VI SA/Wa 393/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-08-26
NSAinneŚredniawsa
gry losowezakłady wzajemneświadectwa bukmacherskieorganizacja wyspecjalizowanaMinister Finansówpostępowanie administracyjneprawo materialnekontrola działalnościzezwolenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Ministra Finansów dotyczące uznania spółki za wyspecjalizowaną organizację do wydawania świadectw bukmacherskich, wskazując na naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie nieobowiązującego przepisu.

Spółka T. S.A. domagała się uznania jej za wyspecjalizowaną organizację uprawnioną do wydawania świadectw bukmacherskich. Minister Finansów dwukrotnie odmawiał, powołując się na nieaktualne przepisy i argumentując, że posiadanie zezwolenia nie jest wystarczającą przesłanką. WSA uchylił decyzje Ministra, stwierdzając naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie nieobowiązującego przepisu i błędną wykładnię. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o właściwe przepisy, dotyczące uznania świadectw za równoważne.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki T. S.A. o uznanie jej za wyspecjalizowaną organizację uprawnioną do wydawania świadectw bukmacherskich, które miałyby być uznawane za równoważne ze świadectwami zawodowymi wydawanymi przez Ministra Finansów. Po kilku etapach postępowania administracyjnego, w tym uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, Minister Finansów ponownie odmówił spółce tego statusu, opierając się na art. 20 ust. 2 ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, który był już nieobowiązujący. Spółka argumentowała, że powinna być traktowana na równi z inną spółką (T. sp. z o.o.), która wydawała świadectwa bez zezwolenia, a także podnosiła kwestie kosztów i kryteriów oceny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów. Sąd wskazał, że organ administracji naruszył prawo materialne, stosując nieobowiązujący przepis (art. 20 ust. 2 zamiast art. 19 ust. 4 ustawy) i błędnie zinterpretował wytyczne poprzedniego wyroku WSA. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy, wydając decyzję w przedmiocie uznania świadectw skarżącej za równoważne ze świadectwami zawodowymi Ministra Finansów, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ odwoławczy (a także organ ponownie rozpatrujący sprawę) obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, jeśli przepisy prawa materialnego uległy zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpoznaniem odwołania, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy orzeka merytorycznie i obowiązany jest stosować przepisy aktualnie obowiązujące, powołując się na utrwalone stanowisko doktryny i orzecznictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.g.i.z.w. art. 19 § 4

Ustawa o grach i zakładach wzajemnych

Właściwy przepis obowiązujący w dacie wydania decyzji, który umacnia ministra do uznania świadectw za równoważne.

Pomocnicze

u.g.l.z.w.i.g.a. art. 20 § 2

Ustawa o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach

Przepis nieobowiązujący w dacie wydania decyzji, błędnie zastosowany przez organ.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.w.w.f.p.n.u.ź.

Ustawa o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez organ administracji nieobowiązującego przepisu prawa materialnego (art. 20 ust. 2 ustawy o grach losowych zamiast art. 19 ust. 4 ustawy o grach i zakładach wzajemnych). Błędna wykładnia przepisu art. 19 ust. 4 ustawy o grach i zakładach wzajemnych przez organ administracji, który skupił się na statusie spółki zamiast na uznaniu jej świadectw za równoważne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Finansów oparta na rzekomym wzroście ryzyka przepływu nieujawnionych dochodów i innych szkodliwych następstw przy działalności hazardowej, która nie została wystarczająco uzasadniona. Argumentacja Ministra Finansów dotycząca odmiennej sytuacji prawnej T. S.A. w porównaniu do T. sp. z o.o., oparta na nieprecyzyjnych przesłankach. Stwierdzenie organu, że posiadanie zezwolenia na prowadzenie działalności nie może stanowić podstawy do uznania podmiotu za jednostkę wyspecjalizowaną.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy (tak samo zresztą jak organ ponownie rozpatrujący sprawę w trybie art. 127 § 3 kpa) ocenia sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania decyzji odwoławczej. Rozstrzygając sprawę merytorycznie obowiązany jest więc stosować przepisy aktualnie obowiązujące organ administracji naruszył prawo materialne przez zastosowanie nieobowiązującego przepisu błędna wykładnia przepisu, w wyniku której organ administracji uznał za właściwe dokonanie jedynie kategoryzacji skarżącej spółki. Przy interpretacji tego przepisu należy zasadnicze znaczenie przydać wyrażeniu "może uznać", a nie końcowej jego części mówiącej o tym przez kogo wydawane świadectwa mogą zostać uznane za równoważne ze świadectwami zawodowymi Ministra Finansów.

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

sprawozdawca

Halina Emilia Święcicka

przewodniczący

Jolanta Królikowska-Przewłoka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stosowania prawa materialnego w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji przepisów i obowiązku stosowania aktualnego stanu prawnego przez organy odwoławcze. Dotyczy również specyfiki regulacji branży gier losowych i zakładów wzajemnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z branżą gier losowych i zakładów wzajemnych oraz interpretacją konkretnych przepisów, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy błąd proceduralny organu administracji (stosowanie nieaktualnych przepisów) i podkreśla znaczenie prawidłowej interpretacji prawa. Jest interesująca dla prawników procesowych i administracyjnych.

Błąd organu administracji: uchylono decyzję z powodu stosowania nieobowiązującego prawa!

Dane finansowe

WPS: 455 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 393/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /sprawozdawca/
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący/
Jolanta Królikowska-Przewłoka
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za wyspecjalizowaną organizację uprawnioną do wydawania świadectw bukmacherskich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...]; 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. S.A. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
"T." S.A. z siedzibą w [...] wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2000 r. o uznanie za ważne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej świadectw wydawanych przez spółkę "T." S.A. (poprzednia nazwa skarżącej) prowadzącą szkolenia w zakresie zakładów wzajemnych i następnie z dnia [...] października 2002 r. o uznanie spółki za jednostkę wyspecjalizowaną w zakresie zakładów bukmacherskich.
Pismem z dnia [...] grudnia 2002 r., uznanym następnie przez organ administracji za decyzję administracyjną, na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.), organ dokonał stwierdzenia, iż wydawanie świadectw przez organizację wyspecjalizowaną należy do uznania organu administracji oraz zajął stanowisko, iż nie widzi przesłanek do przekazania uprawnień w tym zakresie spółce.
Pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. "T." S.A., odpowiadając na pismo (decyzję) Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2002 r., wnosiła o wydanie decyzji administracyjnej. Z pisma tego wynika, iż spółka nie zgadzała się ze stanowiskiem organu administracji, że za ważne świadectwa może jedynie uznać świadectwa wydawane przez "T." sp. z o.o.
Minister Finansów uznając pismo spółki z dnia [...] stycznia 2003 r. za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. w mocy. Uzasadniając decyzję organ administracji ponownie stwierdził, iż jedynie w uzasadnionych przypadkach może uznać świadectwa wydawane przez inny podmiot niż Ministra Finansów. W związku z tym nie zachodzi sytuacja prawna uznania spółki za organizację wyspecjalizowaną i uznania wydawanych przez nią świadectw oraz stwierdził, iż postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe.
Na skutek skargi "T." S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie 6 II SA 1503/03 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. zobowiązując organ administracji, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, do właściwego wyjaśnienia sprawy w drodze prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, albowiem zmiana w toku tego postępowania argumentacji organu administracji od wskazania, że na rynku gier losowych nie występuje podmiot specjalizujący się w szkoleniach z zakresu zakładów wzajemnych do uznania postępowania za bezprzedmiotowe, uniemożliwiało prawidłową ocenę przeprowadzonego postępowania administracyjnego i zaskarżonych decyzji administracyjnych.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz.U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.), powołując się równocześnie na ustawę o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27), odmówił "T." S.A. uznania jej za wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenia w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, w rozumieniu art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach.
Powołując się na brzmienie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, czyli na ustawę obowiązującą w dniu złożenia wniosku, organ administracji stwierdził, iż przepis ten nie stwarza po stronie organu obowiązku uznania za ważne świadectwa wydane przez wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenia w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach. Minister Finansów uznał za incydentalny przypadek, wniosek spółki o uznanie jej jako organizację wyspecjalizowaną w powyższym zakresie zauważając, iż jest ona podmiotem działającym na podstawie jego zezwolenia. Minister podkreślił, że przepisy ustawy o grach i zakładach poddają działalność w zakresie gier i zakładów reglamentacji państwa przez konieczność uzyskania na nią zezwolenia ministra właściwego d.s. finansów publicznych. Zdaniem organu wynika to z konieczności sprawowania stałej kontroli "w obszarze hazardu" przez wydawanie zezwoleń na prowadzenie tej działalności, jak i przez wydawanie świadectw zawodowych osobom zatrudnianym przez podmioty ją wykonujące. Uznawanie świadectw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie wydanych przez Ministra Finansów jest odstępstwem od powyższej zasady i wymaga głębszego uzasadnienia. W ocenie organu administracji wniosek spółki takiego uzasadnienia nie zawierał, albowiem fakt prowadzenia działalności przez okres dwóch lat uzasadnieniem wystarczającym być nie może. Także przepisy prawa nie przewidują za wystarczającą powyższą przesłankę, gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której wszystkie podmioty działające na rynku same dokonywałyby weryfikacji swoich pracowników, co prowadziłoby do obejścia art. 20 ust. 2 w/w ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach. Jednocześnie organ administracji wskazując na fakt, że wnioskodawca działa w oparciu o jego zezwolenie stwierdził, że podlega on reglamentacji i kontroli. Zatem trudno uzasadnić sytuację, w której z takiej reglamentacji byłby zwolniony, a uznanie go za wyspecjalizowaną organizację sprowadzałoby się do tego, że sam wnioskodawca dokonywałby weryfikacji swoich pracowników.
Od powyższej decyzji "T." S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż Minister Finansów uznał za ważne świadectwa wydawane przez jednoosobową spółkę Skarbu Państwa T. sp. z o.o. realizującą monopol państwa w zakresie gier losowych. W związku z tym skarżąca nie widziała podstaw prawnych do innego jej traktowania niż wymienioną spółkę, która świadectwa te wydaje w oparciu o art. 20 ust. 2 uprzednio obowiązującej ustawy. Spółka także nie uważała, by kryterium czasu prowadzenia działalności nie można uznać za warunek ustawowy.
W dalszej części wywodów skarżąca zwracała uwagę na zapis art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), dawny art. 20 ust. 2 zmienionej ustawy, który nie ogranicza swego zastosowania tylko do T. sp. z o.o., natomiast wzmiankę o kryterium "kryminogenności" uznała za pozbawioną podstaw prawnych, a w stosunku do siebie za absurdalną, ponieważ działa na rynku od dziesięciu lat uzyskując kolejne zezwolenia Ministra Finansów.
Spółka podnosiła, iż także czynnikiem motywującym ją do wystąpienia o uznanie za wyspecjalizowaną organizację do wydawania świadectw są rosnące koszty, jakie musi ponosić w związku z dużą rotacją kadrową. W każdym roku kieruje na egzaminy kilkaset osób co stanowi dla niej istotne obciążenie finansowe.
Zdaniem spółki brak było podstaw do stwierdzenia, iż podmiot działający w oparciu o zezwolenie nie może być uznany za organizację wyspecjalizowaną do wydawania świadectw zawodowych wskazując, że T. sp. z o.o., działając bez zezwolenia ma uprawnienie do wydawania takich świadectw dla własnych pracowników.
Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie organu administracji ryzyko przepływu nieujawnionych dochodów oraz występowanie innych szkodliwych społecznie następstw rośnie w przypadku prowadzenia działalności hazardowej. Z tych powodów ustawodawca wprowadził szereg przepisów reglamentujących tą działalność, wśród nich obowiązek składania egzaminu przez osoby zatrudnione przy organizowaniu gier. Zdaniem organu administracji fakt posiadania zezwolenia nie może stanowić podstawy do uznania podmiotu za jednostkę wyspecjalizowaną, bowiem kryterium takie spełniają wszyscy, którzy działalność tą wykonują.
Argument skarżącej, iż to w jej interesie leży szczególna dbałość o należyte kwalifikacje osób przez nią egzaminowanych, organ uważał za skierowany do ustawodawcy, a nie do niego, podobnie jak argumentacja o wysokich kosztach ponoszonych przez spółkę w związku z koniecznością przystępowania do egzaminów w ministerstwie. Nadto organ administracji zaprzeczał jakoby "tropił czynniki kryminogenne w osobach egzaminowanych".
Odnosząc się do zarzutu nierównego traktowania skarżącej i spółki T. sp. z o.o., organ administracji wskazał, że ta spółka, jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, podlega ograniczeniom jakim nie jest poddana spółka skarżąca. Natomiast fakt, że skarżąca jest pierwszym podmiotem występującym z przedmiotowym wnioskiem dowodzi jedynie, że nie znajduje się w sytuacji gorszej od pozostałych wykonujących taką samą działalność gospodarczą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "T." S.A. w obszernej części "historycznej" przytoczyła cały przebieg postępowania do wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz zarzuty postawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako naruszającej prawo i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca uważała za całkowicie bezpodstawne stwierdzenie zamieszczone w zaskarżonej decyzji, iż ryzyko przepływu nieujawnionych dochodów oraz występowanie innych społecznie szkodliwych następstw wzrasta przy wykonywaniu działalności w zakresie gier i zakładów, bowiem prowadzący tą działalność jest zobowiązany do przestrzegania ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505). Kontynuując ten wątek skarżąca wyprowadzała wniosek, że skoro w działalności prowadzonej przez T. sp. z o.o. minister nie stwierdził wzrostu w/w ryzyka, zatem ryzyko takie nie istnieje.
Spółka polemizowała ze stwierdzeniem organu administracji, jakoby przyznanie statusu wyspecjalizowanej organizacji doprowadzało do ominięcia przepisów ustawy, gdyż przepis art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych ma charakter delegacji dla Ministra Finansów, a więc nie może mieć na celu uchylenia innych przepisów.
W ocenie skarżącej kryteria egzaminu na świadectwo zawodowe, jakim musi sprostać spółka, mogą być takie same jak ministra albo wyższe. Nie zachodzi więc ryzyko mniejszych wymagań niż te, jakie stawiane są obecnie. Natomiast kwestia kosztów obecnych egzaminów w dalszym ciągu jest, w ocenie skarżącej, elementem mającym znaczenie w sprawie.
Odnosząc się do argumentu sprawdzania czy egzaminowany legitymuje się nienaganną opinią, skarżąca stwierdziła, iż na okoliczność tę przedkładana była jedynie informacja z Krajowego Rejestru Karnego więc nic nie stoi na przeszkodzie by spółka również w tym zakresie dowód taki przeprowadzała, tym bardziej, że obecnie zaświadczenia tego sama spółka wymaga od kandydata przed skierowaniem na egzamin.
Skarżąca nie uważała także by jednoosobowa spółka Skarbu Państwa – T. sp. z o.o. - miała większe ograniczenia w prowadzonej działalności od spółki skarżącej, a nawet wskazuje na szereg ograniczeń, które nie dotyczą T. sp. z o.o.
Reasumując swoje wywody skarżąca postawiła zarzut organowi administracji, niewykonania zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. oraz naruszenie zasady uznaniowości przez zaskarżoną decyzję administracyjną, albowiem powołuje się ona na ogólniki i nie zawiera należytego uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów przytaczając argumenty zawarte już w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi. Organ administracji nie uznał za trafny argument skarżącej, iż konieczność przestrzegania przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł
(Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1505) stanowi wystarczający argument na brak występowania ryzyka przepływu nieujawnionych dochodów oraz występowania innych społecznie szkodliwych następstw wzrastających przy wykonywaniu działalności w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych. W tym zakresie odwołuje się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który dla zapobieżenia oszustwom finansowym dopuścił ustawodawstwo zakazujące lub znacznie ograniczające prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów na terenie danego państwa.
Organ administracji w dalszym ciągu podtrzymał swoje stwierdzenie, iż sytuacja skarżącej jest zasadniczo odmienna od sytuacji T. sp. z o.o. jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, przede wszystkim dlatego, że spółka ta podlega stałemu nadzorowi właścicielskiemu Ministra Skarbu, a także innym ograniczeniom wskazanym w art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.
W ocenie organu administracji wykonał on wytyczne nałożone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Minister Finansów stwierdził, iż nie można uznać za argument, do pozyskania statusu jednostki wyspecjalizowanej, jedynie faktu posiadania zezwolenia przez podmiot wykonujący działalność gospodarczą w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych, natomiast okoliczność wysokich kosztów egzaminu argumentem być nie może. Odnosząc się w dalszej części do zarzutu niespełnienia obowiązku nałożonego przez Sąd, organ administracji wskazał, że w następstwie tego wyroku rozpatrzył merytorycznie wniosek skarżącej w zakresie uznania jej za organizację wyspecjalizowaną prowadzącą szkolenia w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, nie uznając skarżącej za taką organizację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna, aczkolwiek nie z przyczyn podnoszonych w skardze.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją z dnia [...] listopada 2004 r. zostały oparte w podstawie prawnej na art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.). Należy więc wskazać, iż przepis ten został zmieniony art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 774) – ustawa weszła w życie po 30 dniach od publikacji, która nastąpiła w dniu 15 maja 2003 r. Zgodnie z powyższym właściwą podstawą prawną zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej powinien być art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U.
z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), który obowiązywał w dacie wydania obu decyzji administracyjnych.
Art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.) stanowił, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych mógł uznać za ważne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej świadectwa wydane przez właściwą władzę innego państwa bądź przez wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenie w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach.
Po nowelizacji treść przepisu art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.) została uwzględniona w art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) w brzmieniu - minister właściwy do spraw finansów publicznych może uznać za równoważne ze świadectwami zawodowymi świadectwa wydane przez wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenie w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2.
Z zestawienia zmian ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. wynika, iż w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, a tym bardziej w chwili wydawania decyzji drugoinstancyjnej, obowiązywała treść przepisu art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), a nie art. 20 ust. 2 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.). Jednakże organ administracji w decyzji podkreślał, iż stosuje przepis art. 20 ust. 2 w/w ustawy nieaktualnej.
Należy zatem stwierdzić, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa organ odwoławczy (tak samo zresztą jak organ ponownie rozpatrujący sprawę w trybie art. 127 § 3 kpa) ocenia sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji, a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy (drugoinstancyjny) orzeka bowiem w sposób apelacyjny (merytoryczny). Rozstrzygając sprawę merytorycznie obowiązany jest więc stosować przepisy aktualnie obowiązujące – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 738/01.
W rozpoznawanej sprawie nastąpiła zmiana stanowiska organu administracji w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej.
Jak wynika z akt sprawy, wniosek spółki z dnia [...] sierpnia 2000 r. miał na celu uznanie przez organ administracji świadectw wydawanych przez spółkę za równoważne ze świadectwami zawodowymi wydawanymi przez Ministra Finansów. Następny wniosek z dnia [...] października 2002 r. zawierał żądanie uznania spółki za organizację wyspecjalizowaną do wydawania takich świadectw. Wniosek ten organ administracji, odczytując zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.), jako wniosek o uznanie świadectw spółki za równoważne ze świadectwami zawodowymi Ministra Finansów, decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. rozpatrzył go negatywnie. Organ uznał, iż wydawanie świadectw przez organizację wyspecjalizowaną należy do uznania organu administracji oraz zajął stanowisko, iż nie widzi przesłanek do przekazania uprawnień w tym zakresie spółce.
Spółka pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) faktycznie dochodziła uznania za ważne świadectwa wydawane nie tylko przez "T." sp. z o.o., lecz także przez siebie. Pismo to, precyzujące wniosek z dnia [...] października 2002 r., jest być może nadmiarowe w treści, jednakże organ administracji, ponownie prawidłowo odbierając jego sens zgodnie z treścią art. 20 ust. 2 w/w uprzednio obowiązującej ustawy, załatwił decyzją z dnia [...] marca 2003 r.
Decyzja ta zawierała jednakże niespójną, w stosunku do wydanej w dniu [...] grudnia 2002 r. decyzji, argumentację i z tego powodu została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2004 r.
W wykonaniu tego wyroku została wydana decyzja administracyjna z dnia [...] listopada 2004 r. odmawiająca uznania skarżącej za wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenia w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach. Decyzja opierała się w podstawie prawnej na nieobowiązującym w dniu orzekania - art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.), a w wyniku jej zaskarżenia decyzja drugoinstancyjna kontynuowała ten błąd.
Zatem, przy wydawaniu zaskarżonych decyzji organ administracji naruszył prawo materialne przez zastosowanie nieobowiązującego przepisu art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 650 ze zm.) zamiast art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.).
Skarżąca w toku postępowania administracyjnego używała argumentów, w jej przekonaniu mających wykazać, że jest organizacją wyspecjalizowaną, jednakże cały czas podkreślała, iż celem jej odwołania i skargi jest uznanie, przez organ właściwy, wydawanych przez nią świadectw za równoważne ze świadectwami zawodowymi wydawanymi przez Ministra Finansów. Jest to logiczne i zrozumiałe, albowiem celem spółki nie było określenie jej statusu lecz uznanie świadectw wydawanych przez nią za równoważne ze świadectwami Ministra Finansów.
Obowiązujący w dacie wydania decyzji, art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) umocowywał ministra właściwego do spraw finansów publicznych do uznania, że świadectwa zawodowe wydawane przez ten organ są równoważne ze świadectwami wydawanymi przez wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenia w zakresie gier i zakładów wzajemnych.
Przy interpretacji tego przepisu należy zasadnicze znaczenie przydać wyrażeniu "może uznać", a nie końcowej jego części mówiącej o tym przez kogo wydawane świadectwa mogą zostać uznane za równoważne ze świadectwami zawodowymi Ministra Finansów.
Wydając decyzję o odmowie uznania skarżącej za organizację wyspecjalizowaną organ administracji naruszył prawo materialne, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego nastąpiło przez błędną wykładnię przepisu, w wyniku której organ administracji uznał za właściwe dokonanie jedynie kategoryzacji skarżącej spółki.
W związku z powyższy, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ administracji powinien, zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), wydać decyzję w przedmiocie uznania świadectw skarżącej za równoważne (bądź nie) ze świadectwami zawodowymi wydawanymi przez siebie.
Organ administracji niewłaściwie odczytując motywy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2004 r. uznał, że Sąd dokonał wykładni przepisu, upoważniającego Ministra Finansów do uznawania świadectw, w kierunku upoważniającym organ do wydania decyzji li-tylko określającej status spółki. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny zawarł następujące stwierdzenie: "Wskazany przepis, o ile zdaniem Ministra Finansów ogranicza możliwości organu do uznawania świadectw wydawanych tylko przez jeden podmiot wymaga szczegółowego uzasadnienia i wykazania z jakich powodów Minister Finansów odmawia skarżącej uznania świadectwa wydanego przez nią za świadectwo wydane przez wyspecjalizowaną organizację prowadzącą szkolenie w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach". Z uzasadnienia tego, organ administracji nietrafnie wywiódł, iż wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, określiły obowiązek dla organu oceny statusu skarżącej jako organizacji wyspecjalizowanej w prowadzeniu szkoleń w zakresie gier i zakładów wzajemnych albo oceny, iż skarżąca taką organizacją nie jest.
Sąd w składzie orzekającym nie uznał by naruszenie prawa przez zaskarżone decyzje kwalifikowało je do stwierdzenia ich nieważności.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie przyjmowanym jest pogląd, że jako rażące naruszenie prawa nie może być traktowany błąd w wykładni prawa (zob. wyroki NSA z dnia 10 września 1997 r. III SA 1148/96, z dnia 27 października 1998 r. II SA 1202/98, z dnia 18 czerwca 1997 r. III SA 422/96, z dnia 9 marca 2000 r. I SA/Ka 1582/98). Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (por. wyroki NSA z 4 lipca 1996 r. II SA 1621/95, z 31 stycznia 1994 r. II SA 771/93 oraz SN z 22 października 1987 r. III CRN 314/87 publ. OSP z. 1 z 1989 r. poz. 4 i dnia 16 lutego 1994 r. III ARN 1/94, publ. OSP z. 1 z 1994 r., poz. 1).
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 134 § 1, art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI