowań w sprawie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 64 oraz art. 66 ustawy zmienianej w art. 1, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a wszczęte postępowania w sprawie takich naruszeń podlegają zawieszeniu na okres dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy,
- ust. 5 na okres dwóch lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy zawiesza się bieg terminu przedawnienia w stosunku do naruszeń, o których mowa w art. 64 oraz art. 66 ustawy zmienianej w art. 1, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Ponadto należy wziąć pod uwagę również przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374), znajdujący zastosowanie do terminu przedawnienia określonym w art. 70 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, bowiem na bieg terminu przedawnienia nałożenia zaskarżoną decyzją kary pieniężnej miała wpływ sytuacja prawna spowodowana wprowadzeniem w Polsce od dnia 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a później od dnia 20 marca 2020 r. stanu epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia odpowiednio z dnia 13 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego – Dz.U. poz. 433 ze zm. i z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – Dz.U. poz. 491 ze zm.). Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Pojawiające się w praktyce organów administracji publicznej oraz orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności w przedmiocie czasu trwania zawieszenia biegu przedawnienia nakładania kar administracyjnych przez okres 54 lub 71 dni, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w ugruntowanym już orzecznictwie w sprawach nakładania kar dotyczących naruszenia obowiązku przekazania informacji API. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 568/23, 3 lipca 2024 r. sygn. II GSK 2387/23, 23 maja 2024 r. sygn. II GSK 1928/23, 21 marca 2024 r. sygn. II GSK 2040/21, 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23, wyraził pogląd, że czas trwania zawieszenia biegu terminu przedawnienia w opisanej sytuacji wynosił 71 dni, a pogląd ten skład orzekający w pełni akceptuje. Jeśli zatem uwzględni się okres, kiedy bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w tej sprawie był zawieszony na 71 dni, to w dniu 5 lutego 2022 r. tj. w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej, termin przedawnienia z art. 70 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera nie upłynął w stosunku do naruszenia z 19 grudnia 2018 r.
W okresie od 19 grudnia 2018 r. do 14 grudnia 2021 r. biegł bowiem termin przedawnienia wynoszący 3 lata (zgodnie z uchylonym już art. 70 ustawą o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera). Następnie, od 14 grudnia 2021 r. termin ten uległ przedłużeniu o 71 dni (na podstawie uchylonych przepisów ustawy COVID, liczone wraz z 7 dniami z ustawy osłonowej) i biegł do 23 lutego 2022 r. Natomiast od dnia 5 lutego 2022 r. termin przedawnienia uległ przedłużeniu o 2 lata, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczący przelotu pasażera i biegł do 23 lutego 2024 r., od 23 lutego 2024 r. termin przedawnienia zostaje przedłużony o kolejne 2 lata na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera.
Zatem wydanie zaskarżonej decyzji w dniu 4 września 2024 r. oraz jej doręczenie nastąpiło przed upływem okresu przedawnienia do jej wydania, który to termin upłynie 23 lutego 2026 r.
Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – zgodnie z wnioskiem Skarżącego wyrażonym w piśmie z dnia 2 czerwca 2025 r. – z pytaniami w brzmieniu postulowanym przez Skarżącego. I tak, w ocenie Sądu, nie występują w sprawie wątpliwości, które by uzasadniały zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem nakierowanym na uzyskanie stanowiska w zakresie zaproponowanym przez Skarżącego. W ocenie Sądu, przedmiot wnioskowanych pytań pozostaje bez wpływu na treść i możliwość wydania w sprawie rozstrzygnięcia, zaś wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok TSUE z dnia 21 czerwca 2022 r., w sprawie C-817/19, Ligue des droits humains), w brzmieniu którego Skarżący upatruje celowości zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym oraz zaprezentowane w nim motywy uznania regulacji unijnej (dyrektywy 2016/681) za nie odpowiadającą wymaganiom Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, nie odnoszą się do sytuacji mającej miejsce w rozpoznawanej sprawie, w tym krajowych regulacji. Przypomnienia przy tym wymaga że na gruncie rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z lotem "pozaunijnym", wykraczającym poza granice jednego kraju Unii Europejskiej, gdzie wylot i przylot ma miejsce między różnymi krajami, w których nie wszystkie nawet są krajami Unii Europejskiej. Nie sposób zatem przyjąć, że mamy do czynienia z minimalnym ryzykiem, dla którego wprowadzono regulacje dyrektywy 2016/681, jak wyeksponowano to wyroku, który przedstawia Skarżący na umotywowanie zasadności podobnego wystąpienia w rozpoznawanej sprawie. Reasumując, Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia z wnioskiem postulowanym w piśmie Skarżącego z dnia 2 czerwca 2025 r. o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznając, że regulacje mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie budzą wątpliwości, nie wymagają także zwrócenia się z zapytaniem do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak chciałby tego Skarżący.
W ocenie Sądu, organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego słusznie ustalił, że Skarżący nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczący przelotu pasażera w terminie określonym w art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, nie przekazując do JIP danych PNR związanych z lotem z 19 grudnia 2018 r., słusznie też wskazał, że przekazanie danych do agenta handlingowego portu lotniczego, nie stanowiło wywiązania się z tego obowiązku. W sprawie nie miał zaś zastosowania przepis art. 69 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. W konsekwencji nie sposób zarzucić organowi naruszenia zasady praworządności z art. 6 k.p.a. tj. obowiązku działania zgodnie z przepisami prawa, a także konstytucyjnej zasady proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.