VI SA/WA 301/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-05-04
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowyopłata elektronicznakara pieniężnaoznakowanie drogiznaki drogowetabliczka T-34prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania administracyjnegodrogi publiczne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak opłaty elektronicznej, wskazując na niewyjaśnienie przez organ kwestii prawidłowego oznakowania drogi.

Skarżący został ukarany karą pieniężną za przejazd płatnym odcinkiem autostrady bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Kwestionował prawidłowość oznakowania drogi, twierdząc, że znak informujący o opłacie pojawił się dopiero po wjeździe na odcinek płatny, uniemożliwiając wybór alternatywnej trasy. Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił tej kluczowej kwestii, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, i uchylił zaskarżoną decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) utrzymującą w mocy karę pieniężną w wysokości 1500 zł za przejazd płatnym odcinkiem autostrady bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący podnosił, że znak informujący o płatnym odcinku (tabliczka T-34) pojawił się dopiero po wjeździe na ten odcinek, co uniemożliwiło mu wybór drogi bezpłatnej lub zawrócenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy droga była prawidłowo oznakowana przed wjazdem na płatny odcinek, co pozwoliłoby kierowcy na świadomy wybór trasy. Stwierdził, że organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, opierając się jedynie na ogólnych informacjach od zarządcy drogi, nie weryfikując stanu oznakowania na konkretny dzień zdarzenia. Wobec niewyjaśnienia tej istotnej okoliczności, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję GITD, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem konieczności ustalenia prawidłowości oznakowania drogi.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może nałożyć kary, jeśli nie zostanie ustalone, że droga była prawidłowo oznakowana, co pozwoliłoby kierowcy na świadomy wybór trasy.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że prawidłowe oznakowanie drogi tabliczką T-34 jest warunkiem koniecznym do nałożenia kary za brak opłaty elektronicznej. Organ nie wykazał, że oznakowanie było prawidłowe i umożliwiało wybór trasy przed wjazdem na odcinek płatny, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 13k § 1

Ustawa o drogach publicznych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 13ha § 6

Ustawa o drogach publicznych

u.t.d. art. 50

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 51 § 6

Ustawa o transporcie drogowym

p.r.d. art. 2 § 33

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych art. 1 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych art. 2 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych art. 65 § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wyjaśnienie przez organ kwestii prawidłowego oznakowania drogi tabliczką T-34 przed wjazdem na płatny odcinek. Brak możliwości wyboru przez kierowcę drogi płatnej lub bezpłatnej z powodu nieprawidłowego oznakowania. Naruszenie przez organ przepisów postępowania (art. 7, 75, 77, 80 k.p.a.) poprzez brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Organ nie dokonał ustaleń w zakresie prawidłowego oznakowania drogi. Materiał dowodowy nie wyjaśnia kluczowej okoliczności związanej z prawidłowym oznakowaniem trasy przejazdu. Niewywiązanie się z obowiązków leżących po stronie państwa nie może negatywnie oddziaływać na obowiązki obywateli.

Skład orzekający

Jakub Linkowski

przewodniczący

Barbara Kołodziejczak-Osetek

sprawozdawca

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku prawidłowego oznakowania dróg płatnych oraz konsekwencji jego braku dla nałożenia kary pieniężnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z systemem poboru opłat elektronicznych i oznakowaniem dróg w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe działanie organów państwa i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących kar finansowych.

Czy kara za brak opłaty drogowej może być niesłuszna przez błąd urzędników?

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

Sektor

transportowe

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 301/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Barbara Kołodziejczak-Osetek /sprawozdawca/
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 2595/21 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 470
art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 13ha ust. 6
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 110
art. 2 pkt 33
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2002 nr 170 poz 1393
par. 1 ust. 4, par. 2 ust. 4, par. 65 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury  oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2021 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. ; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego H.aR. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD" lub "organ") decyzją z dnia [...] listopada 2020 r" nr [...], na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm.), dalej "u.d.p.", oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.), dalej "u.t.d.", po rozpoznaniu wniosku H. R. (dalej "strona" lub "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji organu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 7 maja 2020 r. zarejestrowano przejazdy pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...] przez urządzenie kontrolne o godz. 06:36:08 oraz 18:23:35 na odcinku autostrady [...] C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K. Przejazdy zostały udokumentowane zdjęciami z urządzeń kontrolnych zainstalowanych na bramownicach zbudowanych w pasie drogowym.
Na podstawie informacji znajdujących się w systemie elektronicznego poboru opłat ustalono, że ww. pojazd nie został wyposażony w urządzenie, o którym mowa w art. 13i ust. 3 u.d.p. Ponadto na podstawie informacji zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu samochodowego w chwili powstania naruszenia był skarżący.
Organ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, które zakończył decyzją o wymierzeniu stronie kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
GITD dopuścił jako dowód w sprawie pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. nr [...] z dnia [...] maja 2020 r., na podstawie którego ustalił, że odcinek drogi krajowej nr [...] był oznakowany tabliczkami T-34. Znaki informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej były umieszczone prawidłowo. Ponadto, wskazane w piśmie zarządcy drogi przeprowadzone kontrole ustawienia tabliczek nie wykazały w tym zakresie nieprawidłowości.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu zarejestrowania naruszenia kontrolowany pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Poddany kontroli pojazd nie został wyposażony w jednostkę pokładową viabox, służącą do naliczania i pobierania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ wskazał, że warunkiem koniecznym dla nabycia urządzenia viabox jest zawarcie stosownej umowy z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną. Skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zawarł umowy, co powinno nastąpić przed rozpoczęciem korzystania z dróg płatnych.
Odnosząc się do oznakowania drogi krajowej nr [...] C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K. tabliczkami T-34, organ wskazał, że za właściwe ustawienie znaków drogowych odpowiada zarządca drogi, tj. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie zaś Inspekcja Transportu Drogowego. Tym samym na podstawie pisma z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Warszawie organ ustalił, że droga na ww. odcinku była prawidłowo oznakowana tabliczkami informacyjnymi wskazującymi, iż jest to płatny odcinek drogi krajowej.
GITD podkreślił także, że decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku
uiszczenia opłaty elektronicznej na organie spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od motywów, jakimi kierował się korzystający z drogi publicznej wjeżdżając na drogę płatną, jego sytuacji osobistej i materialnej, jak i od tego, czy miał on świadomość, że narusza prawo. Odpowiedzialność ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Na decyzję GITD skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
-art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 75 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a dotyczących braku ustalenia przez organ, czy wjazd na odcinek drogi krajowej nr [...] C. - węzeł K. jest oznaczony znakiem T-34 w sposób umożliwiający uiszczenie opłaty jeszcze przed wjazdem na ten węzeł i tym samym dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego,
-art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, a tym samym danie nieuzasadnionego prymatu interesowi społecznemu,
-art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drodze płatnej w sytuacji, braku oznakowania drogi płatnej w taki sposób, aby umożliwić kierowcy realną możliwość wyboru pomiędzy wjazdem na drogę płatną, a jazdą drogą bezpłatną.
W związku z powyższymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a w związku z art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej.
Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 p.u.s.a., który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta powinna więc zawsze przebiegać w trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z
prawem materialnym; 2) dochowania wymaganej prawem procedury; 3) respektowania reguł kompetencji.
Oznacza to, że badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując sądowej kontroli zaskarżonej w sprawie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], Sąd doszedł do przekonania, iż decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.
Z kolei według art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p., za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości 1500 zł.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle literalnego brzemienia przytoczonych przepisów, w szczególności zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, warunkiem wymierzenia na jego podstawie kary pieniężnej, jest nieuiszczenie przewidzianej prawem opłaty elektronicznej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w judykaturze m.in. w wyroku NSA z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1256/17 , że znaczenie normy zawartej w art. 13k ust. 1 u.d.p. powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną (zob. wyroki NSA: z 16 lipca 2015 r., II GSK 1661/14 oraz II GSK 1660/14). Trafna jest zatem teza o zasadności sięgania do wykładni systemowej, która opiera się na założeniu, że system prawa jest pewną logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach, jak i wykładni celowościowej przepisów, szczególnie gdy ich wykładnia językowa może nasuwać wątpliwości interpretacyjne.
W tym stanie rzeczy trzeba zauważyć, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13ha ust. 6 u.t.d., w dniu 22 marca 2011 r. wydano rozporządzenie w sprawie dróg. Zgodnie z jego § 2 opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach, mających odpowiednią klasę, a katalog dróg i odcinków został określony w załącznikach do rozporządzenia.
Z kolei w rozporządzeniu Ministra Infrastruktura oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 170, poz. 1393 ze zm.) określono znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 tego rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Z § 65 ust. 3 wynika natomiast, że umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d, tabliczka T-34 oznacza, że
za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną.
Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. Nr 220, poz. 2181 ze zm.) określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Następnie rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. zmieniającym powyższe rozporządzenie ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E-15c, drogi ekspresowej E-15d lub innej drogi krajowej E-15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.).
W pełni poprzeć należy pogląd, że powyższe unormowania zobowiązały zarządców dróg do prawidłowego oznakowania tabliczkami T-34 pozostających pod ich nadzorem dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna. Celem takiego działania miało być przekazanie użytkownikom dróg informacji, na jakiej drodze się znajdują, czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna oraz umożliwienie uczestnikom ruchu wyboru drogi, którą chcą jechać (płatnej bądź bezpłatnej). Znak drogowy T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata, informując jednocześnie, iż przejazd po drodze tak oznaczonej bez uiszczenia opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści wskazanego znaku. Obok funkcji informacyjnej znak T-34 w istocie zawiera więc swoisty zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty (zobowiązanie do określonego zachowania, tj. uiszczenia opłaty za przejazd).
Trafnie podnosi się też, że nieprzypadkowo ustawodawca zsynchronizował w czasie wprowadzenie w życie przepisów ustawy dotyczących opłat elektronicznych i kar za przejazd po określonych drogach bez uiszczenia opłaty (1 lipca 2011 r.) i przepisów rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (30 czerwca 2011 r.), wprowadzających znak - tabliczkę T-34. Specyfika ruchu drogowego wymaga niewątpliwie przeniesienia obowiązujących, ustalonych w przepisach prawnych reguł i zasad tego ruchu, "na drogę" w postaci różnego rodzaju znaków drogowych (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 1467/12 i powołany tam wyrok TK z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00 oraz wyroki NSA z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1090/14 i z dnia 16 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1660/14).
Znaczenie normy wywiedzionej z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. powinno być widziane w powiązaniu także z innymi przepisami prawa oraz wynikającymi z nich celami. Z uwagi na istotę kary administracyjnej, którą jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, jako niezgodną z art. 2 Konstytucji RP należy traktować taką wykładnię art. 13k ust. 1 pkt 2 u.t.d., która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektyw postępowania wynikających z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Jeżeli w sprawie mamy do czynienia z niedopełnieniem obowiązku prawidłowego oznakowania drogi, to organy państwa nie mogą wymagać od obywateli odpowiedniego zachowania, skoro same nie realizują nałożonych na nie obowiązków. Przekonanie takie wynika z faktu, iż jednostce należy zagwarantować możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych jej zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Generalna reguła wskazuje więc, iż niewywiązanie się z obowiązków leżących po stronie państwa nie może negatywnie oddziaływać na obowiązki obywateli, zaś samo wymienienie odcinków płatnych dróg krajowych w załączniku do rozporządzenia nie spełnia warunku poinformowania o istniejących obowiązkach (powoływanie się przez organ na zasadę ignorantia iuńs nocet jest w tym przypadku nieuprawnione).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący dokonał przejazdów w dniu [...] maja 2020 r. pojazdem samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o numerze rejestracyjnym [...], zarejestrowanych przez:
-urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 06:36:08, na odcinku autostrady [...] C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K.,
-urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 18:23:35, na odcinku autostrady [...] C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K./
-urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie 18:23:35, na odcinku autostrady [...] C. (skrzyżowanie z drogą gminną nr [...]) - węzeł K.
Są to odcinki autostrady objęte obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej. Bezsporne jest również, że przejazd ten odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Jednakże brak uiszczenia opłaty nie uprawniał organu, sam przez się, do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego, zwłaszcza w kontekście jego wyjaśnień składanych zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i w skardze do Sądu- w kwestii oznakowania trasy przejazdu. Skarżący wyjaśniał w toku postępowania przed organem, że tabliczka T-34 informująca o tym, że porusza się on po drodze płatnej pojawiła się w momencie, gdy już na niej był, zatem nie miał możliwości wyboru drogi, jak również nie miał możliwości zawrócenia lub wycofania się z drogi płatnej. Zatem skarżący kwestionował prawidłowe oznakowanie drogi, które uniemożliwiło mu zrezygnowanie z wjazdu na drogę płatną.
Zatem w świetle wyjaśnień skarżącego sporna jest okoliczność, czy przed wjazdem na płatny elektronicznie odcinek drogi było odpowiednie oznakowanie tabliczką informacyjną T-34, a w konsekwencji, czy przed wjazdem na drogę kierowca mógł wiedzieć, że dokona przejazdu podlegającego opłacie elektronicznej, czy miał możliwości wyboru przejazdu drogą płatną czy bezpłatną i ewentualnie, czy przed miejscem dokonanej kontroli miał możliwość zjechania z drogi płatnej.
Takich ustaleń Główny Inspektor Transportu Drogowego w rozpoznawanej sprawie nie dokonał. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, czy droga w dniu przejazdu była odpowiednio oznakowana. Organ na podnoszone przez skarżącego wątpliwości we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. Tymczasem jako jedyny dowód w sprawie przedstawiono zapis ewidencyjny utrwalony w systemie elektronicznego poboru opłat oraz pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, które podniesionej przez Skarżącego kwestii nie wyjaśnia.
Materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, nie wyjaśnia kluczowej w sprawie okoliczności związanej z prawidłowym oznakowaniem trasy przejazdu skarżącego tabliczką informacyjną T-34. Tym samym nie zostało wyjaśnione, czy w dacie przejazdu skarżącego po płatnym odcinku drogi było odpowiednie oznakowanie tabliczką informacyjną T-34 - w miejscu umożliwiającym wybór przez kierowcę między wjazdem na drogę płatną a kontynuowaniem jazdy po drodze bezpłatnej. Twierdzenie skarżącego, że znak informujący, iż porusza się on po drodze płatnej pojawił się dopiero na drodze, tuż za bramką do poboru opłat - nie zostało w żaden sposób zweryfikowane przez organ, który w zasadzie ograniczył się jedynie do powołania obowiązujących w tym zakresie przepisów, informacji wynikających z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców i pisma GDDKiA Oddział w W. nr [...] z [...] maja 2020 r., w którym stwierdzono, że przeprowadzane systematycznie kontrole, w dniu [...] maja 2019 r. oraz [...] października 2019 r. nie wskazują na nieprawidłowe oznakowanie autostrady lub jego brak. Organ ten nie zajął jednak stanowiska, jak sytuacja wyglądała w dniu przejazdu przez Skarżącego tj.w dniu [...] maja 2020 r..
Wobec niewyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, jaką jest prawidłowe oznakowanie drogi w czasie przejazdu po niej skarżącego - za zasadny należało również uznać zarzuty naruszenia prawa procesowego, sformułowane w skardze, tj.art.7, art.75 , art.77 i art.80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nieustalenia przez organ, czy wjazd na odcinek drogi krajowej nr [...] C. - węzeł K. jest oznaczony znakiem T-34 w sposób umożliwiający uiszczenie opłaty jeszcze przed wjazdem na ten węzeł i tym samym dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego.
Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadzi postępowanie dowodowe w kierunku ustalenia, czy odcinek drogi był w
dacie wjazdu skarżącego prawidłowo oznaczony tabliczką informacyjną T-34. Stosowne informacje organ powinien uzyskać od zarządcy drogi. Jeżeli są niepełne to domagać się ich uzupełnienia oraz przedstawienia stosownej dokumentacji a nie bez wglądu na ich treść, przyjąć dwuznaczną opinię zarządcy drogi za dowód w sprawie. Następnie - mając na uwadze poczynione powyżej wywody dotyczące związku prawidłowego oznakowania drogi z wymierzaniem kary pieniężnej za przejazd po autostradzie [...] bez uiszczenia opłaty elektronicznej - wyda właściwą decyzję w sprawie.
Dopiero gdy istotne okoliczności faktyczne do rozpoznania sprawy zostaną ustalone, możliwe będzie rozstrzygnięcie w przedmiocie zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Jednocześnie Sąd zauważa, że organ nie stwierdził, że może nałożyć kare pieniężną, mimo nieprawidłowego oznakowania drogi, bowiem zwracał się do zarządcy drogi o wyjaśnienie tej kwestii, jednakże błędne uznał, że okoliczność ta wyczerpuje obowiązki organu prowadzącego postępowanie. Jak już Sąd wskazał wyżej organ prowadzący postępowanie ma prawo również żądać od zarządcy drogi dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy chociażby dokumentacji zdjęciowej, której w aktach sprawy brak, na dzień zdarzenia, a nie ogólnych informacji, kiedy przeprowadzone zostały kontrole autostrady.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c) i art.135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasadzając na rzecz Strony zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę