VI SA/WA 325/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa NFZ, uznając, że ogłoszenie upadłości spółki jawnej wyłącza obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika, mimo formalnego wpisu do KRS.
Sprawa dotyczyła obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej po ogłoszeniu upadłości tej spółki. Prezes NFZ uznał, że sam fakt bycia wspólnikiem zarejestrowanym w KRS wystarcza do objęcia ubezpieczeniem. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając, że ogłoszenie upadłości i utrata faktycznej możliwości prowadzenia działalności przez wspólnika wyłączają obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego.
Przedmiotem skargi była decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) o objęciu Pana J.U. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej od 2001 roku. Skarżący argumentował, że od momentu ogłoszenia upadłości spółki w 2018 roku nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej i nie sprawuje zarządu nad majątkiem spółki, który przejął syndyk. Prezes NFZ oparł swoją decyzję na formalnym wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), wskazując, że spółka nadal istnieje, a Skarżący jest jej wspólnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, że ogłoszenie upadłości spółki jawnej i utrata przez wspólnika faktycznej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej wyłączają obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu. Sąd podkreślił, że prowadzenie działalności gospodarczej wymaga faktycznego zaangażowania, a nie tylko formalnego statusu wspólnika w rejestrze, zwłaszcza gdy zarząd majątkiem przejął syndyk. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wspólnik spółki jawnej, której ogłoszono upadłość, nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, jeśli utracił faktyczną możliwość prowadzenia działalności i zarządu majątkiem spółki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ogłoszenie upadłości spółki jawnej i utrata przez wspólnika faktycznej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz zarządu majątkiem spółki wyłączają obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności, a nie tylko formalny wpis do rejestru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 82 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 69 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
ustawa o świadczeniach art. 5 § pkt 21
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.s.u.s. art. 8 § ust. 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa o swobodzie działalności gospodarczej art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
ustawa o swobodzie działalności gospodarczej art. 2
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
k.s.h. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 26 § § 4
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 84 § § 2
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
p.u.n. art. 62
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 75 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 144
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u.n. art. 173
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości spółki jawnej i utrata przez wspólnika faktycznej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej oraz zarządu majątkiem spółki wyłączają obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Sam formalny wpis do KRS jako wspólnika spółki jawnej, bez faktycznego prowadzenia działalności, nie stanowi podstawy do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.
Odrzucone argumenty
Prezes NFZ uznał, że sam fakt formalnego pozostawania wspólnikiem spółki jawnej, mimo ogłoszenia upadłości, jest wystarczającą przesłanką do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego.
Godne uwagi sformułowania
Podejmowanie i wykonywanie działalności odbywa się na własny rachunek i na własne ryzyko przedsiębiorcy. Każda zmiana jest skuteczna od daty wpisu do KRS. Wbrew jednak stanowisku Organu ogłoszenie upadłości likwidacyjnej spółki jawnej – co w niniejszej sprawie nastąpiło w roku 2018 r. – nie jest obojętne dla uznania oceny statusu wspólnika i tego czy podlega on nadal ubezpieczeniu zdrowotnemu. Samodzielne występowanie w rejestrze gospodarczym, niepołączone z zaangażowaniem się w działalność gospodarczą, nie może być uznane za prowadzenie rzeczywistej, faktycznej działalności gospodarczej.
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
przewodniczący
Danuta Szydłowska
członek
Robert Żukowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek handlowych w kontekście ogłoszenia upadłości spółki."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy ogłoszono upadłość spółki, a wspólnik utracił faktyczną możliwość prowadzenia działalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między formalnym statusem a faktycznym prowadzeniem działalności gospodarczej, szczególnie w kontekście upadłości spółki i obowiązków ubezpieczeniowych.
“Upadłość spółki chroni wspólnika przed składkami ZUS? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 325/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-07-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Lemiesz /przewodniczący/ Danuta Szydłowska Robert Żukowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Ubezpieczenia Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 119 pkt 2w zw. z art. 120, art. 3 § 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, art. 145 § 1 pkt 2, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1285 art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 69 ust. 1, art. 82 ust. 5 pkt 3, art. 8 ust. 6 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j. Dz.U. 2013 poz 672 art. 4 Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037 art. 22 ust. 1, art. 26 § 4, Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Dz.U. 2022 poz 1009 art. 8 ust. 6 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.) Dz.U. 2022 poz 1520 art. 144, art. 173, art. 61, art. 62 , art. 173 Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie: Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 6 lipca 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. U. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Organ", "Prezes NFZ") nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 oraz art. 102 ust. 7 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 poz. 1285 z późn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach") oraz w związku z art. 8 ust. 2 lit. c ustawy z art. 8 ust. i lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 roku o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 roku o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.), oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), wydana w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Pana J.U. (dalej także jako: "Skarżący") w okresie od 11 kwietnia 2001 r. do nadal z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej [...] zarejestrowanej pod nr [...] (dalej także jako: "spółka"). Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (dalej: "ZUS") pismem z dnia 7 lipca 2021 r., uzupełnionym korespondencją z dnia 20 lipca 2021 r. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności od dnia 11 kwietnia 2001 r. do "nadal". Z korespondencji ZUS wynika, że Strona z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej opłacała składki na ubezpieczenie zdrowotne od stycznia 1999 r. do czerwca 2018 r. Prezes NFZ pismem z dnia 3 sierpnia 2021 r. poinformował Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego od 11.04.2001 r. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, możliwości wypowiedzenia się i wglądu do zebranej w ww. sprawie dokumentacji stosownie do zapisu art. 10 oraz art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący pismem z 24 sierpnia 2021 r. udzielił odpowiedzi w sprawie wskazując, m.in. iż od momentu ogłoszenia upadłości spółki nie prowadzi działalności gospodarczej stąd też wnosi o ustalenie, że nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik wspomnianej spółki jawnej od dnia ogłoszenia upadłości tej spółki. Korespondencją z dnia 2 września 2021 r. poinformowano Skarżącego o zakończeniu postępowania. W uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r. Prezes NFZ wskazał, że z danych zawartych na stronie internetowej https://ekrs.ms.gov.pl wynika, że spółka jawna [...] w dniu 11 kwietnia 2001 r. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Przedsiębiorców (dalej: "KRS"). Jednocześnie, zgodnie z danymi zawartymi w KRS, Skarżący od 11 kwietnia 2001 r. jest wspólnikiem spółki. Organ ustalił, że w dniu 13 lipca 2018 r. nastąpiła zmiana nazwy spółki na [...], natomiast zgodnie z KRS, brak jest wpisów świadczących o zawieszeniu lub likwidacji ww. spółki według stanu na dzień 30 listopada 2021 r. Jak wskazuje Prezes NFZ, Skarżący od 1 stycznia 1999 r. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, natomiast od 18.06.2018 r. ww. spełnia warunki do wyłączenia z obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jako prowadzący działalność pozarolniczą z uwagi na uprawnienie do świadczeń rentowych oraz emerytalnych. Organ w uzasadnieniu decyzji podkreślił, iż podejmowanie i wykonywanie działalności odbywa się na własny rachunek i na własne ryzyko przedsiębiorcy, a każda zmiana jest skuteczna od daty wpisu do KRS. Organ ustalił także, że Skarżący z dniem 11 kwietnia 2001 r. został wpisany do KRS jako wspólnik ww. spółki jawnej, istnieje więc domniemanie, które nie zostało podważone, że od tej daty ww. faktycznie jest wspólnikiem wskazanej spółki i podlega z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Jak wskazał Prezes NFZ, zgodnie z prawem upadłościowym i naprawczym jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Syndyk ma za zadanie w takim wypadku zbyć poszczególne składniki przedsiębiorstwa lub całe przedsiębiorstwo. Jeżeli syndyk prowadzi przedsiębiorstwo upadłego, powinien podjąć wszelkie działania zapewniające zachowanie przedsiębiorstwa co najmniej w niepogorszonym stanie. Tym samym jest możliwe aby syndyk prowadził przedsiębiorstwo upadłego. Organ w uzasadnieniu decyzji powołał się także na treść art. 66 ust 1 pkt. 1 lit. c ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej". Natomiast stosownie do zapisu art. 82 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy "Rodzajami działalności są (...) działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej (...)" Jednocześnie w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Na podstawie art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, użyte w ustawie o świadczeniach określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: "u.s.u.s."). Przepis u.s.u.s. definiuje osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w zakresie zarówno ubezpieczeń: społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego, co wyraźnie wynika z jego treści. Jako dwie odrębne podstawy uznania danej osoby za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: w pkt 1) osobę, prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych oraz w pkt 4) m.in. wspólnika spółki jawnej. Zgodnie natomiast z art. 84 § 2 Kodeksu spółek handlowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1526, dalej: "k.s.h.") rozwiązanie spółki następuje z chwilą wykreślenia jej z rejestru (spółka traci swój byt prawny, traci zdolność prawną). Następuje również utrata podmiotowości gospodarczej spółki, spółka przestaje być przedsiębiorcą. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes NFZ stwierdził, iż nie można uznać wyjaśnień złożonych przez Skarżącego, że nie prowadzi działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej od 1 lipca 2018 r., bowiem podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Strony jest fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. W konsekwencji Organ uznał, że Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej we wskazanym okresie oraz wskazał, że rozpatrując sprawę ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej ( w okresie wskazanym przez ZUS we wniosku) jako wspólnika spółki jawnej [...] wziął pod uwagę przede wszystkim informacje uzyskane z KRS. Skarżący nie zgodził się z ww. decyzją Prezesa NFZ z dnia [...] grudnia 2021 r. i pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając wydaną w jego sprawie decyzję w całoci. W uzasadnieniu Skargu Skarżący podniósł, iż m.in., iż nie prowadzi działalności gospodarcze od dnia ogłoszenia upadłości bowiem nie sprawuje zarządu nad majątkiem spółki, który przejął syndyk. Wskazał, także, iż wyrejestrowano go jako płatnika składek zaraz po ogłoszeniu upadłości spółki. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji, jednocześnie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 28 marca 2022 r. Skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji odwołując się do analogicznej sprawy dotyczącej drugiego wspólnika przedmiotowej spółki jawnej, która została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1966/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna a Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podzielił ocenę prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 12 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1966/21. Na wstępie wskazania wymaga także, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, polegającym na ich błędnej subsumcji do stanu faktycznego sprawy. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niniejszej sprawie była prawidłowość stanowiska Prezesa NFZ, który przyjął, iż przesłanką przesądzającą o podleganiu ubezpieczeniu zdrowotnemu jest w tym wypadku, sam fakt formalnego pozostawania wspólnikiem spółki jawnej przez Skarżącego, mimo ogłoszenia przez Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt [...], upadłości tejże spółki tj. [...]. Zdaniem Sądu, takie stanowisko jest nieprawidłowe i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Przede wszystkim, należy w tym miejscu przywołać przepisy regulujące kwestię podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, zawarte w ustawie o świadczeniach. W myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. b) tej ustawy, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają m.in. osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Natomiast stosownie do zapisu art. 82 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach "Rodzajami działalności jest między innymi działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki jawnej. Jednocześnie w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach , obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Na podstawie art. 5 pkt 21 ustawy, użyte w ustawie o świadczeniach określenie osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 "u.s.u.s." lub "ustawa o ubezpieczeniu społecznym". Przepis art. 8 ust. 6 u.s.u.s. zawiera definicję osoby prowadzącej pozarolniczą działalność, uznając za taką między innymi osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych (pkt 1) i wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (pkt 4). Przepis ten definiuje osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w zakresie zarówno ubezpieczeń społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego. Z kolei w myśl art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 672) przedsiębiorcą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (ust. 1), zdefiniowaną w art. 2 jako zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zgodnie zaś z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową, a zgodnie z art. 26 § 4 k.s.h. spółka cywilna może być przekształcona w spółkę jawną przez zgłoszenie do sądu rejestrowego. Ustawa przyznaje spółce jawnej zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, co oznacza, że jest ona podmiotem prawa i znajdują do niej odpowiednie zastosowanie przepisy o osobach prawnych. Spółka jawna jest tym samym przedsiębiorcą, bowiem to ona (a nie wspólnicy) prowadzi działalność gospodarczą i podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Wspólnicy spółki jawnej działają wyłącznie w imieniu i na rachunek spółki. Spółka jawna, będąc spółką prawa handlowego, powinna dawać lepszą gwarancję bezpieczeństwa w obrocie gospodarczym, czemu służy bardziej szczegółowe uregulowanie jej tworzenia i prowadzenia w porównaniu do spółki cywilnej. Wbrew jednak stanowisku Organu ogłoszenie upadłości likwidacyjnej spółki jawnej – co w niniejszej sprawie nastąpiło w roku 2018 r. – nie jest obojętne dla uznania oceny statusu wspólnika i tego czy podlega on nadal ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wszak z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości. W jej skład wchodzi majątek należący do dłużnika w dniu ogłoszenia upadłości i nabyty w toku postępowania upadłościowego z wyjątkiem składników wymienionych w art. 62 i nast. p.u.n. Jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, upadły traci prawo zarządu majątkiem oraz możliwość korzystania z niego (art. 75 ust. 1 p.u.n.). Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci legitymację do występowania w sprawach dotyczących masy, pozostaje natomiast stroną w znaczeniu materialnoprawnym, jako podmiot stosunku prawnego, z którego wyniknął spór. Brak legitymacji formalnej upadłego nie jest co prawda równoznaczny z brakiem po jego stronie zdolności prawnej, tj. zdolności bycia podmiotem praw i obowiązków, ale zgodnie z art. 144 p.u.n., postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka i przeciw niemu. Powyższy cel jest sprzeczny z przytoczoną wyżej definicją działalności gospodarczej, której zadaniem jest prowadzenie działalności zarobkowej, w sposób zorganizowany, ciągły, a przede wszystkim faktyczny. Tych elementów w sposób oczywisty jest w niniejszej sprawie brak. Z treści art. 173 p.u.n. wynika, że syndyk niezwłocznie obejmuje majątek upadłego, zarządza nim, zabezpiecza go przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zabraniem go przez osoby postronne oraz przystępuje do jego likwidacji. Czynności tych dokonuje w miejsce dotychczasowego właściciela, a także kierownictwa zakładu pracy wobec pracownika. Upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Jak trafnie podnosi Skarżący z chwila ogłoszenia upadłości, utracił jakiekolwiek władztwo nad spółką. Od chwili ogłoszenia upadłości Skarżący nie wykonywał żadnej faktycznej działalności gospodarczej, a w szczególności nie miał ani prawnej ani faktycznej możliwości dokonywania czynności związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością, chociaż nadal formalnie występował, jako przedsiębiorca w rejestrze działalności gospodarczej. Nie ma racji Prezes NFZ utożsamiając fakt występowania w rejestrze gospodarczym, niepołączony z faktycznym prowadzeniem działalności, z podstawą do zaistnienia obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Samodzielne występowanie w rejestrze gospodarczym, niepołączone z zaangażowaniem się w działalność gospodarczą, nie może być uznane za prowadzenie rzeczywistej, faktycznej działalności gospodarczej. Wbrew wywodom organu ustawa o świadczeniach nie zawiera przepisów, które pozwalałaby na uznanie, iż podstawą podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Wykładnia przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, jaką prezentuje organ ogranicza się w zasadzie do jednego przepisu tj. art.8 ust.6 u.s.u.s. z pominięciem powołanych przez Sąd przepisów prawa upadłościowego oraz ustawy o świadczeniach w szczególności art. 82 ust. 5 pkt 3, który jednoznacznie wskazuje wymieniając rodzajami działalności na działalność gospodarczą prowadzoną w formie spółki jawnej, a nie działalność jedynie zarejestrowaną w formie spółki jawnej. Zatem w oparciu o powyższe stwierdzić należy, iż doszło w sprawie do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 82 ust. 5 pkt 3 i art. 8 ust. 6 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 i 4 u.s.u.s. w zw. z art 75 ust. 1 p.u.n. oraz naruszenie art. 61, art. 62 i art. 173 p.u.n. poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów prawa materialnego dokonaną przez Organ w rozpoznawanej sprawie co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem z uchybieniem przepisów postępowania Prezes NFZ pominął istotne okoliczności faktyczne i prawne sprawy, skupiając się jedynie na jednej przesłance tj. rejestracji spółki jawnej, której Skarżący był wspólnikiem, pomijając fakt ogłoszenia jej upadłości oraz braku prawnej i faktycznej możliwości wykonywania działalności gospodarczej przez Stronę od czerwca 2018 r. W ocenie Sądu zważywszy na powyższe okoliczności oraz przedstawioną wykładnię wskazanych przepisów prawa, organ administracyjny orzekający w sprawie winien mieć na uwadze rozpoznając wniosek ZUS dotyczący podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego strony Skarżącej istotny fakt ogłoszeniu upadłości spółki jawnej, której Skarżący był wspólnikiem. Dokonując ponownej oceny sprawy organ administracyjny weźmie pod uwagę wskazaną wyżej wykładnię przepisów prawa oraz odpowiednio uzasadni podejmowane rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze tut. Sądu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) uchylił zaskarżoną decyzję orzekając jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI