VI SA/Wa 375/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-01-25
NSAnieruchomościŚredniawsa
rozgraniczenie nieruchomościprawo geodezyjneugoda granicznawłaściwość instancyjnanieważność decyzjisąd administracyjnyWSA Warszawapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Wojewody utrzymującej w mocy umorzenie postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, wskazując na naruszenie właściwości instancyjnej przez organ II instancji.

Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa geodezyjnego i kodeksu cywilnego, wskazując na uchylenie się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody z powodu naruszenia właściwości instancyjnej, gdyż odwołanie powinno być rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewodę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi A. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o umorzeniu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości. Skarżący podnosił, że umorzenie było wadliwe, ponieważ uchylił się od skutków ugody zawartej pod wpływem błędu i domagał się przekazania sprawy na drogę sądową. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie z przepisami, organem I instancji w sprawach rozgraniczenia nieruchomości jest Wójt (Burmistrz, Prezydent miasta), a organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wojewoda nie był zatem właściwy do rozpatrzenia odwołania. Sąd podkreślił, że naruszenie właściwości instancyjnej powoduje nieważność decyzji. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej decyzji. Sąd odniósł się również do zarzutów skargi, uznając je za nietrafne w kontekście prawidłowego trybu postępowania. Wskazał, że ważność ugody zawartej przed geodetą może być podważana w trybie procesu przed sądem powszechnym, a dalsze roszczenia związane z naruszeniem ugody powinny być dochodzone przed tym sądem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie właściwości instancyjnej powoduje nieważność decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny stwierdził, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza w sprawie rozgraniczenia nieruchomości był Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewoda. Naruszenie właściwości instancyjnej jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na mocy przepisów k.p.a. i orzecznictwa SN.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

P.g.k. art. 30 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.g.k. art. 31 § ust. 4

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 33 § pkt 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.c. art. 84

Kodeks cywilny

u.s.g. art. 11a § ust. 1 pkt 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.g.k. art. 33 § ust. 1

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 33 § ust. 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.k. art. 34 § ust. 2

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

k.c. art. 918

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie właściwości instancyjnej przez organ II instancji (Wojewodę) przy rozpatrywaniu odwołania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące obrazu przepisów prawa geodezyjnego i kodeksu cywilnego w kontekście ugody i jej podważenia (uznane za nietrafne w kontekście postępowania administracyjnego).

Godne uwagi sformułowania

naruszenie przy wydawaniu decyzji przez organ administracji publicznej każdego rodzaju właściwości w tym także właściwości instancyjnej, powoduje jej nieważność właściwość instancyjna organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do burmistrza jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze ugoda, która w myśl art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne ma moc ugody sądowej

Skład orzekający

Ewa Frąckiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Magdalena Bosakirska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących właściwości instancyjnej w postępowaniu administracyjnym oraz statusu ugody granicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku naruszenia właściwości przez Wojewodę w kontekście rozgraniczenia nieruchomości. Kwestia podważania ugody należy do sądu powszechnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, w szczególności znaczenie właściwości organów i konsekwencje jej naruszenia. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Naruszenie właściwości instancyjnej przez Wojewodę doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 375/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas
Magdalena Bosakirska
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia spr. Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A. K. na Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości      1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku znak [...], wydaną z upoważnienia Wojewody [...] utrzymana została w mocy decyzja Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku znak [...] umarzająca jako bezprzedmiotowe postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości nr [...], zapisanej w KW [...], położonej we wsi [...], gm. [...], stanowiącej własność A. K. z nieruchomością nr [...], zapisaną w KW [...], położoną we wsi [...], gmina [...], stanowiącą własność W. i M. małż. D. wobec zawartej przed geodetą w dniu [...] marca 1999 roku ugody likwidującej spór graniczny.
Organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądań A. K., zawartych w jego odwołaniu od decyzji, wydanej w I instancji i uznał, że umorzenie postępowania o rozgraniczenie było prawidłowe, bowiem strony zawarły przed geodetą ugodę, która w myśl art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń. zm.) ma moc ugody sądowej i wszelkich roszczeń dotyczących skutków ugody strony mogą dochodzić tylko na drodze postępowania sądowego.
Na decyzję wydaną z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku.
Skarżący zarzucił, iż umorzenie postępowania o rozgraniczenie dotknięte jest obrazą art. 33 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń. zm.) i art. 84 kc, albowiem dnia [...] kwietnia 1999 roku uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli, złożonego pod wpływem błędu w czasie zawierania ugody o rozgraniczenie nieruchomości zaś w dniu [...] grudnia 1999 roku wystąpił do Burmistrza Gminy i miasta [...] o przekazanie sprawy zgodnie z art. 33 pkt 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego jako spornej na drogę sądową.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych
Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie będąc związany granicami skargi stwierdził, iż decyzja, wydana z upoważnienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003r roku została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086) "Wójtowie (Burmistrzowie, Prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony". Zatem w myśl tego przepisu organem I instancji w niniejszej sprawie prawidłowo był Burmistrz Gminy i Miasta [...], który zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1591 ze zm.) jest organem gminy, będącej podstawową jednostką samorządu terytorialnego w Polsce. W tym stanie rzeczy organem wyższego stopnia w rozumieniu kpa w stosunku do burmistrza jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, o czym stanowi art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 roku Nr 79, poz. 856 z późn. zm.). I ten właśnie organ, a nie wojewoda był organem właściwym do rozpatrzenia odwołania A. K. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 roku umarzającej postępowanie rozgraniczające.
Naruszenie przepisów postępowania o właściwości nastąpiło na etapie rozpoznania odwołania w II instancji. Zgodnie z orzeczeniem SN z dnia 27 marca 2002 roku III RN 225/01 (niepublikowane) "naruszenie przy wydawaniu decyzji przez organ administracji publicznej każdego rodzaju właściwości w tym także właściwości instancyjnej, powoduje jej nieważność".
Mając powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 cyt. wyżej ustawy.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów skargi A. K. należy wskazać, iż są one nietrafne. Tryb rozgraniczenia nieruchomości, uregulowany w ustawie z 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100, poz. 1086 z późń. zm.) składa się z reguły z dwóch stadiów: administracyjnego i sądowego. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. W postępowaniu administracyjnym koniecznych czynności dokonuje geodeta. Postępowanie administracyjne kończy wydanie decyzji o rozgraniczeniu (art. 33 ust. 1) lub umarzającej postępowanie w przypadku, gdy zostanie zawarta ugoda, która ma moc ugody sądowej. Wyjątek stanowi rozgraniczenie jako przesłanki rozstrzygnięcia sporu o właściwość lub wydanie nieruchomości (art. 36).
W sprawach podlegających trybowi administracyjnemu przewidziane zostały sytuacje, w których otwiera się droga sądowa (art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 2 ustawy). Przekazanie sprawy administracyjnej do rozpoznania sądowi następuje z urzędu, jeżeli nie było podstaw do wydania decyzji, a strony nie zawarły ugody albo na wniosek, jeżeli strona jest niezadowolona z decyzji o rozgraniczeniu.
W przypadku zaś zawarcia ugody wobec geodety, jej ważność jako czynności prawnej rodzącej skutki cywilnoprawne może być podważona w trybie procesu przed sądem powszechnym (szczególna podstawa uchylenia się od jej skutków została odrębnie uregulowana w art. 918 kc). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, dlatego też A. K. dalszych roszczeń związanych z naruszeniem ugody winien dochodzić przed sądem powszechnym. Przedstawiony wyżej pogląd znalazł odzwierciedlenie w postanowieniu SN z 7 kwietnia 1998r. II CKN 664/97 OSNC 1998/11/183.