VI SA/Wa 333/25

VI SA/Wa 333/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Marek Maliński
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 123/26 - Postanowienie NSA z 2026-02-18
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...], Królestwo Niderlandów na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 14 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 14 listopada 2024 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "Komendant" lub "organ"), działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144, art. 126 oraz art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku zażalenia [...]z siedzibą w R., Królestwo Niderlandów (dalej: "Strona, "Skarżąca", "Spółka") utrzymał w mocy własne postanowienie z 12 września 2024 r. nr [...]o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 15 listopada 2021 r.
Jak wynika z akt sprawy, Komendant Główny Straży Granicznej ww. decyzją z 15 listopada 2021 r., nr [...]nałożył na Skarżącą karę pieniężną za niedopełnienie obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz. U. z 2022 r., poz. 1441; dalej: "ustawa PNR"), w wysokości 20 000 zł. W treści decyzji organ zawarł pouczenie o terminie oraz sposobie jej zaskarżenia.
Pismem z 6 sierpnia 2024 r. Skarżąca na podstawie art. 58 k.p.a. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z 15 listopada 2021 r. We wniosku pełnomocnik strony wskazał, że Spółka nie miała wiedzy o toczącym się przed organem postępowaniu, którą to wiedzę uzyskała dopiero 8 kwietnia 2024 roku na skutek doręczonego spółce [...]upomnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej z 26 marca 2024 r.
Komendant Główny Straży Granicznej wydał postanowienie 12 września 2024 r., w którym odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania sprawy objętej postępowaniem o sygn. akt [...].
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z 14 listopada 2024 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z 12 września 2024 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odnosząc się do twierdzenia Strony, że nie doręczono jej decyzji z 15 listopada 2021 r. w sposób skuteczny wskazał, że w przypadku braku zwrotnego potwierdzenia odbioru lub niewykonania bądź nienależytego wykonania usługi pocztowej realizuje się procedurę reklamacyjną dotyczącą przesyłek pocztowych posiadających numer nadawczy. Organ podkreślał, że otrzymane od Poczty Polskiej S.A. dokumenty wskazują datę doręczenia decyzji, co podważa podnoszone przez Spółkę zarzuty oraz skutkuje brakiem podstaw do zastosowania w sprawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie organu, Skarżąca nie obaliła prawidłowości dokonanego doręczenia. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że przesyłki zostały skutecznie doręczone do siedziby Spółki, a ich odbiór został pokwitowany przez osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa, która podjęła się odbioru przesyłki.
Komendant wskazał również, że przepisy k.p.a. oraz ustawy PNR nie przewidują obowiązku tłumaczenia pism kierowanych do przewoźników lotniczych na języki ojczyste. Z zapisów Konstytucji RP oraz ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim wynika natomiast, że język polski jest językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej, a czynności prowadzi się w języku polskim.
Po ponownym przeanalizowaniu dowodów oraz wszystkich istotnych okoliczności w sprawie organ stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie z 12 września 2024 r. zostało wydane zgodnie z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie postanowień, uchylenie decyzji z 15 listopada 2021 r., zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów z odpowiedzi Poczty Polskiej z 16 listopada 2021 r., z 4 lutego 2022 r. oraz z 14 lutego 2022 r., na reklamacje Komendanta Głównego, na okoliczność: treści dokumentów "potwierdzających" doręczenie pism w postępowaniu do Skarżącej w Holandii; stwierdzenia przez Pocztę Polską, że Poczta Polska nie jest w stanie doręczyć Komendantowi Głównemu zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek przez Skarżącą; podpisu osoby odbierającej przesyłkę dostarczoną przez Pocztę Polską Komendantowi Głównemu w odpowiedzi z 16 listopada 2021 r. na reklamację złożoną przez Komendanta Głównego.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 9, art. 10, art. 145 § 1 pkt 4, art. 145aa § 1, art. 149 § 3, art. 151 § 1 pkt 2 i art. 148 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji, gdy Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym terminie, jak tylko powzięła wiedzę o przedmiocie postępowania, a także w świetle tego, że nie brała udziału w postępowaniu z uwagi na niedoręczenie przez Komendanta Głównego pism dot. postępowania administracyjnego, w tym w świetle faktu, że sama Poczta Polska potwierdziła w odpowiedzi na reklamacje Komendanta Głównego, że ze względu na stan pandemii wirusa COVID-19 nie jest w stanie przesłać zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek adresowanych przez Komendanta Głównego do Skarżącej, w związku z czym Skarżąca nie mogła mieć wiedzy o wszczęciu i prowadzeniu postępowania;
2) art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 58 §1 i §2 k.p.a. w zw. z art. 59 §1 k.p.a. w zw. z art, 77 § 1 k.p.a, w zw. z art, 80 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 10 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145aa § 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. w zw. w zw. z art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 148 §1 k.p.a., poprzez nieuchylenie przez Komendanta Głównego postanowienia z 12 września 2024 roku w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a to w sytuacji, gdy Komendant Główny, wydając decyzję 15 listopada 2021 r., naruszył zasadę pierwszeństwa prawa UE nad prawem krajowym, wynikającym choćby z wyroku TSUE w sprawie C-817/19;
4) art. 127 § 2 w zw. z art. 149 § 3 i § 4 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez rozpoznanie zażalenia z 7 października 2024 r. przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, podczas gdy zażalenie winno być rozpatrzone przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ nadrzędny w stosunku do Komendanta Głównego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia lub oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z 14 listopada 2024 r. utrzymującego w mocy własne postanowienie z 12 września 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 15 listopada 2021 r. Na wstępie wskazać należy, że w analogicznych sprawach tut. Sąd oddalał skargi na postanowienia Komendanta Głównego Straży Granicznej (zob. wyroki WSA w Warszawie z: 11 czerwca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 335/25 oraz 17 czerwca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 329/25), a Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela stanowisko przedstawione w powołanych orzeczeniach.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy, stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a., wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zarówno doktryna prawa, jak i orzecznictwo sądowe zgodnie uznają, że w zakresie odnoszącym się do przesłanki braku winy wystarczające jest uprawdopodobnienie (uwiarygodnienie) jej istnienia, przy zastosowaniu kryterium obiektywnego miernika staranności wymaganej od każdego, należycie dbającego o swoje interesy. Ocena ta winna być dokonywana indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem wszystkich jego okoliczności (w tym szczególnych). Ocena ta winna również uwzględniać niepowtarzalność i wyjątkowość stanu faktycznego, w którym rozpatrywany jest wniosek o przywrócenie terminu. Powinna ona też wyrażać się w przyjmowaniu wstępnego założenia o braku winy strony, co uzasadnia już sam sposób redakcji art. 58 § 1 k.p.a., a w konsekwencji w przyjęciu zasady, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygane powinny być z korzyścią dla strony i ochrony jej indywidualnego interesu (art. 7a § 1 k.p.a.), tym bardziej, że przesłanka braku winy ma zostać jedynie uprawdopodobniona.
Jak wielokrotnie wskazywano bowiem w orzecznictwie, uprawdopodobnienie stanowi ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu, bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2011 r., sygn. akt II FZ 585/11).
Oceniając w pierwszej kolejności zasadność zarzutu naruszenia art. 127 § 2 w zw. z art. 149 § 3 i § 4 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 914) Komendant Główny Straży Granicznej jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. wynika natomiast, że ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o "ministrach" - rozumie się przez to Prezesa i wiceprezesa Rady Ministrów pełniących funkcję ministra kierującego określonym działem administracji rządowej, ministrów kierujących określonym działem administracji rządowej, przewodniczących komitetów wchodzących w skład Rady Ministrów, kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra, a także kierowników innych równorzędnych urzędów państwowych załatwiających sprawy, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 4.
Art. 1 pkt 1 i 4 k.p.a. stanowi natomiast, że Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w sprawach wydawania zaświadczeń.
Z kolei w myśl art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1370) w sprawach indywidualnych decyzje centralnego organu administracji rządowej są ostateczne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa uprawnienie takie przyznaje ministrowi kierującemu określonym działem administracji rządowej.
Komendant Główny Straży Granicznej jest w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. ministrem. Organ ten był zatem właściwy do rozpoznania zażalenia, co czyni ww. zarzut niezasadnym.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd podkreśla, że występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej spółka powinna zachować ustawowy termin do wniesienia wniosku, uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu oraz dokonać czynności, której terminowi uchybiła. Poza sporem jest, że wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Termin do złożenia wniosku skarżąca liczy od 30 lipca 2024 r., kiedy to pełnomocnik strony zapoznały się z aktami sprawy. Podkreśla, że przewoźnik nie ponosi winy w uchybieniu terminowi bowiem nie wiedział o toczącym się z jego udziałem postępowaniu oraz o wydaniu przez organ 15 listopada 2021 r. decyzji o nałożeniu kary.
Argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 15 listopada 2021 r. koncentrowała się wokół kwestii prawidłowości doręczenia Skarżącej zawiadomienia o wszczęciu postępowania, decyzji z 15 listopada 2021 r. nakładającej na Spółkę karę pieniężną oraz postanowienia z 19 listopada 2021 r., dotyczącego sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej. Zdaniem Skarżącej dowody dołączone przez Pocztę Polską do odpowiedzi operatora pocztowego na reklamację Komendanta Głównego Straży Granicznej nie stanowią dokumentu potwierdzającego z całą pewnością, że do doręczenia faktycznie doszło, i to w przypadku każdego z ww. pism.
Sąd podkreśla, że z akt sprawy wynika, że okoliczność doręczenia spółce ww. dokumentów została potwierdzona przez Pocztę Polską S.A. w pismach z: 16 listopada 2021 r., 4 lutego 2022 r. i z 14 lutego 2022 r. W treści ww. pism wskazano, że zgłoszona przez organ reklamacja przesyłek poleconych na podstawie art. 4 ustawy Prawo pocztowe, przepisów dotyczących zagranicznego obrotu pocztowego – art. 19 Światowej Konwencji Pocztowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1522) oraz przepisów wykonawczych – Regulaminu Poczty Listowej Berno 2013 została uznana za nieuzasadnioną, bowiem na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że ww. przesyłki zostały doręczone adresatowi, zgodnie z zasadami określonymi w wewnętrznych przepisach operatora pocztowego danego kraju – art. 24 Światowej Konwencji Pocztowej. W treści ww. pism wyjaśniono, że z uwagi na podjęte działania przez zagranicznego operatora pocztowego, mające na celu ograniczenie ryzyka rozprzestrzeniania się epidemii COVID-19, nie ma możliwości nadesłania potwierdzenia odbioru przesyłki, z podpisem odbiorcy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że zarówno pismo Poczty Polskiej S.A. w postępowaniu reklamacyjnym, jak i duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru mają charakter dokumentu urzędowego, bowiem stanowią wynik rozpatrzenia reklamacji pocztowej w sposób przewidziany prawem i w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1099/16 dokumenty te stanowią dowody stwierdzające w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w konkretnym dniu (art. 76 § 1 k.p.a.).
Zdaniem Sądu zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Dzięki temu domniemaniu dowód urzędowy skraca i upraszcza postępowanie dowodowe. Treść dokumentu urzędowego podlega pewnego rodzaju ocenie organu. Wszak organ musi zapoznać się z treścią dokumentu, ażeby sformułować określone wnioski, które mogą mieć znaczenie dla sprawy. Niemniej jednak ocena ta nie może wiązać się z wartościowaniem i nieskrępowaną weryfikacją dokumentu urzędowego (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1791/22).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie przedstawiła dowodu, który mógłby w jakikolwiek sposób podważyć okoliczności wynikające z ww. dokumentów urzędowych. Wskazując powyższe Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 58 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że organ w sposób prawidłowy poczynił ustalenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a). Analiza okoliczności faktycznych znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., a w szczególności zawiera odniesienie do ustalonego prawidłowo w sprawie stanu faktycznego oraz dokonaną przez organ wykładnię mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa oraz zarzutów Skarżącej zawartych w zażaleniu. Skarżąca miała zapewniony udział w postępowaniu i z prawa tego korzystała (art. 10 § 1 k.p.a.).
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłanka braku winy strony powinna być ona oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z 28 listopada 2012 r. sygn. akt II FZ 947/12). O braku winy strony można mówić wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony (wyrok NSA z 8 lipca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 727/97).
Należy podkreślić, że istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
W ocenie Sądu, Skarżąca, jak trafnie stwierdził Komendant Główny Straży Granicznej w zaskarżonym postanowieniu, nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło bez jej winy, na skutek okoliczności od niej niezależnych.
Nie można zarzucać organowi, że argumentując swoje stanowisko w sprawie wykorzystał dane zgromadzone w systemie informatycznym Poczty Polskiej oraz podmiotu zagranicznego, które stanowią odzwierciedlenie czynności podjętych w związku z realizacją doręczania przesyłek pocztowych. Kwestionowanie samej tylko formy poświadczenia tych czynności – czego próbę podjął pełnomocnik Skarżącej – nie stanowi, zdaniem Sądu, skutecznego sposobu na uprawdopodobnienie, że do próby doręczenia przesyłki w ogóle nie doszło, co było istotą wniosku. Skarżąca nie wskazywała też na inne okoliczności mające świadczyć o braku winy przewoźnika w uchybieniu wnioskowanego terminu.
Sąd nie widzi ponadto podstaw do twierdzenia, że wyrok TSUE z 21 czerwca 2022 r. wydany w sprawie C-817/19 znajduje zastosowanie w odniesieniu do lotów niestanowiących lotów wewnątrzunijnych, a z takim lotem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotowy lot realizowany był na trasie P.- P.. Z tych też względów argumenty Skarżącej zawarte w treści skargi (zarzut trzeci skargi), a nawiązujące do ww. wyroku, Sąd uznał za bezpodstawne.
Za prawidłowe Sąd uznał stanowisko organu o braku podstaw prawnych do tłumaczenia na język ojczysty podmiotów zagranicznych kierowanych do nich w toku postępowania administracyjnego pism organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 27 zdanie pierwsze Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 15 listopada 2021 r. musiała liczyć się z zasadą obowiązywania w Polsce języka polskiego jako języka urzędowego. Skarżąca z uwagi na świadomość, że nie zna języka polskiego, powinna była skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, bądź posługiwać się tłumaczem języka polskiego lub inną osobą znającą ten język. W przeciwnym wypadku musiała liczyć się z ewentualnością ponoszenia negatywnych skutków takiej sytuacji. Powyższe stanowisko zgodne jest z poglądem wyrażanym w orzecznictwie (postanowienie NSA z 3 września 2014 r. sygn. akt II OZ 852/14).
Ponadto, w świetle art. 45 k.p.a., wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania "za każdym razem", czy kwitujący odbiór przesyłki ma formalne uprawnienia do odbioru pisma. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że zapewnienie prawidłowego funkcjonowania jednostek, o których mowa w przepisie art. 45 k.p.a., nakłada na kierujących nimi obowiązek podjęcia takich działań organizacyjnych, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r. sygn. akt I OZ 474/11). Z kolei doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis (por. wyrok WSA w Lublinie z 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 51/11). Zdaniem Sądu, organ oceniający skuteczność doręczenia korespondencji może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do Spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności, a nieuwzględnienie takiego domniemania pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych. Wobec tego nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia, czy osoba odbierająca pismo jest do tego uprawniona. Zaniedbania w tym zakresie obciążają podmioty wymienione w art. 45 k.p.a. Zdaniem Sądu, uznanie zarzutu doręczenia pisma osobie nieuprawnionej tylko na podstawie złożonego oświadczenia o braku uprawnienia do odbioru pisma prowadziłoby w praktyce do możliwości podważenia, z uwagi na realia obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych, skuteczności doręczenia większości pism przekazanych w trybie art. 45 k.p.a.
Należy ponadto zaznaczyć, że art. 45 k.p.a. posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism. Uzasadnione jest zatem przekonanie, że przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 45 k.p.a. należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo, czy tylko zwyczajowo uprawniona przez spółkę do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywała w lokalu siedziby spółki i nie oświadczyła doręczającemu, że przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że doręczyciel doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej.
Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm,; dalej: "p.p.s.a."), oddalił wniosek Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze, gdyż dokumenty te stanowią cześć materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i jako takie podlegały ocenie organu, jak i Sądu.
Uwzględniając wskazane wyżej kryteria oceny zachowania Skarżącej w kontekście przesłanki braku winy, o której stanowi art. 58 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że przedstawiona przez Skarżącą argumentacja nie uprawdopodobniła braku jej winy w uchybieniu terminu.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl.