VI SA/WA 3831/24

VI SA/Wa 3831/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /przewodniczący/
Iwona Kozłowska
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 15 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Iwona Kozłowska Protokolant ref. Anna Arendt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w D. (Republika [...]) na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC", "organ") decyzją z 29 sierpnia 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 2110 z późn. zm., dalej: "Prawo lotnicze"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez przewoźnika lotniczego [...] (dalej: "Strona", "Przewoźnik", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję z 29 maja 2024 r. nr [...] nakładającą na Przewoźnika karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych w związku z przekazaniem przez Przewoźnika nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z 29 lipca 2019 r., nr [...] z A..
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Prezes ULC wyjaśnił, że 17 marca 2020 r. pismem znak [...] Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wystąpił z wnioskiem do Prezesa ULC o wymierzenie kary pieniężnej Przewoźnikowi w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji API za lot nr [...] z A. 29 lipca 2019 r., dotyczącą danych dokumentów pasażerów:
1) A.A. R. - jako kraj wydania dokumentu wskazano GRC, a powinno być CAN;
2) A. R. - jako kraj wydania dokumentu wskazano JOR, a powinno być CAN;
3) A.O.B. - jako kraj wydania dokumentu wskazano JOR, a powinno być CAN;
4) J. S. - jako kraj wydania dokumentu wskazano GBR, a powinno być POL;
5) Z. M. - jako kraj wydania dokumentu wskazano JOR, a powinno być CAN. Dodatkowo, jako numer dokumentu wskazano [...], a powinno być[...];
6) A. G. I. - jako kraj wydania dokumentu i obywatelstwo wskazano JOR, a powinno być CAN;
7) H. F. R. Y. - jako kraj wydania dokumentu i obywatelstwo wskazano GBR, a powinno być JOR.
Organ dodał, że do wniosku o wymierzenie kary załączono kopię wniosku do Przewoźnika o przekazanie danych, kopię dokumentu potwierdzającego otrzymanie wniosku przez Przewoźnika, notatkę funkcjonariusza Straży Granicznej odpowiedzialnego za sprawdzenie listy API 29 lipca 2019 r. wraz z zrzutem ekranu obrazującym informację nieprawdziwą przesłaną przez Przewoźnika, kopie stron paszportów pasażerów, raport z Archiwum Odpraw i Legitymowań, potwierdzający błąd znajdujący się na listach API oraz wyciąg z oryginalnej listy API.
Rozpatrując sprawę w I instancji, Prezes ULC uwzględnił wyjaśnienia złożone we wniosku Straży Granicznej, w związku z czym stwierdził, że Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację API i nałożył na Przewoźnika karę w wysokości 18 000 złotych.
Organ wskazał następnie, że pismem z 1 lipca 2024 r. Przewoźnik złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości.
Prezes ULC rozpatrując ponownie sprawę, po przytoczeniu przepisów prawa mających zastosowanie w niniejszej sprawie uznał, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania w I instancji, tj., wniosek o wymierzenie kary, kopia wniosku do Przewoźnika o przekazanie danych, kopia dokumentu potwierdzającego otrzymanie wniosku przez Przewoźnika, notatka funkcjonariusza Straży Granicznej odpowiedzialnego za sprawdzenie listy API w dniu 29.07.2019 r. wraz z zrzutem ekranu obrazującym informację nieprawdziwą przesłaną przez Przewoźnika, kopie stron paszportów pasażerów, raport z Archiwum Odpraw i Legitymowań potwierdzający błąd znajdujący się na listach API oraz wyciąg z oryginalnej listy API wskazuje, że w związku z lotem z 29 lipca 2019 r, nr [...] z A., Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację.
Organ, w odniesieniu do danych API dotyczących wszystkich pasażerów stwierdził, że należy zgodzić się z zarzutem Strony. Art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego nie wymienia kraju wydania dokumentu podróży jako składnika informacji API, w związku z czym, przekazanie błędnej informacji o kraju wydania dokumentu podróży nie stanowi przekazanie błędnej informacji API. Jednakże w przypadku 2 pasażerów przekazana informacja była nieprawdziwa.
Prezes ULC uznał za niezasadne zarzuty podniesione przez Stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ULC z 29 sierpnia 2024 r., Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżając decyzję w całości, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 w związku z art. 6, art. 28 i art. 29 oraz art. 61 § 1 K.p.a., przez brak wydania przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy podmiot, wobec którego Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wniósł o wymierzenie kary pieniężnej, nie istniał już w dniu złożenia tego wniosku, a zatem istniała przesłanka jakichkolwiek innych przyczyn, dla których postępowanie nie może być wszczęte, co winno skutkować wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 29 i art. 30 § 1 w związku z art. 105 oraz art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez wszczęcie postępowania wobec podmiotu nieposiadającego – zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania, jak i w dniu jego wszczęcia – zdolności prawnej (podmiot nieistniejący), tj. wobec [...]., a następnie poprzez brak umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej, a tym samym winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji;
- a w razie zaś braku podzielenia powyższych zarzutów:
3. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189g § 1 w związku z art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez Skarżącego lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w I instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 w związku z art. 81 w zw. z art. 7 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału Strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwienia Stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że:
a) na etapie I instancji, organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do 31 maja 2024 r., przy czym Skarżący podniósł, że miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym dopiero 14 maja 2024 r. (tj. po upływie 5-dniowego terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, który rozpoczął bieg 6 maja 2024 r.), zaś już 29 maja 2024 r. organ wydał decyzję w sprawie, co powoduje, że decyzja ta wydana została bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie,
b) na etapie II instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do 30 sierpnia 2024 r., podczas gdy już 29 sierpnia 2024 r. organ wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez organ terminie,
- czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Przewoźnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a. wydruku z irlandzkiego rejestru przedsiębiorców dla spółki [...], wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, na okoliczność wykreślenia spółki [...] i powstania nowego podmiotu [..], odrębności prawnej pomiędzy spółkami [...] i [...], a także braku przymiotu strony dla spółki [...],
b. wydruku z serwisu https://www.companyformations.ie/blog/difference-between-ltd-dac- company-in-ireland/ wraz z tłumaczeniem maszynowym, na okoliczność różnic między irlandzkimi spółkami w formie Limited (LTD) a Designated Activity Company (DAC), skierowania wniosku o wszczęcie postępowania przeciwko [...] oraz braku przymiotu strony pozwanej dla spółki [...],
c. wydruku ze strony internetowej organu https://www.ulc.gov.pl/pl/prawa- pasazera/adresy-przewoznikow, na okoliczność posiadania przez Prezesa ULC wiedzy o braku istnienia podmiotu wykonującego przewozy lotnicze na terenie Rzeczpospolitej pod nazwą [...].
W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie a także o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów: zaświadczenia z 15 września 2016 r. z rejestru spółek irlandzkich prowadzonego przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, zrzutu ekranu ze strony internetowej krajowego rejestru spółek irlandzkich (CRO) oraz danych z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences) – na okoliczność tożsamości podmiotowej przewoźnika lotniczego [...], dawniej [...].
Skarżący w swym piśmie procesowym z 9 kwietnia 2025 r., w uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska, wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie 15 kwietnia 2025 r. postanowił: 1) oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 209u ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego, zgodnie z którym to przepisem przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18 000 złotych za każdy lot. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 Prawa lotniczego, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes ULC wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes ULC, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 Prawa lotniczego).
Jak stanowi art. 202a ust. 1 Prawa lotniczego, przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen.
W art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 Prawa lotniczego).
Przewidziany w ustawie Prawo lotnicze obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24; dalej: "dyrektywa 2004/82/WE"). Zakres danych, o których mowa w ustawie Prawo lotnicze, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82/WE. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1).
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Prezes ULC zasadnie uznał, że Przewoźnik, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego, przekazał nieprawdziwą informację API dotyczącą lotu z A., który miał miejsce 29 lipca 2019 r., odnośnie danych pasażerów: I. A. G. i F. R. Y. H.. Zdaniem Sądu, w świetle zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie budzi wątpliwości prawidłowość poczynionych przez organ w tym zakresie ustaleń. Istotnie bowiem w przypadku tych pasażerów przekazane przez Przewoźnika informacje API wskazywały nieprawdziwe ich obywatelstwo. Prawidłowości ustaleń w tym zakresie nie kwestionuje sam Skarżący. W tej sytuacji, Prezes ULC zasadnie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych, na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 Prawa lotniczego.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w punktach pierwszym i drugim skargi wskazać należy, że skargę w niniejszej sprawie złożył [...]. Skarżona decyzja z 29 sierpnia 2024 r. została wydana na rzecz [...], natomiast zarówno wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej, jak i pierwsza decyzja Prezesa, dotyczyły [...]. Jednakże, według danych zawartych w przedstawionym przez Skarżącego wypisie z Irlandzkiego Rejestru Przedsiębiorców, poprzednia nazwa tej spółki to: [...]. Ponadto z wyjaśnień Spółki i dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że [...] to poprzednia firma Skarżącego. [...] został przekształcony w [...]. Wobec przekształcenia osoby prawnej w inną osobę prawną zachodzi zatem tożsamość podmiotowa strony, z tego względu skierowanie decyzji do [...], zamiast [...], nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zwłaszcza że powyższe uchybienie może być konwalidowanie przez Prezesa ULC w drodze sprostowania jako oczywistej omyłki pisarskiej (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2023 r. sygn. II GSK 173/20, w którym wskazano, że: "Strona skarżąca w istocie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podważa dotychczasowe, niekwestionowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym określenie w decyzji poprzedniej formy prawnej przekształconej spółki (to natomiast miało miejsce w sprawie niniejszej) nie skutkuje nieważnością tej decyzji. (...) W niniejszej sprawie Sąd nie widzi zatem podstaw, by uznać, że doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wszystkie zarzuty są tym samym niezasadne".
W przedmiotowej zatem sprawie Sąd nie widzi podstaw, by uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się wobec podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co oznacza, że zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne.
Sąd stwierdza ponadto, że upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem obowiązku przez Skarżącego (29 lipca 2019 r.) a nałożeniem kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną (29 sierpnia 2024 r.), nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 189g § 1 K.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 K.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia tej kary biegł od dnia naruszenia art. 202a Prawa lotniczego przez Skarżącego, czyli od 29 lipca 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć 29 lipca 2024 r. Jednakże bieg tego terminu był zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID. Przepis ten stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568, dalej: "ustawa COVID-19"). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia - tj. z dniem 31 marca 2020 r. - odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.
Reasumując, przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym przewidziany w art. 189g § 1 K.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 3 lipca 2024 r. sygn. II GSK 2387/23, z 23 maja 2024 r. sygn. II GSK 1928/23, z 21 marca 2024 r. sygn. II GSK 2040/21, z 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy decyzja organu odwoławczego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, wydana została 29 sierpnia 2024 r., zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do 8 października 2024 r. Uwzględniając zawieszenie terminu biegu przedawnienia kompetencji orzeczniczej kontrolowanego organu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, ostateczne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nałożenia kary pieniężnej, nastąpiło zatem przed upływem pięciu lat od stwierdzonego nim naruszenia prawa.
Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23).
Wyjaśnienia wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym przez Skarżącego wyroku z 12 grudnia 2023 r. sygn. P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 K.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału ar. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. Z powołanych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 189g § 1 K.p.a. i wydania zaskarżonej decyzji w warunkach przedawnienia, okazał się bezzasadny.
Wskazania przy tym wymaga, że błędne jest przekonanie Skarżącego, że za datę wydania skarżonej decyzji powinien być uznany dzień jej doręczenia. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to bowiem trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe, jak i materialne (p. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2013 r. sygn. I OPS 6/13). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że w realiach niniejszej sprawy także samo doręczenie zaskarżonej decyzji miało miejsce 16 września 2024 r., a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który przypadał na dzień 8 października 2024 r.
Z kolei powoływane w skardze i w piśmie procesowym z 9 kwietnia 2025 r., wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące problematyki przedawnienia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, choć zaistniałych w związku z pandemią COVID-19.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zadania pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu w trybie art. 193 Konstytucji o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020.568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd podziela ponadto stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie nieprawidłowych informacji API na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. W ocenie Sądu, Prezes ULC w sposób uprawniony stwierdził, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez Skarżącą nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ przekazanie Służbie Granicznej nieprawdziwej informacji o danych identyfikujących pasażerów mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione. Przekonująco organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie przewoźnikowi kary pieniężnej. Sądowi jest przy tym z urzędu wiadomym (w związku z innymi rozpoznanymi już w WSA w Warszawie sprawami ze skarg przewoźnika na decyzje Prezesa ULC w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API), że przekazanie Straży Granicznej nieprawdziwych, czy też niepełnych informacji API nie było zdarzeniem o charakterze jednostkowym.
Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić także zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut Skarżący nie wykazał, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."). W szczególności nie podał jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - mogłyby zostać przez Skarżącego skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Zawarte w skardze i w odpowiedzi na skargę wnioski o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym nie zostały przez Sąd uwzględnione, zgodnie bowiem z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosków dowodowych, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził również uchybień w zakresie stosowania przez organy przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.