VI SA/WA 355/19

VI SA/Wa 355/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1356/19 - Wyrok NSA z 2023-02-17
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2212
art.40 a ust.1 pkt 4, art.40a ust.4 i 5 art.3 pkt 10 lit.b, art.4 ust.1
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art.138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej "GIJHARS", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej "kpa", art. 40a ust. 1 pkt 4, art. 40a ust. 4 i 5, art. 3 pkt 5, art. 3 pkt 10 lit. b), art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. 2018 r., poz, 2164),dalej "Ustawa", w zw. z art. 7 ust. 1 lit. a) pkt 1 lit. b) załącznika X, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r, w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (TVE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. L 304 z 22.11.2011, str. 18, ze zm.) oraz art. 3 ust. 8, art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia rady (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01,02.2002, str. 1, ze zm., Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, ze zm,), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 29 września 2018 r., wniesionego przez [...] Sp. z o.o., [...],[...] (dalej "skarżąca", "strona") od decyzji nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej "organ I instancji") z dnia [...] września 2018 r., znak: [...] wymierzającej skarżącej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanej partii artykułu rolno- spożywczego, tj.:
- Malinowa moc Herbatka owocowo ziołowa a'100 g, w ilości 110,00 kg (1100 opakowań jednostkowych a'100 g), oznakowanej datą minimalnej trwałości i numerem partii , najlepiej spożyć przed końcem: 10.2019/150518", wyprodukowanej w dniu 15 maja 2018 r., o wartości brutto 8800,00 zł (dalej "produkt"),
karę pieniężną w wysokości 3 150,00 zł (słownie: trzy tysiące sto pięćdziesiąt złotych 00/100), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
W dniach [...],[...] i [...] czerwca 2018 r., pracownicy Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych, przeprowadzili u skarżącej kontrolę w zakresie jakości handlowej herbatek owocowych oraz kontroli warunków składowania i dokumentacji w zakresie prowadzonej działalności. Kontrolą w zakresie jakości handlowej objęto m.in. 1 partię wyrobu o nazwie "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa" a'100 g w ilości magazynowej 95,70 kg (957 opakowań jednostkowych a'100 g), oznakowaną datą minimalnej trwałości i numerem partii: "Najlepiej spożyć przed końcem: 10.2019/150518", wyprodukowaną w dniu 15 maja 2018 r., zapakowaną w dniu 16 maja 2018 r., w łącznej ilości 110 kg (1 100 opakowań jednostkowych a'100g), sprzedawaną w średniej cenie brutto 8,00 zł/szt.
W trakcie kontroli osoba upoważniona do reprezentowania spółki [...], oświadczyła, że ww. partia herbatki została oceniona i dopuszczona do obrotu handlowego jako pełnowartościowy wyrób gotowy, zgodny z informacjami zawartymi w oznakowaniu oraz w dokumencie systemu HACCP, tj. "Karcie produktowej" Wydanie 1 z dnia 22 sierpnia 2012 r.
Z przedmiotowej partii wyrobu, inspektorzy pobrali próbkę do kontroli prawidłowości oznakowania oraz próbkę do oceny organoleptycznej i jej wtórnik.
W wyniku kontroli stwierdzono, że przedmiotowa partia wyrobu o nazwie "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa" a'100 g, nie spełnia wymagań w zakresie jakości handlowej z uwagi na następujące nieprawidłowości:
1. Podanie nieprawidłowej nazwy handlowej herbatki, tj. Malinowa moc, która sugeruje, że artykuł ten składa się w przeważającej ilości z malin, a więc nie odpowiada faktycznemu składowi surowcowemu przedmiotowej herbatki. Powyższe jest niezgodne z art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, zgodnie z którym "Informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji". Do produkcji przedmiotowej herbatki zastosowano m.in.:
- dziką różę skórkę w ilości 23,10 kg,
- hibiskusa kwiat w ilości 22,00 kg, -jabłko owoc w ilości 20,35 kg,
- porzeczkę czarną owoc w ilości 11,00 kg,
- aronię owoc w ilości 11,00 kg,
- malinę owoc w ilości 11,00 kg.
Z powyższego wynika, że aż 3 składniki (dzika róża, hibiskus, jabłko) zastosowane zostały w ilości około dwukrotnie większej niż maliny, a 2 składniki (czarna porzeczka, aronia) w ilości takiej samej jak maliny. W wyniku oceny organoleptycznej przeprowadzonej przez inspektorów stwierdzono, że napar sporządzony z przedmiotowej herbatki posiada różnorodny, kwaśny smak z wyraźnie wyczuwalnym smakiem czarnej porzeczki, aronii i lipy oraz słabo wyczuwalnym smakiem maliny. W obowiązującej dla kontrolowanego produktu "Karcie produktowej", producent scharakteryzował cechy organoleptyczne jakie powinien posiadać produkt i nie określił, że w smaku i zapachu naparu ma dominować malina.
2. Podanie warunków przechowywania produktu niebezpośrednio po dacie minimalnej trwałości. Powyższe jest niezgodne z pkt 1 lit. b załącznika X do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, w myśl którego: "Data minimalnej trwałości jest oznaczana następująco:
a) datę poprzedza sformułowanie:
- "Najlepiej spożyć przed..." - gdy data zawiera oznaczenie dnia,
- "Najlepiej spożyć przed końcem..." -w innych przypadkach;
b) sformułowaniom określonym w lit. a) towarzyszy:
- sama data, albo
- odesłanie do miejsca, gdzie data jest podana w etykietowaniu.
W razie potrzeby po tych danych szczegółowych następuje opis warunków przechowywania, które muszą być przestrzegane, aby produkt mógł być przechowywany przez określony okres ".
Pismem z dnia 28 czerwca 2018 r., skarżąca wniosła uwagi do protokołu kontroli, w którym podała, że niezgodność polegająca na podaniu nieprawidłowej nazwy produktu nie jest uzasadniona. W uzasadnieniu wskazała m.in., iż nazwa herbatki "Malinowa moc" jest nazwą handlową i sugeruje, że w składzie znajduje się owoc maliny, a informacja o jej zawartości jest podana na opakowaniu i jest to 8% naturalnego całego owocu maliny. Ponadto poinformowała, iż rozpoczęła zmianę graficzną etykiet poprzez podanie opisu warunków przechowywania bezpośrednio po dacie minimalnej trwałości.
Oceniając zebrany materiał dowodowy, [...] Wojewódzki Inspektor JHARS uznał, że nieprawidłowość polegająca na umieszczeniu nieprawidłowej nazwy wyrobu, stanowi podstawę do uznania przedmiotowej partii herbatki "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa" a'100 g za artykuł rolno-spożywczy zafałszowany co stanowiło podstawę do wydania decyzji w dniu [...] lipca 2018 r. i wydania zakazu wprowadzenia do obrotu produktu.
W uzasadnieniu decyzji, organ wskazał, iż nazwanie przedmiotowej herbatki jako "Malinowa Moc" mogło wywoływać mylne wyobrażenie o produkcie oraz sugerować nabywcy inny skład i właściwości niż w rzeczywistości on posiadał, a tym samym wprowadzić go w błąd. Zdaniem organu nie można w nazwie stosować określenia ‘malinowa’ jeżeli w produkcie maliny nie występują w takiej ilości aby nadać wyrobowi charakterystyczny dla tego owocu smak i zapach. Konsument dokonując zakupu herbatki nazwanej jako "Malinowa Moc" oczekuje produktu, w którym dominować będzie smak i zapach maliny co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Odnosząc się do podania warunków przechowywania w oznakowaniu herbatki organ wskazał, iż przepisy prawa żywnościowego nie pozwalają na wprowadzenie do obrotu żywności nieprawidłowo oznakowanej.
Pismem z dnia 24 sierpnia 2018 r., skarżąca poinformowała, iż zgodnie z zaleceniami decyzji, produkt został zutylizowany, nazwa produktu została zmieniona na "Herbatka z malinami Herbatka owocowo – ziołowa".
W dniu 22 sierpnia 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na wprowadzenie do obrotu zafałszowanej 1.partii wyrobu o nazwie "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa". Pismem z dnia 17 września 2018 r., skarżąca poinformowała, iż wszystkie zalecenia pokontrolne, które zostały wskazane w trakcie postępowania kontrolnego zostały wdrożone.
Decyzją z dnia [...] września 2018 r., organ I instancji wymierzył skarżącej za wprowadzenie do obrotu handlowego produktu karę pieniężną w wysokości 3150 zł, stanowiącą 0,1% przychodu uzyskanego w roku 2017 oraz 1%maksymalnej kary jaka organ mógł wymierzyć stronie w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 28 września 2018 r., skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazała iż brak jest podstaw do uznania, że nazwa produktu "Malinowa Moc Herbatka owocowo – ziołowa" sugeruje, że podstawowym składnikiem jest malina. Powyższe określenie ma charakter fantazyjny i nie wskazuje na żadną konkretną cechę produktu. Nazwa została nadana jedynie z marketingowego punktu widzenia i ma wpływać korzystnie na pozycjonowanie produktu. Ponadto strona wskazała, iż producent dołożył wszelkich starań aby szczegółowo i precyzyjnie poinformować przeciętnego konsumenta o składzie produktu. Skarżąca poinformowała, iż organ nie udowodnił, że wynik badania dotyczy całej zakwestionowanej partii. Argumentowała, iż produkt jest mieszaniną kilku składników o innych parametrach i strukturze, więc badania organoleptyczne przeprowadzone w sposób opisany w decyzji zawsze mogą wychodzić inaczej w zależności od pobranej próbki.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., organ utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż w jego ocenie organ I instancji prawidłowo uznał produkt za artykuł rolno spożywczy zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 Ustawy. W przedmiotowej sprawie kwestionowany produkt o nazwie "Malinowa moc Herbatka owocowo ziołowa a'100 g" nie spełniał wymagań jakości handlowej, z uwagi na podanie nieprawidłowej nazwy handlowej herbatki oraz ze względu na podanie warunków przechowywania produktu nie bezpośrednio po dacie minimalnej trwałości.
[...] Wojewódzki Inspektor JHARS uznał, że działanie Strony polegające na wprowadzeniu do obrotu kwestionowanej herbatki, której nazwa była niezgodna z wymogami obowiązującego prawa żywnościowego, charakteryzuje się wysokim stopniem szkodliwości czynu. Nazwa "Malinowa moc" w jednoznaczny sposób sugeruje konsumentom, że maliny stanowią podstawowy składnik wyrobu, a także, że po jego zaparzeniu powstanie napar, w którym będzie przeważać smak i zapach tego owocu, podczas gdy do produkcji przedmiotowego wyrobu zastosowano takie składniki jak dzika róża, hibiskus i jabłko w ilości około dwukrotnie większej niż maliny, natomiast czarna porzeczka i aronia zostały dodane w ilości takiej samej jak maliny. Dodatkowo w gotowym produkcie znajdują się również kwiaty lipy, dziewanny oraz bzu czarnego. Stanowi to zatem o różnorodnym składzie ww. artykułu rolno-spożywczego, a owoc maliny nie został do niego dodany w takiej ilości, aby jego smak i zapach dominował w gotowym naparze. Przeprowadzona w trakcie kontroli ocena organoleptyczna wykazała, że po zaparzeniu herbatka posiadała różnorodny, kwaśny smak ze słabo wyczuwalnym smakiem maliny oraz praktycznie niewyczuwalnym jej aromatem.
Biorąc pod uwagę powyższe, Główny Inspektor JHARS zgodził się z organem I instancji, że użyta nazwa może wywoływać mylne wyobrażenie o produkcie oraz sugerować nabywcy inny skład i właściwości, niż w rzeczywistości on posiada, a tym samym wprowadzać w błąd. Co do pozostałych kwestii organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji.
Skarżący w dniu 15 stycznia 2019 r., wniósł skargę w której zarzucił naruszenie: przepisów postępowania:
- art 7, 77 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności nie wyjaśnienia czy badania organoleptyczne zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy,
- art. 80 kpa poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na przyjęciu, iż nazwa "Malinowa Moc Herbatka owocowa ziołowa" może sugerować, iż składnikiem podstawowym jest malina,
- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, poprzez oparcie swoich głównych twierdzeń i założeń na wynikach badań organoleptycznych, w sytuacji kiedy z zebranego materiału dowodowego nie wynika jak wyglądała metodyka badań co z kolei nie pozwala wykluczyć, że zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, oraz wybiórczego dobierania wyników badań organoleptycznego celem poparcia swoich tez,
-art 107 g 3 kpa poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
- art. 7 ust 1 lit a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67//WE i 2008/5,/WE oraz rozporządzenia Komisji (WTE) nr 608/2004 (Dz.U. UE L 304 z dnia 22.11.2011 str.18 z póżn.zm poprzez przyjęcie, że nazwa "Malinowa moc Herbatka owocowo ziołowa" w sposób jednoznaczny sugeruje, że artykuł ten składa się w przeważającej ilości z malin, i wprowadza konsumenta w błąd, podczas gdy pełna opisowa nazwa produktu pozwala ustalić charakter produktu,
- naruszenie prawa materialnego a to art. 4 ust.1 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej ( Dz.U. 2018.2164 t.j z dnia 2018.11.20-zwaną dalej ustawą o jakości handlowej) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dokument Karta produktu stanowi element oznakowania tego środka spożywczego;
- naruszenie prawa materialnego art. 3 pkt 10 ustawy o jakości w zw. z art. 17 w zw. z art. 22 rozporządzenia 1169/2011 - przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżący swoim zachowaniem wyczerpał znamiona czynu zafałszowania w sytuacji gdy skład surowcowy kontrolowanego produktu był podany w sposób zgodny z przepisami oraz z prawdą.
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, szczegółowo odnosząc się do postawionych zarzutów. Wskazał w jaki sposób pobrano próbki do kontroli, jak przebiega badanie, przedstawił argumenty przemawiające za zakwalifikowaniem produktu jako zafałszowanego. Podkreślił, iż na każdym etapie postępowania przestrzegane były przepisy prawa. Organ informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na przebieg postępowania i prawa strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią mocy nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artkułem rolno-spożywczym zafałszowanym jest produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów finalnych, w szczególności jeżeli:
a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,
b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,
c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Zgodnie z art. 3 pkt 5 Ustawy, jakość handlowa oznacza cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi.
Oznakowanie winno zawierać informacje istotne z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego, w szczególności: nazwę, pod którą artykuł rolno-spożywczy jest wprowadzany do obrotu (pkt 1); inne dane umożliwiające identyfikację artykułu rolno-spożywczego oraz odróżnienie go od innych artykułów rolno-spożywczych (pkt 2).
Szczegółowe wymagania odnoszące się do oznakowania środków spożywczych zawarto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiej i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 które weszło w życie z dniem 13 grudnia 2014 r. Dlatego dostosowano przepisy ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych do przepisów rozporządzenia nr 1169/2011.
Jako wymóg podstawowy rozporządzenie nr 1169/2011 w art. 6 wskazuje, iż każdemu środkowi spożywczemu przeznaczonemu do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje na temat żywności zgodne z tym rozporządzeniem. Według art. 2 ust. 2 lit. a) ww. rozporządzenia informacje na temat żywności oznaczają informacje dotyczące danego środka spożywczego udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Chodzi o zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, przy uwzględnieniu różnic percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011). Rozporządzenie to określa ogólne zasady, wymogi i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji na temat żywności, a w szczególności etykietowania żywności (art. 1 ust. 2 tego aktu).
Akt ten ma zastosowanie do podmiotów działających na rynku spożywczym na wszystkich etapach łańcucha żywnościowego, na których ich działania dotyczą przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Podkreślenia wymaga, że informacje na temat żywności, także te znajdujące się na etykiecie, zgodnie art. 7 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011, nie mogą wprowadzać w błąd, w szczególności:
a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;
b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których on nie posiada;
c) przez sugerowanie, że środek spożywczy ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości, zwłaszcza przez szczególne podkreślanie obecności lub braku określonych składników lub składników odżywczych;
d) przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem.
Ponadto informacje na temat żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta, w myśl art. 7 ust. 2 aktu. Termin "znakowanie", zgodnie z definicją zawartą w art. 2 lit. k rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007, oznacza: "wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a także na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego."
Przez etykietowanie według art. 2 ust. 2 lit. j) rozporządzenia 1169/2011 rozumie się natomiast wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, nazwy marek, ilustracje lub symbole odnoszące się do danego środka spożywczego i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej.
Zważywszy na treść przywołanych przepisów podkreślić należy znaczenie tego elementu oznakowania artykułu rolno - spożywczego wprowadzanego do obrotu, którym jest jego nazwa i skład produktu, pod którą produkt funkcjonuje, jest oferowany i jest dostępny na rynku dla konsumentów. Nazwa jest więc pierwszą informacją o produkcie, która trafia do konsumenta i ma zasadnicze znaczenie dla podejmowania decyzji o zakupie danego produktu. Podobną wagę należy przypisać oznaczeniu produktu na opakowaniu, w tym poprzez jego ilustrację.
Oczywistym potwierdzeniem tego wniosku jest treść regulacji zawartej w art. 8 w związku z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, która w zakresie określonych nią celów akcentuje potrzebę ochrony interesów konsumentów poprzez tworzenie unormowań umożliwiających im podejmowanie świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom (a), fałszowaniu żywności (b), oraz wszelkim praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd (c), w tym właśnie poprzez zapobieganie działaniom oraz praktykom znakowania produktów mogących wprowadzać ich w błąd.
Skoro z powyższego wynika, że oznakowanie środka spożywczego, w tym jego nazwa, jako zasadniczy element tego oznakowania, nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w tym w szczególności co do składu oraz metod wytwarzania tego produktu, to za prawidłowe należy uznać - wbrew zarzutom skargi- iż kontrolowana partia produktu wprowadzonego do obrotu pod nazwą "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa" jest artykułem rolno – spożywczym zafałszowanym.
Na wstępie podnieść należy, zdaniem Sądu, że nazwa "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa" wskazuje w pierwszej kolejności, że to maliny są głównym składnikiem produktu. Tymczasem do produkcji herbaty zastosowano składniki, których jest tyle samo co malin, a nawet składniki których jest dwukrotnie więcej (dzika róża, jabłko i hibiskus). Smak maliny, który zgodnie z nazwą powinien dominować w produkcie jest ledwo wyczuwalny. Sąd podziela zdanie organu, iż użyta nazwa może wywoływać mylne wyobrażenie o produkcie oraz sugerować nabywcy inny skład i właściwości a tym samym wprowadzać w błąd podczas podejmowania decyzji o jej zakupie.
Oznakowaniem wprowadzającym w błąd jest niewątpliwie bowiem oznakowanie mylące (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2359/12) - a więc takie, które może skłonić konsumenta do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął - a ocena czy w danym przypadku zachodzi ryzyko wprowadzenia konsumenta w błąd dokonywana być powinna przy uwzględnieniu kryterium odwołującego się do modelu przeciętnego konsumenta (por. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1954/12). Zresztą, co wymaga podkreślenia Sądu, oznakowanie wprowadzające w błąd to nie tylko oznakowanie nieprawdziwe lub mylące, ale również niepełne, niewystarczające nieprecyzyjne czy wieloznaczne (wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2359/12), a zatem takie jak w rozpoznanej sprawie. W nazwie "Malinowa Moc Herbatka owocowo ziołowa" wymieniono nazwę jednego konkretnego owocu –maliny z dodanym słowem "moc" oznaczającym m.in. intensywność, stopień stężenia, podczas gdy malina jest jednym z wielu składników herbatki, ilościowo nie przewyższającym innych. Zastosowanie zatem w nazwie produktu słów "malinowa moc" należy uznać za co najmniej nieprecyzyjne, mylące bo sugerujące chociażby, że herbatka wytworzona została w przeważającej części z malin. Innymi słowy może wprowadzić potencjalnego konsumenta w błąd co do jej składu.
Tymczasem oznakowanie opakowania powinno w sposób rzetelny odzwierciedlać rzeczywisty skład artykułu spożywczego i nie pozostawać żadnych wątpliwości po stronie konsumenta chociażby co do jego właściwości, czy tez składu (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 2033/13). Podkreślenia wymaga, że restrykcyjne wymogi dotyczące oznakowania produktów spożywczych formułowane są z uwagi na ochronę konsumenta jako słabszej strony obrotu, stąd też wszelkie wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia składu produktu powinny być interpretowane mając na uwadze realizację tej ochrony.
Zamieszczenie rzetelnych informacji na opakowaniu artykułów rolno – spożywczych stanowi bowiem niewątpliwie podstawę świadomego wyboru danego (konkretnego) produktu spośród wielu innych, a podobnych znajdujących się na rynku przez przeciętnego konsumenta, w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2017, poz. 2070).
Odnosząc się do zarzutu prawidłowości przeprowadzenia badań organoleptycznych należy wskazać, iż procedura ta została uregulowana w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków pobierania próbek artykułów rolno – spożywczych. Dodatkowo próbkę pobrano zgodnie z Polską Normą PN- ISO 1839 grudzień 1996 "Herbata. Pobieranie próbek."
Badanie zostało przeprowadzone przez inspektorów na miejscu w zakładzie. Osoba upoważniona do udzielania wyjaśnień w [...] Sp. z o.o., była obecna przy pobieraniu próbek i nie wniosła uwag do sposobu pobrania próbek oraz sposobu zabezpieczenia wtórnika próbki. Pobrany wtórnik próbki z partii herbaty przekazano w dniu 15 czerwca 2018 r. osobie upoważnionej i poinformowano ją o sposobie postępowania z pozostawionym wtórnikiem próbki. Informację o treści: "Kontrolowany został poinformowany o możliwości wykonania badań laboratoryjnych pozostawionego wtórnika próbki na każdym etapie postępowania kontrolnego", zawarto w Protokole kontroli oraz Protokole z pobrania próbek.
W trakcie kontroli inspektorom przedłożono dodatkowo przewodniki dla przedmiotowej herbaty, a także dokumenty jakościowe na surowce wykorzystywane do produkcji objętych kontrolą partii. Podkreślić należy, że inspektorzy na każdym etapie kontroli przestrzegali ww. zasad i praw żywnościowych, a zatem w ocenie organu oraz Sądu nie może być mowy o nieprawidłowym sposobie przeprowadzenia badań i wybiórczym dobieraniu wyników badań organoleptycznych w celu poparcia tez, co zarzuciła Strona.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego polegającym na błędnej wykładni, że dokument karta produktu stanowi element oznakowania produktu, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowo-administracyjnym iż: "Przepisy w zakresie oznakowania dotyczą wszelkich dokumentów towarzyszących lub odnoszących się do środka spożywczego (m.in. specyfikacje, normy zakładowe, karty produktu, deklaracje producenta), które zawierają informacje na temat danego środka spożywczego" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2015 r., VI SA/Wa 2815/14). Stąd powyższy zarzut jest niezasadny.
Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji prowadząc postępowanie zastosowały się do zasad postępowania wskazanych w art.: 7, 8, 75, 77, 78 oraz 80 k.p.a. w efekcie, którego wydał poprawną decyzję, której treść jest zgodna z wymaganiami art. 107 w tym § 1 i § 3 k.p.a.
Działanie skarżącej nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, co zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wszelkie zgłaszane przez nią wątpliwości zostały wyczerpująco wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, która zawiera wyjaśnienie przyczyn zastosowania przez organ stosownej sankcji.
W związku z powyższym, Sąd doszedł do wniosku, iż nie są zasadne zarzuty nie dość wnikliwego przeanalizowania materiału dowodowego w sprawie, gdyż organy obydwu instancji dokonały zarówno merytorycznej, jak i formalno-prawnej oceny i kontroli materiału dowodowego w sprawie, stosując właściwą podstawę prawną i odzwierciedlając pełen tok rozumowania prowadzący do podjętych rozstrzygnięć w uzasadnieniach swoich decyzji.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia wszystkie wymogi wskazane w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
Organ II instancji w wyniku analizy pełnego materiał dowodowego zgromadzonego w sprawie uwzględniając wszelkie zasady proceduralne podjął rozstrzygnięcie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i słusznie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.