VI SA/Wa 3279/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga B.N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł za przejazd płatnym odcinkiem drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Naruszenie miało miejsce w dniu 23 marca 2023 r. na drodze krajowej nr 10. Urządzenie kontrolne zarejestrowało przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], a system e-TOLL wykazał brak środków na koncie użytkownika typu przedpłaconego, co uniemożliwiło pobranie należnej opłaty. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak należytego wyjaśnienia sprawy i oparcie decyzji na części materiału dowodowego. Podnosił również, że opłata została uiszczona, a naruszenie miało charakter znikomy i zaprzestał naruszania prawa. GITD w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że opłata nie została uiszczona z powodu ujemnego salda konta (-200,11 zł) w dniu przejazdu, a konto zostało doładowane dopiero we wrześniu 2023 r. Organ podkreślił, że odpowiedzialność za brak opłaty ma charakter obiektywny i nie zależy od świadomości naruszenia. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, GITD wskazał, że noty obciążeniowe mają charakter informacyjny i nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty. Organ odmówił zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), argumentując, że waga naruszenia nie była znikoma, a naruszenie miało charakter jednoczynowy, co wyklucza zastosowanie przesłanki "zaprzestania naruszania prawa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a organy nie naruszyły przepisów postępowania. Potwierdzono, że obie przesłanki nałożenia kary – przejazd po drodze objętej opłatą i nieuiszczenie jej – zostały spełnione. Sąd podkreślił obiektywny charakter odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej, wskazując na orzecznictwo NSA. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego dotyczącej not obciążeniowych ani możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 189d pkt 2 k.p.a., uznając, że przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji, gdy ustawa przewiduje ściśle określoną wysokość kary. Sąd stwierdził, że naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter jednoczynowy i skutkowy, co wyklucza zastosowanie przesłanki "zaprzestania naruszania prawa".
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej na drogach krajowych oraz brak możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od kary w przypadku naruszeń jednoczynowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na koncie e-TOLL i nieuiszczenia opłaty.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak środków na koncie e-TOLL w momencie przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej, skutkujący nieuiszczeniem opłaty elektronicznej, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej, nawet jeśli skarżący argumentuje, że opłata została uiszczona lub naruszenie było znikome?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak środków na koncie e-TOLL w momencie przejazdu płatnym odcinkiem drogi krajowej, skutkujący nieuiszczeniem opłaty elektronicznej, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Odpowiedzialność za brak opłaty ma charakter obiektywny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spełnione zostały obie przesłanki nałożenia kary: przejazd po drodze objętej opłatą i nieuiszczenie jej. Odpowiedzialność jest obiektywna i nie zależy od winy czy świadomości naruszenia. Brak środków na koncie i brak uzupełnienia ich w terminie skutkuje nałożeniem kary.
Czy w przypadku naruszenia polegającego na nieuiszczeniu opłaty elektronicznej za przejazd drogą krajową, które ma charakter jednoczynowy, można zastosować instytucję odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, instytucja odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w przypadku naruszenia polegającego na nieuiszczeniu opłaty elektronicznej, ponieważ jest to naruszenie jednoczynowe, a przesłanka "zaprzestania naruszania prawa" odnosi się do deliktów wieloczynowych lub trwałych.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter jednoczynowy i skutkowy, co oznacza, że nie jest możliwe "zaprzestanie naruszania prawa" w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W związku z tym, nawet przy znikomej wadze naruszenia, nie można zastosować tej instytucji.
Czy przepis art. 189d k.p.a. (dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej) ma zastosowanie do kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej, gdy ustawa (u.d.p.) przewiduje ściśle określoną jej wysokość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania w przypadkach, gdy przepis szczególny (art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p.) przewiduje wymierzenie kary w ściśle określonej wysokości (1500 zł).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 189d k.p.a. może być stosowany tylko wtedy, gdy przepis szczególny przewiduje swobodę organu w zakresie wymiaru kary, a nie gdy wysokość kary jest ściśle określona ustawą.
Przepisy (26)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 13 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej § załącznik nr 2
u.t.d. art. 50 § pkt 1 lit. j
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 51 § ust. 6 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
u.d.p. art. 13ha § ust. 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13ha § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13i § ust. 3
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13k § ust. 8a i 8b
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189d § pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prd art. 2 § pkt 33
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
u.f.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność za brak opłaty elektronicznej ma charakter obiektywny. • Naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter jednoczynowy, co wyklucza zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. • Art. 189d k.p.a. nie ma zastosowania, gdy ustawa przewiduje ściśle określoną wysokość kary.
Odrzucone argumenty
Opłata została uiszczona w sposób prawidłowy (na podstawie not obciążeniowych). • Naruszenie miało charakter znikomy. • Strona zaprzestała naruszania prawa. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). • Naruszenie art. 189d pkt 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie częstotliwości naruszeń. • Naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zaprzestania naruszania prawa i znikomej wagi naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna związana z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej ma charakter obiektywny i jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. • Przesłankami tej odpowiedzialności są bowiem jedynie: 1) przejazd po drodze krajowej objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz 2) nieuiszczenie opłaty za ten przejazd. • Naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej ma charakter jednoczynowy oraz jednocześnie skutkowy. • Nota obciążeniowa ma charakter informacyjny i nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty.
Skład orzekający
Tomasz Sałek
przewodniczący
Grzegorz Nowecki
sędzia
Maciej Borychowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obiektywnego charakteru odpowiedzialności za brak opłaty elektronicznej na drogach krajowych oraz brak możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od kary w przypadku naruszeń jednoczynowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku środków na koncie e-TOLL i nieuiszczenia opłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat drogowych i odpowiedzialności kierowców, a orzeczenie precyzuje zasady odpowiedzialności obiektywnej i ograniczenia w stosowaniu przepisów o odstąpieniu od kary.
“Zapomniałeś doładować konto e-TOLL? Zapłacisz karę, nawet jeśli miałeś środki na koncie wcześniej.”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.