VI SA/Wa 3754/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-06
NSAtransportoweWysokawsa
prawo lotniczedane pasażerówAPIkara pieniężnaUrząd Lotnictwa Cywilnegoprzewoźnik lotniczykontrola granicznaprzedawnienieCOVID-19ustawa COVID-19

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę przewoźnika lotniczego na decyzję Prezesa ULC nakładającą karę pieniężną za przekazanie nieprawdziwych danych pasażerów, uznając, że termin przedawnienia nie upłynął z powodu zawieszenia biegu w okresie pandemii.

Skarga dotyczyła decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 18 000 zł na przewoźnika lotniczego R. za przekazanie nieprawdziwych danych API dotyczących lotu z 2019 r. Przewoźnik zarzucał m.in. naruszenie przepisów postępowania, brak zdolności prawnej strony oraz przedawnienie kary. Sąd oddalił skargę, uznając, że dane były nieprawdziwe lub niepełne, a termin przedawnienia został zawieszony na mocy ustawy COVID-19, co uniemożliwiło jego upływ przed wydaniem decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę przewoźnika lotniczego R. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) z dnia [...] sierpnia 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 18 000 zł. Kara została nałożona za przekazanie nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia [...] lipca 2019 r., w związku z błędami w danych pasażerów (niepełne lub nieprawidłowe numery dokumentów, zamiana imienia i nazwiska). Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania (brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, wszczęcie postępowania wobec nieistniejącego podmiotu, brak umorzenia postępowania), naruszenie prawa materialnego (przedawnienie kary pieniężnej), naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu oraz błędną wykładnię przepisów Prawa lotniczego dotyczącą pojęcia "nieprawdziwej informacji". Sąd oddalił skargę. W pierwszej kolejności odniósł się do kwestii tożsamości podmiotowej, uznając, że przekształcenie spółki R. w R. nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie sąd rozważył zarzut przedawnienia, stwierdzając, że bieg terminu przedawnienia kary pieniężnej (art. 189g § 1 k.p.a.) został zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19 w okresie stanu zagrożenia epidemicznego. Zawieszenie to, trwające 71 dni, spowodowało wydłużenie terminu przedawnienia, a decyzja Prezesa ULC została wydana przed jego upływem. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19, wskazując, że dotyczył on przepisów karnych, a nie administracyjnych, i wszedł w życie w innym terminie. Sąd nie podzielił również zarzutu dotyczącego błędnej wykładni pojęcia "nieprawdziwej informacji", uznając, że podanie imienia i nazwiska w innej kolejności niż wskazana w przepisach Prawa lotniczego (art. 202a ust. 3 pkt 1) stanowiło nieprawdziwą informację, utrudniającą identyfikację pasażerów. Podobnie, zamiana liter w imionach lub nazwiskach została uznana za istotną barierę identyfikacyjną. Sąd podkreślił, że cel przekazywania danych API to usprawnienie kontroli granicznej i zwalczanie nielegalnej migracji, a wadliwe dane mogą temu przeszkadzać. Sąd uznał, że nie było podstaw do zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Oddalono również wnioski dowodowe stron jako nieistotne dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie nieprawdziwych lub niepełnych danych API, w tym błędów w numerach dokumentów lub zamiany imienia i nazwiska, stanowi naruszenie obowiązku określonego w Prawie lotniczym i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dane pasażerów przekazane przez przewoźnika były nieprawdziwe lub niepełne, co naruszało obowiązek wynikający z Prawa lotniczego. Błędy w numerach dokumentów oraz zamiana imienia i nazwiska utrudniały identyfikację pasażerów, co jest sprzeczne z celem przekazywania danych API, jakim jest usprawnienie kontroli granicznej i zwalczanie nielegalnej migracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.l. art. 209u § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18 000 złotych za każdy lot.

u.p.l. art. 202a § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Przewoźnik lotniczy wykonujący loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów.

u.p.l. art. 202a § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu.

k.p.a. art. 189g § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa.

ustawa COVID-19 art. 15zzr § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w przypadku innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie nieprawdziwych lub niepełnych danych API uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Bieg terminu przedawnienia kary pieniężnej został zawieszony na mocy ustawy COVID-19. Przekształcenie spółki nie wpływa na ważność decyzji, jeśli zachodzi tożsamość podmiotowa. Podanie danych pasażerów w niewłaściwej kolejności lub z błędami stanowi nieprawdziwą informację.

Odrzucone argumenty

Brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie powinno zostać umorzone z uwagi na brak zdolności prawnej strony. Kara pieniężna uległa przedawnieniu. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Błędna wykładnia pojęcia "nieprawdziwa informacja" w odniesieniu do kolejności danych pasażerów.

Godne uwagi sformułowania

"kara jest nakładana za każdy lot, nie za każdego pasażera" "zakres znaczenia terminu 'informacja nieprawdziwa' jest szerszy od terminu 'informacja niepełna'" "tożsamość podmiotowa strony" "bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres" "nie zachodzi zasadność zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego" "niezależnie od różnorodności imion i nazwisk, może doprowadzić do błędów w identyfikacji pasażera" "przekazanie Służbie Granicznej nieprawdziwej informacji o danych identyfikujących pasażerów mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione."

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Kozik

sędzia

Grzegorz Nowecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa lotniczego dotyczących obowiązku przekazywania danych API, zastosowanie przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia w okresie pandemii COVID-19, a także kwestie proceduralne związane z tożsamością strony w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa lotniczego i ustawy COVID-19. Interpretacja pojęcia "nieprawdziwej informacji" może być stosowana w innych kontekstach, gdzie wymagane jest precyzyjne przekazywanie danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa lotniczego i kontroli granicznej, a także pokazuje, jak przepisy dotyczące pandemii COVID-19 wpłynęły na bieg terminów przedawnienia w prawie administracyjnym. Jest to interesujące zarówno dla prawników specjalizujących się w prawie lotniczym i administracyjnym, jak i dla przewoźników lotniczych.

Kara za błędy w danych pasażerów: Jak pandemia COVID-19 wpłynęła na przedawnienie kary dla przewoźnika lotniczego?

Dane finansowe

WPS: 18 000 PLN

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 3754/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Sławomir Kozik
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
II GZ 534/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-15
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2110
art. 209u, art. 202a, art. 209w ust. 1, art. 21 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 189g par. 1, art. 189f par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U.UE.L 2004 nr 261 poz 24 art. 3 ust. 1, ust. 2, art. 4 ust. 1
Dyrektywa Rady 2004/82/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów
Dz.U. 2020 poz 568
art. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2023 poz 1327
art. 15zzr1 ust. 1,  art. 15zzr ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 935
art. m145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 106 par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
R. z siedzibą w D., Republika Irlandii (dalej też jako "Strona", "Spółka", "Przewoźnik" lub "Skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej też jako "Prezes ULC", "Prezes Urzędu" lub "Organ") z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej także jako "k.p.a.") oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, dalej też jako "Prawo lotnicze" lub "u.p.l."), utrzymał w mocy swą uprzednią decyzję z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], nakładającą na przewoźnika R.. karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych, w związku z przekazaniem nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] z K. - B. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podkreślił, że to Komendant Placówki Straży Granicznej w B. wystąpił do niego ze stosownym wnioskiem o wymierzenie kary pieniężnej Przewoźnikowi, z uwagi na to, że przekazał on nieprawdziwą informację API odnośnie lotu [...] z K. – B., dotyczącą danych następujących pasażerów:
1. B. V. - wskazując numer jako [...], a powinno być [...];
2. C. A. - wskazane nazwisko to A., a powinno być C., a jako imię wskazano C., podczas gdy powinno wskazywać A.;
3. H. S. - wskazując numer jako [...], a powinno być [...];
4. T. B. - wskazując numer jako [...], a powinno być [...];
5. S. V. - wskazane nazwisko to V., a powinno być S., natomiast jako imię wskazano S., podczas gdy powinno wskazywać V..
Prezes ULC, uwzględnił wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej w B., stwierdzając, że zasadne jest nałożenie na Przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 18 000 złotych. W ocenie Prezesa Urzędu materiał dowodowy zebrany w toku postępowania, tj., wniosek o wymierzenie kary, wniosek o przekazanie informacji API, notatka urzędowa dotycząca zwrotnego potwierdzenia odbioru listu, wydruk otrzymanej informacji, wyciąg z otrzymanej listy API, wydruk z Zintegrowanego Systemu Ewidencji oraz kopie dokumentów pasażerów wskazuje, że w związku z lotem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z K. – B., przewoźnik przekazał nieprawdziwą bądź niepełną informację. Prawidłowe dane osobowe oraz dane dokumentów należących do pasażerów:
1. B. V. to [...], podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika zawierała numer dokumentu o treści [...].
2. C. A. to imię: A., nazwisko: C., podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika wskazała imię jako C., a nazwisko jako A.;
3. H. S. to [...], podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika zawierała numer dokumentu o treści [...];
4. T. B. to [...], podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika zawierała numer dokumentu o treści [...];
5. S. V. to imię: V., nazwisko: S., podczas gdy informacja API przekazana przez przewoźnika wskazała imię jako S., a nazwisko jako V..
Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że Przewoźnik, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał niepełną bądź nieprawdziwą informację API za lot z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z K. – B. Z tego też względu, w ocenie Prezesa ULC, zachodziły przesłanki do nałożenia na Przewoźnika kary pieniężnej za przekazanie nieprawdziwej informacji API. Prezes ULC podkreślił bowiem, że zgodnie z art. 209u ust. 1 ustawy Prawo lotnicze kara jest nakładana za każdy lot, nie za każdego pasażera. Tymczasem zakres znaczenia terminu "informacja nieprawdziwa" jest szerszy od terminu "informacja niepełna", gdyż obejmuje wszystkie przypadki, gdy przekazane w ramach informacji API dane nie odpowiadały danym rzeczywistym. Na tej podstawie Prezes Urzędu nałożył na Przewoźnika karę pieniężną za przekazanie nieprawdziwej informacji API dotyczącej lotu z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] z K. – B.
R. z siedzibą w D. zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r., na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.") zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a., art. 28 i art. 29 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. przez brak wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy podmiot, wobec którego Komendant Placówki Straży Granicznej wniósł o wymierzenie kary pieniężnej, nie istniał już w dniu złożenia tego wniosku, a zatem istniała przesłanka jakichkolwiek innych przyczyn, dla których postępowanie nie może być wszczęte, co winno skutkować wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 29 i art. 30 § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania wobec podmiotu nieposiadającego – zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania, jak i w dniu jego wszczęcia – zdolności prawnej (podmiot nieistniejący), tj. wobec R. Ltd., a następnie poprzez brak umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej, a tym samym winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji;
- a w razie zaś braku podzielenia powyższych zarzutów:
3. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189g § 1 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez przewoźnika lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 81 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że:
a) na etapie pierwszej instancji, Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2024 r., przy czym Skarżąca podniosła, że miała możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym dopiero 14 maja 2024 r. (tj. po upływie 5-dniowego terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, który rozpoczął bieg 6 maja 2024 r.), zaś już w dniu 27 maja 2024 r. - organ wydał decyzję w sprawie, co powoduje, że decyzja ta wydana została bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie,
b) na etapie drugiej instancji Organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia 30 sierpnia 2024 r., podczas gdy już w dniu [...] sierpnia 2024 r. wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia Stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez terminie,
- czym w sposób rażący pozbawił Stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a.;
5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego w związku z art. 209u ust. 1 pkt 2 Prawa lotniczego i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji pomimo dokonania błędnej wykładni i uznania, że przekazanie informacji o imieniu i nazwisku pasażerów A. C. i V. S. w odmiennej niż żądana kolejności prezentacji danych uzasadnia stwierdzenie, że przekazana informacja jest nieprawdziwa, pomimo faktu, że ustawa nie wskazuje w jakiej kolejności ma nastąpić przekazanie informacji o imieniu i nazwisku pasażera, z uwagi na wskazany spójnik "oraz" i ich łączne wskazanie w punkcie pierwszym art. 202a ust. 3 ustawy prawo lotnicze.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Przewoźnik wniósł o:
1. przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:
a. wydruku z irlandzkiego rejestru przedsiębiorców dla spółki R., wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, na okoliczność wykreślenia spółki R. i powstania nowego podmiotu R., odrębności prawnej pomiędzy spółkami R. i R., a także braku przymiotu strony dla spółki R.,
b. wydruku z serwisu https://www.companyformations.ie/blog/difference-between-ltd-dac- company-in-ireland/ wraz z tłumaczeniem maszynowym, na okoliczność różnic między irlandzkimi spółkami w formie Limited (LTD) a Designated Activity Company (DAC), skierowania wniosku o wszczęcie postępowania przeciwko R. oraz braku przymiotu strony pozwanej dla spółki R. ,
c. wydruku ze strony internetowej Organu https://www.ulc.gov.pl/pl/prawa- pasazera/adresy-przewoznikow, na okoliczność posiadania przez Prezesa ULC wiedzy o braku istnienia podmiotu wykonującego przewozy lotnicze na terenie Rzeczpospolitej pod nazwą R..
2. uwzględnienie skargi przez Organ w całości, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie przez Organ postępowania administracyjnego w całości,
- a w przypadku nieuwzględnienia przez Organ powyższego wniosku:
2) stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie ich uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego w całości, a także zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Prezes ULC wniósł o jej oddalenie a także o dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów: zaświadczenia z 15 września 2016 r. z rejestru spółek irlandzkich prowadzonego przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, zrzutu ekranu ze strony internetowej krajowego rejestru spółek irlandzkich (CRO) oraz danych z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences) – na okoliczność tożsamości podmiotowej przewoźnika lotniczego R. DAC, dawniej R.
Z kolei Przewoźnik w swym piśmie z dnia 25 lutego 2025 roku, w uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska, wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020 r., poz. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności:
1. w zakresie w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa;
2. w zakresie, w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z mocą wsteczną, a ponadto bez wskazania precyzyjnego terminu rozpoczęcia oraz zakończenia okresu zawieszenia, z uwzględnieniem faktu, że zdarzenie mające rozpocząć bieg, ww. okresu nastąpiło 17 dni przed wejściem w życie ustawy, tj. wprowadzenie w dniu 14 marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, co nastąpiło bez wyrażanej podstawy w przepisach przejściowych, a ponadto bez wskazania szczególnych przyczyn, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od konstytucyjnej zasady zaufania do państwa stanowionego przez nie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 6 marca 2025 roku postanowił:
- oddalić wniosek o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
- oddalić wnioski dowodowe zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2024 r. w wyżej zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 209u ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo lotnicze, zgodnie z którym to przepisem przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, przekazał informację nieprawdziwą - podlega karze pieniężnej w wysokości 18 000 złotych za każdy lot. Stosownie zaś do treści art. 209u ust. 2 ustawy Prawo lotnicze, kary pieniężne, o których mowa w ust. 1, Prezes ULC wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego. Do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes ULC, w drodze decyzji administracyjnej (art. 209w ust. 1 ustawy Prawo lotnicze).
Przepis art. 202a ust. 1 ustawy Prawo lotnicze stanowi, że przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen.
W art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku, gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 ustawy Prawo lotnicze).
Przewidziany w ustawie Prawo lotnicze obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24; dalej: "dyrektywa 2004/82/WE"). Zakres danych, o których mowa w ustawie Prawo lotnicze, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82/WE. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1).
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, Prezes ULC zasadnie uznał, że Przewoźnik, wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a ustawy Prawo lotnicze, przekazał niepełną bądź nieprawdziwą informację API dotyczącą lotu z K., który miał miejsce w dniu [...] lipca 2019 roku, odnośnie danych dokumentów pasażerów: B. V., H. S., T. B., C. A. i S. V.. Zdaniem Sądu, w świetle zasad wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie budzi wątpliwości prawidłowość poczynionych przez Organ w tym zakresie ustaleń. Istotnie bowiem w przypadku pasażerów: B. V. i H. S. przekazana przez przewoźnika informacja API zawierała niepełny numer dokumentu, w przypadku pasażera T. B. informacja API przekazana przez Przewoźnika zawierała nieprawidłowy numer dokumentu a w przypadku pasażerów C. A. i S. V. informacja API przekazana przez Przewoźnika nieprawidłowo wskazywała imię każdego z tych pasażerów jako nazwisko a nazwisko jako imię. Nota bene prawidłowości ustaleń w tym zakresie nie kwestionuje sama Skarżąca. W tej sytuacji, Prezes ULC prawidłowo uznając, że zakres znaczenia terminu "informacja nieprawdziwa" (co dotyczyło trojga pasażerów) jest szerszy od terminu "informacja niepełna" (co miało miejsce w odniesieniu do dwojga pasażerów), zasadnie nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 18 000 złotych, na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo lotnicze. W tym miejscu zaznaczenia jedynie wymaga, że o ile w decyzji z dnia [...] maja 2024 roku Prezes ULC prawidłowo skonstatował, że "w przypadku dwóch pasażerów przekazana informacja była niepełna, natomiast w przypadku trzech pozostałych nieprawdziwa", o tyle już w zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2024 roku niezgodnie z ustalonym stanem faktycznym wskazał, że "w przypadku pierwszego z pasażerów przekazana informacja była niepełna, natomiast w przypadku drugiego nieprawdziwa", jednakże w ocenie Sądu, stwierdzenie to, w kontekście całokształtu prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz pozostałej treści skarżonej decyzji, ma ewidentnie charakter omyłkowy i w żadnej mierze nie rzutuje na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Odnosząc się z kolei do zarzutów sformułowanych w punktach pierwszym i drugim skargi wskazać należy, co następuje. Skargę w niniejszej sprawie złożyła R. Skarżona decyzja z [...] sierpnia 2024 r. została wydana na rzecz R., natomiast zarówno wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej, jak i pierwsza decyzja Prezesa, dotyczyły R.. Jednakże, według danych zawartych w przedstawionym przez Skarżącą wypisie z Irlandzkiego Rejestru Przedsiębiorców, poprzednia nazwa tej spółki to: R.. Ponadto z wyjaśnień Spółki i dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że R. to poprzednia firma skarżącej R.. R. została przekształcona w R.. Wobec przekształcenia osoby prawnej w inną osobę prawną zachodzi zatem tożsamość podmiotowa strony, z tego względu skierowanie decyzji do R., zamiast R., nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zwłaszcza że powyższe uchybienie może być konwalidowanie przez Prezesa ULC w drodze sprostowania jako oczywistej omyłki pisarskiej (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2023 r. sygn. II GSK 173/20, w którym wskazano, że: "Strona skarżąca w istocie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podważa dotychczasowe, niekwestionowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym określenie w decyzji poprzedniej formy prawnej przekształconej spółki (to natomiast miało miejsce w sprawie niniejszej) nie skutkuje nieważnością tej decyzji. (...) W niniejszej sprawie Sąd nie widzi zatem podstaw, by uznać, że doszło do skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Wszystkie zarzuty są tym samym niezasadne"; wyrok ten i pozostałe powołane wyroki sądów administracyjnych publ. w bazie internetowej pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto wbrew zarzutom skargi, upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem obowiązku przez Skarżącą ([...] lipca 2019 r.) a nałożeniem kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną ([...] sierpnia 2024 r.), nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu).
Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 k.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia tej kary biegł od dnia naruszenia art. 202a Prawa lotniczego przez Skarżącą, czyli od dnia 9 lipca 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć dnia 9 lipca 2024 r. Jednakże bieg tego terminu był zawieszony na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19. Przepis ten stanowił, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.
Powołany przepis uzyskał takie brzmienie na podstawie art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem uchwalenia - tj. z dniem 31 marca 2020 r. - odnosiła się jednak do już istniejącego stanu zagrożenia epidemicznego, który swoją kwalifikację prawną uzyskał wcześniej. Ogłoszenie stanu zagrożenia epidemicznego nastąpiło bowiem z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 433). Art. 15zzr ustawy COVID-19 został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Stosownie do treści art. 68 ust. 6 tej ustawy zmieniającej, terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzr ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się lub został wstrzymany na podstawie art. 15zzr tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Powołana ustawa zmieniająca weszła w życie z dniem 16 maja 2020 r.
Reasumując, przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia (w tym ten przewidziany w art. 189g § 1 k.p.a.) nie rozpoczynały się w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. (włącznie), a rozpoczęte ulegały zawieszeniu na ten okres. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło zatem na 71 dni i z woli ustawodawcy o ten właśnie okres czasu ów termin został wydłużony. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 3 lipca 2024 r. sygn. II GSK 2387/23, z 23 maja 2024 r. sygn. II GSK 1928/23, z 21 marca 2024 r. sygn. II GSK 2040/21, z 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23, a Sąd w składzie orzekającym w pełni go akceptuje.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy decyzja organu odwoławczego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, wydana została [...] sierpnia 2024 r., zatem miało to miejsce jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który na mocy powyższych uregulowań uległ wydłużeniu do dnia 18 września 2024 r. Uwzględniając zawieszenie terminu biegu przedawnienia kompetencji orzeczniczej kontrolowanego organu w okresie od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., na podstawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, ostateczne rozstrzygnięcie co do istoty sprawy nałożenia kary pieniężnej, nastąpiło zatem przed upływem pięciu lat od stwierdzonego nim naruszenia prawa.
Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23).
Trybunał Konstytucyjny w powołanym w skardze wyroku z 12 grudnia 2023 r. sygn. P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 k.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału ar. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już w dniu 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. Z powołanych względów sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. i wydania zaskarżonej decyzji w warunkach przedawnienia, okazał się bezzasadny.
Błędne jest przy tym przekonanie Przewoźnika, że za datę wydania skarżonej decyzji powinien być uznany dzień jej doręczenia. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to bowiem trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe, jak i materialne (p. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2013 r. sygn. I OPS 6/13).
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że w realiach niniejszej sprawy także samo doręczenie zaskarżonej decyzji miało miejsce w dniu 16 września 2024 roku, a więc jeszcze przed upływem terminu przedawnienia karalności deliktu administracyjnego, który przypadał na dzień 18 września 2024 r.
Z kolei powoływane w skardze i w piśmie procesowym złożonym 28 lutego 2025 r. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące problematyki przedawnienia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, choć zaistniałych w związku z pandemią COVID-19.
W związku z przedstawioną powyżej argumentacją Sąd uznał, że nie zachodzi zasadność zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 193 Konstytucji z wnioskiem o zbadanie czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2020.568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącej, w myśl którego nie powinna ona podlegać odpowiedzialności administracyjnej, co do przekazanych w ramach informacji API danych pasażerów: C. A. i S. V., bowiem art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego nie daje, w ocenie Spółki, podstaw do przyjęcia, że informacją nieprawdziwą jest podanie przez przewoźnika imienia i nazwiska pasażera w odmiennej kolejności niż przyjął organ.
Otóż wbrew wywodom skargi w art. 202a ust. 3 pkt 1 Prawa lotniczego wskazano, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu. Kolejność przedstawienia tych danych przez przewoźnika wynika więc bezpośrednio w powołanego art. 202a ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, a nie specyfiki języka polskiego. Z przepisem tym koresponduje wzór wniosku o przekazanie informacji API kierowanego przez Komendanta Placówki Straży Granicznej do przewoźników lotniczych, w tym do Skarżącej stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 października 2012 r. w sprawie wymagań technicznych i organizacyjnych dotyczących przekazywania Straży Granicznej informacji przez przewoźników lotniczych (Dz.U. z 2012 r. poz.1249). Ponadto - w ocenie Sądu - niezachowanie wskazanej przez ustawodawcę kolejności danych, z uwagi na różnorodność imion i nazwisk, może doprowadzić do błędów w identyfikacji pasażera. Podkreślenia wymaga, że imiona i nazwiska obcego pochodzenia mogą okazać się niełatwe do rozkodowania i znaczna ich część nie pozwoli na prawidłową identyfikację imion i nazwisk pasażerów, jeżeli nie zostanie zachowana kolejność danych określona w ustawie.
Również zamiana liter w imionach lub nazwiskach pasażerów może stanowić istotną barierę identyfikacyjną dla elektronicznego systemu ewidencji. Zdaniem Sądu, rzetelnie przekazana informacja API, tj. obejmująca swoim zakresem wszystkie dane oraz ich kolejność ma zasadnicze znaczenie dla prowadzonej kontroli przez funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skoro do systemu wprowadzone są określone dane, które różnią się od danych rzeczywistych, to owa różnica może stanowić istotną przeszkodę w prawidłowym przeprowadzeniu kontroli (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2024 r. sygn. VI SA/Wa 1876/24, z 7 października 2024 sygn. VI SA/Wa 2382/24 i z 18 listopada 2024 r. sygn. VI SA/Wa 2258/24).
W rozpatrywanej sprawie, zgromadzone dowody, w tym wyciąg z oryginalnej listy API, wydruk ze Zintegrowanego Systemu Ewidencji oraz kopia dokumentu pasażera, w pełni pozwalały na ustalenie, że w przypadku pasażerów enumeratywnie wymienionych w zaskarżonej decyzji, dane przekazane przez Przewoźnika były nieprawdziwe bądź niepełne. Wprowadzone w momencie przylotu na lotnisko różniły się bowiem od danych API przekazanych uprzednio przez Przewoźnika. W związku z tym nie zasługiwał na uznanie zarzut podniesiony w punkcie piątym skargi, odnośnie wyłączenia możliwości nałożenia na Skarżącą sankcji z uwagi na nieprawidłowości przekazanych danych pasażerów: C. A. i S. V..
Sąd podziela ponadto stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie nieprawidłowych informacji API na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, Prezes ULC w sposób uprawniony stwierdził, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez Skarżącą nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ przekazanie Służbie Granicznej nieprawdziwej informacji o danych identyfikujących pasażerów mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione. Przekonująco Organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie przewoźnikowi kary pieniężnej. Sądowi jest przy tym z urzędu wiadomym (w związku z innymi rozpoznanymi już w WSA w Warszawie sprawami ze skarg przewoźnika na decyzje Prezesa ULC w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API), że przekazanie Straży Granicznej nieprawdziwych, czy też niepełnych informacji API nie było zdarzeniem o charakterze jednostkowym.
Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić także zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut Skarżąca nie wykazała, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W szczególności nie podała jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - mogłyby zostać przez nią skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
Z kolei zawarte w skardze i w odpowiedzi na skargę wnioski o dopuszczenie dowodów w postępowaniu sądowym nie zostały przez Sąd uwzględnione. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosków dowodowych, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę