VI SA/Wa 308/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-14
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
przywrócenie terminuodwołanieNFZkoszty świadczeń zdrowotnychdoręczeniefikcja doręczeniaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibrak winy

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Prezesa NFZ odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o stwierdzeniu obowiązku poniesienia kosztów świadczeń zdrowotnych, uznając doręczenie decyzji za skuteczne mimo problemów z odbiorem korespondencji.

Skarżący M.M. domagał się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej obowiązek poniesienia kosztów świadczeń zdrowotnych w wysokości 26 455,07 zł. Decyzja ta została uznana za skutecznie doręczoną na podstawie art. 44 k.p.a. z powodu nieodebrania jej mimo dwukrotnego awizowania. Prezes NFZ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na utrudnienia w odbiorze korespondencji związane z uszkodzeniem skrzynki pocztowej. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Sprawa dotyczyła skargi M.M. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2020 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji stwierdzającej obowiązek poniesienia przez skarżącego kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 26 455,07 zł. Decyzja ta została wydana przez dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] listopada 2019 r. i wysłana listem poleconym, który został dwukrotnie awizowany i zwrócony do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". Organ uznał, że decyzja została skutecznie doręczona na podstawie art. 44 k.p.a. Prezes NFZ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Wskazano, że skarżący przez około 10 miesięcy nie odbierał korespondencji, a uszkodzenie skrzynki pocztowej nie było wystarczającą przesłanką do przywrócenia terminu, zwłaszcza że odbiór przesyłek był jedynie utrudniony, a nie niemożliwy. Skarżący w skardze podniósł szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów k.p.a., w tym błędnego przyjęcia braku winy, niewłaściwej oceny staranności, braku pouczenia oraz zastosowania fikcji doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że termin do wniesienia odwołania jest terminem prekluzyjnym, a jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności. Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na prawidłowe awizowanie korespondencji i fakt, że odbiór przesyłek był jedynie utrudniony. Sąd oddalił również wnioski dowodowe skarżącego, uznając, że kontrola legalności opiera się na materiale zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odbiór był jedynie utrudniony, a nie niemożliwy, a strona nie podjęła wystarczających działań, aby dowiedzieć się o kierowanej do niej korespondencji.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Mimo uszkodzenia skrzynki pocztowej, odbiór przesyłek był jedynie utrudniony, a nie niemożliwy. Strona miała świadomość toczącego się postępowania i powinna podjąć działania w celu ustalenia losów korespondencji. Doręczenie uznano za skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wymaga uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu.

k.p.a. art. 58 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna orzekania przez WSA o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa warunki uznania doręczenia pisma za skuteczne w przypadku niemożności doręczenia w sposób bezpośredni lub zastępczy (tzw. fikcja doręczenia).

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji (14 dni od doręczenia decyzji).

u.ś.o.z. art. 102 § 5

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Określa kompetencje Prezesa NFZ, w tym w zakresie rozpatrywania odwołań.

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu art. 40 § 2

Przepis wprowadzony w związku z epidemią COVID-19, mający wpływ na procedury administracyjne.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje możliwość przeprowadzenia dowodu przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawę kontroli legalności decyzji administracyjnej przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie decyzji było skuteczne na podstawie art. 44 k.p.a. mimo problemów z odbiorem korespondencji. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Odbiór przesyłek był jedynie utrudniony, a nie niemożliwy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących oceny winy, staranności i pouczenia. Wniosek o przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnych. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności. Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji.

Skład orzekający

Danuta Szydłowska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sędzia

Aneta Lemiesz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu, fikcji doręczenia oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z doręczeniem korespondencji przez NFZ i problemami z odbiorem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częste problemy z doręczaniem korespondencji urzędowej i konsekwencje jej nieodebrania, co jest istotne dla wielu obywateli.

Nieodebrana przesyłka z NFZ – czy zawsze oznacza przegraną? Sąd wyjaśnia zasady doręczania i przywracania terminów.

Dane finansowe

WPS: 26 455,07 PLN

Sektor

medycyna

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 308/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Aneta Lemiesz
Danuta Szydłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 1712/21 - Wyrok NSA z 2023-01-26
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.) oraz na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, ze zm.) i art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493), po rozpatrzeniu wniosku M. M. PESEL: [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] listopada 2019 r. stwierdzającej obowiązek poniesienia kosztów udzielonych M. M. świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 26 455,07 zł.
W uzasadnieniu postanowienia Prezes wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2019 r., dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję w której stwierdził obowiązek poniesienia przez Stronę kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości 26 455,07 zł udzielonych na jego rzecz w okresie: od dnia 01 grudnia 2014 r. do dnia 24 marca 2015 r. oraz od dnia 09 lutego 2018 r. do dnia 13 grudnia 2018 r. przez [...] w [...],[...] w [...],[...]". Powyższa decyzja została wysłana listem poleconych ze zwrotnym potwierdzenie odbioru na adres: ul. [...],[...], natomiast w/w przesyłka była dwukrotnie awizowana, a ze względu na nie podjęcie w terminie została zwrócona do nadawcy z dniem 28 listopada 2019 r.. wraz z adnotacją Poczty Polskiej: " zwrot nie podjęto w terminie". Biorąc pod uwagę powyższe organ przyjął, że przesyłka została uznana za skutecznie doręczona Zainteresowanemu w trybie art. 44 k.p.a.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wyjaśnił, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach,odwołania od decyzji w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów wnosi się do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. W niniejszej sprawie termin ten upływał w dniu 12 grudnia 2019 r. Odwołanie wniesiono po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Następnie organ wskazał na treść art. 58 § 1oraz § 2 kpa, i powołując się na konkretnie wskazane orzeczenia wyjaśnił, jak należy rozumieć kryterium braku winy, jako przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu.
W ocenie organu M. M. nie wskazał w swoim wniosku przyczyn, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do złożenia odwołania od kwestionowanej decyzji. Strona przez ok. 10 miesięcy nie odbierała korespondencji adresowanej przez NFZ, w związku z powyższym, okoliczność uszkodzenia oddawczej skrzynki pocztowej lokalu, w którym zamieszkuje Zainteresowany nie jest dostateczną okolicznością, która uprawdopodobniłaby zasadność przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona przy zachowaniu wymogów staranności mogła dowiedzieć się o adresowanych do niej pism Narodowego Funduszu Zdrowia na przestrzeni paru miesięcy, chociażby poprzez skontaktowanie się z najbliższą placówką operatora pocztowego w przedmiocie tego czy została skierowana do niej korespondencja, co nie zostało wykonane (pismo o wszczęciu postępowania przez Dyrektora [...] OW zostało nadane w dniu 24 września 2019 r., a Zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 24 czerwca 2020 r.) Organ stwierdził, że od połowy listopada skrzynki zostały naprawione w bloku, gdzie zamieszkuje zainteresowany, podczas gdy dopiero z dniem 28 listopada 2019 r. przedmiotowa korespondencja została uznana za skutecznie doręczona. Nadto jak wynika z oświadczeń sąsiadów oraz pisma Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z dnia 20.01.2021 r. odbiór przesyłek w okresie od połowy września do połowy listopada 2019 r. był "utrudniony", a nie całkowicie niemożliwy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M.M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz dopuszczenie na podstawie art. 106 § dowodu z 3 oświadczeń sąsiadów potwierdzających okoliczności wskazywane przez Skarżącego odnośnie do nieprawidłowości w działaniu skrzynek pocztowych i doręczaniu przesyłek oraz zaświadczenie lekarskie na okoliczność konieczności leczenia z powodu przewlekłej choroby Skarżącego..
Skarżący podniósł zarzut naruszenia:
- art. 58 § 1 i 2 w związku z art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji;
- art. 58 § 1 w związku z art. 8 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Skarżący wykazał się brakiem dbałości o własne sprawy w sytuacji, gdy właścicielem skrzynki pocztowej nie był Skarżący i nie on odpowiadał za prawidłowość jej funkcjonowania lecz administracja Spółdzielni, do której zgłaszane były nieprawidłowości w jej oznaczeniu i funkcjonowaniu;
- art. 58 § 1 w związku z art. 9 k.p.a. poprzez nie poinformowanie Skarżącego działającego bez profesjonalnego pełnomocnika, że przedłożone przez Skarżącego pismo Spółdzielni i jego oświadczenie nie są wystarczające do uprawdopodobnienia braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania;
- art. 58 § 1 w związku z art. 44 k.p.a. poprzez pominięcie przy ocenie, czy Skarżący spełnił przesłankę do przywrócenia terminu w postaci uprawdopodobnienia braku winy tego, że w sprawie tej uznano za doręczoną decyzję w związku z zastosowaniem tzw. "fikcji doręczenia", co ze względu na wskazywane przez Skarżącego okoliczności powinno skutkować uznaniem uprawdopodobnienia braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu;
- art. 58 k.p.a. poprzez błędną wykładnię art. 58 § 1 k.p.a. w tej sprawie i w rezultacie uznanie, ze Skarżący powinien udowodnić, a nie uprawdopodobnić brak swej winy w uchybieniu terminu, '
- art. 239 § 1 pkt 1 lit. c 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 124 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i błędne pouczenie Skarżącego o obowiązku wniesienia opłaty sądowej od skargi, w sytuacji gdy sprawa dotyczy świadczeń zdrowotnych i przysługuje w takiej sytuacji ustawowe zwolnienie od opłat sądowych przewidziane w powołanym wyżej przepisie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W chwili wpłynięcia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek zbadania czy spełnia ono określone warunki formalne m.in. czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony i czy z innych przyczyn jest dopuszczalne.
W przypadku stwierdzenia, że wniesiono je po terminie lub jest z innych powodów niedopuszczalne organ odwoławczy wydaje postanowienie w trybie art. 134 kpa stwierdzając niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Treść art. 134 kpa wskazuje dwie przesłanki skutecznego złożenia odwołania. Jedna z nich ma charakter konkretny i dotyczy zachowania terminu do wniesienia środka prawnego.
Podkreślenia wymaga, iż jednym z podstawowych warunków wywierania skutków prawnych przez czynności procesowe stron jest ich podejmowanie w określonych dla nich terminach. Ograniczając dalej rozważania tylko do odwołań od decyzji organu I instancji należy podkreślić, że wnosi się je w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy była ona ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 kpa).
Zasady dotyczące doręczania pism stronom postępowania administracyjnego reguluje rozdział 8 k.p.a zawierający przepisy dostosowane do różnych stanów faktycznych. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, pisma mogą być doręczane również w lokalu administracji publicznej, a w przypadku niemożności doręczenia w ten sposób jak również w razie konieczności pisma doręcza się w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie. Z kolei art. 43 k.p.a. statuuje tzw. doręczenie zastępcze, polegające na tym, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Aby doręczenie zastępcze było skuteczne, przesyłka musi zostać przekazana dorosłej, tzn. pełnoletniej osobie, która faktycznie zamieszkuje z osobą będącą adresatem przesyłki. Jednocześnie już samo pobranie przez domownika przesyłki, potwierdzone znajdującym się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem, uznawane jest za oświadczenie, iż domownik zobowiązuje się przekazać przesyłkę adresatowi. Bez wpływu na skuteczność doręczenia pozostaje kwestia czy faktycznie przesyłka zostaje przekazana. Istotą doręczenia zastępczego jest bowiem już samo powstanie domniemania takiego przekazania, czyli samo pobranie przesyłki przez domownika oraz pokwitowanie jej odbioru. Przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości prowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, kiedy doszło do rzeczywistego zaznajomienia się adresata decyzji z jej treścią.
Swoistą fikcję prawną, która umożliwia uznanie doręczenia za skuteczne w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a przewiduje art. 44 k.p.a. Wówczas istnieje m.in. możliwość złożenia pisma na okres 14 dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki procedurę tą powtarza się, zaś doręczenie staje się skuteczne z upływem ostatniego dnia okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Należy zważyć, że doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie rzeczywiste. Jednym ze skutków doręczenia decyzji jest rozpoczęcie biegu terminów przewidzianych w przepisach postępowania związanych z doręczeniem decyzji, w tym również terminów do wniesienia środków zaskarżenia.
Tak więc przepis art. 44 k.p.a., mający zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób bezpośredni lub zastępczy, określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą natomiast jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru. W razie ziszczenia się tych przesłanek domniemywa się, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez pocztę), a więc nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pism przez stronę.
Doręczenie jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże niekiedy określone skutki prawne a podstawowym jego skutkiem prawnym jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności prawnej np. wniesienia odwołania czy zażalenia
Termin określony w/w przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa.
Jak stanowi art. 58 § 1 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak stanowi § 2 cytowanego przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania albo zażalenia.
Artykuł 58 § 1 oraz § 2 kpa określa zatem cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione kumulatywnie.
Obowiązek uwiarygodnieniana braku winy ciąży na stronie, przez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednak dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku.
Uprawdopodobniając określoną okoliczność na potrzeby zastosowania art. 58 § 1 kpa można posłużyć się domniemaniem faktycznym. Domniemanie faktyczne nie jest środkiem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale konstrukcją opartą na doświadczeniu życiowym i logicznym wyciąganiu wniosków płynących z ustalonych faktów. Jak uznał Naczelny Sąd Administtracyjny m.in. w wyroku z dnia 22 marca 2013 r. w sprawie o sygn. II OSK 2267/11 nie istnieje takie domniemanie faktyczne, z którego wynikałoby, że każda długotrwała choroba danej osoby, lub członka rodziny tej osoby, stanowi przeszkodę uniemożliwiającą w sposób obiektywny dokonywanie czynności w postępowaniu administracyjnym.
Kryterium winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności proceduralnych. Tym samym przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności (wyr. NSA z 24.4.1998 r., III SA 1543/96, Lex Nr 34701). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć (zob. wyr. NSA z 2.2.2000 r., SA/Sz 2125/98, Legalis). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy (zob. wyr. NSA z 13.8.1999 r., III SA 7432/98, Legalis; wyr. WSA w Białymstoku z 6.10.2005 r., II SA/Bk 369/05, Legalis; post. NSA z 25.9.1998 r., SA/Łd 575/98, Lex Nr 36221; zob. także A. Wróbel, [w:] K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Kraków 2003, s. 63).
O braku winy w uchybieniu terminowi można więc mówić wtedy, gdy strona dołożyła należytej staranności, aby dokonać czynności proceduralnej w terminie, lecz uniemożliwiły jej to przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia (zob. wyr. WSA w Warszawie z 31.5.2006 r., I SA/Wa 2351/05, Legalis). Orzecznictwo sądowe zwraca również uwagę na fakt, że przeszkody związane z dopełnieniem czynności proceduralnych mogą co prawda utrudnić dokonanie czynności w postępowaniu administracyjnym i w konsekwencji powodować uchybienie terminu, to jednak zasadność przywrócenia terminu możliwa jest wyłącznie wtedy, gdy zainteresowany napotyka przeszkody w dokonaniu czynności, których usunięcie było niemożliwe (zob. post. NSA z 30.3.1999 r., III SA 7060/98, Lex Nr 37862).
W konsekwencji przyjąć należy, że pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności proceduralnej w terminie obejmuje istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli siły wyższej. Przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi przez zainteresowanego zaliczyć należy m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. (zob. wyr. NSA z 19.9.2000 r., I SA 1072/00, Lex Nr 55307; podobnie wyr. WSA w Olsztynie z 27.1.2009 r., II SA/Ol 857/08, Legalis).
Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżący odwołanie złożył z uchybieniem terminu. Sąd w składzie orzekającym podzielił stanowisko organu, że skarżący nie wykazał, że nie odebrał przedmiotowej korespondencji z przyczyn od siebie niezależnych i nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Jak wynika z akt sprawy decyzja dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2019 r. została wysłana listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na wskazany przez skarżącego adres i była prawidłowo awizowana. Z powodu nieodebrania w terminie wróciła do organu w dniu 28 listopada 2019 r. Skarżący miał świadomość o toczącym się postępowaniu administracyjnym albowiem pismem z dnia 24 września 2019 r. został powiadomiony o wszczęciu postępowania przez Dyrektora [...] OW oraz o prawie do czynnego udziału w każdym jego stadium. Uszkodzone skrzynki pocztowe zostały naprawione w połowie listopada natomiast dopiero z dniem 28 listopada 2019 r. przedmiotowa korespondencja została uznana za skutecznie doręczoną. Nadto odbiór przesyłek w okresie od połowy września do połowy listopada 2019 r. był utrudniony nie zaś niemożliwy.
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd oddalił zawarte w skardze wnioski dowodowe, bowiem dotyczyły one stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego postanowienia materiału postępowania administracyjnego.
Sąd administracyjny, co do zasady, nie przeprowadza postępowania dowodowego, albowiem kontrolę legalności decyzji administracyjnej opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżone rozstrzygnięcie (art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wyjątek od tej zasady zawiera art. 106 § 3 p.p.s.a. jednakże nie służy on do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004 r. FSK1186/04 nie publ.). Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że sąd w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Należy zauważyć, iż przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości. Podkreślić zatem należy, że zakres kognicji sądu administracyjnego jest ograniczony do kontroli legalności zaskarżonego aktu i wyłącza możliwość czynienia przez ten sąd ustaleń faktycznych, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest bowiem ponownie ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej (zob. NSA w wyroku z 6 października 2005 r. sygn. akt II GSK 164/05), lecz zbadanie, czy ustalenia dokonane przez organy administracyjne, których akty zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. II FSK 72/06).
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
-----------------------
1

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę