VI SA/WA 3639/24

VI SA/Wa 3639/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Nowecki
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Tomasz Sałek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 18 września 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024r., poz. 728, dalej: u.t.d.), Ip. 5.1.1, Ip. 5.7.1, lp. 5.10.1, Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, dalej: "rozporządzenia 561/2006"), art. 1, art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1, dalej: "rozporządzenia 2020/1054"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "PWITD") z 19 lutego 2024 r. nr [...] o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło: 1) przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny, 2) skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny, 3) przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku o czas do mniej niż 3 godziny, 4) przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut.
Organ wyjaśnił, że powyższe naruszenia stwierdzono 30 stycznia 2024 r. podczas kontroli drogowej, na drodze ekspresowej [...], w miejscowości B., zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki D. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki S.o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła powyżej 3,5 tony. Pojazdem kierował W. M.. Pojazdem wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy, z Litwy do Niemiec, na podstawie licencji nr [...], w imieniu i na rzecz Strony. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z 30 stycznia 2024 r.
Organ wskazał, że 19 lutego 2024 r. PWITD wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.000,00 zł na Stronę za naruszenie stwierdzone w toku kontroli. Pismem nadanym 13 marca 2024 r. Strona wniosła odwołanie.
GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa wskazał, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego stwierdzono, iż w okresie od godz. 11:15 w dniu 14 stycznia 2024 r. do godz. 23:26 kierowca prowadził pojazd łącznie 9 godzin 48 minut. Kierowca mógł w tym dniu prowadzić pojazd przez 9 godzin. Norma dziennego czasu została przekroczona o 48 minut. Organ dodał, że w toku kontroli Strona nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 50,00 zł z tytułu naruszenia Ip. 5.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.. została nałożona na Stronę zasadnie.
Organ wskazał następnie, że analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy oraz tachografu cyfrowego wykazała, iż kierowca 9 stycznia 2024 r. rozpoczął pracę o godz. 08:02. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 08:02 w dniu 9 stycznia 2024 r. do godziny 08:02 w dniu 10 stycznia 2024 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 23:07 (09.01) do 08:02 (10.01). Odpoczynek ten trwał 8 godzin 55 minut. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 5 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD, kara pieniężna w wysokości 150,00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona na Stronę zasadnie.
Organ dodał, że analiza okazanych do kontroli danych z karty kierowcy oraz tachografu cyfrowego wykazała, iż kierowca 17 stycznia 2024 r. rozpoczął pracę o godz. 08:07. W 24-godzinnym okresie rozliczeniowym trwającym od godziny 08:07 w dniu 17 stycznia 2024 r. do godziny 08:07 w dniu 18 stycznia 2024 r., kierowca odebrał najdłuższy odpoczynek w godzinach od 20:04 (17.01) do 04:38 (18.01). Odpoczynek ten trwał 8 godzin 34 minuty. Do normy 9-godzinnego skróconego odpoczynku dziennego brak 26 minut. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu kara pieniężna w wysokości 150,00 zł, z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona na Stronę zasadnie.
Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie przypadki naruszenia Ip. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 300,00 zł.
GITD wskazał następnie, że analiza danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy wykazała, iż w okresie zawierającym się od godziny 15:17 dnia 21 stycznia 2024 r. do godziny 15:17 dnia 27 stycznia 2024 r., kierowca powinien był rozpocząć odbieranie odpoczynku w wymiarze minimum 24 godzin do godziny 15:17 w dniu 27 stycznia 2024 r. Kierowca rozpoczął odbieranie kolejnego odpoczynku tygodniowego dopiero o godz. 08:01 w dniu 27 stycznia 2024 r. w związku z powyższym stwierdzono przekroczenie 6 okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku o 2 godziny 44 minuty.
GITD wyjaśnił, że w toku kontroli kierowca okazał wydruk z tachografu z 27 stycznia 2024 r. zawierający adnotację "Zjazd na bazę w celu odbioru pauzy 45h". Z uwagi na treść art. 12 rozporządzenia 561/2006 oraz wymiar wskazanego naruszenia, dokonana adnotacja nie uzasadnia zastosowania w przedmiotowym przypadku odstępstwa od norm czasu pracy. Tym samym w przedmiotowym przypadku nie znajdzie zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie GITD kara pieniężna w wysokości 350,00 zł z tytułu w/w naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.10.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona na Stronę zasadnie.
GITD dodał dalej, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, stwierdzono iż kierowca 5 stycznia 2024 r. - od godz. 07:19 do godz. 12:43 prowadził pojazd przez 4 godziny 45 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 15 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu kara pieniężna w wysokości 100,00 zł z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona zasadnie.
GITD wskazał następnie, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, stwierdzono iż kierowca 10 stycznia 2024 r. - od godz. 15:58 do godz. 20:56 prowadził pojazd przez 4 godziny 49 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 19 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu kara pieniężna w wysokości 100,00 zł, z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona zasadnie.
GITD wskazał ponadto, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, stwierdzono iż kierowca 14 stycznia 2024 r. - od godz. 16:44 do godz. 22:00 prowadził pojazd przez 4 godziny 38 minut. Brak przerwy w wymiarze minimum 45 minut. Przerwa nie została też podzielona według art. 7 akapit drugi Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Norma - 4 godziny 30 minut została przekroczona o 8 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.
Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu kara pieniężna w wysokości 100,00 zł, z tytułu stwierdzonego naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., została nałożona zasadnie.
Organ wyjaśnił, że łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie przypadki naruszenia Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wyniosła 300,00 zł.
GITD stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci danych cyfrowych pobranych z karty kontrolowanego kierowcy, a także ustaleń zawartych w protokole kontroli, własnoręcznie podpisanym przez kierowcę bez wnoszenia zastrzeżeń, bezsprzecznie wskazuje, iż do popełnienia stwierdzonych naruszeń w rzeczywistości doszło. Faktu tego nie neguje również Strona, wskazując jedynie, iż nie miała wpływu na samowolne działanie kierowcy, które doprowadziło do popełnienia naruszenia.
Organ wskazał, ze w odwołaniu Strona również nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, iż zapewniła prawidłową organizację i dyscyplinę pracy, a do popełnienia naruszeń doszło w wyniku niemożliwych do przewidzenia okoliczności. Zdaniem GITD, Strona powinna zorganizować pracę kierowcy w sposób umożliwiający mu jej wykonanie, bez konieczności naruszenia obowiązujących norm.
Organ stwierdził, że art. 92c u.t.d., nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Pismem z 17 października 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z 18 września 2024 r., zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji I instancji i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na: a) zaniechaniu wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, b) dokonaniu dowolnej, jednostronnej oceny zebranych dowodów, c) niezbadaniu, czy zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy, d) wydaniu decyzji podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy budził wątpliwości i nie został przez organ należycie ustalony oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy miał wpływ na uchybienie, którego dopuścił się kierowca, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń, które mógł przewidzieć,
2) art. 7 oraz art. 8 K.p.a., poprzez niepodjęcie przez GITD działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego,
3) art. 92c w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d. przez ich niezastosowanie polegające na wszczęciu postępowania administracyjnego i wydaniu decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy postępowanie na gruncie powołanych przepisów podlegało umorzeniu, gdyż okoliczności sprawy i dowody wskazywały, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć,
4) art. 92b u.t.d. przez jego niezastosowanie polegające na wszczęciu postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nakładającej karę pieniężną, w sytuacji gdy postępowanie na gruncie powołanego przepisu podlegało umorzeniu, gdyż Skarżący zapewnił właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia 561/2006 i rozporządzenia 3821/85, a nadto zapewnił prawidłowe zasady wynagradzania niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że w niniejszej sprawie zasadne i konieczne wydawało się przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, w tym w szczególności kierowcy W. M. oraz przedstawiciela pracodawcy organizującego pracę kierowców, tj. K. S., którzy posiadają wiedzę na temat organizacji i dyscypliny pracy w Spółce, sposobu planowania tras, egzekwowania przez pracodawcę przestrzegania norm czasu pracy przez kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie.
Zdaniem Skarżącego, GITD bezkrytycznie zaaprobował stanowisko, iż pracodawca wiedział, albo co najmniej wyrażał zgodę na dokonywanie naruszeń przez pracowników. Skarżący podkreślił, że nie można wymagać od pracodawcy, aby sprawował stały i bieżący nadzór nad odpowiednimi zachowaniami ludzkimi. Kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, poruszając się po drogach nie tylko Polskich, ale również innych krajów Unii Europejskiej i nie tylko. W takiej sytuacji, gdy pracodawcę dzieli z pracownikiem setki, a nawet tysiące kilometrów odległości trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy nad wykonywaniem obowiązków przez pracowników. Tym samym uznać należy, że Skarżący nie miał wpływu na uchybienia jakich dopuścił się kierowca.
Skarżący również wskazał, że zważywszy na infrastrukturę drogową bardzo często kierowcom trudno znaleźć odpowiednie miejsce postojowe w celu odbycia przerwy, nawet przy prawidłowo zaplanowanym czasie pracy z uwzględnionym buforem czasowym. Wykazane w decyzji kilkuminutowe przekroczenia czasu jazdy nie były celowe, nie niosły ze sobą żadnych korzyści dla firmy i pozostawały bez wpływu na bezpieczeństwo drogowe. Również pandemia covid 19 spotęgowała i tak bardzo poważne problemy z pozyskaniem i zatrudnieniem nowych kierowców. Bardzo przedłużyły się też procedury związane z legalnością pobytu i pracy na terenie Polski przez obywateli spoza Unii Europejskiej. To wszystko spowodowało mnóstwo problemów, komplikacji w prowadzeniu działalności gospodarczej zwłaszcza w międzynarodowym transporcie drogowym.
Skarżący dodał, że brak wiedzy pracodawcy o naruszeniach pracownika, nie jest równoznaczny ze złą organizacją pracy w firmie. Skarżący podniósł, że nie mógł przewidzieć, iż kierowca bez jakiejkolwiek potrzeby dopuści się naruszenia, nie miał wpływu na ich powstanie. Za naruszenie jakiego dopuścił się pracownik, pracodawca niezwłocznie wyciągnął wobec niego konsekwencje.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 1.000,00 złotych za stwierdzone naruszenia dotyczące przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny, skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny, przekroczenia 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku o czas do mniej niż 3 godzin, przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut.
Jak wynika z art. 4 lit. k rozporządzenia 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu, oznacza łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 rozporządzenia 561/2006, dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu.
Sankcje za przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, ustawodawca unormował w lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d., z której wynika, że przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: 1) o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny – objęte jest karą pieniężną w wysokości 50,00 zł; 2) o czas od 1 godziny do mniej niż 2 godzin – objęte jest karą pieniężną w wysokości 150,00 zł; 3) za każdą rozpoczętą godzinę od 2 godzin – została unormowana kara pieniężna w wysokości 200,00 zł; 4) za każdą rozpoczętą godzinę od 13 godzin i 30 minut, w przypadku braku jakiejkolwiek przerwy lub odpoczynku trwającego co najmniej 4 godziny i 30 minut – została unormowana kara pieniężna w wysokości 550,00 zł.
W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że kierowca zatrudniany przez Skarżącego prowadził pojazd w okresie od godz. 11:15 w dniu 14 stycznia 2024 r. do godz. 23:26 przez 9 godzin 48 minut, przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 48 minut. Kierowca nie okazała dokumentu uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. W świetle powyższego GITD uznał za zasadne nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 50,00 zł z tytułu naruszenia Ip. 5.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Jak wynika z 4 lit g rozporządzenia 561/2006, "dzienny okres odpoczynku" oznacza dzienny okres, w którym kierowca może swobodnie dysponować swoim czasem i obejmuje "regularny dzienny okres odpoczynku" lub "skrócony dzienny okres odpoczynku"; "regularny dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 11 godzin. Alternatywnie, regularny dzienny okres odpoczynku można wykorzystać w dwóch częściach, z których pierwsza musi nieprzerwanie trwać co najmniej 3 godziny a druga co najmniej 9 godzin; "skrócony dzienny okres odpoczynku" oznacza nieprzerwany odpoczynek trwający co najmniej 9 godzin, ale krócej niż 11 godzin.
W świetle natomiast art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 3, i ust. 4 rozporządzenia 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 1). W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (ust. 2). Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4).
Sankcje za skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej unormowano w lp. 5.7 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którą skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: 1) o czas do 1 godziny – objęte jest karą pieniężną w wysokości 150,00 zł; 2) o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin – objęte jest karą pieniężną w wysokości 350,00 zł; 3) za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin – została unormowana kara pieniężna w wysokości 550,00 zł.
W niniejszej sprawie jak ustaliły organy obu instancji, kierowca zatrudnianych przez Skarżącego 9 stycznia 2024 r. o godz. 08:02 rozpoczął 24- godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. Kierowca odebrał 8 godzin 55 minut nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 23:07, 9 stycznia 2024 r. do godz. 8:02, 10 stycznia 2024 r., skracając skrócony dzienny czas odpoczynku o 5 min. Nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia.
Ponadto kierowca zatrudnianych przez Skarżącego 17 stycznia 2024 r. o godz. 08:07 rozpoczął 24- godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał 8 godzin 34 minuty nieprzerwanego odpoczynku w okresie od godz. 20:04, 17 stycznia 2024 r. do godz. 4:38, 18 stycznia 2024 r., skracając skrócony dzienny czas odpoczynku o 26 min. Również w tym przypadku nie wykonano wydruku z karty i nie opisano przyczyn powstania tego naruszenia.
W świetle powyższego GITD uznał za zasadne nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 150,00 zł z tytułu naruszenia Ip. 5.7.1 załącznika nr 3 do u.t.d., za każde z tych naruszeń, a więc łącznie 300,00 zł.
Jak wynika z art. 8 ust. 1 rozporządzenia 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. Zgodnie z ust. 6 tego artykułu, w ciągu każdych kolejnych dwóch tygodni kierowca wykorzystuje co najmniej: a) dwa regularne tygodniowe okresy odpoczynku; lub b) jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku i jeden skrócony tygodniowy okres odpoczynku trwający co najmniej 24 godziny. Tygodniowy okres odpoczynku rozpoczyna się nie później niż po zakończeniu sześciu okresów 24 godzinnych, licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku. W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego kierowca wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy może, poza państwem członkowskim siedziby, wykorzystać dwa kolejne skrócone tygodniowe okresy odpoczynku, pod warunkiem że w ciągu kolejnych czterech tygodni wykorzysta przynajmniej cztery tygodniowe okresy odpoczynku, z których przynajmniej dwa będą regularnymi tygodniowymi okresami odpoczynku. Do celów niniejszego ustępu uznaje się, że kierowca wykonuje międzynarodowe przewozy drogowe, jeżeli rozpoczyna on dwa kolejne skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza państwem członkowskim siedziby pracodawcy i poza państwem swojego zamieszkania. W świetle ust. 6b omawianego artykułu, każde skrócenie tygodniowego okresu odpoczynku należy zrekompensować równoważnym okresem odpoczynku wykorzystywanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu. W przypadku gdy wykorzystano dwa kolejne skrócone tygodniowe okresy odpoczynku zgodnie z ust. 6 akapit trzeci, następny okres tygodniowego odpoczynku musi być poprzedzony okresem odpoczynku wykorzystywanym jako rekompensata za te dwa skrócone tygodniowe okresy odpoczynku. Z ust. 7 omawianego artykułu wynika, że odpoczynek wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku wykorzystuje się łącznie z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin.
Sankcje za przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku unormowano w lp. 5.10 załącznika nr 3 do u.t.d., zgodnie z którą przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku: 1) o czas do mniej niż 3 godzin – objęte jest karą pieniężną w wysokości 350,00 zł; 2) o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin – objęte jest karą pieniężną w wysokości 450,00 zł; 3) o czas od 12 godzin – objęte jest karą pieniężną w wysokości 550,00 zł.
W niniejszej sprawie jak ustaliły organy obu instancji, kierowca zatrudniany przez Skarżącego w okresie zawierającym się od godziny 15:17, 21 stycznia 2024 r. do godziny 15:17, 27 stycznia 2024 r., powinien rozpocząć odbieranie odpoczynku w wymiarze minimum 24 godzin do godziny 15:17 w dniu 27 stycznia 2024 r. Kierowca rozpoczął odbieranie kolejnego odpoczynku tygodniowego dopiero o godz. 08:01 w dniu 27 stycznia 2024 r. w związku z powyższym przekroczenie 6 okresów 24 godzinnych licząc od końca poprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku wyniosło 2 godziny 44 minuty. GITD wyjaśnił, że w toku kontroli kierowca okazał wydruk z tachografu z 27 stycznia 2024 r. zawierający adnotację "Zjazd na bazę w celu odbioru pauzy 45h". Z uwagi jednak na treść art. 12 rozporządzenia 561/2006 oraz wymiar wskazanego naruszenia, dokonana adnotacja nie uzasadnia zastosowania w przedmiotowym przypadku odstępstwa od norm czasu pracy.
W świetle powyższego GITD uznał za zasadne nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 350,00 zł z tytułu naruszenia Ip. 5.10.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Jak wynika z art. 7 rozporządzenia 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W przypadku kierowcy wykonującego okazjonalne przewozy osób przerwę, o której mowa w akapicie pierwszym, można również zastąpić dwiema przerwami, z których każda musi mieć długość co najmniej 15 minut, rozłożonymi w okresie prowadzenia pojazdu, o którym mowa w akapicie pierwszym, w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W przypadku pracy w załodze kilkuosobowej kierowca może wykorzystać przerwę trwającą 45 minut w pojeździe kierowanym przez innego kierowcę, pod warunkiem że kierowca, który ma przerwę, nie jest zaangażowany w pomoc kierowcy prowadzącemu pojazd.
Sankcje za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, ustawodawca unormował w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., z których wynika, że przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: 1) o czas do mniej niż 30 minut – objęte jest karą pieniężną w wysokości 100 zł; 2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut – objęte jest karą pieniężną w wysokości 250 zł; 3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut – objęte jest karą pieniężną w wysokości 350 zł.
W niniejszej sprawie organy obu instancji ustaliły, że kierowca zatrudniany przez Skarżącego prowadził pojazd w okresie: a) od godz. 07:19 do godz. 12:43 dnia 5 stycznia 2024 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe, prowadząc pojazd przez 4 godziny i 45 minut, przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 15 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy, b) od godz. 15:58 do godz. 20:56 dnia 10 stycznia 2024 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe, prowadząc pojazd przez4 godziny 49 minut, przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 19 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy, c) od godz. 16:44 do godz. 22:00 dnia 14 stycznia 2024 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe, prowadząc pojazd przez4 godziny 38 minut, przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 8 minut. W toku kontroli nie okazano dokumentu uzasadniającego odstąpienie od norm czasu pracy.
W świetle powyższego GITD uznał za zasadne nałożenie na Stronę kary pieniężnej w wysokości 100,00 zł z tytułu naruszenia Ip. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., za każde z tych naruszeń, a więc łącznie 300,00 zł.
Łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi w niniejszej sprawie 1 000 złotych.
Podkreślenia wymaga, że ustalone w niniejszej sprawie przez organy obu instancji naruszenia popełnione przez kierowcę wykonującego przejazdy w imieniu i na rachunek Skarżącego, nie budzą wątpliwości w sprawie. Nie kwestionuje ich Skarżący, nie są więc sporne w sprawie.
Skarżący natomiast stoi na stanowisku, że nie ponosi odpowiedzialności za naruszenia popełnione przez zatrudnionego przez siebie kierowcę, a GITD bezkrytycznie zaaprobował stanowisko, iż Skarżący wiedział, albo co najmniej wyrażał zgodę na dokonywanie naruszeń przez pracowników, podczas gdy Skarżący nie miał wpływu na uchybienia jakich dopuścił się kierowca. Skarżący podniósł, że na bieżąco nadzoruje i nadzorował czynności kierowców i tak organizuje ich czas pracy, aby nie dochodziło do naruszeń. Dotychczasowa, permanentna kontrola ze strony pracodawcy nie wykazywała jakichkolwiek naruszeń po stronie kierowcy. Skarżący wskazał, że kierowcy wykonujący przewozy na rzecz skarżącej przed przystąpieniem do wykonywania obowiązków przechodzą dodatkowe szkolenie odnoszące się do norm czasu pracy. Skarżący dodał, że pomimo dołożenia wszelkich starań nie mógł przewidzieć, iż pracownik zachowa się w sposób tak nieodpowiedzialny i sprzeczny z przepisami.
Zdaniem Skarżącego nieuwzględnienie tych okoliczności przez organy doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania, czego skutkiem było również naruszenie art. 92b i art. 92c ust. 1 u.t.d., poprzez ich niezastosowanie.
Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006, b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014, c) Umowy AETR, d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców; 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie natomiast z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Odnosząc się do stanowiska Skarżącego, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny – niezależny od winy, w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach określonych w art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. Wykazanie okoliczności, o których mowa w tych przepisach ciąży jednak na osobie chcącej uwolnić się od odpowiedzialności, dlatego nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5664/23 za wyrokiem WSA w Gliwicach z 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 451/14, CEBOIS).
Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że art. 92b oraz art. 92c u.t.d., nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 lutego 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 5664/23).
Sąd podziela stanowisko GITD wyrażone w zaskarżonej decyzji, że Skarżący nie wskazał zaistnienia w niniejszej sprawie okoliczności dających podstawę do zastosowania art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. pkt 1 u.d.p. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu administracyjnym zostało wykazanych szereg naruszeń opisanych w lp. 5.1.1, lp. 5.7.1, lp. 5.10.1 i lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d., popełnionych przez kierowcę zatrudnionego przez Skarżącego. Popełnione naruszenia miały miejsce w okresie od 5 stycznia 2024 r. do 27 stycznia 2024 r. Niewątpliwie wykonywanie przewozu przez kierowcę zazwyczaj odbywa się z wyłączeniem sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, jednakże nie oznacza to zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Przedsiębiorca nie może pozostać bierny wobec dokonywanych przez kierowcę naruszeń. Na Skarżącym, jako przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wyboru adekwatnych rozwiązań organizacyjnych, organizacji pracy, systemu motywacyjnego (np. nagród) i szkoleniowego, aby dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi do postępowania nienaruszającego przepisów prawa. Także do przedsiębiorcy należy wybór osób, z którymi współpracuje, a zatem to przedsiębiorcę obciążają kwestie niewłaściwego doboru osób.
Analizując materiał dowodowy niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że organ prawidłowo uznał, że Skarżący w przedmiotowej sprawie nie wykazał aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Skarżący nie wykazał, że właściwie planował poszczególne zadania przewozowe tak żeby możliwe było ich wykonanie bez naruszenia norm czasu pracy oraz że podejmował wystarczające środki mające na celu dyscyplinowanie kierowców w tym, że sprawował bieżący nadzór nad działaniem kierowców i nad czasem ich pracy.
Ponadto należy zauważyć, że dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia, oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności (por. m.in. wyroki NSA z: 25 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1027/13; 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 3116/17). Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do niemożliwych do zaaprobowania skutków, tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze, z przedsiębiorcy na jego kierowców (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 967/09 oraz powołany tam wyrok TK z dnia 31 marca 2008 r. w sprawie SK 75/06 publ. OTK-A 2008/2/30). Samowolne działanie kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu działalności, w żadnym razie nie może zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w istocie rzeczy jest ono wyłącznie skutkiem niewłaściwej organizacji pracy samego przedsiębiorstwa oraz wynikiem braku właściwych rozwiązań mających na celu zdyscyplinowanie pracownika (por. wyrok z 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 798/18).
Sąd stwierdza, że z tych względów organ nie naruszył w niniejszej sprawie przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organ działając na podstawie przepisów prawa oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, dokonał jego merytorycznej oceny z uwzględnieniem ogólnych zasad proceduralnych określonych w tych przepisach i prawidłowo ustalił stan faktyczny, a następnie dokonał jego prawidłowej subsumcji prawnej. Organ podjął zatem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.), a także w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego dochodząc do wniosku, że Skarżący jednak nie zapewnił właściwej organizacji i dyscypliny pracy w przedsiębiorstwie oraz, że nie wykazał, że nie miał wpływu na powstanie stwierdzonych w sprawie naruszeń przepisów prawa (art. 80 K.p.a.). Organ ustalił okoliczności faktyczne niniejszej sprawy oraz uzasadnił powody nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej dokładnie wyjaśniając przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Nie można w związku z tym uznać, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy zasady zaufania (art. 8 K.p.a.).
W konsekwencji nie można zgodzić się również z zarzutem naruszenia przez organ art. 92b ust. 1 u.t.d., jak również art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez ich niezastosowanie, co zostało wyjaśnione powyżej. W sprawie nie miał zastosowania art. 92 u.t.d.
Na Skarżącego zatem została prawidłowo nałożona kara pieniężna na podstawie art. 92a ust. 1 w związku z ust. 7 u.t.d., w wysokości 1 000 zł, za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.1.1, lp. 5.7.1, lp. 5.10.1 i lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
Wyjaśnienia wymaga, że sąd administracyjny – poza wyjątkową sytuacją przeprowadzania dowodu uzupełniającego z dokumentu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), która nie wystąpiła w niniejszej sprawie – nie prowadzi postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenia okoliczności stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny ocenia natomiast zgodność z prawem ustaleń dokonanych przez organy administracji publicznej. Nie ma zatem podstawy prawnej do przeprowadzania przed sądem administracyjnym dowodów z zeznań świadków. Strona skarżąca natomiast może uczestniczyć w rozprawie sądowej i przedstawiać swoje stanowisko i wyjaśnienia.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, również takich, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 tej ustawy.