VI SA/WA 3493/24

VI SA/Wa 3493/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący/
Maciej Borychowski
Tomasz Sałek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 79 par. 2, art. 80, art. 86, art. 107 par. 3, art. 136 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1-2, art. 140ab ust. 1 pkt 3, art. 140aa ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 54
art. 12
Ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.), asesor WSA Maciej Borychowski, Protokolant st. ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
[...] sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej też jako "skarżąca" lub "strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też jako "GITD" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] września 2024 roku nr [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej też jako "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 64ea, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej też jako "p.r.d."), § 2 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 502 ze zm., dalej "rozporządzenie z 2002 r.").
Główny Inspektor Transportu Drogowego wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] września 2024 roku utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej też w skrócie jako "organ I instancji" lub "WITD") z dnia [...] listopada 2022 roku nr [...] nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości piętnastu tysięcy złotych za wykonywanie przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V (w pozostałych przypadkach), które stwierdzono podczas kontroli w dniu 13 września 2022 r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr [...]. Zatrzymano wówczas do kontroli pojazd członowy składający się z 4-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] i 3-osiowej naczepy marki [...]. Pojazdem członowym kierował D. R., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem maszyny rolniczej (ładunek niepodzielny) w imieniu [...] sp. z o.o. w T.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:
- nacisk na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych 28,12 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,12 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,16%),
- rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów 58,36 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 18,36 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 45,90%),
- długość pojazdu członowego 20,64 m (bez odjęcia 1% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 4,14 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,09%),
- szerokość pojazdu członowego 2,91 m (bez odjęcia 1% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 0,36 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 14,11%).
W trakcie kontroli kierowca okazał zezwolenie kategorii V nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego na okres 24 miesięcy w terminie od 25 stycznia 2021 r. do 25 stycznia 2023 r., który spełnia wymagania w zakresie wymiarów, masy oraz nacisków osi określone w pozycji nr 5 tabeli.
GITD podkreślił, że stosownie do § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 2022 r., długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego 16,50 m, z zastrzeżeniem ust. 16, zgodnie z którym wymiary, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i ust. 6, mogą być przekroczone o 0,15 m w przypadku pojazdu członowego lub naczepy przewożących jeden lub więcej załadowanych lub niezaładowanych kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m), w operacjach transportu intermodalnego. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia, szerokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 13, § 45 ust. 3 pkt 1, § 54 ust. 3, nie może przekraczać 2,55 m i nie obejmuje ona lusterek zewnętrznych, świateł umieszczonych na bokach pojazdu oraz elementów elastycznych wykonanych z gumy lub z innych tworzyw sztucznych. Szerokość nadwozia pojazdu, który jest przeznaczony do przewozu towarów w określonej temperaturze, jeżeli jego ściany boczne wraz z izolacją termiczną mają grubość nie mniejszą niż 45 mm każda, oraz klimatyzowanego kontenera lub wymiennego nadwozia nie może przekraczać 2,60 m.
GITD dalej wskazał na treść art. 61 ust. 6 pkt 1 prd, ładunek wystający poza płaszczyzny obrysu pojazdu może być na nim umieszczony tylko przy zachowaniu następujących warunków: ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm. Organ odwoławczy przypomniał, iż pomiaru długości, szerokości dokonano za pomocą przymiaru wstęgowego, który legitymował się świadectwem wzorcowania przymiaru wstęgowego [...] o nr seryjnym [...] z dnia [...] października 2014 r.
GITD wyjaśnił, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z:
a) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 42 tony,
b) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 44 tony,
c) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony,
d) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony.
W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, iż w dniu 13 marca 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 54), którą między innymi dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zakresie zasad wydawania zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego i kar dla pojazdów nienormatywnych. Usunięta została kategorii I zezwoleń, w tym przepisy dotyczące opłat dla niej i kar za jej brak. W pozostałych kategoriach dokonano zmian w odniesieniu do nacisków osi.
Jednocześnie w związku z usunięciem kategorii I dotychczasowa numeracja zezwoleń uległa zmianie tzn.: dotychczasowa kategoria II została kategorią I, dotychczasowa kategoria III została kategorią II, dotychczasowa kategoria IV została kategorią III, dotychczasowa kategoria V i VI zostały połączone i zostały kategorią IV, dotychczasowa kategoria VII została kategorią V. Zmianie uległ także załącznik nr 1 do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w którym są określone kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego.
Zgodnie z treścią lp. 5 załącznika nr 1 do p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania ww. zezwolenia, zezwolenie kategorii V było wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych:
a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,
c) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.
Zdaniem organ odwoławczego okazane przez kierującego zezwolenie kategorii V nie uprawniało do przejazdu pojazdem nienormatywnym o naciskach osi większych od dopuszczalnych dla danej drogi, albowiem podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na grupie osi składającej się z trzech osi nie napędowych. GITD podsumował, że strona legitymowała się zezwoleniem kategorii V, wydanym dnia 22 stycznia 2021 r. czyli przed dokonaniem nowelizacji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. p.r.d., w zakresie zasad wydawania zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego i kar dla pojazdów nienormatywnych, które po wejściu w życie ww. ustawy nie uprawniało zgodnie z przepisami do przejazdu kontrolowanym pojazdem członowym o parametrach ujawnionych podczas kontroli. GITD zwrócił przy tym uwagę na treść art. 64ea p.r.d., zgodnie z którym w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za-wykonywany bez zezwolenia.
Organ drugiej instancji, w kontekście oceny kwestii dochowania przez stronę należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, podkreślił, że kierowca, przesłuchany w charakterze świadka podczas kontroli drogowej, wiedział, jakie parametry pojazd może mieć zgodnie z okazanym zezwoleniem a nadto wiedział, jaki jest dopuszczalny nacisk na potrójnej osi nienapędowej naczepy. Sam pojazd nie był ważony po załadunku, nie było takiej możliwości.
Zdaniem GITD strona skarżąca nie przedstawiła przy tym dowodu, z którego wynikałoby, że parametry kontrolowanego pojazdu członowego mieściły się w posiadanym zezwoleniu kategorii V, a do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy doszło w wyniku działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przejazd nie był w stanie się przeciwstawić.
Z kolei [...] sp. z o. o. z siedzibą w T. w swej skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2024 roku, zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a/ art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit c ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez wydanie dwóch decyzji - decyzji z dnia [...] listopada 2022 r. (sygn. [...]) o karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł za realizowanie transportu drogowego z przekroczeniem norm dla danego wymaganego zezwolenia oraz decyzji z dnia [...] listopada 2022 r. (sygn. [...]) o karze pieniężnej w wysokości 15 000 zł za realizowanie transportu drogowego bez zezwolenia kategorii V (będącej przedmiotem skargi i niniejszego postępowania). Tym samym stronę obarczono dwoma karami pieniężnymi za popełnienie jednego i tego samego czynu pomimo, że w pierwszej decyzji (z dnia [...] listopada 2022 r. - sygn. [...]) oraz w drugiej decyzji (z dnia [...] listopada 2022 r. - sygn. [...]) wskazano pozornie różną podstawę prawną, a z uzasadnienia obu decyzji wynika wprost, że czyn ten dotyczył realizacji transportu z przekroczeniem norm wagowych i rozmiarowych. Powyższe zostało już stwierdzone w decyzji z dnia [...] listopada 2022 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (sygn. [...]), a zaskarżoną decyzją nakłada się na stronę skarżącą karę po raz drugi;
b/ art. 140aa ust 1-3 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c p.r.d. - poprzez jego błędne zastosowanie a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący był zobowiązany do posiadania zezwolenia kategorii V, jak również, że w stosunku do skarżącego należy wymierzyć karę pieniężną w kwocie 15 000 zł za przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu o ponad 20%, podczas gdy pojazd przekroczył dopuszczalny nacisk osi o 17,16%, co także wskazuje organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji,
c/ art. 64 ust. 1 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżąca poruszała się pojazdem nienormatywnym w sposób niedozwolony, tj. bez wymaganego zezwolenia odpowiedniej kategorii,
d/ § 2 ust. 1 pkt 4, § 2 ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 2 oraz § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez ich błędne zastosowanie, a tym samym uznanie, że pojazd nie był dostosowany do parametrów określonych w przedmiotowym rozporządzeniu, podczas gdy pojazd był obowiązany spełniać wyłącznie warunki określonego w posiadanym przez skarżącego zezwoleniu kategorii IV;
e/ art. 64ea p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący poruszał się pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia odpowiedniej kategorii, podczas gdy skarżący poruszał się z aktualnym zezwoleniem kategorii odpowiadającej parametrom pojazdu;
f/ art. 64d p.r.d. w zw. załącznikiem nr 1 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie i nieuznanie, że skarżący poruszając się przedmiotowym pojazdem nie był zobowiązany do posiadania kategorii V z uwagi na fakt, że w stosunku do przedmiotowego pojazdu nie mogło zostać wydane zezwolenie kategorii V, skoro pojazd spełniał parametry wymagane wyłącznie dla zezwolenia kategorii IV;
g/ art. 130 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 130 ust. 1 pkt 2a p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż skarżąca, legitymując się zezwoleniem kategorii IV przekroczyła dopuszczalne normy wyłącznie w zakresie nacisku osi pojazdu, jednakże przedmiotowe naruszenie zostało przez nią skorygowane na etapie kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Ruchu Drogowego. W rezultacie pojazd spełniał wymogi określone w zezwoleniu kategorii IV a kontrolujący umożliwił skarżącej dalszy przejazd pojazdu. Takie zachowanie kontrolującego wywołane było ustaniem przyczyn usunięcia pojazdu - tj. przekroczenia parametrów określonych w zezwoleniu kategorii IV w zakresie nacisku osi. Zdaniem spółki z powyższego jednoznacznie wynika, że pomimo pierwotnego przekroczenia dopuszczalnych parametrów nacisku osi pojazdu, skarżąca wyeliminowała uchybienie na etapie kontroli pojazdu, zatem pojazd na finalnym etapie kontroli spełniał wszystkie warunki określone w zezwoleniu kategorii IV;
h/ art. 140aa ust. 4 p.r.d. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej pomimo tego, że skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekraczała wielkości wskazanej w zezwoleniu.
2. naruszenie prawa procesowego, mające istotne znaczenie dla wyniku postępowania, tj.:
a/ art. 136 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w postaci przesłuchania prezesa strony skarżącej, którego wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie mają istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w szczególności, że przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania nie byłoby nadmiernie utrudnione i nie prowadzi do zwłoki w postępowaniu;
b/ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące niewyczerpującym zebraniem i niedostatecznym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego, jak i brak oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2022 r., zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa a także przeprowadzenie rozprawy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Wbrew zarzutom skargi, w działaniu zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego.
Podejmując skarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy dochował przy tym zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom ujętym w art. 107 § 3 k.p.a. Zgromadzony bowiem w sprawie materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w zaskarżonej decyzji stan faktyczny.
Wynika z niego w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu 13 września 2022 roku w imieniu skarżącej, na drodze krajowej nr [...] wykonywany był przejazd drogowy z ładunkiem niepodzielnym w postaci maszyny rolniczej za pomocą pojazdu członowego składającego się z 4-osiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz 3-osiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono przy tym następujące przekroczenie dopuszczalnych norm w zakresie: nacisku na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych 28,12 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,12 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17,16 %), rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego 58,36 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 18,36 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 45,90 %), długości pojazdu członowego 20,64 m (bez odjęcia 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 4,14 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25,09 %) i szerokości pojazdu członowego 2,91 m (bez odjęcia 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 0,36 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 14,11 %). Opis tychże naruszeń został ujęty w protokole kontroli z dnia [...] września 2022 r. nr [...], podpisanym bez zastrzeżeń przez kierowcę, przy czym zapisy tegoż protokołu znajdują potwierdzenie zarówno w wydrukach pomiaru ważenia, jak i arkuszy pomiarowych. Tymczasem zgodnie z definicją pojazdu nienormatywnego, zawartą w art. 2 pkt 35a p.r.d., jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie zaś do art. 64 ust. 1-2 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym.
Zatem oczywistym jest, że skarżąca, dokonując w dniu [...] września 2022 roku przewozu ładunku niepodzielnego w postaci maszyny rolniczej, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych parametrów przewidzianych w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym, winna dysponować odpowiednim zezwoleniem. Skarżąca, co prawda, podczas kontroli przedstawiła zezwolenie kategorii V, które zostało jej wydane w dniu 22 stycznia 2021 r. z okresem ważności do dnia 25 stycznia 2025 r., jednakże, wbrew zarzutom skargi, nie uprawniało ono skarżącej do wykonania przejazdu kontrolowanym pojazdem członowym o parametrach ustalonych w trakcie kontroli. Kluczową kwestią jest bowiem, że zezwolenie powyższe skarżąca uzyskała jeszcze na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przed dniem 13 marca 2021 r. a więc tym dniem, w którym weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 54). Ustawa ta dokonała nowelizacji przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w zakresie zasad wydawania zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego i kar dla pojazdów nienormatywnych. Usunięta została kategorii I zezwoleń, w tym przepisy dotyczące opłat dla niej i kar za jej brak. W pozostałych kategoriach dokonano zmian w odniesieniu do nacisków osi. Jednocześnie w związku z usunięciem kategorii I dotychczasowa numeracja zezwoleń uległa zmianie tzn.: dotychczasowa kategoria II została kategorią I, dotychczasowa kategoria III została kategorią II, dotychczasowa kategoria IV została kategorią III, dotychczasowa kategoria V i VI zostały połączone i zostały kategoria IV, dotychczasowa kategoria VII została kategorią V. Zmianie uległ także załącznik nr 1 do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, który określa kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego. Jednocześnie w myśl art. 12 wspomnianej ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 3, obejmujące zezwolenie na przejazd pojazdu o wymiarach lub masie całkowitej przekraczających dopuszczalne wielkości, wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane. Tym samym wydane skarżącej w dniu 22 stycznia 2021 r. zezwolenie kategorii V (ważne do dnia 25 stycznia 2025 r.), uprawniało ją do ruchu pojazdu nienormatywnego spełniającego uprzednie graniczne parametry, ujęte w Ip. 5 załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania ww. zezwolenia), wyłączającego wyraźnie możliwość poruszania się na podstawie tegoż zezwolenia pojazdem o naciskach osi większych od dopuszczalnych dla danej drogi. Tymczasem jednym z przekroczonych w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu parametrów był właśnie nacisk na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych o 17,16 %. A jedynie posiadanie zezwolenia kategorii V, wydanego w oparciu o aktualne w dniu kontroli, tj. 13 września 2022 roku, brzmienie art. 64d p.r.d. lub też zezwolenia kategorii VII, uzyskanego jeszcze w oparciu o przepisy p.r.d., w brzmieniu obowiązującym przed wspomnianą nowelizacją, która weszła w życie w dniu 13 marca 2021 r., uprawniałoby skarżącą do wykonywania przewozu ładunku niepodzielnego z przekroczeniem nacisku na osie. A takiego rodzaju zezwolenia skarżąca bezsprzecznie, wykonując przewóz w dniu 13 września 2022 roku ładunku niepodzielnego w postaci maszyny rolniczej, nie posiadała. Jedocześnie okoliczność, że skarżąca dysponowała wydanym jej w dniu 22 stycznia 2021 r. zezwoleniem kategorii V, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia odnośnie wysokości nałożonej na skarżącą kary. Jak wynika bowiem z treści art. 64ea ustawy p.r.d., w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii V z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia. Tym samym przekroczenie nacisku na grupie osi o 17,16 % skutkowało uznaniem przejazdu w dniu 13 września 2022 roku za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, a sam wymiar kary zdeterminowało przekroczenie masy całkowitej pojazdu członowego o 45,90 % oraz długości pojazdu członowego o 25,09 %. Zgodnie bowiem z art. 140 ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącej za zaistniałe naruszenie pozostaje, w świetle przepisów p.r.d., poprawienie podczas kontroli, już po stwierdzonym naruszeniu, wymiarów i masy pojazdu członowego, celem doprowadzenia go do normatywności. Działania te po prostu umożliwiły dopuszczenie pojazdu do dalszego ruchu, ale są zupełnie irrelewantne dla możliwości nałożenia na skarżącą stosownej kary pieniężnej za naruszenie, którego się dopuściła.
Nie zasługują na uwzględnienie także pozostałe zarzuty skarżącej ogniskujące się na kwestii naruszenia przez organy zakazu podwójnego ukarania oraz niezastosowania w toku postępowania administracyjnego przepisów pozwalających na uchylenie się przez skarżącą od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.
W zakresie pierwszego z poruszonych powyżej zagadnień wyjaśnić należy, iż poruszane w skardze zagadnienie wzajemnej relacji między sankcjami przewidzianymi w ustawie prawo o ruchu drogowym i w ustawie o transporcie drogowym było niejednokrotnie już przedmiotem oceny sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę w pełni podzielił przedstawione niżej stanowiska prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, wskazujące na bezzasadność sformułowanego w skardze zarzutu, co do podwójnego ukarania za ten sam delikt. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 września 2021 r. Sygn. akt II GSK 717/21 (dotyczącym podobnego stanu faktycznego) odnosząc się do zarzutu podwójnego ukarania w oparciu o dwa reżimy prawne wskazał, iż chodzi tu o różne zakresy normowania ustaw, a mianowicie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym, które to ustawy realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne. Zdaniem NSA: (...)"W odniesieniu do istoty spornej w sprawie kwestii znajduje to swoje potwierdzenie w tym, że podczas, gdy na gruncie pierwszej z tych ustaw administracyjna kara pieniężna – której wysokość, jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, to na gruncie drugiej z tych ustaw, karze tej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, które polega, między innymi, na niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit d u.t.d., dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t., których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20% oraz dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% i mniej niż 20%). W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy o transporcie drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem, zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do braku zezwolenia kategorii VII. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie – a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanej powyżej regulacji prawnej – nie sposób jest zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji – jak podnosi strona skarżąca – o naruszeniu zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego (zob. A. Wróbel, art. 8 k.p.a., t. 11, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021)." Podobne stanowisko w kwestii tzw. "podwójnego ukarania" jest obecnie prezentowane szeroko i stanowi ugruntowaną linię orzeczniczą sądów administracyjnych. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Tym samym organy obu instancji, a więc zarówno [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jak i Główny Inspektor Transportu Drogowego, zasadnie uznały, że nie zachodzi tożsamość chronionego interesu prawnego. Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji. W konsekwencji zarzuty skargi odnoszące się do braku podstawy prawnej wymierzenia kary i naruszenia zasady podwójnego ukarania za ten sam czyn, Sąd uznał za bezzasadne.
Również co do kwestii potencjalnego zastosowania przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., to zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Z zeznań kontrolowanego kierowcy [...], przesłuchanego w charakterze świadka podczas kontroli drogowej, jasno wynika, że to on dokonywał załadunku ładunku w H. będąc zarazem odpowiedzialnym za sposób jego rozmieszczenia a sam pojazd nie został zważony po załadunku. Zgodzić należy się w tej sytuacji z GITD, że skarżąca nie przedstawiła dowodu z którego wynikałoby, że parametry kontrolowanego pojazdu członowego mieściły się w posiadanym zezwoleniu kategorii V, a do przekroczenia dopuszczalnego nacisku na potrójnej osi nienapędowej naczepy doszło w wyniku działania siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym skarżąca nie była w stanie się przeciwstawić. Istotnie bowiem strona nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, że przed wyjazdem na drogę publiczną podjęła ona czynności celem weryfikacji parametrów pojazdu, upewniając się, że nie przekroczyły one dopuszczalnych wartości. Dodać także należy, że organ odwoławczy rozważył zawarte w ww. unormowaniu pojęcia "należytej staranności" i "braku wpływu" na powstanie naruszenia. Podkreślenia przy tym wymaga, że w przypadku podmiotów, które w ramach działalności gospodarczej profesjonalnie zajmują się transportem, wzorzec staranności jest zaostrzony a przy dokonywanej ocenie należy mieć także na względzie obowiązek przestrzegania prawa i rozumienia znaczenia zagrożeń wynikających z potencjalnych naruszeń w zakresie prowadzonej działalności.
Reasumując, w ocenie Sądu, organ odwoławczy w sposób prawidłowy poczynił ustalenia w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a). Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a w szczególności zawiera odniesienie do ustalonego prawidłowo w sprawie stanu faktycznego oraz dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa krajowego oraz zarzutów strony zawartych w odwołaniu.
Za niezasadny należy przy tym uznać sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 136 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie w postaci przesłuchania prezesa strony skarżącej, którego wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie mają istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę.
Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Podkreślenia przy tym wymaga, że dowód z przesłuchania stron jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), może bowiem być przeprowadzony wówczas, gdy po "wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku" pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przez wyczerpanie środków dowodowych należy rozumieć sytuację, w której organ administracji publicznej zgromadził i ocenił wyczerpująco cały materiał dowodowy zgodnie z regułami określonymi w Kodeksie, lecz mimo tego pozostały niewyjaśnione istotne okoliczności faktyczne sprawy.
Z kolei brak środków dowodowych oznacza taką sytuację, w której organ administracji publicznej i strony postępowania nie dostarczyły dowodów niezbędnych do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia faktów istotnych dla załatwienia sprawy lub przeprowadzenie dowodu na takie okoliczności faktyczne stało się niedopuszczalne.
W realiach niniejszej sprawy, w świetle zgromadzonego materiały odwodowego, w tym przede wszystkim pozyskanego w trakcie kontroli drogowej w dniu 13 września 2022 roku, ewidentnie nie mamy do czynienia z taką sytuacją a strona wszystkie swoje twierdzenia mogła przedstawić w ramach przysługującego jej prawa do składania wyjaśnień (art. 79 § 2 k.p.a.) przy czym Sąd nie dopatrzył się naruszenia uprawnień strony wynikających z tego przepisu prawa. Strona miała zagwarantowany udział w postępowaniu i z prawa tego korzystała.
W konsekwencji, wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
.