VI SA/Wa 364/13

VI SA/Wa 364/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Śliwińska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1721/13 - Wyrok NSA z 2015-03-31
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 13k
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. K. kwotę 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r.
nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] nakładającą na A. K. (zwanego dalej "skarżącym") karę pieniężną w wysokości 3 000 (słownie: trzy tysiące) złotych za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2011 r. o godzinie [...] pojazd specjalny marki M. o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej równej 24 000 kg, poruszał się po drodze krajowej nr [...] na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J., bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Powyższe naruszenie zostało ustalone w oparciu o zapis ewidencyjny ER nr [...], zarejestrowany przez bramownicę kontrolną nr [...], zainstalowaną w pasie drogowym wyżej wymienionego płatnego odcinka drogi krajowej.
Organ w oparciu o posiadane dane wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tj. zapis ewidencyjny ER, dokumentację fotograficzną, oświadczenie właściciela pojazdu z dnia [...] września 2011 r., w którym wskazano kierującego i pismo z dnia [...] stycznia 2012 r. K. Sp. z o.o., organ stwierdził, że skarżący wykonując przejazd po drodze krajowej [...] w dniu [...] lipca 2011 r., był obowiązany do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.). Wobec tego, że opłata nie została uiszczona, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej.
Od powyższej decyzji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że nie wniósł opłaty elektronicznej z powodu błędnej informacji dotyczącej samochodów specjalnych uzyskanej na infolinii viaTOLL. Ponadto skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji. Do powyższego wniosku zostało również dołączone zaświadczenie o wysokości zarobków skarżącego.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organ wskazał na okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz obowiązujące przepisy, w szczególności art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Mając powyższe na uwadze organ stanął na stanowisku, zgodnie z którym zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. W ocenie organu, z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy w dniu [...] lipca 2011 r. poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany w trybie stacjonarnym przejazd nie została uiszczona opłata o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej, bowiem przepisy tej ustawy nie przewidują wyłączenia odpowiedzialności administracyjnej w rozpatrywanej sprawie, a więc jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej. Brak wiedzy skarżącego w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych bądź pojazdów objętych obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej nie może być usprawiedliwieniem dla naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Natomiast przy ustaleniu prawidłowej treści przepisu prawa zawsze rozstrzyga wyłącznie treść opublikowana w Dzienniku Ustaw, a nie informacje przekazane przez inne podmioty. Dlatego błędna interpretacja przepisów prawa obciąża w niniejszej sprawie wyłącznie skarżącego.
Od powyższej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której oraz w jej uzupełnieniu z dnia [...] marca 2013 r. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W skardze oraz w piśmie ją uzupełniającym zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności art. 13 k ust. 1 pkt 1, który stanowi, iż za przejazd po drodze krajowej za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty, kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 zł; poprzez błędną jego wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, czego skutkiem jest podwójne nałożenie kary pieniężnej, za ten sam odcinek drogi, kolejną decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]
2) przepisów postępowania administracyjnego przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego dostępnego materiału dowodowego, stronnicze prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, w szczególności poprzez niezweryfikowanie przez organ II instancji informacji uzyskanych od K. Sp. z o.o., dotyczących przejazdu za dany dzień i ograniczenie się do zgromadzonego materiału dowodowego w I instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o jej odrzucenie, ewentualne oddalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, (vide art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga A. K. jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja z [...] kwietnia 2012 r. naruszają prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uzupełnienia skargi oraz z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie VI SA/Wa 367/13 i VI SA/Wa 369/13 i VI SA/Wa 370/13 tut. Sądu wynika, że skarżący w dniu [...] lipca 2011 r. poruszając się po drodze krajowej [...] na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J. bez uiszczenia opłaty elektronicznej został kilkakrotnie ukarany karą pieniężną w wysokości po 3000 zł.
W tym stanie rzeczy należy uznać za uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a., albowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił sprawy w jej całokształcie i oparł się wyłącznie na jednostkowym zapisie ewidencyjnym, zarejestrowanym przez bramownicę kontrolną nr [...], zainstalowaną w pasie drogowym wyżej wymienionego płatnego odcinka drogi krajowej.
Istotnie w dniu [...] lipca 2011 r., skarżący jadąc po drodze krajowej [...] na odcinku G. (z obwodnicą G.) – J. powinien mieć zamontowane w samochodzie urządzenie Viabox i uiścić opłatę elektroniczną. Bezsporne jest bowiem w sprawie, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się pojazdu został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 11 lit. c do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek elektronicznych (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 z późn. zm.).
Z dowodu rejestracyjnego pojazdu specjalnego, którym jechał skarżący wynikało, że przekraczał on 3,5 tony. W tym stanie rzeczy nieuiszczenie przez skarżącego opłaty elektronicznej winno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 w związku z art. 13 ust 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Jednakże kara powinna być nałożona jednokrotnie.
Według oceny Sądu, nieuprawniony jest przyjęty przez organ sposób naruszenia w/w przepisów pozwalający na kumulację kar pieniężnych za jeden czyn polegający na przejeździe danym odcinkiem drogi krajowej bez wniesienia opłaty elektronicznej w zależności od liczby tzw. bramownic znajdujących się na tym odcinku, które zarejestrowały brak wniesienia opłaty.
Wykładnia językowa przepisu art. 13 k.c. ust. 1 prowadzi do wniosku, że karze podlega "przejazd po drodze krajowej". Przepis ten nie przewiduje możliwości wielokrotnego wymierzenia kary za jeden przejazd danym odcinkiem drogi. Zastosowanie tego rodzaju kary musiałoby mieć swoje wyraźne umocowanie w prawie. Z uwagi zaś na sankcyjny charakter przepisu art. 13k ust 1 nie jest, zdaniem Sądu, "dopuszczalne stosowanie dowolnej wykładni orzekającej".
Tak więc, w niniejszej sprawie organ ponownie rozpoznając sprawę winien ustalić najwcześniejszy odnotowany w czasie przejazdu przez skarżącego w dniu [...] k.p.a. 2011 r. tym odcinkiem drogi krajowej incydent nieuiszczenia opłaty elektronicznej, albowiem bezsporne tylko w tym przypadku jest nałożenie kary pieniężnej. Karanie za późniejsze incydenty odnotowane za przejazd po tym samym odcinku drogi pozostaje w sprzeczności z art. 2 art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Z tych względów zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie mogą się ostać i podlegają uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.