VI SA/Wa 341/18

VI SA/Wa 341/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 1897/18 - Wyrok NSA z 2022-04-28
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 10 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 140aa ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 1, art. 140ab ust. 2, art. 64 ust. 2, art. 2 pkt 57, art. 61
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem/Głównym Inspektorem) decyzją z [...] grudnia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. H. (zwanego dalej stroną/skarżącym) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji, [...] WITD) z [...] października 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia dokonane w dniu [...] sierpnia 2017 r. ok. godz.13:00 w miejscowości Z., na drodze krajowej nr [...]. Tego dnia został zatrzymany do kontroli 5-osiowy pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A. K..
W dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz drogowy rzeczy w postaci papieru w belach ze Słowacji do Polski, na podstawie wypisu z licencji nr [...]. Pojazdem członowym realizowany był przewóz drogowy ładunku innego niż niepodzielny nie będącego drewnem (surowcem drzewnym) lub ładunkiem w postaci sypkiej.
Po dokonaniu ważenia pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi położonym w miejscowości Z., przy drodze krajowej nr [...] wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag przenośnych typu SAW 10C/II połączonych w pomost o numerach fabrycznych [...] oraz [...] posiadającymi świadectwo zgodności stwierdzono nacisk pojedynczej osi napędowej przekraczający wartość dopuszczalną dla dróg po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 10 t o wartość 0,4t tj. o 4%. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] sierpnia 2017 r.
Kierujący został zapoznany ze świadectwami legalizacji wag, przymiaru wstęgowego, świadectwem wzorcowania wysokościomierza oraz z protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia. Kierujący został pouczony o prawie do złożenia wniosku o powtórne ważenie pojazdu. Pouczony o takiej możliwości, nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu i osobiście odczytywał wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych. W trakcie wykonywania pomiarów strefa ważenia nie zawierała żadnych zanieczyszczeń (została dokładnie oczyszczona bezpośrednio przed rozpoczęciem pomiarów).
Powyższe przekroczenie stanowiło zdaniem organu naruszenie dopuszczalnych wartości wskazanych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U.2016, poz. 2022) oraz w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2016, poz. 1440; dalej udp). W efekcie powyższego stwierdzono wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Decyzją z [...] października 2017 r. [...] WITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych.
W odwołaniu skarżący wskazuje, że wykonywał międzynarodowy transport drogowy. Planując kontrolowany przejazd wziął pod uwagę wszystkie informacje zawarte w zleceniu transportowym oraz w dokumentach załączonych do ładunku i nie wskazywały one aby mogło dojść do przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi. Jego zdaniem nałożenie na niego kary za brak zezwolenia kategorii IV jest absurdem, gdyż nie mógłby i tak uzyskać zezwolenia, ponieważ przewoził ładunek podzielny. Podkreśla, iż w przypadku przewozu ładunków podzielnych zastosowanie ma jedynie zezwolenie kategorii I i II, a kara za brak takiego zezwolenia wynosi 1 500 zł. Ponadto w niniejszej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi o 4%, więc za brak zezwolenia kategorii VII poniżej 10% kara wyniosłaby 500 zł. Podnosi, że załadunku dokonywał pracownik firmy M., a kierowca nie brał udziału w załadunku. Powołuje się również na art. 43 ustawy Prawo przewozowe. Wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy i odstąpienie od nałożonej kary pieniężnej, a także o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozpoznając odwołanie organ wskazana na wstępie decyzją z [...] grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2017 r. Jego zdaniem postępowanie w przedmiocie nałożenia na skrzącego kary pieniężnej w kwocie 5 000 złotych zostało przeprowadzone prawidłowo.
Prawidłowo została ponadto ustalona kategoria wymaganego zezwolenia. W trakcie kontroli stwierdzono, iż nacisk pojedynczej osi napędowej zespołu pojazdów członowego wynosił 10,4 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę). Ponadto przejazd odbywał się po drodze krajowej. Przekroczenie ww. parametrów pozwala zakwalifikować rozpatrywany przejazd jedynie jako przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma możliwości zmiany kwalifikacji naruszenia co też opisał szczegółowo w decyzji.
W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.
Organ podkreślił, że poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych zostało obwarowane licznymi obostrzeniami wymienionymi w art. 64 ust. 1, 2 i 3 prd. Zalicza się do nich wymóg uzyskania zezwolenia. Przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny jest możliwa tyko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust. 2 prd). Stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2. za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Zatem z treści art. 140ab ust. 2 prd wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii Ill -VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.
Sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniami jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej.
Rozpoznając sprawę, organ nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 prd. Strona nie dostarczyła także takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, w oparciu o regulację art. 140aa ust. 4 prd.
Zdaniem organu podmiot wykonując przejazd winien mieć wiedzę na temat przewożonego ładunku w zakresie jego właściwości i ilości, trasy oraz parametrów pojazdu, którym przejazd jest wykonywany. Następnie powinien wystąpić o stosowne zezwolenie, a jeżeli przepis prawa stoi na przeszkodzie w jego uzyskaniu powinien rozważyć zmianę sposobu przejazdu, aby nie narażać się na negatywne konsekwencje finansowe. Kwestie związane z tym kto dopuścił się niewłaściwego rozmieszczenia towaru w pojeździe, jak kształtował się proces załadunku i rozmieszczania towaru nie są okolicznościami istotnymi dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd od odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 prd.
W ocenie organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV było okolicznością na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
- art. 7 kpa w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 2 prd w związku z art. 2 pkt 57 prd poprzez nieujawnienie rzeczywistego nacisku osi napędowej kontrolowanego pojazdu, tj. nieujawnienie składników sumy nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi;
- naruszenie art. 7 kpa i art. 107 § 1 kpa w związku z art. 3 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym z dnia 25 lipca 1996 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 235, str. 59) poprzez pominięcie okoliczności, że na żadnym z możliwych wariantów trasy w realizowanym przez skarżącego transporcie międzynarodowym z miejscowości R. (Słowacja) do miejscowości K. (Polska), przewoźnik nie ma prawnej możliwości uzyskania licencji na przejazd pojazdu nienormatywnego, gdyż przewoził ładunek podzielny.
Zdaniem skarżącego organ państwowy, który dokonywał kontroli nacisku osi pojazdu przeprowadził wadliwy pomiar. Zgodnie z art. 2 pkt 57 przez nacisk osi rozumie się sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Uznał, że badanie nacisku osi jest działaniem arytmetycznym w postaci dodawania. Jego zdaniem zgodnie z art. 7 kpa organ państwowy, który chce nałożyć na obywatela karę pieniężną, jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj., ujawnienia wszystkich okoliczności istotnych dla subsumpcji, czyli procesu przypisania stanu faktycznego do przepisu ustawy, na podstawie którego nakłada się karę. Nacisk osi jest sumą, to znaczy wynikiem dodawania składników w postaci nacisku poszczególnych kół. Jest zatem oczywiste, że ustalając stan faktyczny (sumę) należy ujawnić nacisk każdego koła na osi (składniki) i wykonać działanie (dodawanie), którego wynik jest dopiero ewentualną podstawą faktyczną decydującą o karze. Wskazał, że funkcjonariusze organu nie dokonali odczytu nacisku na poszczególnych kołach. Nie pouczyli również kierowcy (pracownika skarżącego) o tym, że nacisk osi jest wynikiem dodawania. W protokole ujawniono tylko wynik, który został skorygowany o wskaźnik procentowy i zaokrąglenie stosowane przez producenta wagi. Podkreślił, że definicja nacisku osi nie mówi nic o korygowaniu odczytów. Należy odczytać nacisk pod każdym kołem i zsumować odczyty. Jeżeli organ nie wykona takiego działania, to oznacza, że nie ustalił nacisku osi, tylko jakiś inny rodzaj nacisku lub parametr. Organ nie może zatajać składników sumy (nacisków), gdyż jest to ustawowy element stanu faktycznego, który musi zostać ujawniony i nadawać się do weryfikacji w toku instancyjnym postępowania administracyjnego, a następnie w - razie skargi - również przez władze sądowe. Uznał, że kwestia legalizacji wag i ich dopuszczenia do użytku na podstawie przepisów o miarach i wagach jest zatem istotna z perspektywy ustalenia, czy wagi prawidłowo wskazują nacisk każdego koła, pod które zostały podłożone. Jego zdaniem w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją brak jest informacji w jaki sposób ustalony został nacisk osi. W postępowaniu nie ujawniono również w jaki sposób działa multiplekser ani jakiego oprogramowania używa waga. Dokonane pomiary nie zgadzają się w skali globalnej, co przemawia za uchyleniem decyzji celem sprawdzenia co w rzeczywistości składa się na wynik ważenia połączonymi wagami użytymi przez kontrolujących, a ściślej mówiąc sprawdzenia, czy podczas kontroli za pomocą wag połączonych multiplekserem z oprogramowaniem do "weryfikacji" wyniku, wykonano ustawowe dodawanie (zbadano sumę nacisków kół na osi napędowej), czy też wskazanie ujawnione na wadze SAW 10C/H jest wynikiem jakiegoś innego działania.
Skarżący podkreśla ponadto, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie było możliwości zastosowania się do przepisów krajowych w taki sposób, aby zrealizować transport międzynarodowy pomiędzy miejscowościami R. i K.. Jego zdaniem nie da się w świetle polskich przepisów legalnie dojechać z R. do K. z osią o nacisku >10 ton, bowiem nie ma drogi o odpowiedniej kategorii, a także nie ma przepisów pozwalających na uzyskanie zezwolenia na nienormatywny przewóz ładunku podzielnego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja GITD z [...] grudnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzje [...] WITD z [...] października 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych.
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie GITD dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 k.p.a., polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego jej rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie karę za przejazd pojazdu nienormatywnego nałożono na skarżącego jako na przewoźnika uznając, że wypełniły się przesłanki z art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd.
W myśl art. 140aa ust. 1 prd za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z treścią art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Przepis art. 64 ust. 2 prd ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunki niepodzielne. W niniejszej sprawie przewożony był zaś ładunek podzielny.
Pojazdem członowym realizowany był przewóz drogowy ładunku podzielnego nie będącego drewnem (surowcem drzewnym) lub ładunkiem w postaci sypkiej.
Po dokonaniu ważenia pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku do pomiaru mas i nacisków osi położonym w miejscowości Z., przy drodze krajowej nr [...]. wyposażonym we wnękę o głębokości dostosowanej do wysokości użytych do pomiarów wag przenośnych typu SAW 10C/II połączonych w pomost o numerach fabrycznych [...] oraz [...] posiadającymi świadectwo zgodności stwierdzono rzeczywisty nacisk pojedynczej osi napędowej przekraczający wartość dopuszczalną dla dróg po których mogą poruszać się pojazdy o nacisku pojedynczej osi do 10 t o wartość 0,4t tj. o 4%. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] sierpnia 2017 r.
Organ zauważył, że zastosowanie procedury odjęcia tolerancji w stanie faktycznym sprawy - tj. w sytuacji, gdy podczas kontroli stwierdzono tylko przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu, a pojazd zatrzymano na drodze krajowej - spowodował nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii IV, tj. w wysokości 5 000 złotych. Podniósł, że do odejmowania od uzyskanego w trakcie kontroli wyniku ważenia błędu pomiaru w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, organ wskazał, że wynika to z § 29 pkt 7 ww. zarządzenia nr 28/2014. Procedura ta jest stosowana wyłącznie na korzyści strony, ponieważ z § 29 pkt 8 wynika, iż procedury odjęcia błędu pomiaru nie stosuje się, jeżeli w efekcie jej zastosowania suma naliczonych kar byłaby wyższa od kwoty naliczonej z odczytu wskazania wagi bez stosowania tolerancji.
Organ odwoławczy dokonał analizy treści zezwoleń od kategorii I do kategorii VII mając na uwadze ujawnione podczas kontroli naruszenia i stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji.
Jego zdaniem wyniki ważenia - skorygowane błędem pomiarowym - kwalifikują stwierdzone naruszenie jako "przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii IV", które jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 5 000 zł, także wyniki ważenia przed odjęciem błędów pomiarowych kwalifikują dane naruszenie jako "przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VI", również zagrożone karą pieniężną w wysokości 5 000 zł.
Organ prawidłowo przyjął, że przewożony ładunek nie był ładunkiem sypkim. Skoro zaś tak to niewątpliwie przewożony towar można było prawidłowo rozmieścić na pojeździe i zabezpieczyć w sposób uniemożliwiający jego przesunięcie powodujące w konsekwencji nierównomierne obciążenie osi pojazdu. Do takiego rozmieszczenia towaru obligował skarżącą przepis art. 61 prd.
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że podjęła działania w celu ustalenia czy przedmiotowy pojazd członowy po załadunku nie stał się pojazdem nienormatywnym w zakresie nacisku na pojedynczą oś napędową.
Art. 77 kpa nakłada na organy m.in. obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jednakże nie upoważnia do obciążenia organów prowadzących postępowanie nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów i dowodów świadczących o zasadności stanowiska strony skarżącej, jeżeli nie dostarczyła ich sama strona, wywodząca dla siebie korzystne skutki prawne z podnoszonych okoliczności. Tak więc to na skarżącym spoczywał ciężar dowodu w ww. zakresie, a organ obowiązany był - tak jak to miało miejsce w sprawie - wezwać go do przedstawienia dowodów na istotne w sprawie okoliczności.
Kara za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a jedynie w ściśle określonych sytuacjach także na nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora ładunku, niezależnie od kary nałożonej na podmiot wykonujący przejazd. Należy zwrócić uwagę, że podmioty wymienione w art. 140 aa ust. 3 pkt 1 i 2 prd ponoszą odpowiedzialność na innych podstawach, tj.: przewoźnik za przejazd pojazdem nienormatywnym, a nadawca, odbiorca, załadowca lub spedytor za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Odpowiedzialność nadawcy, załadowcy lub spedytora jest odpowiedzialnością dodatkową w stosunku do obligatoryjnej odpowiedzialności przewoźnika wykonującego przewóz.
Odnosząc się do art. 10 § 1 kpa wskazać należy, że zarzut naruszenia ww. przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05) na przykład, że "niewydanie i niedoręczenie jej zawiadomienia, o którym mowa przed wydaniem decyzji, uniemożliwiło jej na przykład zgłoszenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka danej osoby" (por. postanowienie NSA z 22 marca 2012 r., II GSK 431/12). Natomiast w niniejszym postępowaniu skarżący nie wykazał jaki negatywny (konkretnie) wpływ na jego sytuację procesową mogło mieć uchybienie organu w ww. zakresie. Stąd Sąd nie uznał tego naruszenia za mogące mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd wskazuje, że wiarygodny materiał dowodowy w tak uproszczonym postępowaniu, jakim jest kontrola drogowa pojazdu, można zgromadzić głównie "na gorąco", tj. w trakcie wykonywanych czynności kontrolnych. Obecny przy kontroli kierowca nie wskazywał, że w trakcie pomiarów doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, podpisał protokół nie wnosząc żądnych uwag.
Zdaniem jednak Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, polegającego na wydaniu rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności, która nie została w sposób jednoznaczny udowodniona. Chodzi tu o prawidłowość przeprowadzenia czynności ważenia pojazdu członowego.
Zgodnie z art. 2 pkt 57 prd przez nacisk osi rozumie się sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na jednej osi. Badanie nacisku osi jest działaniem arytmetycznym w postaci dodawania. Zgodnie z art. 7 kpa organ państwowy, który chce nałożyć na obywatela karę pieniężną, jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, tj., ujawnienia wszystkich okoliczności istotnych dla subsumpcji, czyli procesu przypisania stanu faktycznego do przepisu ustawy, na podstawie którego nakłada się karę. Nacisk osi jest sumą, to znaczy wynikiem dodawania składników w postaci nacisku poszczególnych kół. Jest oczywiste, że ustalając stan faktyczny (sumę) należy ujawnić nacisk każdego koła na osi (składniki) i wykonać działanie (dodawanie), którego wynik jest dopiero ewentualną podstawą faktyczną decydującą o karze. Jak wynika z protokołu funkcjonariusze organu nie dokonali odczytu nacisku na poszczególnych kołach. Nie pouczyli również kierowcy o tym, że nacisk osi jest wynikiem dodawania. W protokole ujawniono tylko wynik, który został skorygowany o wskaźnik procentowy i zaokrąglenie stosowane przez producenta wagi. Należy odczytać nacisk pod każdym kołem i zsumować odczyty. Jeżeli organ nie wykonał takiego działania, to oznacza, że nie ustalił nacisku osi, tylko jakiś inny rodzaj nacisku lub parametr. Organ musi ujawnić składniki sumy (nacisków), gdyż jest to ustawowy element stanu faktycznego, który musi zostać ujawniony i nadawać się do weryfikacji w toku instancyjnym postępowania administracyjnego, a następnie w - razie skargi - również przez władze sądowe.
W ocenie Sądu skarżący prawidłowo twierdzi, że w przedmiotowym postępowaniu nie ujawniono w jaki sposób działa multiplekser ani jakiego oprogramowania używa waga. Zatem ustawową przesłankę faktyczną odpowiedzialności deliktowej (nacisk osi) ustalono na podstawie urządzenia, bez dostępu do źródeł ani informacji producenta co do zasad działania wag połączonych przez "multiplekser".
Należy ponownie zweryfikować dokonane pomiary. Jak wykazał skarżący nie zgadzają się one w skali globalnej. Wskazuje, że waga ciągnika wynosi 7 986 kg (to jest waga z pełnymi zbiornikami paliwa). Podczas kontroli było tylko około 150 litrów, czyli od wagi pojazdu możemy odjąć jeszcze 630 kg (paliwo, którego nie było w baku). Waga ciągnika podczas kontroli wynosiła więc ok. 7 356 kg. Waga naczepy to 6 800 kg (zgodnie z dowodem rejestracyjnym i protokołem ITT) ). Waga towaru zgodnie z CMR wynosiła 24 044 kg. Zgodnie z dokumentami waga pojazdu powinna więc wynosić 38 200 kg. Protokół ITD na podstawie pomiarów osi wykazuje 37 200 kg. W tym stanie rzeczy zasadne jest pytanie i odpowiedź na to pytanie "gdzie się zagubiło 1 000 kg". Skarżący twierdzi, że jeśli przyjmiemy, że ciągnik był zatankowany do pełna to będzie 1 630 kg. Zadaje pytanie jak to możliwe, żeby pomiar był tak niedokładny?
W tym stanie rzeczy zachodzi konieczność uchylenia decyzji celem sprawdzenia co w rzeczywistości składa się na wynik ważenia połączonymi wagami użytymi przez kontrolujących, a ściślej mówiąc sprawdzenia, czy podczas kontroli za pomocą wag połączonych multiplekserem z oprogramowaniem do "weryfikacji" wyniku, wykonano ustawowe dodawanie (zbadano sumę nacisków kół na osi napędowej), czy też wskazanie ujawnione na wadze SAW 10C/II jest wynikiem jakiegoś innego działania.
Nadto organ winien wskazać czy w tym stanie faktycznym była możliwości poruszania się pomiędzy miejscowościami R. i K. innymi drogami alternatywnymi, którymi można legalnie dojechać z R. do K. z osią o nacisku >10 ton. Czy jest droga o odpowiedniej kategorii, bowiem niewątpliwym jest brak przepisów pozwalających na uzyskanie zezwolenia na nienormatywny przewóz ładunku podzielnego.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że powstała poważna wątpliwość, czy ustalenia organów Inspekcji Transportu Drogowego w kwestii przekroczenia przez skarżącego dopuszczalnych norm nacisku na pojedynczą oś odpowiada rzeczywistości, a zatem czy organ dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Ponieważ GITD nie odniósł się do powyższych kwestii nawet w odpowiedzi na skargę, w związku z powyższym, Sąd uznał, że wątpliwości te organ rozstrzygnie ponownie rozpatrując sprawę, uwzględniając treści wynikające z zasady prawdy obiektywnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów, uregulowanych w art. 7 oraz art. 80 kpa.
Stwierdzone naruszenia powodują, że zaskarżony akt uchyla się spod merytorycznej kontroli Sądu w tym postępowaniu. Należy podkreślić, że nie jest rzeczą Sądu poszukiwanie argumentów przemawiających za zasadnością stanowiska organu. Z mocy bowiem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli działań organów administracji publicznej, a tym samym nie mogą ich w tych działaniach zastępować.
Podsumowując należy wskazać, że rozpoznając sprawę ponownie organ zobligowany będzie do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i poczynionych uwag, a w szczególności winien zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poczynić wyczerpujące ustalenia odnośnie wag użytych do ważenia (nacisków osi) spornego pojazdu członowego.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 7 kpa, organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jak wynika natomiast z art. 80 kpa organ prowadzący postępowanie dokonuje następnie na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Swoje ustalenia w tym zakresie powinien, w świetle art. 107 § 3 kpa, zamieścić i wyjaśnić w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Uwzględniając powyższe, stwierdzając naruszenie art. 7, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, mogące mieć istotny wpływy na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.