VI SA/Wa 3961/24

VI SA/Wa 3961/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Justyna Żurawska
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 2 pkt 35a, pkt 54, art. 64 ust .1, ust. 2 art. 66 ust. 5, art. 140aa ust. 1, ust. 3pkt 1 i pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 140ab ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Justyna Żurawska Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
W. S. (dalej też jako "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "GITD" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] września 2024 roku numer [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej też jako "k.p.a."), art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej też jako "p.r.d."), § 2 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm., dalej "rozporządzenie z 2002 r.").
Główny Inspektor Transportu Drogowego wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] września 2024 roku utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też w skrócie jako "organ I instancji" lub "WITD") z dnia [...] kwietnia 2024 roku nr [...], nakładającą na skarżącego, jako załadowcę, karę pieniężną w wysokości dziesięciu tysięcy złotych za wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii V, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Powyższe naruszenie stwierdzono podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2023 roku w na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości K. Zatrzymano wówczas do kontroli 5-osiowy pojazd członowy, składający się z 2-osiowego ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] i 3-osiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował D. C. Kierowca wykonywał przewóz drogowy maszyn budowlanych (ładunek podzielny) na rzecz K. S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "[...] Pojazd wraz z ładunkiem przemieszczał się z miejscowości S. do miejscowości R.. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy w zakresie:
- nacisku grupy 3 osi nienapędowych naczepy - 27,8 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę) - przekroczenie o 3,8 t (tj. o 15,8 %),
- rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego - 44,8 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,8 t (tj. o 12,0 %),
- długości pojazdu członowego z ładunkiem - 16,75 m (bez korekty 1 %) - przekroczenie o 0,25 m (tj. o 1,5 %).
GITD podkreślił przy tym, że kontrolowanym pojazdem członowym przewożono ładunek podzielny. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Zgodnie z treścią art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Organ podkreślił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną nałożono jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu - wyznaczona trasa wskazana w zezwoleniu:
- o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV,
- o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 prd, karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V:
a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach.
W niniejszej sprawie kara pieniężna, zdaniem GITD, winna więc wynieść 10 000 złotych.
Organ zaznaczył przy tym, że posiadane przez podmiot wykonujący przejazd i okazane w trakcie kontroli drogowej przez kierowcę zezwolenie kategorii IV nr 34/KI/2023 na przejazd pojazdu nienormatywnego, wydane w dniu 6 lutego 2023 r. i ważne w terminie od dnia 7 lutego 2023 r. do dnia 7 lutego 2025 r., nie uprawniało do przejazdu po drogach publicznych pojazdem lub zespołem pojazdów o przekroczonych naciskach osi, którym przewożone są ładunki podzielne.
GITD podkreślił, że wprowadzając art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 p.r.d., ustawodawca uznał, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego może być szerszy. Dał w ten sposób sygnał, że nie tylko przewoźnicy (podmioty wykonujące przejazdy) poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych norm w tym dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów; co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, które wszak nie są obojętne dla kwestii wykonywania transportu drogowego, odgrywają zwykle inne podmioty uczestniczące w procesie związanym z przejazdem pojazdem z ładunkiem m.in. załadowcy. Nie sposób zatem przyjąć, iż tylko jeden z elementów łańcucha podmiot wykonujący czynności ładunkowe - podmiot wykonujący przejazd - odbiorca ładunku ma być odpowiedzialny za powstałe w wyniku określonej transakcji handlowej naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu poruszającego się po drogach publicznych. Wszak to nie podmiot wykonujący przejazd ustala warunki transakcji - ile i jaki rodzaj towaru ma być sprzedany/kupiony - o tym decydują przecież strony transakcji. W świetle powyższych rozważań, organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że kierujący, którego zeznania utrwalono w protokole z przesłuchania świadka, zeznał, iż to strona była załadowcą kontrolowanego pojazdu członowego, co potwierdza również, zawarty w aktach sprawy dokument wydania ładunku. To operatorzy maszyn skarżącego, załadowali je na kontrolowany pojazd członowy. Pojazd nie został zważony, gdyż na miejscu załadunku nie było wagi. W tej sytuacji, w coenie GITD, strona wydając i dokonując załadunku, przy braku rzeczywistej weryfikacji, czy załadowany taką ilością ładunku pojazd członowy nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej czy dopuszczalnych nacisków osi miała wpływ, a nawet godziła się na powstanie naruszeń ujawnionych podczas kontroli drogowej. Tymczasem skarżący był zobligowany, by pojazdy opuszczające jego teren, wyjeżdżając na drogę publiczną pozostawały normatywne. Organ II instancji zaznaczył, że w przedmiotowym przypadku załadowanie przez stronę dwóch maszyn budowlanych spowodowało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków grupy trzech osi nienapędowych naczepy. A to strona jako podmiot wykonujący czynności załadunkowe, powinna tak zorganizować pracę na terenie, gdzie wykonuje czynności, gdzie następuje załadunek (wydanie towaru), aby pojazd z ładunkiem, który opuszcza jej teren nie przekraczał dopuszczalnych norm.
W przedmiotowej sprawie strona zaniechała zweryfikowania jaką rzeczywistą masę własną mają maszyny budowlane, których załadunku się podjęła. Nawet nie posiadając wagi na swoim terenie, mogła oszacować jaką masę całkowita będzie miał kontrolowany pojazd po załadunku. W tym celu mogła zweryfikować dane z dowodów rejestracyjnych ciągnika siodłowego i naczepy. Analogicznie masy własne załadowanych maszyn budowlanych mogła zweryfikować na podstawie ich dowodów rejestracyjnych bądź tabliczek znamionowych. GITD podniósł, że załadowca jest zobligowany do dokonania załadunku pojazdu do dopuszczalnych wartości określonych w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, ewentualnie do wartości określonych w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, mając również pod uwagą ograniczenia odnośnie podzielności ładunku. Zdaniem organu odwoławczego analiza wyjaśnień strony, które przedstawiają organizację pracy przy załadunku, wykazuje że strona nie zadbała o zabezpieczenia własnych interesów tj. uniknięcie odpowiedzialności administracyjnej.
Z kolei skarżący w swej skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2024 roku, zarzucił:
- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach sprawy,
- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w szczególności: art. 6 k.p.a., art.7 k.p.a., 8 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasad uznania administracyjnego nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i błąd w ustaleniach faktycznych organu, brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, nienależyte rozpatrzenie dowodów, brak wnikliwej oceny całokształtu sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji i nie wyjaśnienie istoty sprawy poprzez pominięcie instrukcji używania wag, przydatności wag i zasad ich użycia do ważenia.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego za naruszenie polegające na poruszaniu się pojazdu bez zezwolenia a także zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w działaniu zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 140aa ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 2 pkt 35a ustawy, pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Z kolei z art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Przy czym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I (art. 64 ust. 2 ustawy). Z przytoczonych przepisów wynika zakaz umieszczania ładunku podzielnego (a z takim mamy do czynienia w sprawie) na pojazdach nienormatywnych za wyjątkiem pojazdów poruszających się na podstawie zezwoleń kategorii I. Zatem przejazd pojazdem z ładunkiem podzielnym może odbywać się jedynie na podstawie zezwolenia kategorii I (które są wydawane w przypadku, gdy pojazd przekracza w określonym zakresie jedynie dopuszczalną szerokość). W pozostałych przypadkach podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek zmniejszenia ilości przewożonego ładunku, co jest możliwe z uwagi na jego podzielność.
Zgodnie z kolei z art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d., karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach, kara może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę (co ma miejsce w niniejszej sprawie) lub spedytora. W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b ww. ustawy, za brak zezwolenia kategorii V ustala się karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i więcej niż 20%. W myśl zaś art. 140ab ust. 2 ustawy, w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Z art. 2 pkt 54 ustawy wynika, że dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Warunki techniczne pojazdów, w tym ich dopuszczalne masy całkowite, zostały natomiast określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 66 ust. 5 ustawy.
Jak wynika z akt sprawy, kontrolowany w dniu [...] kwietnia 2023 r. około godziny 1103 na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], zespół pojazdów składający się z 2 osiowego pojazdu silnikowego marki volvo o nr rejestracyjnym [...] i 3 osiowej przyczepy marki [...] o numerze rej. [...], którym kierował D. C., był pojazdem nienormatywnym. Nacisk grupy 3 osi nienapędowych naczepy wyniósł 27,8 tony, co oznacza przekroczenie o 3,8 t (tj. o 15,8 %), rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego wyniosła 44,8 tony, co oznacza przekroczenie o 4,8 t (tj. o 12 %) a długość pojazdu członowego z ładunkiem wyniosła 6,75 m, co oznacza przekroczenie o 0,25 m (tj. o 1,5 %). Jednocześnie, w ocenie Sądu, przeprowadzone pomiary należy uznać za wiarygodne. Wykorzystane bowiem przez kontrolujących wargi nieautomatyczne SAW 10C III, posiadały wymagane świadectwa legalizacji ponownej a przymiar wstęgowy i wstęgowy – teleskopowy odpowiednie świadectwa wzorcowania. Również samo miejsce wykonywania pomiarów zostało zmierzone przez uprawnionego geodetę i dopuszczone jako stanowisko ważenia pojazdów, na co wskazuje treść znajdującego się w aktach sprawy protokołu z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Analiza zapisów protokołu kontroli, wykonanych w jej trakcie zdjęć a także treści formularza wyników pomiarów SAW nr [...], w kontekście postanowień znajdującej się w aktach sprawy (w formie płyty) instrukcji obsługi użytych do pomiarów wag, potwierdza, w ocenie Sądu, przeprowadzenie w niniejszej sprawie ważenia zespołu pojazdów, zgodnie z procedurą opisaną w tejże instrukcji producenta urządzeń wagowych. Udokumentowane wyniki ważenia kontrolowanego w dniu [...] kwietnia 2023 r. zespołu pojazdów jasno wskazują, że naciski na poszczególne osie składowe naczepy wyniosły odpowiednio: 9100 kg, 9200 kg oraz 9500 kg, co po zsumowaniu dało wartość nacisku grupy trzech osi nienapędowych naczepy, wynoszący 27800 kg. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w treści wspomnianej instrukcji obsługi wagi SAW Seria III, załączonej do akt administracyjnych, przewidziano, że za pomocą pojedynczej pary wag możliwe jest w procedurze ważenia obliczenie masy całkowitej pojazdu wieloosiowego na podstawie wyników ważenia poszczególnych osi. Zgodnie z pkt 1.4.2. i pkt 2 oraz pkt 6.3.1. instrukcji w trakcie ważenia możliwe jest uzyskanie między innymi danych dotyczących: obciążenia kołowego, obciążenia osiowego, obciążenia wieloosiowego i masy brutto. W pkt 4.2 tejże Instrukcji o tytule: "Połączenie dwóch wag (do ważenia osi)" wskazano w szczególności, że zamiast dokonywania dwóch oddzielnych pomiarów dla kół, można połączyć dwie wagi SAW III tak, aby wykonać pomiar obciążenia osi. W pkt 6.3 Instrukcji o tytule: "Przykładowe konfiguracje stanowiska ważenia" producent wskazał natomiast, że procedurę ważenia wagi SAW seria III można zaplanować w wielu konfiguracjach w tym m.in. 1 para – do ustalenia obciążenia jednej osi itd. Producent wskazał również, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi tj. każdej osi ważonej osobno, można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu, zdefiniowaną na użytek omawianej Instrukcji w pkt 1.4.2. jako "Całkowite obciążenie osi ustalone w pojedynczym ważeniu lub suma wyników ważenia poszczególnych, pojedynczych osi, wykonanych kolejno dla danego pojazdu". W punkcie 6.3.1. Instrukcji zawarto zapis, że wagi SAW 10C/III mogą być stosowane oddzielnie, w parach i/lub w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku koła, nacisku osi, nacisku zespołu osi lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia.
Mając zatem na uwadze wskazane wyżej zasady używania zastosowanych wag SAW seria III, zdaniem Sądu, WITD a następnie GITD prawidłowo przyjęli, że instrukcja obsługi wag SAW Seria III zezwala na wyznaczanie zarówno rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, jak również nacisku na grupie osi, poprzez sumowanie wyników ważeń poszczególnych osi, niezależnie od tego, czy konstrukcyjnie stanowią one osie pojedyncze, czy grupę osi. Nota bene, w kwestii dopuszczalności ustalania rzeczywistej masy całkowitej pojazdu (jak również nacisku na grupie osi), za pomocą jednej pary wag SAW 10C/III poprzez sumowanie wyników ważeń poszczególnych osi, niezależnie od tego, czy konstrukcyjnie stanowią one osie pojedyncze, czy grupę osi wielokrotnie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z: 2 lutego 2024 r. sygn. II GSK 1726/23, z 21 lutego 2023 r. sygn. II GSK 1290/19 i II GSK 1144/19, z 19 października 2023 r. sygn. II GSK 1945/21, z 1 kwietnia 2022 r. sygn. II GSK 263/22 (te i pozostałe powołane wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i skład orzekający w pełni pogląd ten podzielił.
Ponadto z treści zarówno protokołu kontroli, jak i protokołu przesłuchania kierowcy – D. C., w charakterze świadka, wynika, że przed rozpoczęciem procedury ważenia kontrolowanego pojazdu został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, przy czym nie wnosił o ponowne ważenie pojazdu i nie miał uwag co do prawidłowości czynności kontrolnych, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Irrelewantnym w niniejszej sprawie jest przy tym fakt posiadania przez kierowcę i okazania w trakcie kontroli drogowej zezwolenia kategorii IV nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego (z terminem ważności do dnia 7 lutego 2025 r.), skoro w chwili zatrzymania do kontroli zespołu pojazdów w dniu [...] kwietnia 2023 roku przewożono dwie koparki, w oczywisty sposób stanowiące ładunek podzielny. A żadne zezwolenie nie może uprawniać przewoźnika do przejazdu po drogach publicznych pojazdem lub zespołem pojazdów o przekroczonych naciskach osi, którym przewożone są ładunki podzielne. W konsekwencji, w przypadku naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W zaistniałej sytuacji, stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. zarówno WITD, jak i GITD, prawidłowo stwierdzili, że należy zastosować karę jak za brak zezwolenia kategorii V.
Co istotne w realiach niniejszej sprawy, tenże kierowca zeznał przy tym, że "Maszyny zostały załadowane w dniu dzisiejszym w siedzibie firmy [...]". Prawidłowo zatem organy obu instancji ustaliły, że to skarżący był załadowcą kontrolowanego zespołu pojazdów, co potwierdzają także zapisy dokumentu wydania materiału na zewnątrz (WZ), gdzie oprócz danych skarżącego w formie pieczęci wskazano, że załadowano "koparkę MST" i "koparkę CAT 313". Stosownie natomiast do art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., karę pieniężną nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Odpowiedzialność załadowcy ma odmienny charakter niż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd i jest niezależna od odpowiedzialności przewoźnika. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na ten podmiot powstaje bowiem wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy lub dowody wskazują, że miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w art. 140aa ust. 1 ustawy. Przy czym odpowiedzialność podmiotów określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy nie ma charakteru bezwzględnego. Samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. W omawianej sytuacji właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy lub dowody wskazują na wpływ lub godzenie się załadowcy, na powstanie naruszenia warunków przewozu, przy czym chodzi tu o wpływ lub godzenie się o charakterze realnym i bezpośrednim (por. wyroki NSA z: 1 września 2017 r., sygn. akt II GSK 3128/15; 2 lutego 2024 r., sygn. akt II GSK 1338/20). Z godzeniem się mamy do czynienia, gdy załadowca nie podjął żadnych działań ani nawet ich próby - jak w niniejszej sprawie - celem ustalenia, czy pojazd po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym. Jeśli chodzi o wpływ na powstanie naruszenia, to ma on miejsce wówczas, gdy załadowca tak rozmieszcza ładunek, że powoduje to przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Celem wyeliminowania zarzutu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia należy udokumentować przynajmniej próbę weryfikacji przez załadowcę parametrów wagowych/obciążeniowych załadowanego pojazdu. Tymczasem skarżący, dokonując czynności ładunkowych istotnie nie podjął żadnych działań, by zweryfikować, czy po załadowaniu pojazd będzie spełniał wymogi w zakresie normatywności. Otóż przesłuchany w charakterze świadka kierowca – D. C., zeznał, że "pojazd został załadowany przez operatorów maszyn w przedsiębiorstwie skarżącego" a ładunek w chwili kontroli "znajduje się dokładnie w takiej samej ilości oraz w takim samym położeniu, w jakim został załadowany". Kierowca zeznał ponadto, że "przed załadunkiem pojazd nie był ważony na pusto. W pojeździć nie ma wag, ani też wskaźników nacisku ani DMC. Pojazd nie był ważony ponieważ, nie ma na miejscu wagi". Zatem skarżący, jako podmiot dokonujący ładowania towarów, nie wykonał żadnych czynności sprawdzających, polegających chociażby na zważeniu pojazdu z ładunkiem na odpowiedniej wadze a nawet próby udokumentowanego oszacowania ryzyka, jakie niosło załadowanie dwóch odrębnych maszyn budowlanych w postaci koparek w ramach jednego zespołu pojazdów. A niewykonanie powyższych czynności niewątpliwie należy uznać za niedochowanie należytej staranności i godzenie się z ewentualnością nienormatywności pojazdu, a w konsekwencji na powstanie naruszenia określonego w art. 140aa ust. 1 p.r.d.
Zaniechanie bowiem jakichkolwiek czynności sprawdzających w zakresie upewnienia się co do nieprzekroczenia parametrów wagowych pojazdu, jest zasadniczym uchybieniem załadowcy, gdyż te właśnie parametry są ściśle powiązane z czynnościami załadowczymi i ich przekroczenie w momencie załadunku, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, powoduje powstanie naruszenia jeszcze przed wyjazdem pojazdu na drogę publiczną.
Zasadnie zatem organy obu instancji uznały, że skarżący odpowiada (niezależnie od odpowiedzialności przewoźnika) za przekroczenie parametrów zespołu pojazdów jako załadowca, w związku z przyczynieniem się do ich przeładowania. Niewątpliwie bowiem skarżący jako podmiot profesjonalnie prowadzący działalność winien być przygotowany do wykonania czynności sprawdzających polegających m.in. na sprawdzeniu masy pojazdu z ładunkiem, czy też nacisku na osie. Niewykonanie powyższych czynności należy uznać za niedochowanie należytej staranności i godzenie się z ewentualnością nienormatywności pojazdu, a w konsekwencji na powstanie naruszenia określonego w art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wniosek ten należy uznać za uzasadniony również z tego względu, że to podmiot powołujący się na zaistnienie tych przesłanek powinien wykazać, co uczynił dla zapewnienia, aby nie doszło do naruszenia oraz, że nie mógł w tym względzie zrobić nic więcej, zaś to co zrobił, pozwalało mu pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że nie naruszy prawa. Tymczasem skarżący w niniejszej sprawie takiej argumentacji czy też dowodów w tym zakresie w ogóle w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił. Powyższe determinuje ocenę, że w rozpoznawanej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, w tym art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie Sądu, podejmując skarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy dochował przy tym zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom ujętym w art. 107 § 3 k.p.a. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny.
W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
.