II SA 4288/03

II SA 4288/03 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie: Asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E.M. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2001 r. notariusz E.M. wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości o zawieszenie prawa do prowadzenia kancelarii notarialnej z siedzibą w K.. Wezwana pismem z dnia [...] sierpnia 2001 r. o uzupełnienie wniosku przesłała w dniu [...] sierpnia 2001 r. wyjaśnienia w formie dwóch faxów. Minister Sprawiedliwości pismem z dnia [...] września 2001 r. wezwał w trybie art. 64 § 2 kpa do nadesłania oryginałów faxów w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec bezskutecznego upływu terminu, Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania pouczając stronę o prawie złożenia zażalenia do Ministra Sprawiedliwości w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia.
Na powyższe postanowienie Pani E.M. w dniu [...] września 2003 r. złożyła zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 123, 124 i 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu, zażalenie należało wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jak wykazało postępowanie reklamacyjne, postanowienie z dnia [...] września 2002 r. zostało zwrócono jako przesyłka nie podjęta w terminie. W myśl art. 44 kpa doręczenie nie podjętej przesyłki w terminie uważa się za dokonane.
W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pani E.M. wnosiła o jego uchylenie podnosząc, iż postanowienia nie otrzymała. W dniu [...] sierpnia 2003 r. występowała na podstawie art. 37 § 1 i 2 kpa do Ministra Sprawiedliwości o wyznaczenie dodatkowego terminu na załatwienie jej wniosku i ustalenia osób winnych załatwienia sprawy w terminie. Postanowienie otrzymała w dniu [...] sierpnia 2003 r. na wskazany przez nią adres.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem rozpoznania jest skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Niniejsza sprawa została przekazana do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowi inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na strony postępowania obowiązku zachowania szczególnej formy składanych podań. W myśl art. 63 § 1 podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, a także ustnie do protokołu. Złożenie przez skarżącą wyjaśnień przesłanych faxem nie było brakiem, które uzasadniałoby żądanie nadesłania oryginału pisma. Wezwanie do nadesłania oryginału złożonego wyjaśnienia wydane na podstawie art. 64 § 2 kpa było nieprawidłowe.
Art. 64 § 2 kpa nie stanowi podstawy do podjęcia w sprawie wezwania decyzji czy postanowienia. W orzecznictwie pojawiały się wątpliwości co do formy posługiwania się unormowaniem zawartym w art. 64 kpa. Zostały one wyjaśnione w uchwale III ZP 11/00 składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2000 r. (OSNP 2000/19/702) o następującym brzmieniu: "Pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 KPA podania o wszczęciu postępowania nie wymaga wydania decyzji administracyjnej".
Wydanie postanowienia o pozostawieniu złożonego wniosku bez rozpoznania również nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania. Przypadki, w których wydaje się takie postanowienia, muszą wskazywać wyraźnie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zarówno, gdy idzie o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, jak i o prawie zażalenia, co wynika z art. 123 § 2 kpa i art. 141 § 1 kpa. Jeżeli idzie o pozostawienie podania bez rozpoznania, przepisy art. 64 kpa nie przewidują wydania postanowienia w ogóle.
W związku z powyższym, że art. 64 § 2 kpa nie stanowił podstawy do wydania ani decyzji administracyjnej ani postanowienia, należy uznać, iż wydanie postanowienie przez Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2002 r. o pozostawieniu złożonego wniosku bez rozpoznania zostało wydane bez podstawy prawnej. Również bez podstawy prawnej (w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa) rozpoznano zażalenie od takiego rozstrzygnięcia oraz wydano w warunkach postępowania odwoławczego postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie. Organ nie mógł rozpoznać środka odwoławczego od rozstrzygnięcia, które zostało wydane bez podstawy prawnej.
Sąd będąc związany granicami danej sprawy, które to granice wyznacza skarga na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2003 r. w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie ma podstawy do stwierdzenia nieważności tylko tego rozstrzygnięcia.
Ubocznie Sąd zauważa, iż termin do złożenia zażalenia na postanowienie (o ile służy na niego zażalenie) wynosi 7 dni od dnia jego doręczenia ew. ogłoszenia (art. 141 kpa). W niniejszej sprawie, wobec rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej błędne wskazanie terminu na złożenie środka odwoławczego nie miało znaczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekł, jak w sentencji wyroku.
Zważywszy, iż ze stwierdzonym za nieważne postanowieniem nie wiąże się bezpośrednio kwestia jego wykonalności, stąd nie zachodzi potrzeba orzekania w tym względzie, stosownie do art. 152 wyżej wymienionej ustawy.