VI SA/Wa 394/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-07
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntównieruchomościgranice działekmodernizacja ewidencjiprawo geodezyjnerozgraniczenieWSAadministracja publiczna

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję WINGiK dotyczącą zmian w operacie ewidencji gruntów, uznając, że modernizacja nie zmieniała granic działek, a spór o nie wymaga odrębnego postępowania rozgraniczeniowego.

Skarżący L. i J. S. domagali się przywrócenia właściwej powierzchni działki nr [...] w operacie ewidencji gruntów, twierdząc, że zmiana koryta rzeki [...] spowodowała utratę części gruntu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Geodety Miasta o wprowadzeniu zmian w operacie, wskazując, że modernizacja dotyczyła jedynie powierzchni użytków gruntowych, a nie granic działek. WSA w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a spory o granice wymagają odrębnego postępowania rozgraniczeniowego.

Sprawa dotyczyła skargi L. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK), która utrzymała w mocy decyzję Geodety Miasta o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucali, że modernizacja ewidencji nie uwzględniła zmiany koryta rzeki [...] i w konsekwencji zmniejszyła powierzchnię ich działki nr [...]. WINGiK stwierdził, że modernizacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami, a zmiany dotyczyły jedynie powierzchni użytków gruntowych, a nie granic działek. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla istniejący stan prawny, a nie go kształtuje. Sąd wskazał, że spory dotyczące ustalenia przebiegu granic nieruchomości wymagają odrębnego postępowania rozgraniczeniowego, które nie może być łączone z postępowaniem ewidencyjnym. WSA oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, modernizacja ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla istniejący stan prawny, nie kształtuje nowego. Zmiany powierzchni użytków gruntowych nie oznaczają zmiany granic działki.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów jest odzwierciedleniem stanu prawnego, a nie jego źródłem. Spory o granice wymagają odrębnego postępowania rozgraniczeniowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.g.k. art. 20 § 1 i 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 22 § 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

rozp. w spr. ewid. g. i b. art. 42 § 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewid. g. i b. art. 55

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewid. g. i b. art. 56

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. w spr. ewid. g. i b. art. 47 § 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.p. art. 91

Ustawa o samorządzie powiatowym

p.g.k. art. 30 § 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 30 § 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 30 § 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje stanu prawnego. Spory o granice nieruchomości wymagają odrębnego postępowania rozgraniczeniowego. Modernizacja ewidencji gruntów dotyczy zmian w użytkach gruntowych, a nie granic działek. Brak podstaw do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu.

Odrzucone argumenty

Zmiana koryta rzeki spowodowała utratę części powierzchni działki, co powinno zostać uwzględnione w ewidencji. Organ powinien z urzędu przeprowadzić postępowanie rozgraniczeniowe, gdyż skarżący nie mają środków finansowych.

Godne uwagi sformułowania

rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

sprawozdawca

Ewa Frąckiewicz

członek

Zdzisław Romanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru ewidencji gruntów jako deklaratoryjnej oraz rozróżnienie między postępowaniem ewidencyjnym a rozgraniczeniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji modernizacji ewidencji gruntów i zmian wynikających z naturalnych procesów, ale zasady są uniwersalne dla sporów granicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozbieżności między stanem faktycznym a zapisami w ewidencji gruntów oraz pokazuje, jak sądy podchodzą do takich kwestii, rozróżniając postępowania.

Granice działki jak rzeka: czy ewidencja gruntów nadąża za naturą?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 394/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Ewa Frąckiewicz
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie WSA Ewa Frąckiewicz Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi L. S. i J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie: wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] Geodeta Miasta [...] Kierownik Oddziału Geodezji, Katastru i Gospodarowania Mieniem Skarbu Państwa, na podstawie art. 20 i art.22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 42 ust. 2, § 55 i § 56 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), art. 104 § 1 kpa oraz art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578), z urzędu wprowadził zmiany w operacie gruntów i budynków obrębu Nr [...] "[...]", wynikające z przeprowadzonej modernizacji ewidencji. Stan dotychczasowy działek gruntów leżących w wymienionym obrębie, numer rejestrowy [...], o numerach ewidencyjnych [...] o powierzchni 0,5444 ha i [...] o powierzchni 0,8146 ha, położonych przy ul. [...], nie uległ zmianie z tym, że zmieniły się części powierzchni tych działek w zakresie użytków gruntowych.
O podjętych czynnościach zawiadomiono Przewodniczących Rad Mieszkańców osiedli "[...]", "[...]",[...]",[...]" i "[...]", celem umożliwienia zainteresowanym uczestnictwo w pracach modernizacyjnych. Zawiadomienie ogłoszono w prasie lokalnej "[...]". Czynności geodezyjne realizowano przy pomocy Biura Pomiarów i Map "[...]" sp. j. w P., a dokumentację włączono do zasobu Geodezyjno – kartograficznego Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. Wyniki nowego stanu ewidencyjnego wyłożono do wglądu w siedzibie Biura Pomiarów i Map "[...]" sp. j. w P.
Od decyzji tej J. i L. S. złożyli odwołanie mając zastrzeżenia odnośnie powierzchni działki nr [...]. Skarżący uważali, iż powierzchnia tej działki (0,5444 ha) nie jest zgodna ze stanem faktycznym, ponieważ przyjęto za jej zachodnią granicę ciek wodny – rzekę [...], której trasa byłą dwukrotnie zmieniana. W wyniku tych zmian, w ocenie skarżących, działka ich nr [...] utraciła część powierzchni (około 150 – 200 m²) na rzecz działek sąsiednich, nr [...] i nr [...], leżących po przeciwnej stronie rzeczki.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa., art. 20 i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ administracji stwierdza, iż modernizacja została przeprowadzona zgodnie z wymaganiami postępowania, w celu modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych. Kwestionowana powierzchnia działki nr [...] i jej granice nie uległy zmianie w wyniku przeprowadzonej modernizacji, zmianie uległy jedynie powierzchnie użytków gruntowych. Wynikło to z obliczenia powierzchni tych użytków na podstawie współrzędnych punktów załamania, gdyż dotychczas przy pracach modernizacyjnych ewidencji gruntów na terenach przyłączonych w 1981 r. (operat nr [...] z dnia [...] października 1981 r.) powierzchnie użytków gruntowych liczone były graficznie. Ponieważ przedmiotem modernizacji nie było ustalenie przebiegu granic, ustalenia takiego, jak wskazuje organ, można dokonać w odrębnym postępowaniu.
Powyższą decyzję J. i L. S. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący uważają, iż zaskarżona decyzja stanowi jednocześnie odmowę przywrócenia właściwej, w ich przekonaniu, granicy i powierzchni działki nr [...] położonej w P. przy ul. [...]. Wadliwość zachodniej granicy tej działki wynikła ze zmiany koryta rzeki [...], co nie zostało uwzględnione w ewidencji. Skarżący przyznają, że organ administracji poinformował ich o trybie postępowania w sprawie rozgraniczenia, jednakże nie mając środków finansowych na jego wszczęcie uważają, iż rozgraniczenia powinien dokonać organ administracji z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnosił o jej oddalenie. Przytaczając argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji organ administracji nie zgadza się z zarzutem skarżących, by skutkiem modernizacji ewidencji, granice i powierzchnia działki nr [...] uległy zmianie. Zmianie uległy jedynie powierzchnie użytków gruntowych z przyczyn podanych w decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów nie można ją uznać za uzasadnioną.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), zgodnie z którymi ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty,
2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych,
3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:
1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części,
2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych wyżej,
3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków,
4) wartość nieruchomości.
W myśl art. 22 ust. 1 w/w ustawy . Ewidencję gruntów i budynków oraz
gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie.
Ewidencję przeprowadził Geodeta Miasta P. Kierownik Oddziału Geodezji, Katastru i Gospodarowania Mieniem Skarbu Państwa, na podstawie art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578 ze zm.) stanowiącym, iż prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100.000 mieszkańców, a także miastom, które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty.
W rozpoznawanej sprawie modernizacja ewidencji została przeprowadzona zgodnie § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podjętych przez Geodetę Miasta P. w celu: uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu oraz poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych, albowiem działania modernizacyjne wykonuje się w sposób ciągły i kompleksowo, zgodnie z § 56 powołanego wyżej rozporządzenia.
Postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji zostało przeprowadzone z zachowaniem wymogów informacyjnych, a osobom zainteresowanym umożliwiono zapoznanie się z wynikami modernizacji.
W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji stan powierzchni działek skarżących nie uległ zmianie – przed modernizacją działka nr [...] miała powierzchnię 0,5444 ha, po modernizacji także 0,5444 ha, działka nr [...] przed modernizacją miała powierzchnię 0,8146 ha, po modernizacji zachowała tą powierzchnię. Zmianom uległy jedynie powierzchnie użytków gruntowych zawierające się w powierzchniach całkowitych wymienionych działek.
Zatem nieruchomość skarżących, składająca się z działek nr nr [...] i [...], co do powierzchni ogólnej nie zmieniła się.
Zarzut skarżących co do zmiany powierzchni działki nr [...] opiera się na tym, iż nastąpiła zmiana jej zachodniej granicy skutkiem zmiany przebiegu koryta rzeczki [...]. W związku z tym należy wskazać za Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, iż rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej (wyrok z dnia 20 listopada 1998 r. – II SA 914/98).
Skarżący przyznają w skardze, że zostali poinformowani o przysługującym im prawie do otwarcia postępowania rozgraniczeniowego co do zachodniej granicy działki nr [...], żądają jednak by rozgraniczenie zostało przeprowadzone z urzędu w postępowaniu ewidencyjnym. Należy więc stwierdzić, iż Prawo geodezyjne i kartograficzne wyraźnie odróżnia regulacje prawne powiązane z ewidencją gruntów od ich rozgraniczania. W postępowaniu ewidencyjnym chodzi o naniesienie w operacie ewidencji gruntów i budynków bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach, co ma charakter informacyjny. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic między nimi przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie przebiegu granic znakami granicznymi na gruncie i sporządzenia odpowiednich dokumentów. Przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie przewidują połączenia postępowania o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków z postępowaniem rozgraniczeniowym.
Rozgraniczenie nieruchomości przeprowadzają wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony (art. 30 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne). Przepis ten w ust. 2 określa sytuację, w której postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzane jest z urzędu, następuje to wówczas, gdy przeprowadza się scalanie gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia, wówczas to postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości (art. 30 ust. 3 wymienionej wyżej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą wskazane w powołanym przepisie podstawy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu, zatem organ administracji publicznej nie przeprowadził tego postępowania własnym kosztem, jak żądali skarżący.
W związku z tym stwierdzając, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie lub wykładnię oraz nie narusza przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI