VI SA/Wa 311/20

VI SA/Wa 311/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Pawłowska /przewodniczący/
Grażyna Śliwińska
Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1351/20 - Wyrok NSA z 2024-02-06
Skarżony organ
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200 w zw. z art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2016 poz 2047
art. 24 ust. 14 pkt 2 w zw. z art. 13, art. 4 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 3, art. 14, art. 6 ust. 2,
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia "(...)" grudnia 2019 r. nr "(...)"w przedmiocie ogólnego bezpieczeństwa produktu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia "(...)" października 2019 r. w zakresie pkt. 1; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz skarżącego P. D. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygn.akt:
VI SA/Wa 311/20
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymał w mocy w zaskarżonej części (odnośnie pkt 1) własną decyzję z dnia [...] października 2019 r.
Na mocy decyzji z dnia [...] października 20219 r. Prezes UOKiK na podstawie:
1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047; dalej jako: Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa nosidełka [...] 3,5 kg - 11 kg, wprowadzonego na rynek przez przedsiębiorcę P. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w miejscowości L. (dalej jako: skarżący), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez ten produkt i umorzył postępowanie administracyjne;
2) art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa jako bezprzedmiotowe.
3) art. 25a ust. 1 i 6 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów zobowiązał skarżącego do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty w wysokości 333 zł (słownie: trzysta trzydzieści trzy złote), stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w L..
4) art. 25a ust. 1 i 6 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zobowiązał skarżącego do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty w wysokości 1353 (słownie: tysiąc trzysta pięćdziesiąt trzy złote) stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez biegłego - Instytut [...] z siedzibą w G..
Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.
W trakcie kontroli nr: [...], inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali nosidełko [...]" 3,5 kg - 11 kg ocenie bezpieczeństwa w oparciu o przepisy Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, posiłkując się wymaganiami normy [...] Artykuły dla dzieci - Nosidełka dla dzieci - Wymagania bezpieczeństwa i metody badań - Część 2: Nosidełko miękkie, zwanej dalej "normą". Ponadto próbka nosidełka została przekazana do Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w L. zwanego dalej: "Laboratorium UOKiK w L.", w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych.
Badania laboratoryjne nosidełka przeprowadzone przez Laboratorium UOKiK w L. wykazały, że produkt nie spełnia wymagań wskazanych w punkcie 8.5 normy, gdyż w trakcie badania przeprowadzanego zgodnie z punktem 8.5.2 ww. normy wyłamaniu uległ zamek boczny, zatrzask w podwójnej sprzączce na dole nosidełka oraz klamerka paska w górnej części i nastąpiło wypadnięcie obciążnika do badań. Tym samym w trakcie badania elementy mocujące i regulujące nosidełko służące do zabezpieczenia dziecka otworzyły się i produkt nie działał zgodnie z jego przeznaczeniem (vide - sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] września 2018 r.).
Pismem z 22 października 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK protokół wraz z aktami kontroli dotyczący nosidełka [...] 3,5 kg - 11 kg, zwanego dalej ("nosidełkiem" lub "Produktem"), udostępnionego na rynku przez skarżącego.
W toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK jako organ I instancji, strona postępowania zwróciła się o zbadanie próbki kontrolnej nosidełka.
Wobec powyższego, Prezes UOKiK przeprowadził dowód z opinii - akredytowanego Instytutu [...] w G. mającego na celu ustalenie, czy produkt spełnia wymagania określone w pkt 8.5 normy, a tym samym, czy jest bezpieczny dla konsumentów.
Pismem z 6 czerwca 2019 r. przekazano wyniki badań próbki rozjemczej nosidełka, z których wynikało, że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 8.5 normy. Ze sprawozdania z badań nr [...] wynika, że w toku badań nastąpiło pęknięcie i wyrwanie dwóch zamków bocznych, rozerwanie prawego paska z klamrą do podparcia głowy oraz pęknięcie prawej sprzączki klamry podwójnej.
Wobec powyższego, strona postępowania poinformowała dystrybutorów o konieczności sprawdzenia i wycofania z rynku nosidełek oznaczonych kodem kreskowym [...] oraz za pośrednictwem ostrzeżenia umieszczonego na swojej stronie internetowej poinformowała o zaistniałej sytuacji konsumentów.
W konsekwencji powyższego, Prezes UOKiK uznał, iż usunięte zostały przyczyny zagrożeń stwarzanych przez przedmiotowe nosidełko. Decyzją z [...] października 2019 r. [...] Prezes UOKiK umorzył więc postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (pkt 1 decyzji).
Pismem z dnia 28 października 2019 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie pkt 1 decyzji [...].
Decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. Prezes UOKiK utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zaskarżonej części.
P. D. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 4 ust. 1 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieuznanie, że nosidełko [...] 3,5-11 kg / 8-25 Ib, [...] jest produktem bezpiecznym, w sytuacji gdy produkt ten nie stwarza zagrożenia dla konsumentów w przypadku jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem,
2. art. 4 ust. 2 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów poprzez jego niezastosowanie i uznanie za nieistotne przy ocenie bezpieczeństwa produktu okoliczności takich jak informacje zawarte na jego opakowaniu oraz treść instrukcji użytkowania Produktu, pomimo że zarówno na opakowaniu, jak i w instrukcji użytkowania znajduje się informacja o przeznaczeniu produktu do wagi dziecka maksymalnie 11 kg, podczas gdy okoliczności te - zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu - muszą zostać wzięte pod uwagę przy ocenie bezpieczeństwa produktów,
3. art. 6 ust. 2 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że niezgodność produktu z normą wskazuje na fakt, iż produkt nie jest bezpieczny, podczas gdy wskazany przepis wprowadza jedynie domniemanie bezpieczeństwa produktu w przypadku jego zgodności z normą, nie uprawnia natomiast do automatycznego stwierdzenia, że w przypadku braku zgodności produktu z normą produkt ten nie jest bezpieczny,
4. art. 6 ust 3 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie - w następstwie przyjęcia przez organ braku  zgodności Produktu z normą - oceny bezpieczeństwa Produktu z uwzględnieniem okoliczności wskazanych w tym przepisie.
Na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 ppsa w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, polegającą zwłaszcza na uznaniu, że raporty z badań Produktu przeprowadzone przez [...] nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, podczas gdy raporty te wskazują na spełnianie przez Produkt wymogów bezpieczeństwa,
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez dowolną interpretację materiału dowodowego i przyjęcie, że strona nie wykazała zgodności produktu z normą PN-EN 13209-2:2016-4 lub EN 13209-2:201 5 (dalej "Norma 13209"), oraz nie wykazała bezpieczeństwa produktu w inny sposób, podczas gdy podjęła ona szereg działań mających na celu wykazanie, iż produkt spełnia standardy bezpieczeństwa, jak i przedstawiła sprawozdania z badań potwierdzające jego zgodność z Normą 13209,
3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez dowolną interpretację zebranego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że strona nie kwestionowała ustaleń poczynionych przez Prezesa UOKiK na podstawie sprawozdań z badań przeprowadzonych przez Laboratorium UOKiK w L. nr [...] z dnia [...] września 2018 r. oraz sprawozdania z badań próbki kontrolnej przeprowadzonych przez Instytut [...] w G. nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. w sytuacji, kiedy strona wielokrotnie podważała prawidłowość zastosowanej w tych badaniach metody badawczej i - w konsekwencji - ustalenia poczynione przez prezesa UOKiK na podstawie wyników z tych badań,
4. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez dowolną interpretację zebranego materiału dowodowego i nieprawidłowe przyjęcie, że Produkt przeznaczony dla wagi dziecka do 11 kg będzie używany przez konsumentów, w tym w szczególności rodziców dzieci, do wagi dziecka wyższej niż wskazana przez producenta, i przez to może stwarzać zagrożenie dla użytkowników,
5. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez niezgromadzenie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sprawie oraz niepodjęcie przez organ - mimo takiego obowiązku - działań mających na celu kompleksowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, a zamiast tego ograniczenie się przez Prezesa UOKiK do stwierdzenia obalenia domniemania zgodności produktu z normą i przerzucenie na stronę obowiązku udowodnienia bezpieczeństwa produktu, w tym poprzez dokonanie modyfikacji czy wymiany elementów lub przedstawienie dowodów na zawężenie zakresu wadliwych wyrobów przy jednoczesnym braku wezwania strony do przedstawienia dowodów na podjęcie takich działań,
6. art. 81 a kpa poprzez niezastosowanie tego przepisu i błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie pojawiły się wątpliwości co do stanu faktycznego, które przemawiałyby na korzyść Strony, podczas gdy w niniejszej sprawie takie wątpliwości pojawiły się, tj. na podstawie zebranych dowodów nie udało się Prezesowi UOKiK jednoznacznie ustalić, iż produkt nie spełnia wymogów bezpieczeństwa dla dziecka o wadze do 11 kg, do której to wagi produkt został przeznaczony,
7. art. 138 §1 pkt 1 kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji I instancji w sytuacji, gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa i tym samym winna być uchylona.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa wniósł o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Dodatkowo, na podstawie art. 135 ppsa, wniósł o rozważenie zasadności uchylenia decyzji l instancji w zaskarżonej części oraz umorzenia postępowania.
Jednocześnie na podstawie art. 200 ppsa wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Prezes UOKiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji
Na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. WSA w Warszawie przeprowadził dowód ze złożonego przez skarżącego wraz z pismem procesowym z dnia 7 września 2020 r. dokumentu: Raportu RAG, sporządzonego zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi Oceny Ryzyka UE, pt. "Ocena Ryzyka dot. Nosidełka [...]" z [...] marca 2020 r., sporządzonego przez firmę [...] na zlecenie spółki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona, gdyż organ dopuścił się niepełnego wyjaśnienia podnoszonych w toku postępowania przez skarżącą okoliczności faktycznych w związku z praktycznie całkowitym pominięciem przesłanek z art. 4 ust. 1 i 2 oraz 6 ust. 3 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i poprzestanie na ocenie niespełniania wymogów bezpieczeństwa zakwestionowanego produktu - partii nosidełek dla dzieci [...]" wyłącznie na podstawie ich niezgodności z Polską Normą 13209, polegającym na negatywnym wyniku badania próbki ww. produktu w warunkach laboratoryjnych przy pomocy obciążnika 15 kg, podczas, gdy przedmiotowa partia nosidełek była oznakowana przez producenta jako przeznaczona dla dzieci o wadze od 3,5 kg do 11 kg.
Wydając decyzję w dniu [...] października 2019 r. Prezes UOKiK w pkt 1 umorzył postępowanie wszczęte wobec skarżącego na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów gdyż uznał, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez wprowadzony do obrotu produkt: nosidełka [...]" 3,5 kg - 11 kg, stwierdził bowiem, że stwierdził, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez ten produkt.
Skarżący kwestionuje powyższe rozstrzygnięcie, wskazując na wadliwość stanowiska organu, zgodnie z którym przedmiotowe nosidełka były produktem niebezpiecznym w rozumieniu Ustawy o bezpieczeństwie ogólnym produktów.
Zdaniem Sądu, na wstępie już należy przyznać rację skarżącemu co do tego, że umorzenie postępowania na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów zawiera w sobie stwierdzenie faktu, iż nosidełka nie są produktem bezpiecznym.
Zgodnie bowiem z art. 14 Ustawy o bezpieczeństwie ogólnym produktów, organ nadzoru wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli:
1) stwierdzi, że produkt jest bezpieczny;
2) producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń;
3) postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Tak więc, należało poddać analizie stwierdzenie organu, iż zakwestionowane (i wycofane z obrotu przez skarżącego) nosidełka są produktem niebezpiecznym.
Zdaniem organu, okoliczność powyższa została przesądzona w badaniach przeprowadzonych przez akredytowane laboratoria na próbkach pobranych z rynku. Bezspornym jest w sprawie, ze zarówno badanie przeprowadzone przez Laboratorium UOKiK w L., jak i Instytut [...] wskazały na niezgodność próbek produktu z Normą PN 13209-2 (będącą odpowiednikiem Normy Europejskiej EN). Mianowicie, w pkt 8.5.2. ww. Normy przewidziano, iż badania wytrzymałości nosidełka przeznaczonego dla dzieci o wadze do 9 kg dokonuje się z użyciem obciążnika ("masy testowej") o wadze 9 kg, natomiast nosidełka dla dzieci – z użyciem obciążnika ("masy testowej") 15 kg. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że – na co konsekwentnie w toku postępowania zwracał uwagę skarżący - przedmiotowe, zakwestionowane w toku kontroli nosidełka przeznaczone były dla dzieci o wadze do 11 kg, co wynika z treści instrukcji obsługi załączonej do produktu, jak również z informacji podanej na opakowaniu zewnętrznym.
W tym miejscu należy przywołać definicję produktu bezpiecznego, zawartą w art. 4 Ustawy o bezpieczeństwie ogólnym produktów. Mianowicie, jest nim produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć, warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego (ust. 1).
Według ust. 2 ww. przepisu, przy ocenie bezpieczeństwa produktu uwzględnia się:
1) cechy produktu, w tym jego skład, opakowanie, instrukcję montażu i uruchomienia, a także - biorąc pod uwagę rodzaj produktu - instrukcję instalacji i konserwacji;
2) oddziaływanie na inne produkty, jeżeli można w sposób uzasadniony przewidzieć, że będzie używany łącznie z innymi produktami;
3) wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące jego użytkowania i postępowania z produktem zużytym oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu.
Z kolei, art. 6 ust. 2 powołanej ustawy wprowadza domniemanie, zgodnie z którym produkt spełniający wymagania wynikające z norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej, będących transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, do których odniesienia Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest produktem bezpiecznym w zakresie wymagań objętych tymi normami.
Zdaniem Sądu oczywistym jest, że produkty przeznaczone dla dzieci muszą spełniać w sposób rygorystyczny kryteria bezpieczeństwa, gdyż nadrzędną wartością jest życie i zdrowie nieletnich użytkowników. Nie można jednak tracić z pola widzenia, iż faktycznymi nabywcami towarów nie są dzieci, lecz dorośli użytkownicy towarów takich, jak nosidełka, przeznaczonych do transportu dzieci, i to ich percepcja, jako właściwych użytkowników, staje się punktem odniesienia dla oceny, czy nabywany produkt będzie dla niego produktem bezpiecznym w zwykłych warunkach jego używania.
W ocenie Sądu, na uwzględnienie zasługują zarzuty proceduralne skarżącego, odnoszące się do pominięcia kryteriów oceny bezpieczeństwa produktu, wskazane w art. 4 omawianej Ustawy (pkt. 2, 3, 4 i 5 oraz związany z tym pkt 7 skargi).
Wbrew stanowisku organu, zdaniem Sądu, w warunkach niniejszej sprawy nie można przy ocenie bezpieczeństwa produktu poprzestać na stwierdzeniu jego niezgodności z Normą 13209. Z jednej strony, pewna niezgodność z tą normą została wykazana, lecz jednak nie sposób nie zauważyć, iż jest ona wynikiem przyjęcia wskazanej w pkt. 8.5.2. metody sprawdzania wytrzymałości nosidełka poprzez zbadanie go obciążnikiem 15 kg, a co być może, zostało zniwelowane przez zastosowanie stosownych oznaczeń produktu. Nie można w sposób zasadny, prima facie odmówić logiki twierdzeniom skarżącego, które sprowadzają się do wskazania o poinformowaniu nabywców, iż nosidełka przeznaczone są dla dzieci o wadze nieprzekraczającej 11 kg. Kwestia ta wymaga jednak dostrzeżenia i dokonania stosownej oceny ze strony organu.
Rzeczą organu jest, rzecz jasna, ustosunkowanie się do powyższych twierdzeń w kontekście przepisów art. 4 ust. 1 i 2 pkt 1) - 3) Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Przede wszystkim jednak należy rozważyć, czy w sytuacji istnienia wyraźnego ograniczenia wagowego stosowania nosidełka metoda badawcza, zastosowana przez obydwa wytypowane przez organ laboratoria, była stosowna i czy jej wynik mógł być bezkrytycznie wzięty pod uwagę przy ustaleniu spełnienia wymogu bezpieczeństwa w zakresie wytrzymałości przez przedmiotowe nosidełka. Jak podawała strona (m.in. skarga, str. 18, pkt 16) masa testowa była w tym przypadku o 36 % większa, niż maksymalna waga zalecana dla produktu. Nie można uznać w tym zakresie za zasadny pogląd organu, który ratio legis takiego rozwiązania upatruje w konieczności przewidzenia, że "wbrew intencji producenta w nosidełku mogą znaleźć się dzieci o wadze większej, niż zakładana, co wydawałoby się producent nosidełka powinien mieć na uwadze projektując produkty z zastosowaniem pewnego marginesu bezpieczeństw w tej materii" (str. 10 zaskarżonej decyzji). Zdaniem Sądu, o ile, co do zasady, z postulatem konieczności przewidzenia pewnego "marginesu bezpieczeństwa" należy się oczywiście zgodzić, to nie był on z pewnością ideą przyświecającą twórcom Normy 13209, gdyż przypomnieć należy, że nosidełka o wadze do 9 kg ważone są przy badaniu ich wytrzymałości obciążnikiem 9 kg, a więc nie zakładającym żadnego marginesu bezpieczeństwa. Nie można zatem uznać, by sama zgodność z Normą Polską przesądzała o spełnieniu wymogu bezpieczeństwa, tak samo, jak – w ocenie Sądu – nie można przyjąć, iżby sam w sobie fakt niespełnienia wymogu Normy w zakresie metodologii przeprowadzania badań laboratoryjnych – bez względu na sposób oznakowania produktu dla jego odbiorców – przesądzał w sposób ostateczny o niespełnianiu przez produkt kryteriów bezpieczeństwa.
Zdaniem Sądu, należy także podzielić stanowisko skarżącego (str. 2 skargi, pkt 6 zarzutów prawnomaterialnych), iż z art. 6 ust. 1 i 3 wynika, iż w niniejszym postępowaniu organ obowiązany był poddać ocenie wszelkie możliwe do zweryfikowania przesłanki określone w ust. 3 pkt 1) art. 6 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z ww. przepisem, 1. W przypadku gdy brak jest szczegółowych przepisów Wspólnoty Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa określonego produktu, produkt wprowadzony na rynek polski uznaje się za bezpieczny, jeżeli spełnia określone odrębnymi przepisami polskimi szczegółowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów.
2. Domniemywa się, że produkt spełniający wymagania wynikające z norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej, będących transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, do których odniesienia Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest produktem bezpiecznym w zakresie wymagań objętych tymi normami.
3. W przypadku braku przepisów, o których mowa w ust. 1, lub norm, o których mowa w ust. 2, albo jeżeli produkt nie jest zgodny z tymi normami, bezpieczeństwo produktu ocenia się w szczególności z uwzględnieniem:
1) spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niż normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów;
2) spełniania przez produkt Polskich Norm;
3) zaleceń Komisji Europejskiej określających wskazówki co do oceny bezpieczeństwa produktu;
4) obowiązujących w danym sektorze zasad dobrej praktyki odnoszących się do bezpieczeństwa produktów;
5) aktualnego stanu wiedzy i techniki;
6) uzasadnionych oczekiwań konsumentów co do bezpieczeństwa produktu.
Zdaniem Sądu, powyższe kryteria organ winien wziąć pod uwagę łącznie.
Jednocześnie Sąd uznał na niezasadne zarzuty skarżącego, mające na celu podważenie przeprowadzonych przez organ badań laboratoryjnych, poprzez przedstawienie wyników badań, przeprowadzonych przez inne instytuty badawcze dla potrzeb skarżącego (pkt 1 zarzutów proceduralnych). Organ odniósł się do tych dokumentów w zaskarżonej decyzji, wskazując, iż przedstawiane przez Skarżącą w administracyjnym toku instancji dowody wskazują wyłącznie, że próbki nieznanego pochodzenia poddane zostały badaniom z wynikiem pozytywnym. Wyjątkiem jest raport laboratorium [...] co do którego organ winien się ponownie ustosunkować poddając go ocenie zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa.
Mianowicie, w odniesieniu do przedstawionych przez skarżącego wyników badań przeprowadzonych przez [...] z [...] listopada 2019 r. w zakresie pkt 8.5 normy EN 13209-2:2015, nosidełka które zgodnie z deklaracją strony postępowania jest oznaczone symbolem [...] tj. wg oceny strony z partii objętej postępowaniem zakończonym zaskarżoną decyzją. Przedstawione przez stronę postępowania wyniki badań przeprowadzonych przez [...] wskazują co prawda, że dany egzemplarz przeszedł badanie na pkt 8.5 normy EN 13209-2:2015 pozytywnie. Należy jednak przyznać rację organowi, iż sam fakt, że jednostkowy egzemplarz poddany badaniu uzyskał wynik pozytywny, nie daje podstaw do podważenia wyników kontroli opierających się na sprawozdaniu z badań Laboratorium UOKiK w L., które ponadto zostały potwierdzone poprzez uzyskanie identycznych rezultatów badań w toku postępowania, przeprowadzonych de facto na wniosek skarżącego przez Instytut [...]. Zdaniem Sądu, przedstawienie wyniku badania jednego egzemplarza produktu, które to badanie nie jest następstwem wprowadzonych usprawnień produktu będących następstwem ustalenia przyczyn, dla których wyrób nie był bezpieczny, przeprowadzonego na zlecenie skarżącego, nie przemawia za zmianą stanowiska w sprawie oceny bezpieczeństwa produktu.
Strona w toku postępowania przedstawiła także raport z badań [...] z [...] listopada 2018 r. oraz raport z badań przeprowadzonych przez laboratorium [...] z [...] marca 2019 r. Zasadne jest stanowisko organu, iż istotnym dla negatywnej oceny tego dowodu jest, że próbka wyrobu zbadana przez [...] pochodziła z nieznanego organowi źródła i nie pobrano jej do badań z rynku.
Dokonując natomiast oceny raportu z badań przeprowadzonych przez laboratorium [...] organ wskazał, iż badania wykonano niezgodnie z wymaganiami normy, tj. przy użyciu obciążenia wynoszącego 11 kg. Norma przewiduje zaś badanie z użyciem obciążenia wynoszącego 15kg dla nosidełek przeznaczonych dla dzieci o wadze powyżej 9 kg, zatem nie można uznać, aby raport ten mógł wpłynąć na rozstrzygnięcie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu. Zdaniem Sądu, fakt zbadania bezpieczeństwa produktu (parametr wytrzymałości) pod innym kątem, aniżeli zgodność z Normą 13209, nie dyskwalifikuje tego dowodu, który powinien być rozpatrzony zgodnie z regułami dowodowymi przewidzianymi w kpa.
Zdaniem Sądu podobna sytuacja zachodzi w przypadku przedstawionego dowodu przeprowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. WSA w Warszawie przeprowadził dowód ze złożonego przez skarżącego dokumentu: Raportu RAG, sporządzonego zgodnie z Wytycznymi dotyczącymi Oceny Ryzyka UE, pt. "Ocena Ryzyka dot. Nosidełka [...]" z [...] marca 2020 r., sporządzonego przez firmę [...] na zlecenie spółki [...]. Przede wszystkim należy zauważyć, iż - jak wynika z treści raportu (str. 5) - dokonano oceny ryzyka obejmującej wyłącznie mechanizm szelek, co już wstępnie dyskwalifikuje przedmiotowy dowód jako pomocny przy ocenie całościowego bezpieczeństwa przedmiotowych nosidełek, w kwestionowanym zakresie, dotyczącym ich wytrzymałości.
Należy jednak zauważyć, iż sama metodologia, jaką posłużył się profesjonalny podmiot przeprowadzający badania, wydaje się adekwatna do kontroli parametru wytrzymałości zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu nosidełek. Firma [...], przeprowadzając badanie, posłużyła się manekinem dziecięcym o wadze 11 kg oraz workiem piasku o wadze 18,5 kg.
Zdaniem Sądu, w powtórnie prowadzonym, na skutek niniejszego wyroku, postępowaniu, organ winien, biorąc pod uwagę wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu, dokonać czynności dowodowych pod kątem spełniania przez kwestionowane produkty wymogów bezpieczeństwa, w zakresie parametru wytrzymałości.
Przede wszystkim należy zbadać i ocenić, czy sposób oznakowania nosidełek [...]" spełnia wszelkie warunki uznania produktu za produkt bezpieczny, zawarte w art. 4 Ustawy o bezpieczeństwie ogólnym produktów i czy rzeczywiście niweluje mogące się pojawić zagrożenie. Należy przypomnieć, że zgodnie z tym przepisem, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć, warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego (ust. 1).
Należy zaznaczyć, że w myśl ust. 2 ww. przepisu, przy ocenie bezpieczeństwa produktu uwzględnia się:
1) cechy produktu, w tym jego skład, opakowanie, instrukcję montażu i uruchomienia, a także - biorąc pod uwagę rodzaj produktu - instrukcję instalacji i konserwacji;
2) oddziaływanie na inne produkty, jeżeli można w sposób uzasadniony przewidzieć, że będzie używany łącznie z innymi produktami;
3) wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące jego użytkowania i postępowania z produktem zużytym oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Należy zatem ocenić, czy oznakowanie produktu, zastosowanie przez producenta czyni zadość powyższym wymogom. Innymi słowy, ocenie organu podlega bezpieczeństwo użycia nosidełek przez nabywcę finalnego, który będzie użytkował je w sposób, który można określić jako przewidywalny ("dający się w sposób uzasadniony przewidzieć"), mając na uwadze oznakowanie produktu w takiej formie, w jakiej zostało zastosowane przez producenta. Winien uwzględnić przy tym wyżej wskazane kryteria oceny bezpieczeństwa, o których mowa w art. 6 ust 3 Ustawy o bezpieczeństwie ogólnym produktów.
Tymczasem, w niniejszej sprawie, organ ograniczył się do zbadanie produktu wyłącznie pod kątem spełniania szczegółowych warunków wynikających z Normy 13209.
Organ w celu dogłębnego i wszechstronnego zbadania sprawy winien przede wszystkim zwrócić się do akredytowanego laboratorium specjalizującego się w dokonywaniu przedmiotowych badań, celem dokonana powtórnej oceny zakwestionowanej partii produktu, pod kątem jego wytrzymałości deklarowanej przez producenta.
Powtórne zbadanie zakwestionowanego produktu przez akredytowaną jednostkę badawczą (tę samą, bądź inną – decyzję w tym względzie Sąd pozostawia organowi) winno się odbyć przy zastosowaniu odmiennej niż dotychczas metodyki, co pozwoli na zbadanie, czy spełnione są wymogi przewidziane w art. 4 ust. 1 i 2 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Kwestia metodyki została już wcześniej omówiona w uwagach do Raportu RAG.
Reasumując, organ dokonał niepełnej oceny bezpieczeństwa zakwestionowanego produktu, pomijając przesłanki przewidziane w art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 6 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, czym naruszył przepisy prawa materialnego. Uchybił tym samym zasadzie całościowego gromadzenia materiału dowodowego oraz obowiązkowi poddania go wszechstronnej analizie, zawartych w art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa.
Wyniki uzupełnionego w ten sposób postępowania dowodowego posłużą organowi jako punkt wyjścia do dalszych rozważań co do ewentualnego zniwelowania zagrożenia wynikającego z negatywnego wyniku wytrzymałości nosidełka, badanego pod kątem zgodności z Normą 13209, przy zastosowaniu metodologii wskazanej w pkt 8.5. (przy użyciu obciążnika 15 kg), poprzez zastosowanie odpowiednich oznakowań produktu, przewidujących limit dopuszczalnej wagi przenoszonego dziecka (11 kg).
Końcowo, organ na podstawie rezultatów prowadzonego postępowania wytypuje stosowną podstawę jego umorzenia, spośród trzech, przewidzianych w art. 14 Ustawy o bezpieczeństwie ogólnym produktów. Podkreślenia wymaga, że obecnie oceniana jest podstawa przewidziana w pkt. 2) – najmniej korzystna dla skarżącego, bowiem zakłada, że stosowanie produktów było obarczone zagrożeniem. W razie wyeliminowania stanowiska o zagrożeniu stwarzanym przez przedmiotowe nosidełka, organ rozważy zastosowanie podstawy umorzenia z pkt 1), stwierdzając tym samym, że produkt jest bezpieczny.
Z uwagi na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, iż obydwie wydane w sprawie decyzje wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa w kontekście pominiętych przy rozstrzyganiu sprawy przesłanek z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 6 Ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów.
Podkreślenia wymaga, że dokonana w sprawie ocena powinna uwzględniać charakter produktu, jakim są przeznaczone dla dzieci nosidełka, w związku z czym ocena musi być w pełni miarodajna. Nie może natomiast być mowy o stosowaniu w takim przypadku reguły przewidzianej w art. 81a kpa – interpretowania na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, czego domaga się skarżący (str. 4 skargi - pkt 6 zarzutów proceduralnych). W grę wchodzi tu bowiem zdrowie i bezpieczeństwo dzieci, które sam ustawodawca zaliczył (obok osób starszych) do kategorii konsumentów narażonych na niebezpieczeństwo w związku z używaniem produktów ( art. 4 ust. 3 omawianej Ustawy). Ocena ta jednak winna mieć charakter wszechstronny i uwzględniać wszelkie przewidziane prawem przesłanki, w tym wynikające z dopuszczalności stosowania właściwych ostrzeżeń i oznakowań, zawężających ramy zgodnego z zasadami bezpieczeństwa stosowania produktu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.