VI SA/Wa 365/12

VI SA/Wa 365/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Zbigniew Rudnicki
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 169 poz 1200
art. 3 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 6 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 12 ust. 1 i ust. 4, art. 20 ust. 2, art. 22
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 8, art. 77, art. 81, art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania przedsiębiorcy do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 27 § 3 k.p.a., oraz art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw H. O., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2011 nr [...]. na podstawie której zobowiązano wyżej wymienionego przedsiębiorcę do uiszczenia kwoty 1338,81 zł stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej benzyny bezołowiowej 95 o numerze [...].
Rozstrzygnięcia organu zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W dniu [...] czerwca 2011 r. upoważnieni inspektorzy [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przeprowadzili kontrolę na Stacji Paliw "H." w G. należącej do H. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "H." (dalej zwany skarżącym), z której sporządzono protokół kontroli. W jej toku w obecności Z. K. - sprzedawcy - pobrano do badań laboratoryjnych z partii benzyny bezołowiowej 95 liczącej 3319 litów próbkę podstawową benzyny o numerze [...] i próbkę kontrolną o numerze [...] w ilości 4 i 0,8 litra każda, na podstawie protokołu pobrania próbek paliw nr [...].
Następnie inspektorzy w dniu 8 czerwca 2011 r. przekazali próbkę benzyny bezołowiowej 95 do Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B. na podstawie protokołu przyjęcia próbki nr [...]
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez ww. laboratorium (protokół z badań nr [...]) wykazały, że oferowana w dniu kontroli benzyna bezołowiowa 95 (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w §1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441), zwanego dalej "rozporządzeniem", z uwagi na zawyżoną temperaturę końca destylacji, której wynik badania wyniósł 217,8 °C, przy wymaganiach jakościowych max. 210 °C.
Pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował skarżącego o wynikach badań próbki podstawowej benzyny bezołowiowej 95 pobranej w dniu [...] czerwca 2011 r. o numerze [...], przekazał egzemplarz protokołu z badań o numerze [...] oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o badanie próbki kontrolnej. Skarżący pismem z dnia 15 czerwca 2011 r. złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej nr [...].
Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Laboratorium Ośrodka [...] S.A. w P. (protokół z badań nr [...]) wykazały, że oferowana w dniu kontroli benzyna bezołowiowa 95 (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w §1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z uwagi na zawyżoną temperaturę końca destylacji, której wynik badania wyniósł 226,2 °C, przy wymaganiach jakościowych maksymalnie 210 °C.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów mając na uwadze wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium Badania [...] w B. pismem z dnia 22 września 2011 r. powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia wysokości należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki benzyny bezołowiowej 95 oraz zobowiązania go do jej uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Skarżący został pouczony także o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a..
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zobowiązał skarżącego do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki podstawowej benzyny bezołowiowej 95 (nr [...]), w wysokości 1338,81 zł. Podniósł, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił wysokość należności pieniężnej na podstawie sporządzonego w dniu 10 czerwca 2011 r. przez Dyrektora Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] zestawienia kosztów (nr [...]) wykonanych badań próbki benzyny bezołowiowej 95 (nr [...]), zgodnie z protokołem z badań numer [...].
Pismem z dnia 21 listopada 2011 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ww. decyzji z dnia [...] października 2011 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy.
Skarżący postawił zarzuty:
- naruszenia art. 24 ust. 1 i 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez ich niezastosowanie i błędną wykładnię,
- naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez jego wadliwe zastosowanie w niniejszej sprawie,
- naruszenia art. 16 ust. 2 i art. 20 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw poprzez nie przekazanie niezwłocznie "drugiej próbki" do badania kontrolnego,
- naruszenia § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw poprzez jego niezastosowanie,
- nie podjęcia przez organ wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,,
- przyjęcia przez organ w postępowaniu dowodowym biernej postawy, podczas gdy powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,
- niezebrania całego materiału dowodowego w sprawie oraz prowadzenia postępowania ukierunkowanego na z góry założony cel i gromadzenie tylko tych dowodów, które ten cel przybliżają,
- wady decyzji - brak elementów, które winny znaleźć się w jej treści oraz wady samego jej uzasadnienia,
- przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarżący podniósł, że podstawę materialnoprawną ww. decyzji stanowi art. 24 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Z art. 24 ust. 4 cytowanej ustawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wysokość należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań ustala się na podstawie faktury wystawionej przez kierownika akredytowanego laboratorium, w którym wykonano badania próbki. Wysokość powyższej należności została jednak, co wprost wynika z uzasadnienia decyzji, ustalona na podstawie zestawienia kosztów, które to zestawienie kosztów nie jest fakturą, o której w powołanym wyżej przepisie mowa. Organ ustalając równowartość kosztów badań, działał zatem z naruszeniem powołanego przepisu ustawy, uchybiając obowiązkowi ustalenia wysokości należności pieniężnej za przeprowadzone badania na podstawie stosownej faktury potwierdzającej koszt dokonanych pomiarów paliw.
Ponadto skarżący podniósł, że kontrola na jego stacji paliw została przeprowadzona w dniu [...] czerwca 2011 roku (bez poinformowania właściciela o przeprowadzeniu kontroli). Po tygodniu tj. [...] czerwca 2011 r. skarżący telefonicznie został poinformowany przez Inspektora M. K., że została przeprowadzona kontrola oraz że minimalnie przekroczona została temperatura końca destylacji. Inspektor zaproponował, aby skarżący przyjechał do siedziby Inspekcji Handlowej w E. i spotkał się z Naczelnikiem. Zasugerowano też pokrycie kosztów badań (ok. 1.300 złotych), co miało zakończyć sprawę. Podczas wizyty w Urzędzie i rozmowie z inspektorem K. skarżący poprosił o zbadanie drugiej próbki. W dniu 16 czerwca 2011 r. otrzymał pismo, że druga próbka zbadana zostanie w "H.". W dniu 17 czerwca 2011 r. skarżący zdał próbkę do badania ze stacji paliw w G..
Po niemal dwóch tygodniach tj. 29 czerwca 2011 r. skarżący otrzymał telefon od inspektora K., który poinformował go o problemach związanych z badaniem próby w G. (brak czasu, sezon urlopowy). Tego samego dnia pracownik stacji M. O. rozmawiał z laboratorium w G. z Panią S., która przekazała informację o tym, że nie ma żadnego problemu ze zbadaniem tego parametru benzyny ("badanie można wykonać nawet dzisiaj, na wynik trzeba poczekać ok. 4 godzin). Niezależnie od tego skarżący otrzymał pismo z dnia 29 czerwca 2011 r. informujące o zmianie laboratorium, które zbada próbkę (pismo w załączeniu).
Dopiero pismem z dnia 19 lipca 2011 roku otrzymał informację, że druga próbka nie spełnia wymagań. Wymagania jakościowe, którym powinny odpowiadać paliwa ciekłe sprzedawane przez przedsiębiorcę określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych. W wyniku przeprowadzonego badania stwierdzono niezgodność próbki benzyny bezołowiowej 95 pobranej [...] czerwca 2011 roku z obowiązującymi przepisami prawa. Skarżący wnioskował o badanie "drugiej próbki" lecz to badanie zostało przeprowadzone dopiero po niemal dwóch miesiącach.
Skarżący podkreślił, że nie posiada technicznych możliwości oceny jakości paliwa w chwili jego odbioru od dostawcy bowiem koszt przeprowadzenia badań laboratoryjnych w momencie dostawy przewyższa znacznie zyski ze sprzedaży paliwa. W zakresie prowadzenia działalności objętej koncesją wybiera dostawców, którzy gwarantują dobrą jakość paliwa i wykazują jego zgodność z przyjętymi normami.
Ponadto podniósł, że ww. decyzja zawiera w treści uzasadnienia nie tylko ww. rozbieżności i wątpliwości, ale tak naprawdę nie zawiera wyjaśnienia przesłanek, którymi kierowano się przy wydawaniu tejże decyzji. Trudno zatem z decyzji wywieść właściwe wnioski i zapoznać się z przestankami i argumentacją, którą kierował się organ przy jej wydawaniu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2011 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 ww. ustawy organ podkreślił, iż negatywny wynik kontroli próbki benzyny bezołowiowej 95, przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2011 r. stanowi naruszenie tego artykułu. Powyższy artykuł zabrania wprowadzania do obrotu paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych. Ustosunkowując się do naruszenia art. 16 ust. 2 ustawy organ wyjaśnił, iż inspektorzy Inspekcji Handlowej doręczyli pracownikowi stacji upoważnienie numer [...] do przeprowadzenia kontroli jakości paliw, spełniające wymagania określone w art. 16 ust. 2 ustawy, przed rozpoczęciem kontroli. Po zapoznaniu się z jego treścią, w szczególności z pouczeniami zawartymi w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli, upoważnienie zostało podpisane przez pracownika kontrolowanego. Następnie pracownik stacji wykonał telefon do siedziby firmy w celu poinformowania właściciela stacji o przeprowadzanej kontroli.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 20 ustawy organ podniósł, że w protokole kontroli sporządzonym w dniu [...] czerwca 2011 r. opisany został przebieg czynności kontrolnych podjętych przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Próbki benzyny bezołowiowej 95 pobrane zostały zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. Nr 147 poz. 1189) oraz metodyką pobierania próbek z urządzenia służącego do dystrybucji paliwa. Pracownik stacji, który podpisał protokół kontroli, nie zgłaszał uwag do protokołu kontroli. Ponadto w ciągu 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu przez kontrolowanego nie zostały złożone uwagi do protokołu kontroli.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 22 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, organ zawarł w decyzji obszerne wyjaśnienia, w których wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, w trakcie kontroli inspektor pobiera dwie próbki. Jedną z nich (próbkę podstawową) przeznacza się do badań natomiast druga stanowi próbę kontrolną. Z tego względu zgodnie z art. 22 ustawy obie próbki podstawowa i kontrolna benzyny bezołowiowej 95, zostały niezwłocznie po pobraniu w dniu [...] czerwca 2011 f. przekazane do Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B. na podstawie protokołu przyjęcia próbki nr [...] w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych.
Po otrzymaniu wyników badań próbki podstawowej w dniu 15 czerwca 2011 r., Inspektor Inspekcji Handlowej skontaktował się telefonicznie ze skarżącym celem poinformowania o negatywnych wynikach badań próbki podstawowej benzyny bezołowiowej 95 pobranej w dniu [...] czerwca 2011 r. o numerze [...] oraz umówienia się celem przekazania egzemplarza sprawozdania z badań i zapoznania skarżącego z obowiązującą procedurą. Skarżący oświadczył, że cyt. "przyjedzie osobiście do siedziby Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] Delegatura w [...] ul. [...], ponieważ wyjeżdża do G. i jest mu po drodze".
W związku z zarzutami skarżącego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się pismem z dnia 1 grudnia 2011 r. z prośbą o wyjaśnienia do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...].
Podczas wizyty skarżącego w siedzibie Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w [...] Delegatura w [...] w dniu 15 czerwca 2011 r. przekazano skarżącemu egzemplarz protokołu z badań o numerze [...] oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o badanie próbki kontrolnej.
Skarżący pismem z dnia 15 czerwca 2011 r., złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej nr [...], a w dniu 20 czerwca 2011 r. uiścił zaliczkę w wysokości kosztów badania próbki kontrolnej. Próbka kontrolna benzyny bezołowiowej 95 została przekazana do laboratorium Ośrodek [...] S. A. w P. , a nie jak pierwotnie wskazano w piśmie do przedsiębiorcy z dnia 16 czerwca 2011 r. do laboratorium J. S. H. Ltd Sp. z o. o. w G., jak wnika z wyjaśnień Inspekcji Handlowej, mając na względzie ekonomikę postępowania związaną z ograniczeniem kosztów związanych z odbiorem i przewiezieniem próbek oraz ze względu na wcześniejsze trudności, które napotkało laboratorium J. S. H. Ltd Sp. z o. o. w G. z badaniami niektórych parametrów benzyny bezołowiowej.
Pismem z dnia 29 czerwca 2011 r. skarżący został poinformowany o konieczności dopłacenia zaliczki na poczet przeprowadzenia badań próbki kontrolnej w związku z wyższą kwotą zbadania próbki kontrolnej w laboratorium Ośrodek Badawczo [...] S. A. w P., którą niezwłocznie uiścił na koncie wskazanym w piśmie.
Próbka kontrolna o numerze [...] została w dniu 5 lipca 2011 r. odebrana ze Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B. na podstawie protokołu nr [...]. Zgodnie z art. 22 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, próbka kontrolna w dniu 5 lipca 2011 r. została przekazana na podstawie protokołu nr [...] do laboratorium Ośrodka Badawczo [...] S. A. w P., w którym zostało przeprowadzone badanie. Po przeprowadzeniu badań próbki kontrolnej o numerze [...] otrzymany wynik wraz z protokołem z badań nr [...] zostały przesłane skarżącemu pismem z dnia 19 lipca 2011 r.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 4 , organ podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, stanowiącym o tym, że w przypadku gdy badania próbki wykonano w laboratorium prowadzonym przez Inspekcję Handlową wysokość należności pieniężnej wyznacza się na podstawie ustaleń kierownika tego laboratorium, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił wysokość należności pieniężnej na podstawie sporządzonego w dniu 10 czerwca 2011 r. przez Dyrektora Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B., zestawienia kosztów prowadzonych badań laboratoryjnych (nr [...]) próbki benzyny bezołowiowej 95 (nr [...]), zgodnie z protokołem z badań numer [...].
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych, organ wskazał, że w dniu 15 czerwca 2011 r. został przekazany skarżącemu za pokwitowaniem odbioru, protokół z badań numer [...], który zawiera wyniki badań objęte zakresem akredytacji. Badanie próbki benzyny bezołowiowej 95 (nr [...]) zostało przeprowadzone przez akredytowane Specjalistyczne Laboratorium Badania [...] w B. metodami badań zgodnymi z obowiązującym w dniu kontroli rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych, co potwierdza protokół z badań numer [...] z dnia [...] czerwca 2011 r.
Odnosząc się do zarzutów przyjęcia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów biernej postawy, niepodjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego i prowadzenie postępowania ukierunkowanego na z góry założony cel oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów należy wyjaśnić, iż decyzja z dnia [...] października 2011 r. została wydana w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku kontroli, który został przekazany przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w [...]. Ponadto skarżący został poinformowany o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a.,. jednakże nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Z tego względu, zarzuty niepodjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzenie postępowania ukierunkowanego na z góry założony cel oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów są niezasadne
W skardze na ww. decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. O. ponownie wniósł o uchylenie obydwu ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie orzeczenie co do istoty sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący ponownie postawił zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 i 4, art. 7 ust. 1, art. 16 ust. 2, art. 20 ust. 2, art. 22 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych, § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra gospodarki dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych. Ponadto postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77, art. 81, art. 107 k.p.a. Powtórzył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo skarżący załączył opinię sporządzoną przez W. M. dotyczącą oceny prawidłowości omawianej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2011 r., z której to opinii - w ocenie skarżącego - wynika, że:
- przeprowadzona kontrola nie zrealizowała kontroli jakości paliwa u dostawcy, do czego zobowiązywała ją ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - art. 23 ust. 1,
- po prawie 50 dniach od próbek u skarżącego kontrola wykazała, że paliwa tego nie ma już w bazie (rotacja paliwa w zbiornikach wynosi od kilku do kilkunastu dni),
- podstawowym uchybieniem było zbadanie drugiej próbki aż po 48 dniach, co w zasadzie wykluczyło poprawności rzetelność przeprowadzonej kontroli.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że badanie paliwa zgodnie z art. 22 ww. ustawy powinno się odbyć niezwłocznie, a okres 30 dni znacznie przekracza pojęcie "niezwłocznie". Natomiast pełnomocnik organu podkreślił, że powtórne badanie nastąpiło po miesiącu, jednakże właściwości oraz jakość paliwa przechowywanego w warunkach laboratoryjnych nie ulegają zmianie. Podkreślił, że ustawa nie przewiduje możliwości badania trzeciej próbki paliwa. "Niezwłocznie" odnosi się do terminu przekazania próbki do laboratorium.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej cyt. jako p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm.) paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe określone dla danego paliwa, ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy Minister Gospodarki wydał rozporządzenie z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz. U. Nr 221, poz. 1441 z póżn. zm). W myśl § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia wymagania jakościowe dla paliw ciekłych -benzyn silnikowych stosowanych w pojazdach wyposażonych w silniki z zapłonem iskrowym, oznaczonych kodami CN 2710 11 45 oraz 2710 11 49 określa załącznik nr 1 do rozporządzenia, w którym określona jest m. In. maksymalna temperatura końca destylacji.
W świetle powyższych przepisów oraz akt administracyjnych sprawy, zdaniem Sądu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opierając się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez akredytowane, niezależne Specjalistyczne Laboratorium Badania [...] w B., prawidłowo stwierdził, że pobrana w dniu [...] czerwca 2011 r. próbka podstawowa benzyny bezołowiowej 95 (nr [...]) nie spełniała wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na zawyżoną temperaturę końca destylacji, której wynik badania wyniósł 217,8 °C, przy wymaganiach jakościowych max. 210 °C. Także próbka kontrolna nie spełniała ww. wymagań.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 omawianej ustawy, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Stosownie do postanowień art. 12 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zarządzającym jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W myśl ust. 4 tego przepisu zarządzający ustala wysokość należności pieniężnej, o której mowa w ust. 1, na podstawie faktury wystawionej przez kierownika akredytowanego laboratorium, w którym wykonano badania próbki, a w przypadku gdy badania próbki wykonano w laboratorium prowadzonym przez Inspekcję Handlową - na podstawie ustaleń kierownika tego laboratorium. Koszty badań wykonanych przez Specjalistyczne Laboratorium Badania [...] w B. ustalane są na podstawie załącznika nr 1 do zarządzenia Nr 8/2011 Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 22 maja 2011 r. w sprawie sposobu naliczania kosztów badań przeprowadzanych przez laboratoria.
W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił wysokość należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki benzyny bezołowiowej 95 (nr [...]) na podstawie sporządzonego w dniu 10 czerwca przez Dyrektora Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B. zestawienia kosztów (nr [...]) wykonanych badań ww. próbki zgodnie z protokołem badań nr [...] w kwocie 1338,81 zł.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego wskazać, należy iż część zawartych zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i skardze zarzutów, dotyczących naruszenia art. 24 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 16 ust. 2 i art. 20 ust. 2, art. 22 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbnej paliw ciekłych i biopaliw ciekłych oraz § 1 ust. 1 rozporządzenie Gospodarki z dnia 25 marca 2010 r. w sprawie metod badania jakości paliw ciekłych, nie zostało przez skarżącego w jakikolwiek sposób uzasadniona. Porno tego organ zawarł w zaskarżonej decyzji obszerne wyjaśnienia, wskazujące, iż powyższe naruszenia nie miały miejsca. Sąd w pełni podziela stanowisko organu zawarte w uzasadnień zaskarżonej decyzji.
Skarżący postawił i uzasadnił zarzut naruszenia art. 24 ust. 4 ww. ustawy, wskazując iż wysokość omawianej należności została ustalona na podstawie zestawienia kosztów, które to zestawienie kosztów nie jest fakturą, o której w powołanym wyżej przepisie mowa. Podkreślić jednakże należy, iż w omawianym, przepisie wskazano, że w przypadku gdy badania próbki wykonano w laboratorium prowadzonym przez Inspekcję Handlową, wysokość należności pieniężnej wyznacza się na podstawie ustaleń kierownika tego laboratorium. W myśl art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 151 poz. 1219 z późn. zm.) z dniem wejścia w życie tej ustawy Główny Inspektor Inspekcji Handlowej z mocy prawa przejął wojewódzkie laboratoria kontrolno-analityczne prowadzone dotychczas przez wojewódzkich inspektorów. Jednakże w myśl art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zniesieniu Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej, o zmianie ustawy o Inspekcji Handlowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 157 poz. 976) z dniem 31 grudnia 2000 r. zniesiono Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej oraz zlikwidowano Główny Inspektorat Inspekcji, a dotychczasowe zadania i kompetencje Głównego Inspektora inspekcji Handlowej przejął Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z uwagi na powyższe, pomimo braku dostosowania brzmienia art. 42 ustawy o Inspekcji Handlowej oraz art. 24 ust. 4 ustawy systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw do ww. ustawy z dnia 10 lipca 2008 r., wszystkie laboratoria Inspekcji Handlowej (w tym te, o których mowa w art. 24 ust. 4 omawianej ustawy) zostały przejęte przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W świetle powyższego w przedmiotowej sprawie prawidłowo wysokość należności pieniężnej wyznaczono na podstawie ustaleń kierownika laboratorium podległego Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, tj. Dyrektora Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B..
Skarżący postawił także zarzut naruszenia art. 22 ust. 1 ww. ustawy, wskazując iż próbka kontrolna nie została niezwłocznie przekazana do badania kontrolnego, a dopiero po dwóch miesiącach. W myśl art. 22 ust. 1 omawianej ustawy inspektor niezwłocznie przekazuje pobrane próbki do akredytowanego laboratorium, w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych. Omawiany przepis nakłada na inspektora inspekcji handlowej obowiązek niezwłocznego przekazania próbki paliwa do laboratorium, a nie - co sugeruje skarżący - obowiązek niezwłocznego zbadania próbki. W przedmiotowej sprawie w trakcie kontroli w dniu [...] czerwca 2011 r. inspektor pobrał dwie próbki: próbkę podstawową przeznacza się do badań oraz próbę kontrolną. Zgodnie z art. 22 ustawy obie próbki (podstawowa i kontrolna) benzyny bezołowiowej 95 zostały niezwłocznie po pobraniu w dniu 8 czerwca 2011 r. przekazane do Specjalistycznego Laboratorium Badania [...] w B. na podstawie protokołu przyjęcia próbki nr [...] w warunkach uniemożliwiających zmianę jakości paliwa i jego cech charakterystycznych.
Skarżący pismem z dnia 15 czerwca 2011 r., złożył wniosek o zbadanie próbki kontrolnej nr [...], a w dniu 20 czerwca 2011 r. uiścił zaliczkę w wysokości kosztów badania próbki kontrolnej.. Próbka kontrolna w dniu 5 lipca 2011 r. została przekazana na podstawie protokołu nr [...] do laboratorium Ośrodka Badawczo [...] S. A. w P., w którym zostało przeprowadzone badanie. Po przeprowadzeniu badań próbki kontrolnej o numerze [...] otrzymany wynik wraz z protokołem z badań nr [...] zostały przesłane skarżącemu pismem z dnia 19 lipca 2011 r. Faktem jest, że skarżący otrzymał wyniki badania próbki kontrolnej po ponad miesięcznym terminie od dnia przekazania tej próbki do laboratorium, jednakże należy zgodzić się z organem, że w tym czasie właściwości oraz jakość przechowywanego w warunkach laboratoryjnych paliwa nie uległy zmianie, a zatem wyniki badania próbki kontrolnej było miarodajne i rzetelne.
Podkreślić należy, iż w świetle przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, jeśli przeprowadzone badania wykazują, iż paliwo spełnia wymagania jakościowe, koszt tych badań ponosi organ jako zarządzający systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw, na podstawie umowy zawartej z akredytowanym laboratorium. Jeśli badania wykażą, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, koszt badań ponosi kontrolowany przedsiębiorca. W świetle art. 3 ust. 1 ww. ustawy odpowiedzialność za niezachowanie wymogów jakościowych ma charakter odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, a nie winy. Tym samym za niezachowanie wymogów jakościowych ponosi się odpowiedzialność, niezależnie od faktu, czy ma się tego świadomość czy też nie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie naruszają przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7, art. 8, art. 77, art. 81, art. 107 k.p.a., wskazać należy, iż w opinii Sądu poczynione przez organ ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W tych okolicznościach zarzuty skargi nie podważają ustaleń, na jakich podjęte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu wydającego decyzję, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Zaskarżona decyzja - wbrew zarzutom skarżącego - nie noszą cech dowolności. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.ps.a.), orzekł jak w sentencji.