VI SA/WA 3290/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. C. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z lutego 2023 r., która ustaliła obowiązek poniesienia przez skarżącą kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w okresach od czerwca 2018 r. do lipca 2020 r. w łącznej kwocie 2687,76 zł. Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja była pierwszym pismem w sprawie, nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania ani pouczona o możliwości składania wyjaśnień. Twierdziła, że w okresach objętych decyzją była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie otrzymała informacji o utracie prawa do świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną. Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 10 KPA) oraz zasadę zaufania do organów (art. 8 KPA). Doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adres zamieszkania, mimo istnienia adresu korespondencyjnego i zastosowania fikcji doręczenia (art. 44 KPA), było niewystarczające, zwłaszcza w kontekście potencjalnych problemów zdrowotnych skarżącej. Brak skutecznego zawiadomienia uniemożliwił skarżącej obronę swoich praw i przedstawienie dowodów, w tym argumentów o usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń. Sąd podkreślił, że postępowanie przed Prezesem NFZ jest jednoinstancyjne, co wymaga szczególnej staranności organu w przestrzeganiu zasad KPA. W związku z powyższymi uchybieniami procesowymi, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zasady czynnego udziału strony oraz konsekwencji ich naruszenia w sprawach dotyczących zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej.
Dotyczy specyfiki postępowania przed Prezesem NFZ i stosowania przepisów KPA w kontekście ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego na adres zamieszkania, z zastosowaniem fikcji doręczenia (art. 44 KPA), jest skuteczne, gdy strona posiada również adres korespondencyjny i nie została prawidłowo poinformowana o możliwości czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie na adres zamieszkania z zastosowaniem fikcji doręczenia nie jest skuteczne w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich kroków w celu zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, zwłaszcza gdy strona posiadała adres korespondencyjny i mogła mieć usprawiedliwione powody nieodebrania korespondencji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ naruszył zasadę czynnego udziału strony (art. 10 KPA) i zasadę zaufania (art. 8 KPA), nie zapewniając skarżącej możliwości obrony jej praw. Doręczenie na adres zamieszkania, mimo istnienia adresu korespondencyjnego i zastosowania fikcji doręczenia, było niewystarczające, ponieważ organ nie podjął dodatkowych kroków w celu poinformowania strony o postępowaniu.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, nie rozważając zastosowania przepisu o usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń (art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie decyzji na podstawie art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach było przedwczesne, ponieważ organ nie rozważył możliwości odstąpienia od zastosowania tego przepisu na podstawie art. 50 ust. 17, co mogło nastąpić w wyniku naruszenia procedury administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ nie rozważył, czy skarżąca działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń. Brak możliwości przedstawienia takich argumentów przez stronę z powodu naruszenia procedury administracyjnej sprawił, że decyzja była przedwczesna.
Przepisy (27)
Główne
u.ś.o.z. art. 50 § 1, 3, 6, 16, 18, 19
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przepisy dotyczące ustalania obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych osobie nieuprawnionej, w tym w wyniku złożenia oświadczenia o przysługującym prawie.
u.ś.o.z. art. 44
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przepis Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczący doręczeń.
u.ś.o.z. art. 10
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przepis Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczący czynnego udziału strony w postępowaniu.
u.ś.o.z. art. 8
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Przepis Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczący zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.
u.ś.o.z. art. 50 § 16
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Podstawa do ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych pomimo braku prawa do świadczeń.
u.ś.o.z. art. 50 § 17
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Wyłączenie obowiązku poniesienia kosztów w przypadku usprawiedliwionego błędnego przekonania o posiadaniu prawa do świadczeń.
k.p.a. art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczenie w zastępstwie.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.
P.p.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola decyzji administracyjnych przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
P.p.s.a. art. 133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny (akta sprawy).
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 52 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 15 § 2 pkt 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 54 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 67 § 4-7
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 61 § par.4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 145
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 153
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa obligatoryjnego wznowienia postępowania w przypadku braku winy strony w udziale w postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego. • Organ naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. • Organ naruszył zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej. • Doręczenie zawiadomienia na adres zamieszkania z zastosowaniem fikcji doręczenia było niewystarczające. • Organ nie rozważył możliwości zastosowania art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach.
Godne uwagi sformułowania
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. • Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • W ocenie Sądu Organ prowadząc postępowania administracyjne w niniejszej sprawie rzeczywistości nie zagwarantował Skarżącej prawa do czynnego udziału w postępowaniu. • Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu wyjaśniającym stanowi gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu.
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
przewodniczący
Danuta Szydłowska
członek
Maciej Borychowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym, zasady czynnego udziału strony oraz konsekwencji ich naruszenia w sprawach dotyczących zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed Prezesem NFZ i stosowania przepisów KPA w kontekście ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony praw pacjentów i prawidłowości procedur administracyjnych w kontekście kosztów leczenia, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy można żądać zwrotu kosztów leczenia, jeśli pacjent nie został prawidłowo poinformowany o postępowaniu?”
Sektor
ochrona zdrowia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.