VI SA/Wa 3576/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wyrejestrowania pojazdu, uznając, że jego całkowite zniszczenie i zezłomowanie części stanowi trwałą utratę posiadania bez zmiany własności.
Skarżący K.M. domagał się wyrejestrowania pojazdu marki J., który uległ poważnej awarii na przełomie lat 2001/2002, został częściowo rozebrany na części i zezłomowany. Organy administracji odmówiły wyrejestrowania, uznając, że nie została spełniona przesłanka trwałej i zupełnej utraty posiadania bez zmiany prawa własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że zezłomowanie części pojazdu nie stanowi zbycia w rozumieniu przepisów i że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Sprawa dotyczyła wniosku K.M. o wyrejestrowanie pojazdu marki J., który od lat 2001/2002 uległ poważnej awarii, został częściowo rozebrany na części, a pozostałe fragmenty zezłomowano. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły wyrejestrowania, powołując się na brak spełnienia przesłanki trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany prawa własności, zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym. Sąd administracyjny uznał jednak, że zezłomowanie części pojazdu nie jest równoznaczne ze zbyciem pojazdu w rozumieniu przepisów, a całkowite zniszczenie pojazdu, nawet w wyniku stopniowego demontażu i zezłomowania części, może stanowić podstawę do wyrejestrowania. Sąd podkreślił, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, opierając się jedynie na oświadczeniu skarżącego, i nie podjęły działań w celu weryfikacji jego twierdzeń. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, całkowite zniszczenie pojazdu, nawet w wyniku stopniowego demontażu i zezłomowania części, może stanowić podstawę do wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, pod warunkiem odpowiedniego udokumentowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zezłomowanie części pojazdu nie jest równoznaczne ze zbyciem pojazdu w rozumieniu przepisów. Podkreślono, że celem przepisu jest uniknięcie utrzymywania w rejestrze pojazdów, które faktycznie nie istnieją. Sąd wskazał również na potrzebę rzetelnego postępowania wyjaśniającego przez organy administracji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.r.d. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 79 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 83 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zezłomowanie części pojazdu nie stanowi zbycia pojazdu w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Całkowite zniszczenie pojazdu, nawet w wyniku stopniowego demontażu, wypełnia przesłankę trwałej i zupełnej utraty posiadania bez zmiany prawa własności. Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego.
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały, że zezłomowanie części pojazdu stanowi zmianę w zakresie prawa własności. Organy administracji uznały oświadczenie skarżącego za niewystarczający dowód dokumentujący trwałą i zupełną utratę pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
utrzymywać fikcję prawną polegającą na istnieniu w rejestrze pojazdu, którego faktycznie nie ma trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności
Skład orzekający
Barbara Kołodziejczak-Osetek
przewodniczący
Sławomir Kozik
sprawozdawca
Dorota Brzozowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 79 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym w kontekście wyrejestrowania pojazdów zniszczonych lub zezłomowanych częściowo, a także obowiązki organów administracji w zakresie postępowania wyjaśniającego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zniszczenia pojazdu i może wymagać udokumentowania stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo może być stosowane do nietypowych sytuacji życiowych, gdzie zniszczony pojazd jest problemem dla właściciela, a organy administracji stosują zbyt formalistyczne podejście. Pokazuje też, jak sądy administracyjne mogą korygować błędy organów.
“Czy zezłomowany samochód można wyrejestrować? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 3576/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-02-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Barbara Kołodziejczak-Osetek /przewodniczący/ Dorota Brzozowska Sławomir Kozik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 oraz art. 200 i art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Dorota Brzozowska Protokolant st. spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Uzasadnienie Decyzją z 21 sierpnia 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "K.p.a.") oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania K. M. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymało w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., decyzję Prezydenta [...] z 9 sierpnia 2021 r., Nr [...], orzekającej o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki J. [...] o nr [...], nr rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że w uzasadnieniu decyzji z 9 sierpnia 2021 r., organ I instancji odniósł się do oświadczenia złożonego przez właściciela pojazdu Stronę, na podstawie, którego ustalono, że na przełomie lat 2001/2002 pojazd marki J. [...] nr [...] uległ poważnej awarii (silnik wymagał remontu, a koszt naprawy pojazdu był znaczny). Z tych względów auto zostało częściowo rozebrane na części i częściowo przekazane na złom przez właściciela. Kolegium wyjaśniło, że w ocenie organu I instancji niedopełniona została podstawowa przesłanka dotycząca trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Jak wynika z oświadczenia właściciela, fragmenty pojazdu zostały m.in. oddane na złom, więc nastąpiło zawarcie umowy cywilno-prawnej w tej sprawie. Rozpatrując odwołanie od decyzji I instancji Kolegium wyjaśniło, że z analizy akt sprawy wynika, że w dniu 28 czerwca 2021 r. do Prezydenta [...] Strona wniosła o wyrejestrowanie pojazdu marki J. [...] nr [...], nr rejestracyjny [...] z powodu trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w treści art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023, poz. 1047, dalej: "P.r.d."). Kolegium powołując się na orzecznictwo wskazało, że: "Zasadniczym warunkiem wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 p.r.d. jest trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności pojazdu. Dopiero wtedy, gdy ta przesłanka została spełniona, rozważeniu podlega kolejna kwestia, a mianowicie sposób udokumentowania utraty posiadania oraz zachowania własności pojazdu. Z powołanego przepisu wynika, że na jego podstawie wyrejestrowaniu podlega pojazd należący do osoby, w przypadku której nie doszło do żadnych zmian w zakresie jej prawa własności, mimo że całkowicie i w sposób trwały została ona pozbawiona posiadania pojazdu." (wyrok NSA z 23 marca2017 r., sygn. akt I OSK 2292/16, LEX nr 2316454). Kolegium dodało, że w orzecznictwie zasadnie podnosi się również, że "Udokumentowana trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (art. 71 ust. 1 pkt 5 ustawy) obejmuje przypadki przywłaszczenia pojazdu, ukrywania go przez określoną osobę, czyniąc niemożliwym korzystanie z niego przez właściciela. Chodzi zatem o przypadki popełnienia przestępstwa na szkodę właściciela pojazdu, inne niż jego kradzież, które nie powodują zmiany w zakresie prawa własności." (wyrok WSA w Gliwicach z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/G1 6/08, LEX nr 479040). SKO stwierdziło, że w pełni aprobuje ww. zapatrywania orzecznictwa i uznaje je przy tym za adekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zdaniem SKO, przedstawione w toku postępowania dowody nie wykazały spełnienia przesłanki warunkującej wyrejestrowanie pojazdu marki J. [...] o nr [...], nr rejestracyjnym [...] z art. 79 ust. 1 P.r.d. Kolegium uznało za niezasadne zarzuty podniesione przez Stronę w odwołaniu od decyzji I instancji. Skarżący zaskarżył decyzję SKO z 21 sierpnia 2024 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości, wnosząc w skardze o orzeczenie o wyrejesrowaniu spornego pojazdu ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art 79 ust. 1 P.r.d., poprzez przyjęcie, iż "w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w treści art. 79 ust. 1 P.r.d." w sytuacji gdy w niniejszej sprawie doszło do trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności o czym mowa w treści art. 79 1 pkt 5 P.r.d., 2) art 79. 1 pkt 5 P.r.d., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że SKO w pełni aprobuje ww. zapatrywania orzecznictwa i uznaje je za adekwatne do stanu faktycznego niniejszej sprawy", 3) art 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w niniejszej sprawie nie naruszono normy prawa materialnego art. 79 ust. 1 pkt. 5 P.r.d podczas, gdy ze zgromadzonego stanu faktycznego wynika jednoznacznie, iż w niniejszej sprawie doszło do trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, co skutkować winno zmianą decyzji i wyrejestrowaniem przedmiotowego pojazdu, 4) art. 7 K.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy nie mając na względzie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, 5) art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej z naruszeniem zasady proporcjonalności, 6) art. 75 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istniała możliwość skorzystania z dodatkowych możliwości dowodowych czy też przyjęcia od Strony oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, 7) art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, 8) art. 80 K.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego skutkującą potrzebą uznania, iż w niniejszej sprawie doszło do trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że był właścicielem pojazdu marki J. nr rej [...]. Pojazd został wyprodukowany w 1981 r. uległ na przełomie lat 2001/2002 r. poważnej awarii. Skarżący wyjaśnił, że nie było go stać na naprawę pojazdu. Koszt naprawy pojazdu był znaczny. Auto niszczało, zostało rozebrane na części, częściowo przekazane na złom. W toku niniejszego postępowania Skarżący dokonał opłaty w kwocie 1117 zł, zdał dowód rejestracyjny oraz oświadczył, iż pojazd nie istnieje. Uległ fizycznemu unicestwieniu. Jeżeli istniałby, miałby 40 lat. W ocenie Skarżącego, biorąc pod uwagę spełniłem przesłanki określone w treści art. 79 ust. 1 P.r.d., przesłanka art. 79 ust. 1 pkt 5 jest tutaj odpowiednia. Pojazd nie istnieje i nie może istnieć. Skarżący stwierdził, że przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu, w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., należy rozumieć również taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie - zgodnie z jego przeznaczeniem - nie jest możliwe. Mogą to być sytuacje, w których wprawdzie pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, jednak ze względu na stopień uszkodzeń i w konsekwencji jego stan techniczny dalsza eksploatacja pojazdu w jego dotychczasowym charakterze nie jest możliwa. Skarżący dodał, że oczywistym jest, fakt, że długoterminowe (wieloletnie) nieużywanie pojazdu, brak jego konserwacji i np. postój na wolnym powietrzu mogą spowodować taka degradację pojazdu, że dalsze korzystanie - zgodnie z jego przeznaczeniem - nie jest możliwe. W tym znaczeniu następuje trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności pojazdu. Zdaniem Skarżącego, okoliczności niniejszej sprawy są nietypowe i powinny zmuszać do takiej wykładni i zastosowania prawa, który pozwoliłoby znaleźć rozwiązanie, które łączyłoby interes publiczny ze słusznym interesem jednostki. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Po przeanalizowaniu sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W przedmiotowej sprawie Skarżącemu odmówiono wyrejestrowania pojazdu ze względu na uznanie, że przedstawione w toku postępowania dowody nie wykazały spełnienia przesłanki warunkującej wyrejestrowanie pojazdu, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Zgodnie z tym przepisem, pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Skarżący stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie przesłanka z art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., odnośnie spornego pojazdu marki J. [...] ziściła się w związku z całkowitym zniszczeniem pojazdu, które nastąpił na skutek wieloletniego nieużywania pojazdu i jego częściowego rozebrania na części i częściowego przekazania na złom. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, całkowite, nieodwracalne zniszczenie pojazdu mieści się w zakresie utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, a więc w zakresie przesłanki wyrejestrowania pojazdu z art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. W wyroku z 19 września 2018 r. sygn. akt II SA/Go 557/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził, że: "Przez zupełną i trwałą utratę posiadania pojazdu – w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 5 - należy rozumieć również taką sytuację, w której ze względu na stan danego pojazdu, dalsze z niego korzystanie - zgodnie z jego przeznaczeniem - nie jest możliwe. Mogą to być sytuacje, w których wprawdzie pojazd nie uległ całkowitemu zniszczeniu, jednak ze względu na stopień uszkodzeń i w konsekwencji jego stan techniczny dalsza eksploatacja pojazdu w jego dotychczasowym charakterze nie jest możliwa." W wyroku z 26 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1166/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odnosząc się do art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. stwierdził, że: "W orzecznictwie sądów administracyjna podkreśla się, że przepis ten aktualizować się będzie w przypadkach wyjątkowych, obejmujących sytuacje utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, połączonych z unicestwieniem pojazdu, np. poprzez jego całkowite, nieodwracalne zniszczenie (...). Powyższe sytuacje mogą zaistnieć w wyniku zdarzeń związanych z wystąpieniem określonych zjawisk hydrologicznych (powódź), atmosferycznych (wichura, huragan) czy działań człowieka (kradzież, podpalenie, złomowanie, wypadek drogowy)." Także Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w wyroku z 22 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 1361/23, że "(...) "trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu" bez zmian w zakresie prawa własności należałoby odnosić do utraty tego posiadania na skutek działania innych osób oraz wbrew woli właściciela pojazdu (zob. wyrok NSA z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2292/19), czy też utraty tego posiadania na skutek innych jeszcze zdarzeń i sytuacji nadzwyczajnych, w tym między innymi zniszczenia pojazdu, jego zaginięcia w niewyjaśnionych okolicznościach (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 1018/22)." Nie ulega wątpliwości, że wykazanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności ciąży na wnioskodawcy domagającym się wyrejestrowani pojazdu. Wnioskodawca zatem powinien udokumentować okoliczność stanowiącą podstawę wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. W przywołanym już wyroku z 22 lutego 2024 r. sygn. akt II GSK 1361/23, NSA wskazał, że: "(...) z art. 79 ust. 1 pkt 5 przywołanej ustawy, aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że "trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmian w zakresie prawa własności", aby mogła stanowić uzasadnioną, a co za tym idzie skuteczną podstawę wyrejestrowania pojazdu, musi być – jak wymaga tego przywołany przepis prawa – udokumentowana. Jeżeli przy tym podkreślić, że postępowanie w sprawie wyrejestrowania pojazdu jest prowadzone na wniosek jego właściciela (...) nie zaś urzędu, to nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że to właśnie właściciel pojazdu powinien wskazać podstawę wyrejestrowania i udokumentować ją w sposób przewidziany ustawą, organ administracji zaś, w ramach zgłoszonego wniosku i przedstawionych dokumentów, zobowiązany jest dokonać ustaleń w zakresie rzeczywistej woli wnioskodawcy oraz oceniać złożone dowody i ewentualnie wezwać do ich uzupełnienia w zakresie odpowiadającym zidentyfikowanej podstawie wyrejestrowania (zob. wyrok NSA z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4249/18)." W niniejszej sprawie, Skarżący do wniosku o wyrejestrowanie spornego pojazdu załączył m.in. oświadczenie z 26 maja 2021 r., na podstawie którego organy I instancji ustalił, że na przełomie lat 2001/2002 pojazd marki J. [...], numer [...], numer rejestracyjny [...] uległ poważnej awarii (silnik wymagał remontu, a koszt naprawy pojazdu był znaczny). Z tych względów auto zostało częściowo rozebrane na części i częściowo przekazane na złom przez właściciela. Z uzasadnień decyzji obu instancji wynika, że powyższe oświadczenie Skarżącego stanowiło kluczowy dowód na podstawie, którego organy oparły swoje ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie odnośnie przesłanki trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Na podstawie powyższego oświadczenia organ I instancji uznał, że niedopełniona została podstawowa przesłanka dotycząca trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności ponieważ fragmenty pojazdu zostały m.in. oddane na złom, a więc nastąpiło zawarcie umowy cywilno-prawnej w tej sprawie. SKO natomiast uznało, że przedstawione w toku postępowania dowody nie wykazały spełnienia przesłanki warunkującej wyrejestrowanie pojazdu z art. 79 ust. 1 P.r.d. SKO zatem uznało, że oświadczenie Skarżącego jest niewystarczającym dowodem dokumentującym trwałą i zupełną utratę pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, organ I instancji natomiast uznał, że oświadczenie to wykazuje, że doszło do zmiany w zakresie prawa własności spornego pojazdu. W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie można zgodzić się z powyższym stanowiskiem organu I instancji. Z oświadczenia Skarżącego z 26 maja 2021 r., jak i z wyjaśnień Skarżącego złożonych na rozprawie 13 lutego 2025 r. wynika, że stopniowy demontaż niesprawnego, spornego pojazdu nastąpił na przestrzeni wielu lat. Na rozprawie Skarżący wyjaśnił, że awaria samochodu zbiegła się z chorobą żony w 1994 r. i od tamtej pory samochód stał na działce, która była własnością Skarżącego. Samochód niszczał na placu, gdy Skarżący byłem zajęty opieką nad chorą żoną i wychowaniem dzieci. Skarżący w ogóle się nie interesował samochodem. Opiekował się nim kolega. W 1995 r. za pośrednictwem kolegi Skarżący zaczął powoli sprzedawać samochód na części. W tym czasie zaginęły tablice rejestracyjne. To co istotne z samochodu zostało sprzedane, reszta została przez kolegę pocięta i zezłomowana. W świetle powyższego nie doszło więc w niniejszej sprawie do zbycia spornego pojazdu, a więc zmiany w zakresie prawa własności pojazdu. Sprzedaż poszczególnych części pojazdu, czy też oddanie jego części na złom, nie stanowi sprzedaży/zbycia pojazdu, o jakie chodzi w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Sąd zgadza się ze stanowiskiem WSA w Szczecinie wyrażonym w wyroku z 26 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1166/19, zgodnie z którym: "(...) należy mieć na uwadze nie tylko wykładnię gramatyczną, ale również wykładnię celowościową oraz systemową przepisu art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy, aby zapewnić racjonalność stosowania rzeczonego przepisu i po to, aby nie utrzymywać fikcji prawnej polegającej na istnieniu w rejestrze pojazdu, którego faktycznie nie ma." Żadna z przesłanek unormowanych w art. 79 ust. 1 P.r.d., poza wymienioną w pkt 5, nie opisuje tak specyficznych okoliczności utraty pojazdu uzasadniającej jego wyrejestrowanie jakie, zgodnie z oświadczeniem Skarżącego, miały miejsce w niniejszej sprawie. Przyjęcie natomiast stanowiska organu I instancji, iż oddanie pewnych fragmentów pojazdu na złom stanowi zmianę w zakresie prawa własności, skutkowałoby utrzymywaniem fikcji prawnej polegającej na istnieniu w rejestrze pojazdu, którego faktycznie nie ma. Dlatego w ocenie Sądu, opisane przez Skarżącego okoliczności trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu wypełniają przesłankę z art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Zgodnie z tym przepisem jednak okoliczności te muszą być udokumentowane, SKO uznało natomiast, że tego wymogu nie spełnił Skarżący. Należy zatem w tym miejscu podkreślić, że okoliczność iż to na właścicielu pojazdu, który składa wniosek o wyrejestrowanie spoczywa obowiązek dołączenia do wniosku określonych dokumentów nie zwalnia organu od podejmowania w razie koniczności niezbędnych czynności wyjaśniających, zgodnie z zasadami postępowania dowodowego określonego w K.p.a. (por wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 19 września 2018 r. sygn. akt II SA/Go 557/18). Tymczasem, jak to zostało już wcześniej wskazane, jedynym dowodem, na którym organy obu instancji oparły swoje ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie było oświadczenie Skarżącego z 26 maja 2021 r., które SKO uznało za niewystarczające. Organy obu instancji nie podjęły natomiast, żadnych efektywnych działań w celu skutecznego wyjaśnienia i załatwienia niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W świetle art. 77 § 1 K.pa., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak wynika natomiast z art. 80 K.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ustawodawca w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., unormował wymóg udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu, nie wskazując jednak sposobu udokumentowania tej okoliczności. Ustawodawca zatem nie wykluczył możliwości udokumentowania omawianej okoliczności dokumentem prywatnym, którym może być np. złożone na piśmie oświadczenie strony. Dokumenty prywatne są takim samym dowodem, jak inne dowody, które mogą być brane pod uwagę i służyć udokumentowaniu danej okoliczności (por wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 1166/19). Niewykluczone jest w związku z tym również przesłuchanie strony na podstawie art. 86 K.p.a., jak również oświadczenie strony złożone w trybie art. 75 § 2 K.p.a. Na podstawie tego przepisu, jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio. Oświadczenie strony złożone w tym trybie jest środkiem dowodowym, który podlega ocenie przez organ na takich samych kodeksowych zasadach jak inne dowody, okoliczność faktyczna stwierdzona zatem w oświadczeniu może być przedmiotem innych dowodów, w tym zeznań świadków, jeżeli prawdziwość oświadczenia budzi wątpliwości organu. Podkreślenia również wymaga, że organ oceniając istnienie danej okoliczności faktycznej powinien uwzględnić treść art. 81a K.p.a., zgodnie z którą jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, poprzestając na ocenie jedynie pisemnego oświadczenia Skarżącego z 26 maja 2021 r. Kolegium nie wyjaśniło w zaskarżonej decyzji dlaczego uznało ten dowód za niewystarczający, jak również nie podjęło żadnych czynności mających na celu weryfikację twierdzeń Skarżącego wynikających z oświadczenia. Z tych względów organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzetelne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego mogło bowiem doprowadzić organy do odmiennych wniosków w niniejszej sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu i przeprowadzi rzetelne, wyczerpujące postępowanie administracyjne. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 tej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI