VI SA/Wa 3756/24

VI SA/Wa 3756/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Maciej Borychowski
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 189g par. 1 i par. 2, art. 189f par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 2110
art. 209u, art. 202a, art. 209w ust.1
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15 zzr ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2, art. 31 ust. 3, art. 92 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U.UE.L 2004 nr 261 poz 24 art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 1
Dyrektywa Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.), asesor WSA Maciej Borychowski, Protokolant st. ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Dac z siedzibą w D., Republika Irlandii (dalej też jako "Strona", "Spółka", "Przewoźnik" lub "Skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej też jako "Prezes ULC", "Prezes Urzędu" lub "Organ") z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej także jako "k.p.a.") oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, dalej też jako "Prawo lotnicze" lub "u.p.l."), utrzymał w mocy swą uprzednią decyzję z dnia [...] maja 2024 r. nr [...]. nakładającą na przewoźnika [...] Ltd. karę pieniężną w 13 500 złotych w związku z przekazaniem przez przewoźnika niepełnej informacji API dotyczącej lotu z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z A. Organ podkreślił, że to Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wystąpił do niego z wnioskiem o wymierzenie kary pieniężnej Przewoźnikowi, wskazując, że jego zdaniem, Przewoźnik przekazał nieprawdziwą informację API dotyczącą lotu z dnia [...] lipca 2029 roku nr [...] z A., co do dokumentów następujących pasażerów:
1. A. O. - jako numer dokumentu wskazano [...], podczas gdy powinno być [...];
2. Ł. P. - jako kraj wydania dokumentu wskazano JOR, a powinno być POL;
3. S. M. - jako kraj wydania dokumentu wskazano BEL, a powinno być POL;
4. N. A. - jako kraj wydania dokumentu wskazano KWT, a powinno być JOR.
W ocenie Prezesa Urzędu materiał dowodowy zebrany w toku postępowania tj., wniosek o wymierzenie kary, kopia wniosku do przewoźnika o przekazanie danych, kopia dokumentu potwierdzającego otrzymanie wniosku przez przewoźnika, notatka funkcjonariusza Straży Granicznej odpowiedzialnego za sprawdzenie listy API w dniu 8.07.2019 r. wraz z zrzutem ekranu obrazującym informację niepełną przesłaną przez przewoźnika, kopie stron paszportów pasażerów, raport z Archiwum Odpraw i Legitymowań potwierdzający błąd znajdujący się na listach API oraz wyciąg z oryginalnej listy API wskazuje, że w związku z lotem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z A., przewoźnik przekazał niepełną informację co do prawidłowych danych pasażera A. O., w przypadku którego numer dokumentu to [...], podczas gdy wskazano [...].
Z kolei w odniesieniu do danych API dotyczących pasażerów: Ł. P., S. M., N. A., Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego nie wymienia kraju wydania dokumentu podróży jako składnika informacji API, w związku z czym, przekazanie błędnej informacji o kraju wydania dokumentu podróży nie stanowi przekazania błędnej informacji API.
Jednakże w przypadku jednego pasażera przekazana informacja była niepełna. Na tej podstawie Prezes Urzędu stwierdził, że przewoźnik, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał niepełną informację API za lot z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z [...]. Z tego względu, w ocenie Prezesa ULC, zachodziły przesłanki do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za przekazanie niepełnej informacji API.
[...] Dac z siedzibą w D. zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r., na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.") zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 28 i art. 29 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. przez brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy podmiot, wobec którego Komendant Placówki Straży Granicznej wniósł o wymierzenie kary pieniężnej, nie istniał już w dniu złożenia tego wniosku, a zatem istniała przesłanka jakichkolwiek innych przyczyn, dla których postępowanie nie może być wszczęte, co winno skutkować wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 29 i art. 30 § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania wobec podmiotu nieposiadającego – zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania, jak i w dniu jego wszczęcia – zdolności prawnej (podmiot nieistniejący), tj. wobec [...] LTD., a następnie poprzez brak umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej, a tym samym winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji;
- a w razie zaś braku podzielenia powyższych zarzutów:
3. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189g § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez przewoźnika lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że:
a) na etapie pierwszej instancji, Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2024 r., przy czym Skarżąca podniosła, że miała możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym dopiero 14 maja 2024 r. (tj. po upływie 5-dniowego terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, który rozpoczął bieg 6 maja 2024 r.), zaś już w dniu [...] maja 2024 r. - organ wydał decyzję w sprawie, co powoduje, że decyzja ta wydana została bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie,
b) na etapie drugiej instancji Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 sierpnia 2024 r., podczas gdy już w dniu [...] sierpnia 2024 r. wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez terminie,
- czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Przewoźnik wniósł o:
1. przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a. wydruku z irlandzkiego rejestru przedsiębiorców dla spółki [...] Designated Activity Company, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, na okoliczność wykreślenia spółki [...] LTD i powstania nowego podmiotu [...] DAC, odrębności prawnej pomiędzy spółkami [...] LTD i [...] DAC, a także braku przymiotu strony dla spółki [...] DAC,
b. wydruku z serwisu https://www.companyformations.ie/blog/difference-between-ltd-dac- company-in-ireland/ wraz z tłumaczeniem maszynowym, na okoliczność różnic między irlandzkimi spółkami w formie Limited (LTD) a Designated Activity Company (DAC), skierowania wniosku o wszczęcie postępowania przeciwko [...] LTD oraz braku przymiotu strony pozwanej dla spółki [...] DAC,
c. wydruku ze strony internetowej Organu https://www.ulc.gov.pl/pl/prawa- pasazera/adresy-przewoznikow, na okoliczność posiadania przez Prezesa ULC wiedzy o braku istnienia podmiotu wykonującego przewozy lotnicze na terenie Rzeczpospolitej pod nazwą [...] Ltd.
2. uwzględnienie skargi przez Organ w całości, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie przez Organ postępowania administracyjnego w całości,
- a w przypadku nieuwzględnienia przez Organ powyższego wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie ich uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, a także zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie a także o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów: zaświadczenia z 15 września 2016 r. z rejestru spółek irlandzkich prowadzonego przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, zrzutu ekranu ze strony internetowej krajowego rejestru spółek irlandzkich (CRO) oraz danych z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences) – na okoliczność tożsamości podmiotowej przewoźnika lotniczego [...] DAC, dawniej [...] Ltd.
Z kolei Przewoźnik w swym piśmie z dnia 3 marca 2025 roku, w uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska, wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności:
1. w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa;
2. w zakresie, w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z mocą wsteczną, a ponadto bez wskazania precyzyjnego terminu rozpoczęcia oraz zakończenia okresu zawieszenia, z uwzględnieniem faktu, że zdarzenie mające rozpocząć bieg, ww. okresu nastąpiło 17 dni przed wejściem w życie ustawy, tj. wprowadzenie w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, co nastąpiło bez wyrażanej podstawy w przepisach przejściowych, a ponadto bez wskazania szczególnych przyczyn, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od konstytucyjnej zasady zaufania do państwa stanowionego przez nie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 13 marca 2025 roku postanowił oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego a także oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r. w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 209u ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo lotnicze, zgodnie z którym to przepisem przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację niepełną - podlega karze pieniężnej w wysokości 13 500 złotych za każdy lot, w którym przekazał informację niepełną. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes ULC wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes ULC, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 ustawy Prawo lotnicze).
Przepis art. 202a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze stanowi, że przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen.
W art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 ustawy Prawo lotnicze).
Przewidziany w ustawie Prawo lotnicze obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24; dalej: "dyrektywa 2004/82/WE"). Zakres danych, o których mowa w ustawie Prawo lotnicze, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82/WE. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1).
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Prezes ULC zasadnie uznał, że Przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał niepełną informację API dotyczącą lotu z [...], który miał miejsce w dniu [...] lipca 2019 roku, odnośnie danych dokumentów jednego z pasażerów – A. O., co uzasadniało nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 13 500 złotych. Zdaniem Sądu, w świetle zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie budzi wątpliwości prawidłowość poczynionych przez Organ ustaleń. Istotnie bowiem w przypadku pasażera A. O. przekazane numery dokumentu były niepełne. Numer dokumentu w przypadku pasażera A. O. to [...], podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika zawierała numer dokumentu o treści [...]. Nota bene prawidłowości ustaleń w tym zakresie nie kwestionuje sam Skarżący.
Odnosząc się z kolei do zarzutów sformułowanych w punktach pierwszym i drugim skargi wskazać należy, co następuje. Skargę w niniejszej sprawie złożyła [...] DAC. Skarżona decyzja z [...] sierpnia 2024 r. została wydana na rzecz [...] DAC, natomiast zarówno wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej, jak i pierwsza decyzja Prezesa z dnia [...] maja 2024 roku, dotyczyły [...] Limited. Jednakże, według danych zawartych w przedstawionym przez Skarżącą wypisie z Irlandzkiego Rejestru Przedsiębiorców, poprzednia nazwa tej spółki to: [...] Limited. Ponadto z wyjaśnień Spółki i dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że [...] LTD to poprzednia firma skarżącej [...] DAC. [...] LTD została przekształcona w [...] DAC. Wobec przekształcenia osoby prawnej w inną osobę prawną zachodzi zatem tożsamość podmiotowa strony, z tego względu skierowanie decyzji do [...] Limited, zamiast [...] DAC, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zwłaszcza że powyższe uchybienie może być konwalidowanie przez Prezesa ULC w drodze sprostowania jako oczywistej omyłki pisarskiej (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2023 r. sygn. II GSK 173/20, w którym wskazano, że: "Strona skarżąca w istocie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podważa dotychczasowe, niekwestionowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym określenie w decyzji poprzedniej formy prawnej przekształconej spółki (to natomiast miało miejsce w sprawie niniejszej) nie skutkuje nieważnością tej decyzji. (...) W niniejszej sprawie Sąd nie widzi zatem podstaw, by uznać, że doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wszystkie zarzuty są tym samym niezasadne"; wyrok ten i pozostałe powołane wyroki sądów administracyjnych publ. w bazie internetowej pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wbrew zarzutom skargi, upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem obowiązku przez Skarżącą (8 lipca 2019 r.) a nałożeniem kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną ([...] sierpnia 2024 r.), nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 k.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia tej kary biegł od dnia naruszenia art. 202a Prawa lotniczego przez Skarżącą, czyli od 8 lipca 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć 8 lipca 2024 r.
Jednakże bieg tego terminu był zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19. Przepis ten stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia - tj. z dniem 31 marca 2020 r. - odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.
Reasumując, przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym ten przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 3 lipca 2024 r. sygn. II GSK 2387/23, z 23 maja 2024 r. sygn. II GSK 1928/23, z 21 marca 2024 r. sygn. II GSK 2040/21, z 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy decyzja organu odwoławczego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, wydana została [...] sierpnia 2024 r., zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do 18 września 2024 r. Uwzględniając zawieszenie terminu biegu przedawnienia kompetencji orzeczniczej kontrolowanego organu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, ostateczne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nałożenia kary pieniężnej nastąpiło zatem przed upływem pięciu lat od stwierdzonego nim naruszenia prawa.
Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23).
Trybunał Konstytucyjny w powołanym w skardze wyroku z 12 grudnia 2023 r. sygn. P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 k.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału ar. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już w dniu 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. Z powołanych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. i wydania zaskarżonej decyzji w warunkach przedawnienia, okazał się bezzasadny. Błędne jest przy tym przekonanie Przewoźnika, że za datę wydania skarżonej decyzji powinien być uznany dzień jej doręczenia. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to bowiem trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe, jak i materialne (p. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2013 r. sygn. I OPS 6/13). Na marginesie jedynie należy zauważyć, że w realiach niniejszej sprawy także samo doręczenie zaskarżonej decyzji miało miejsce w dniu 2 września 2024 roku, a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który przypadał na dzień 18 września 2024 r. Z kolei powoływane w skardze i w piśmie procesowym złożonym 5 marca 2025 r. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące problematyki przedawnienia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, choć zaistniałych w związku z pandemią COVID-19.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd uznał, że nie zachodzi zasadność zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji z wnioskiem o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020.568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd podziela ponadto stanowisko Organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie niepełnych informacji API na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, Prezes ULC w sposób uprawniony stwierdził, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez Skarżącą nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Przekonująco Organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie przewoźnikowi kary pieniężnej. Sądowi jest przy tym z urzędu wiadomym (w związku z innymi rozpoznanymi już w WSA w Warszawie sprawami ze skarg przewoźnika na decyzje Prezesa ULC w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API), że przekazanie Straży Granicznej nieprawdziwych, czy też niepełnych informacji API nie było zdarzeniem o charakterze jednostkowym.
Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić także zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut Skarżąca nie wykazała, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. W szczególności nie podała jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - mogłyby zostać przez nią skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Z kolei zawarte w skardze i w odpowiedzi na skargę wnioski o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym nie zostały przez Sąd uwzględnione. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosków dowodowych, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.