VI SA/WA 301/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Urzędu Patentowego RP odmawiającą prawa ochronnego na znak towarowy "111", uznając, że organ nie zbadał wystarczająco wtórnej zdolności odróżniającej znaku.
Sprawa dotyczyła odmowy rejestracji znaku towarowego słownego "111" dla wydawnictw (klasa 16) przez Urząd Patentowy RP. Urząd uznał, że znak nie posiada wystarczających znamion odróżniających. Spółka "T." argumentowała, że znak nabył wtórną zdolność odróżniającą dzięki intensywnemu używaniu i kampaniom reklamowym, co potwierdzały badania. Sąd uchylił decyzję Urzędu, wskazując na niewystarczające uzasadnienie i brak analizy wtórnej zdolności odróżniającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki "T." Sp. z o.o. na decyzję Urzędu Patentowego RP, która utrzymała w mocy odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "111" dla broszur, czasopism i książek z krzyżówkami (klasa 16). Urząd Patentowy uznał, że oznaczenie "111" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu ustawy Prawo własności przemysłowej, co jest podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego. Zdaniem Urzędu, prosty zapis liczbowy nie indywidualizuje przedsiębiorcy ani towaru. Spółka "T." podnosiła, że znak "111", używany od 1994 r. jako wyróżnik serii czasopism szaradziarskich, nabył wtórną zdolność odróżniającą dzięki długotrwałej kampanii reklamowej i marketingowej. Przedstawiła badania wskazujące na wysoki wskaźnik znajomości serii wśród konsumentów (ok. 60%) oraz duży udział rynkowy (ok. 48%). Argumentowała, że Urząd nie zbadał tej wtórnej zdolności, ograniczając się jedynie do oceny zdolności pierwotnej, a także błędnie ocenił tę pierwotną zdolność, ignorując wcześniejszą praktykę rejestracji podobnych znaków cyfrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy nie uzasadnił w sposób dostateczny swojej decyzji, ograniczając się do powierzchownej wykładni przepisów dotyczących znamion odróżniających. Sąd podkreślił, że Urząd pominął ustalenia nauki i piśmiennictwa dotyczące zdolności odróżniającej liter i cyfr, a także nie odniósł się do kwestii wtórnej zdolności rejestrowej znaku, która została szeroko przedstawiona przez skarżącego. Wobec niewystarczających ustaleń faktycznych i prawnych Urzędu, Sąd nie mógł ocenić zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i uchylił ją, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, oznaczenie liczbowe może być znakiem towarowym, jeśli nabyło wtórną zdolność odróżniającą poprzez używanie, co powinno zostać zbadane przez Urząd Patentowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Urząd Patentowy nie zbadał wystarczająco kwestii wtórnej zdolności odróżniającej znaku "111", która mogła zostać nabyta w wyniku długotrwałej kampanii reklamowej i marketingowej, co potwierdzały przedstawione przez skarżącego badania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.w.p. art. 120
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
Znak towarowy może być każde oznaczenie przedstawione w sposób graficzny lub takie, które można wyrazić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie to będzie odróżniać towary jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów innych przedsiębiorców.
u.p.w.p. art. 129
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
Nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w obrocie towarów.
Pomocnicze
u.p.w.p. art. 130
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej
Dotyczy badania zdolności rejestrowej znaku.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o wykonalności wyroku.
k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany odpowiednio do postępowania przed Urzędem Patentowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Znak "111" nabył wtórną zdolność odróżniającą dzięki intensywnemu używaniu i kampaniom reklamowym. Urząd Patentowy nie zbadał wystarczająco wtórnej zdolności odróżniającej. Ocena pierwotnej zdolności odróżniającej przez Urząd była błędna i niezgodna z praktyką. Urząd Patentowy nie przedstawił konkretnych dowodów przeciwko argumentom skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
znak nie ma znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego musi być możliwość odróżniania oznaczonych nim towarów znak winien charakteryzować się cechami pozwalającymi zindywidualizować towar nim oznaczony spośród innych towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z innego źródła moc odróżniająca znaku jest cechą dynamiczną wtórna zdolność odróżniająca uzyskiwana w wyniku używania tych oznaczeń jest wielkością mierzalną prosty cyfrowy zapis liczby wskazany jako znak słowny nie posiada dostatecznych znamion odróżniających Litery i cyfry bywają ważnymi znakami towarowymi.
Skład orzekający
Zbigniew Rudnicki
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Frąckiewicz
sędzia
Izabela Głowacka-Klimas
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego, zwłaszcza w przypadku oznaczeń liczbowych i ich znaczenia marketingowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki znaków liczbowych i ich zastosowania w branży wydawniczej (klasa 16). Ocena zdolności odróżniającej jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest badanie wtórnej zdolności odróżniającej znaku towarowego, która może być nabyta przez marketing i rozpoznawalność, nawet jeśli znak sam w sobie jest opisowy. Jest to ciekawy przykład z pogranicza prawa własności intelektualnej i marketingu.
“Czy "111" może być znakiem towarowym? Sąd bada siłę marketingu w prawie własności przemysłowej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 301/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz
Izabela Głowacka-Klimas
Zbigniew Rudnicki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie : WSA Ewa Frąckiewicz, asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas, , Protokolant Andrzej Siwek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi "T." spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny 111 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2002 r. 2. orzeka o niewykonywaniu uchylonych decyzji
Uzasadnienie
Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2002 r.. Nr [...], wydaną na podstawie art. 120 i 129 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508), odmówiono wydania prawa ochronnego na znak towarowy słowny "111" zgłoszony dnia [...] sierpnia 2001 r. przez "T." Spółka z o.o. z/s w C. pod numerem [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że kwestionowany znak został przeznaczony do oznaczania broszur, czasopism, czasopism-tytułów czasopism z krzyżówkami, książek z krzyżówkami (klm 16). Urząd Patentowy po przeprowadzeniu badań uznał, że w/w oznaczenie nie jest znakiem towarowym w rozumieniu wymienionych przepisów, gdyż nie ma znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Zdaniem Urzędu znakiem towarowym może być każde oznaczenie przedstawione w sposób graficzny lub takie, które da się w sposób graficzny wyrazić. Może być nim wyraz, rysunek, ornament kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, a także melodia lub sygnał dźwiękowy. Warunkiem uznania danego określenia za znak towarowy musi być jednak możliwość odróżniania oznaczonych nim towarów danego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Oznacza to, że jako znak towarowy może być zarejestrowany jedynie znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Istnienie dostatecznych znamion odróżniających jest więc podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku. Osiągnąć to można poprzez nadanie mu cech, które utkwią w świadomości przeciętnego odbiorcy jako wskazania, że towar ten pochodzi zawsze od tego samego przedsiębiorcy. Zgłoszona jako znak towarowy liczba "111" nie spełnia pod żadnym względem tego warunku. Znak winien charakteryzować się cechami pozwalającymi zindywidualizować towar nim oznaczony spośród innych towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z innego źródła. Musi więc utrwalać się w pamięci potencjalnych odbiorców. Natomiast sama liczba nie ma ani jednej takiej cechy. Dodatkowym argumentem przeciwko udzieleniu ochrony na pozbawioną jakichkolwiek znamion odróżniających liczbę "111" jest również niebezpieczeństwo zawłaszczenia jej przez jedną firmę. Można więc powiedzieć, że przyznanie praw ochronnych na napisaną nie stylizowaną czcionką liczbę zamknęłoby dostęp do rynku tym firmom, które zechcą późnie użyć takiej liczby jako jednego z elementów występujących w zgłoszonych znakach.
Dnia [...] października 2002 r. uwagi w sprawie zdolności rejestrowej znaku towarowego "111" ([...]) zgłoszonego przez "T." Spółka z o.o., uzupełnione kolejnymi pismami, złożyła do Urzędu Patentowego RP firma P. z/s w M., , która pozostaje z wnioskodawcą w sporze w sprawie o nieuczciwą konkurencję (Sąd Okręgowy w [...]). Wnosząc o wydanie decyzji odmawiającej udzielenia prawa ochronnego na ten znak towarowy podniesiono, że: - zgłoszenia dokonano z błędnie sporządzonym wykazem towarów; - kwestionowany znak ma charakter opisowy; - monopolizacja kwestionowane go znaku naruszy interes publiczny; - kwestionowany znak towarowy jest wyłącznie opisowy; - kwestionowany znak towarowy jest aktualnie opisowy; - kwestionowany znak towarowy jest konkretnie opisowy; - kwestionowany znak towarowy jest bezpośrednio opisowy; - kwestionowany znak towarowy nie ma wtórnej zdolności odróżniającej. Urząd Patentowy nie ustosunkował się odrębnie do tych zarzutów.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył zgłaszający–"T." Spółka z o.o. W uzasadnieniu podniesiono, że zgłaszający jest największym w Polsce wydawnictwem szaradziarskim, wydającym najpopularniejszą serię czasopism z charakterystycznym numerycznym wyróżnikiem, tj.: "[...]", "[...]" "[...]", "[...]", "[...]". itd., nazywanych przez czytelników "100-tka", "200-tka", "300-tka", itd. Nie negując, że zdolność odróżniająca znaków powinna mieć charakter pierwotny, wnioskodawca podniósł, że dopuszczalna jest również rejestracja oznaczeń, które dopiero w wyniku używania zdobyły taką zdolność. Moc odróżniająca znaku jest – według wnioskodawcy – cechą dynamiczną. Wskazuje na to nie tylko doktryna i orzecznictwo, ale i ustawodawca zezwalając na rejestrację znaków, które przez używanie udowodniły, że są zdolne do pełnienia funkcji odróżniającej. Jest więc możliwy wzrost siły oddziaływania znaków postępujący w ślad za intensywnym i konsekwentnym ich używaniem. Nadto jeden z elementów znaku może stać się w oczach klienteli tym, co przyciąga jej uwagę . Taka sytuacja ma miejsce w przypadku zgłoszonego do rejestracji znaku "111". Zbudowanie całej serii znaków opartej na wspólnym-numerycznym wyróżniku z marketingowego punktu widzenia znacznie wzmocniło jej zdolność odróżniającą. Seria jest zawsze prezentowana w całości, zarówno w reklamie, jak i w punktach sprzedaży. W wyniku długotrwałego użytkowania (od 1994 r.) numeryczna seria utrwaliła się w świadomości odbiorców i jest jednoznacznie kojarzona z firmą "T.". Nakładanie numerycznej serii na towary, wprowadzanie dużej postępującej ilości oznakowanych towarów na terenie całego kraju (ponad 120 mln egzemplarzy), prowadzenie od 7 lat rozległej kampanii reklamowej w prasie, radiu i telewizji oraz na bilbordach sprawiły, ze zdolność odróżniająca tych znaków wzrosła do rzadko spotykanych rozmiarów. Numeryczne znaki "T." stały się znakami powszechnie znanymi. Wtórna zdolność odróżniająca uzyskiwana w wyniku używania tych oznaczeń jest wielkością mierzalną. Według badań czytelnictwa seria numerycznych znaków "T." w 2001 r. (data zgłoszenia do rejestracji) była znana 59,8% całej populacji dorosłych Polaków, a według badań potwierdzających z 2002 r. wskaźnik ten wynosił 61,7 %, co odpowiada 18.293.347 osób dorosłych. Wyniki tych badań, przeprowadzonych na zlecenie wnioskodawcy, zostały dołączone do wniosku z konkluzją, że niewiele znaków w ogóle, nie tylko tytułów prasowych, posiada tak wysoka zdolność odróżniającą (np. wskaźnik czytelnictwa dla "Gazety Wyborczej" wynosił 17,54 %, dla "Super Ekspresu – 14,33 %, dla "Rzeczpospolitej" – 4,89 %). Tymczasem utrwalona praktyka Urzędu Patentowego RP dopuszcza rejestracje znaków słownych dla tytułów prasowych posiadających wskaźnik czytelnictwa w granicach 1 – 3 %., a także uznaje zdolność odróżniającą za wystarczającą dla znaków słownych – tytułów prasowych o znikomym, nie ujmowanym w rankingach czytelnictwie w porównaniu do czytelnictwa numerycznej serii "T.". Rejestracja znaku "111" dla tytułu prasowego nie utrudni innym wydawcom używania liczebnika 111 jako zwykłej informacji o cenie, numerze bieżącym, itp., bowiem zgłoszenie dotyczy tytułu prasowego, a nie zwykłej informacji o zawartości.
Decyzją Urzędu Patentowego RP – Izba Odwoławcza z dnia [...] lutego 2004 r., Nr [...], po rozpatrzeniu przedstawionego wyżej wniosku utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2002 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "111", zgłoszony przez "T." Spółka z o.o. z/s w C. pod numerem [...]. W uzasadnieniu odwołano się przede wszystkim do treści art. 120 i 129 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117). Powodem odmowy udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak był stwierdzony przez Urząd Patentowy brak dostatecznych znamion odróżniających wynikający z powołanych wyżej przepisów. Zgodnie z art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej znakiem towarowym może być każde oznaczenie przedstawione w sposób graficzny lub takie, które można wyrazić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie to będzie odróżniać towary jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów innych przedsiębiorców. Natomiast art. 129 stanowi, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie. które nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w obrocie towarów. W związku z tym organ patentowy stwierdził, że oznaczenie "111" nie spełnia ustawowych warunków. Zgłoszone oznaczenie stanowi jedynie cyfrowy zapis liczby 111. Taka postać znaku nie indywidualizuje konkretnego przedsiębiorcy, a co za tym idzie – towaru oznaczanego w ten sposób. Prosty cyfrowy zapis liczby wskazany jako znak słowny nie posiada dostatecznych znamion odróżniających pozwalających odróżnić pochodzenie towarów jednego przedsiębiorcy od towarów tego samego rodzaju pochodzących od innych przedsiębiorców. Ponadto wskazano, że przytoczone przez zgłaszającego przykłady udzielonych rejestracji i praw ochronnych dotyczą znaków słownych, które są literowym zapisem określonych wyrazów. Seria numerycznych oznaczeń może być poprawna pod względem marketingowym, natomiast Urząd Patentowy bada, czy zgłoszone oznaczenie jest znakiem towarowym spełniającym wymogi określone w przepisach prawa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył zgłaszający zarzucając, że: 1) Urząd Patentowy odmawiając rejestracji znaku towarowego słownego "111" nie przeprowadził pełnego badania zdolności rejestrowej, ograniczając się tylko do oceny tzw. pierwotnej zdolności odróżniającej, nie przeprowadzając w ogóle analizy tzw. wtórnej zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku "111", naruszając w ten sposób art. 130 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej; 2) przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocena pierwotnej zdolności odróżniającej jest błędna i niezgodna z utrwaloną praktyką Urzędu Patentowego RP, który zarejestrował takie słowne znaki cyfrowe, jak: 18 ([...]), 18,5 ([...]), 21 ([...]), 222 ([...]), 555 ([...]), 777 ([...]) nie twierdząc przy tym , że " Prosty cyfrowy zapis liczby wskazany jako znak słowny nie posiada dostatecznych znamion odróżniających pozwalających odróżnić pochodzenie towarów jednego przedsiębiorcy od towarów tego samego rodzaju pochodzących od innych przedsiębiorców;" 3) niezależnie od powyższego w razie wątpliwości co do pierwotnej zdolności odróżniającej , powinno się ocenić tzw. wtórną zdolność odróżniającą zgłoszonego znaku "111" [...] z uwagi na jego używanie, które skarżący szeroko przedstawił, powtarzając zarówno stwierdzenia przedstawione już w swoim wniosku, jak i podnosząc, że numeryczna seria znaków jest używana na obszarze całego kraju i jest jednoznacznie kojarzona z uprawnioną do tych znaków "T." – udział towarów w rynku oznaczonych tymi znakami wynosi ok. 48 % (prawie monopol). Jest niewiele znaków towarowych w Polsce, nie tylko wśród tytułów prasowych, posiadających tak duże zdolności odróżniające i kojarzone z uprawnionym do oznaczeń. Twierdzenie Urzędu Patentowego o braku nawet dostatecznej zdolności odróżniającej mija się całkowicie z prawdą. Znak towarowy nie jest czymś abstrakcyjnym i ma służyć bardzo praktycznemu celowi – odróżnianiu towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw – i te funkcje w sytuacji skarżącego z powodzeniem w praktyce spełnia.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej powtarzając w zasadzie dotychczasową argumentację. Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 130 Prawa własności przemysłowej Urząd wskazał, że skarżący oparł ten swój zarzut na badaniach dotyczących znajomości tytułów "[...]",[...]," "[...]", "[...]", "[...]"., a więc nie dotyczących oznaczenia "111". Odnosząc się do udzielonych wcześniej praw z rejestracji na znaki towarowe zawierające cyfry Urząd stwierdził, że każde oznaczenie jest rozpatrywane w indywidualnym trybie postępowania, przy czym na praktykę Urzędu patentowego RP ma wpływ wiele czynników, podlega ona modyfikacjom zwłaszcza w obecnym czasie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2004 r., którą utrzymano w mocy decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2002 r. o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "111", zgłoszony przez "T." Spółka z o.o. Znak ten został zgłoszony w klasie 16 dla towarów : broszury , czasopisma-tytuły czasopism z krzyżówkami, książki z krzyżówkami. W rozpatrywanej sprawie idzie o znak słowny, tj. oznaczenie postrzegane za pomocą wzroku i słuchu. Znaki takie mogą być utworzone z liter, liczb, słów, sloganów. Mogą mieć konotację pojęciową, ale mogą również stanowić całkowity abstrakt pojęciowy.
Ustawa –Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 , poz.1117) w art.315 ust.3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Znak towarowy "111" został zgłoszony do rejestracji dnia [...] sierpnia 2001 r. Tak więc ocena zdolności ochronnej znaku towarowego "111" powinna być dokonana już na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej, a w szczególności Tytułu III "Znaki towarowe i oznaczenia geograficzne", działu I "Znaki towarowe i prawa ochronne" powołanej ustawy. W tej sytuacji ma również zastosowanie art. 256 ustawy, zgodnie z którym do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 ( które nie odnoszą się bezpośrednio do rozpatrywanej sprawy) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Postępowanie w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "111" dotyczyło szczególnego rodzaju towarów, a mianowicie towarów z klasy 16: broszur, czasopism, czasopism-tytułów czasopism z krzyżówkami, książek z krzyżówkami. Są to towary mające dużą, ale dość ukierunkowaną grupę odbiorców. I dopiero w tym kręgu można mówić o świadomości przeciętnego odbiorcy, który może ocenić, czy interesujący go towar pochodzi zawsze od tego samego przedsiębiorcy. Podchodząc z procesową ostrożnością do wyników badań czytelnictwa przedstawionych przez zgłaszającego i opracowanych na jego zlecenie, w których tytuły najbardziej popularnych w kraju dzienników zestawiono z serią numerycznych znaków "T.", wykazując, że znajomość tych ostatnich sięga ok. 60 % i jest wielokrotnie wyższa od znajomości tytułów wspomnianych dzienników, trzeba przede wszystkim stwierdzić, że tego rodzaju badania mają u podstaw niewłaściwe założenie metodologiczne, polegające na podobnym traktowaniu – jak czasopism - dzienników głównie informacyjnych z serią wydawnictw numerycznych "T." – np. tylko z racji ich cykliczności czy innych cech wiążących się z pojęciem czasopisma. Jest natomiast oczywiste, że z założenia krąg odbiorców wspomnianych dzienników informacyjnych i wydawnictw zawierających przede wszystkim krzyżówki jest różny, choć trudno to określić w sposób skwantyfikowany. Bardziej miarodajna jest już natomiast informacja o wielkości udziału towarów zgłaszającego na rynku, na którym udział wydawnictw "T." oznaczonych tymi znakami wynosi ok. 48 % (prawie monopol). W każdym przypadku, niezależnie od porównania z czasopismami o wyraźnie różnym charakterze, nie ulega wątpliwości, że tytuły wydawnictw numerycznych "T." są znane, jeśli nie dominujące na rynku tego rodzaju towarów i dzięki wieloletniej akcji reklamowej i marketingowej, wzmocnionej efektem serii, są rozpoznawalne przez nabywców i w znacznym stopniu łączone bezpośrednio z firmą zgłaszającego. Nie ma też podstaw do kwestionowania twierdzenia, że w codziennym obrocie klienci kupując te wydawnictwa posługują się ich skrótowym określeniem , jak np. "100-tka", "200-tka", "300-tka". Na tą okoliczność zgłaszający nie przedstawił żadnego dowodu, niesłusznie chyba zakładając, że wynika to w sposób oczywisty z codziennej praktyki używania języka, zmierzającej do skrótowości. Urząd Patentowy w swojej pierwszej decyzji i w odpowiedzi na skargę powołał się enigmatycznie na przeprowadzone badania, nie precyzując ich przedmiotu, zakresu i wyników. W każdym razie aktywności zgłaszającego i podnoszonym przez niego argumentom, nie zawsze (jak choćby wskazuje na to przykład wskazany wyżej) znajdującym pokrycie w dowodach, Urząd w żadnym stadium postępowania nie przeciwstawił konkretnych dowodów i kontrargumentów materialnych. Trudno bowiem uznać za taki argument, mający przemawiać przeciwko uznaniu wtórnej zdolności rozróżniającej znaków zgłoszonych przez wnioskodawcę (zarzut naruszenia przez Urząd art. 130 ustawy), twierdzenie, iż skarżący oparł ten swój zarzut na badaniach dotyczących znajomości tytułów "[...]",[...]," "[...]", "[...]", "[...]"., a więc nie dotyczących oznaczenia "111"
W przedstawionej sytuacji, przy tak przeprowadzonych postępowaniach dowodowych obie decyzje Urzędu Patentowego zostały zbudowane w b. podobny sposób, ograniczający się do zacytowania i najprostszej wykładni art. 120 i 129 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r.- Prawo własności przemysłowej. Powtórzono więc zawarte w art. 120 obie definicje znaku towarowego (opisową i poprzez wyliczenie ich przykładowych kategorii), w myśl których: 1. Znakiem towarowym może być każde oznaczenie przedstawione w sposób graficzny lub takie, które da się w sposób graficzny wyrazić, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów innych przedsiębiorstw; 2. Znakiem towarowym, w rozumieniu ust. 1, może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma przestrzenna, w tym forma towaru lub opakowania, a także melodia lub inny sygnał dźwiękowy. Zgodnie natomiast z art. 129 ustawy nie udziela się praw ochronnych na oznaczenia, które: 1) nie mogą być znakiem towarowym; 2) nie mają dostatecznych znamion odróżniających. Wychodząc z tych definicji i uwzględniając przedstawione ograniczenia ustawowe wskazano, że znakiem towarowym jest oznaczenie połączone z towarem, pozwalające odróżnić towar jednego przedsiębiorcy od towaru drugiego przedsiębiorcy. Istnienie znamion odróżniających jest więc podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego na znak towarowy. Oceniając przedmiotowy znak Urząd Patentowy ograniczył się w zasadzie do stwierdzenia, że powyższe oznaczenie nie posiada znamion odróżniających. Zdaniem Urzędu oznaczenie "111" nie spełnia ustawowych w warunków, nie indywidualizuje konkretnego przedsiębiorcy, a co za tym idzie towaru oznaczonego w ten sposób.
W szczególności przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy Urząd Patentowy pominął ustalenia nauki i tezy zawarte w piśmiennictwie, a odnoszące się do zdolności odróżniającej liter i cyfr. I tak, zdaniem I. Wiszniewskiej ("Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej", Przegląd Prawa Handlowego 2001/12/1) "Litery i cyfry bywają ważnymi znakami towarowymi. Wystarczy tu wskazać na takie znane znaki, jak "555" (dla papierosów), "No 5" (dla perfum), "5-10-15" (dla programów telewizyjnych). W rzeczywistości nie ma żadnego wystarczającego powodu, by wykluczyć je z ochrony lub uzależnić przyznanie im ochrony od jakichś szczególnych okoliczności.,, Również skarżący w piśmie złożonym na rozprawie przytoczył uzyskany dla potrzeb wspomnianej sprawy dotyczącej nieuczciwej konkurencji pogląd U. Promińskiej stwierdzającej, "...że znaki seryjne są znakami o dużym stopniu rozpoznawalności. Znaki te jako seria są charakterystyczne, a ich oddziaływanie na klientelę jest silniejsze, niż każdego z osobna. Z tego względu ani w dacie wprowadzenia przez "P." pierwszego znaku zawierającego liczbę, ani obecnie nie można traktować znaków z serii numerycznej "T." jako słabych, których ochrona powinna ograniczyć się tylko do udaremnienia reprodukcji. Z pewnością zaś na samodzielna ochronę zasługuje wyróżnik numeryczny." Z kolei w pewnym stopniu do zarzutu Urzędu Patentowego, że przyznanie praw ochronnych na napisaną nie stylizowaną czcionką liczbę zamknęłoby dostęp do rynku tym firmom, które zechcą później użyć takiej liczby jako jednego z elementów występujących w zgłoszonych znakach, odnosi się teza wyrażona w książce W. Włodarczyka ("Zdolność odróżniająca znaku towarowego", str. 77), że "...Słownymi są znaki towarowe wyrażone w postaci oznaczenia słownego. Takimi oznaczeniami są w szczególności "słowa i określenia słowne w języku polskim, jak i w językach obcych (...), słowa i nazwy fantazyjne i ich zespoły (...), litery, cyfry i liczby." Zauważyć należy, że "w tej kategorii znaków chodzi przede wszystkim o brzmienie słów lub oznaczeń, nie zaś o charakterystyczny rysunek liter czy też cyfr." W tym kontekście wymóg użycia stylizowanej czcionki jest wyraźnie pozbawiony podstaw. Co zaś dotyczy wyrażonej przez Urząd obawy ograniczenia dostępu do rynku innym firmom, to należy wskazać, że ochrona ma być przyznana towarom określonej, dość szczególnej klasy, cyfry mają służyć jako określenie nazwy konkretnego wydawnictwa w układzie serii, a ochroną mają być objęte konkretne zgłoszone liczby, a nie cały ich zbiór czy zasada używania znaków liczbowych w ogóle. W tej sytuacji nie powinno dochodzić do kolizji przy używaniu tych samych cyfr prze inne wydawnictwa w innym charakterze, np. informacyjnym co do zawartości, ceny, itp. Na marginesie niezrozumiałe jest pominięcie przez Urząd odniesienia się do zarzutu konkurenta wnioskodawcy (firmy "P.") dotyczącego informacyjnej treści zgłoszonych znaków.
Należy również zauważyć, że praktycznie poza zakresem badania Urzędu znalazła się podniesiona przez zgłaszającego kwestia wtórnej zdolności rejestrowej znaku "111" nabytej w wyniku długotrwałej i intensywnej reklamy. Urząd Patentowy w ogóle nie wypowiedział się w tej kwestii w zaskarżonej decyzji. W sprawie tej zajął stanowisko dopiero w odpowiedzi na skargę, jednak na tym etapie postępowania nie sposób rozstrzygnąć tak istotnego zarzutu, tym bardziej, że odpowiedź na skargę nie stanowi uzupełnienia uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wobec faktu, że w zaskarżonej decyzji nie poczyniono żadnych ustaleń w powyższej kwestii - wtórnej zdolności patentowej znaku towarowego "111", a ustalenia dotyczące pierwotnej zdolności patentowej są niewystarczające, Sąd nie miał możliwości ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Aby rozstrzygniecie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienia o wszystkich zarzutów odwołania. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych. W konsekwencji należało uznać, że Urząd Patentowy RP w rozpatrywanej sprawie nie uzasadnił w sposób dostateczny dlaczego odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "111".
Szanując zatem prawo Urzędu Patentowego do modyfikacji swojej praktyki, zwłaszcza w obecnym czasie, można jednak wymagać, by w toku tej modyfikacji przy wydawaniu decyzji administracyjnych dotyczących znaków towarowych były przestrzegane przepisy K.p.a., a zwłaszcza art.7, 8, 9, 10, formułujące podstawowe zasady postępowania, a także art. 77, 80 i 107 § 3 K.p.a., odnoszące się do treści decyzji administracyjnej, które w rozpatrywanej sprawie zostały naruszone. Należy też wymagać, by kolejne decyzje Urzędu w tej sprawie zapadły na podstawie rzetelnych badan rynku i znajomości poglądów teorii.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145§ 1pkt 1 lit. c) powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
O wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o art.152 powołanej ustawy.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI