VI SA/Wa 3003/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-06-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
podłoża ogrodniczeustawa o nawozach i nawożeniupozwolenie na obrótśrodki wspomagające uprawę roślinjakość handlowaopłata sankcyjnakontrola administracyjnaprawo żywnościowerośliny ozdobneuprawa roślin

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakazującą wycofanie z obrotu podłoży ogrodniczych sprzedawanych bez wymaganego pozwolenia.

Skarżąca B. K. wprowadziła do obrotu podłoża ogrodnicze (ziemie do roślin) bez wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co zostało stwierdzone przez Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Pomimo argumentów skarżącej, że jej produkty to gleba, a nie podłoże, organy administracji, opierając się na opinii instytutu badawczego, uznały je za środki wspomagające uprawę roślin podlegające przepisom ustawy o nawozach i nawożeniu. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość decyzji organów.

Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Wojewódzkiego nakazującą wycofanie z obrotu podłoży ogrodniczych sprzedawanych bez wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca argumentowała, że jej produkty to gleba, a nie podłoże do upraw, co nie wymaga pozwolenia. Organy administracji, opierając się na opinii Instytutu Ogrodnictwa, uznały jednak, że produkty te są środkami wspomagającymi uprawę roślin (podłożami) w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu, a ich wprowadzenie do obrotu bez pozwolenia było nielegalne. WSA w Warszawie, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procedury administracyjnej. Sąd potwierdził, że produkty skarżącej, zawierające torf, korę, próchnicę czy glinę, stanowią materiał do uprawy roślin, który nie jest glebą w rozumieniu ustawy. Dodatkowo, fakt późniejszego uzyskania pozwoleń na inne produkty nie zwalniał skarżącej z odpowiedzialności za wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych partii bez wymaganego zezwolenia. Sąd aprobowal również sposób naliczenia opłaty sankcyjnej oraz uznał opinię biegłego za wystarczającą do rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Produkty te są środkami wspomagającymi uprawę roślin – podłożami do upraw, a nie glebą, i wymagają pozwolenia na wprowadzenie do obrotu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii Instytutu Ogrodnictwa, który stwierdził, że kwestionowane wyroby są materiałem, w którym uprawiane są rośliny, nie są glebą, a ich odczyn został ustabilizowany. Deklaracje producenta na opakowaniach również potwierdzały ich przeznaczenie jako podłoża do sadzenia i przesadzania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

unn. art. 2 § ust. 1 pkt 9

Ustawa o nawozach i nawożeniu

Definicja podłoża do upraw jako materiału, w którym uprawiane są rośliny, i który nie jest glebą.

unn. art. 3 § ust. 2

Ustawa o nawozach i nawożeniu

Wprowadzenie do obrotu środków wspomagających uprawę roślin wymaga pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

unn. art. 4 § ust. 1

Ustawa o nawozach i nawożeniu

Warunek uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa na wprowadzenie do obrotu.

unn. art. 37 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o nawozach i nawożeniu

Określenie opłaty sankcyjnej w kwocie stanowiącej 100% łącznej kwoty należnej za sprzedane środki bez pozwolenia.

ustawa o jakości art. 21

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Pomocnicze

unn. art. 2 § ust. 1 pkt 10

Ustawa o nawozach i nawożeniu

Definicja środków wspomagających uprawę roślin.

ustawa o jakości art. 17 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych

Kpa. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyjaśnienia przyczyn wydania decyzji.

Kpa. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania materiału dowodowego.

Kpa. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dopuszczenia dowodu z opinii biegłego.

Kpa. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania na podstawie przepisów prawa.

Kpa. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwowych.

Kpa. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Pusa. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi.

Ppsa. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ppsa. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Produkty skarżącej są podłożami do upraw w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu, a nie glebą. Wprowadzenie podłoży do obrotu bez wymaganego pozwolenia jest naruszeniem prawa. Opłata sankcyjna została naliczona prawidłowo. Opinia biegłego była wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy.

Odrzucone argumenty

Produkty skarżącej są glebą i nie podlegają przepisom ustawy o nawozach i nawożeniu. Decyzja organów opiera się na prawotwórczej, rozszerzającej interpretacji przepisów. Naruszenie przepisów KPA poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i odmowę dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego. Błędna wykładnia art. 37 ust. 1 unn. dotycząca sposobu naliczania opłaty sankcyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Singularia non sunt extendenda kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy. zakwestionowane podłoża są materiałem, w którym uprawiane są rośliny, co potwierdza deklaracja producenta na opakowaniu: 'podłoże do sadzenia i przesadzania', 'mieszanka zawierająca mikro i makro elementy niezbędne do prawidłowej uprawy kwiatów, krzewów i warzyw'.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

przewodniczący

Jakub Linkowski

sprawozdawca

Grażyna Śliwińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji gleby i podłoża do upraw w kontekście ustawy o nawozach i nawożeniu; zasady nakładania opłat sankcyjnych za wprowadzanie produktów bez pozwolenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z produktami ogrodniczymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozróżnienia między glebą a podłożem ogrodniczym, co ma praktyczne znaczenie dla producentów i konsumentów. Interpretacja przepisów prawnych jest kluczowa.

Czy ziemia do kwiatów to gleba? Sąd rozstrzyga w sprawie pozwoleń na obrót podłożami ogrodniczymi.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 3003/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-06-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący/
Grażyna Śliwińska
Jakub Linkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Sygn. powiązane
II GSK 3360/17 - Wyrok NSA z 2019-11-21
II GZ 34/17 - Postanowienie NSA z 2017-01-31
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu środków wspomagających uprawę roślin - podłoży bez wymaganego pozwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Inspektor Wojewódzki) decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 37 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 3 ustawy o nawozach i nawożeniu (Dz.U. z 2007 r. poz. 1033; dalej "unn.") oraz w związku z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 669 ze zm.; dalej "ustawa o jakości"), postanowił:
1. stwierdzić wprowadzenie do obrotu przez B. K., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej skarżąca) środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw pod nazwą:
- Ziemia do palm, juk, dracen i kaktusów – 41 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 410 sztuk,
- Ziemia do paproci, azalii i wrzosów – 29 opakowań zbiorczych (po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 290 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw – 67 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 670 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw, 90 sztuk opakowań zbiorczych (po 5 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 10 l), tj. 450 sztuk,
- Ziemia do kwiatów balkonowych (pelargonia, surfinia, begonia, petunia) – 7 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 20 l,
- Ziemia do krzewów i drzew iglastych – 25 sztuk opakowań jednostkowych
o zawartości 20 l,
bez wymaganego pozwolenia;
2. nakazać wycofanie z obrotu ww. środków wspomagających uprawę roślin
w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna;
3. określić łączną ilość ww. środków wspomagających uprawę roślin wprowadzonych do obrotu na 37.248 sztuk opakowań jednostkowych, tj. 11.990 litrów;
4. ustalić opłatę sankcyjną w kwocie [...] złotych, stanowiącą 100% łącznej kwoty należnej za sprzedane w okresie od 3 kwietnia 2013 r. do 31 maja 2013 r. ww. środki wspomagające uprawę roślin, bez wymaganego pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej MRiRW).
W uzasadnieniu decyzji Inspektor Wojewódzki wskazał między innymi, że w celu zidentyfikowania sześciu wyrobów składowanych w opakowaniach jednostkowych, znajdujących się w magazynie podmiotu kontrolowanego (skarżącej), sprawdzono oznakowanie ich opakowań. W wyniku oględzin stwierdzono, że opisy poszczególnych wyrobów charakteryzowały je jako podłoża przeznaczone do uprawy roślin ozdobnych i warzyw, tj. jako materiały inne niż gleba, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 9 unn. Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 unn podłoża do upraw są zaliczane do środków wspomagających uprawę roślin, zatem w związku z art. 3 ust. 2 unn mogą być wprowadzone do obrotu wyłącznie po spełnieniu warunku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 unn, tzn. po uzyskaniu pozwolenia Ministra Rolnictwa na wprowadzenie do obrotu. Jak podał Inspektor Wojewódzki, skarżąca wytwarzająca podłoża do upraw, wprowadziła je do obrotu bez wymaganego pozwolenia i tym samym naruszyła przepis sformułowany w art. 3 ust. 2 unn.
Inspektor Wojewódzki przypomniał, że jak podała skarżąca w złożonym w dniu [...] czerwca 2013 r. oświadczeniu, nie posiadała ona zezwolenia MRiRW na wprowadzanie ww. produktów do obrotu oraz jakość podłoży produkowanych w firmie skarżącej nie jest unormowana i brak jest dokumentów potwierdzających jakość produktów będących przedmiotem kontroli. Z kolei jak wynika z wyjaśnień skarżącej z września 2013 r., brak pozwolenia MRiRW był spowodowany brakiem wiedzy o nowych uregulowaniach prawnych.
Dalej Inspektor Wojewódzki przypomniał, że w dniu [...] października 2013 r. zakończył prowadzone postępowanie i wydał decyzję stwierdzającą wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych podłoży bez wymaganego zezwolenia, nakazującą wycofanie ww. podłoży z obrotu oraz określającą opłatę sankcyjną. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, że decyzja narusza art. 2 ust. 1 pkt 9 i pkt 10 w związku z art. 4 ust. 1 unn., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że odwołująca się wprowadziła do obrotu środki wspomagające uprawę roślin – podłoża do upraw. Zdaniem skarżącej, wprowadziła ona do obrotu mieszaninę torfu wysokiego i niskiego, który należy zakwalifikować jako glebę, co nie wymaga uzyskania pozwolenia MRiRW. Następnie, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej Główny Inspektor) uchylił decyzję wydaną w I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając, że Inspektor Wojewódzki prowadząc postępowanie dopuścił się błędów proceduralnych, w tym naruszył art. 11 Kpa., poprzez niewyjaśnienie w dostateczny sposób, przyczyn wydania decyzji na podstawie ustawy o nawozach i nawożeniu, mimo braku ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zakwestionowany produkt jest środkiem wspomagającym uprawę roślin – podłożem do upraw w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu oraz naruszył art. 7 i art. 77 § 1 Kpa., poprzez niezebranie całości materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia sprawy.
W konsekwencji Inspektor Wojewódzki, wykonując zalecenia Głównego Inspektora, pismem z 21 sierpnia 2014 r. zawiadomił skarżącą o zamiarze przeprowadzenia kontroli. W celu ustalenia, czy przedmiotowe wyroby zostały wprowadzone do obrotu zgodnie z ustawą o nawozach i nawożeniu, inspektorzy podjęli działania mające na celu ustalenie składu surowcowego wyrobów. Z uwagi na nieposiadanie przez producenta dokumentacji określającej skład surowcowy przedmiotowych wyrobów oraz dokumentacji określającej źródła zakupu surowców deklarowanych w opisach handlowych tych produktów, inspektorzy przyjęli od producenta dwa odrębne oświadczenia złożone na piśmie.
Jak podkreślił Inspektor Wojewódzki, w wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że jakość badanych produktów nie odpowiadała deklaracjom jakościowym zawartym na opakowaniach tych wyrobów w zakresie odczynu pH, natomiast poziom zanieczyszczeń, tj. chromu (Cr), kadmu (Cd), niklu (Ni), ołowiu (Pb) oraz rtęci (Hg), nie przekraczał wartości dopuszczalnych określonych w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu. Ponadto, mając na uwadze składy surowcowe kontrolowanych wyrobów ustalone na podstawie pisemnych oświadczeń złożonych przez skarżącą oraz na podstawie udostępnionej dokumentacji handlowej, stwierdzono, że wyroby przechowywane w magazynie podczas kontroli przeprowadzonej w firmie skarżącej, są środkami wspomagającymi uprawę roślin – podłożami do upraw roślin, w rozumieniu art. 2 pkt 9 unn.
Nadto Inspektor Wojewódzki wskazał, że w związku z ustaleniami kontroli i potrzebą zasięgnięcia fachowej opinii odnośnie do klasyfikacji zakwestionowanych wyrobów wprowadzonych do obrotu przez skarżącą, zwrócił się do Kierownika Zakładu [...] w Instytucie [...] w S., o opinię w sprawie właściwej klasyfikacji wyrobów zakwestionowanych w toku przeprowadzonej kontroli.
Zgodnie z opinią sporządzoną przez Kierownika [...] dr. J. N., kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy. W związku z tym mieszaniny tych komponentów są materiałem innym niż gleba, wyprodukowanym w celu uprawy roślin, zatem w świetle obowiązujących przepisów podłoża te powinny być klasyfikowane jako środki wspomagające uprawę roślin – podłoża do upraw, które podlegają przepisom ustawy o nawozach i nawożeniu.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca zakwestionowała ww. opinię, wnosząc o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Stwierdziła niedopuszczalność i wadliwość wniosków w niej zawartych, podnosząc, że nie dokonano naukowej analizy zawartości produktów, a jedynie poczyniono wykładnię przepisów, nie wnosząc nic do postępowania.
Inspektor Wojewódzki nie uwzględnił powyższego stanowiska skarżącej i rozstrzygnął jak na wstępie.
Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji sformułowała zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 Kpa. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 9 i art. 4 ust. 1 unn., art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 Kpa. oraz art. 8 Kpa. Podniosła, że Inspektor Wojewódzki wydając decyzję dopuścił się działania nie mającego oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Stwierdziła, że skoro ustawa o nawozach i nawożeniu nie reguluje definicji gleby, organ nie może wątpliwości tej rozstrzygać na niekorzyść strony. Zwróciła uwagę na niezrozumiałe i niejasne twierdzenia organu, że torf neutralizowany, kora, kreda są surowcami innymi niż gleba. W ocenie skarżącej, ww. składniki samodzielnie nie tworzą gleby, niemniej jednak w przypadku ich wymieszania są glebą, bowiem każdy z nich jest naturalnym składnikiem glebowym.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., art. 21 ustawy o jakości w związku z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o jakości i art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i pkt 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 unn., utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję Inspektora Wojewódzkiego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że dany produkt uznaje się za podłoże do upraw w rozumieniu przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu w przypadku, gdy spełnia dwa warunki, a mianowicie, po pierwsze jest materiałem, w którym uprawiane są rośliny, po drugie nie jest glebą.
Jak wskazał Główny Inspektor, z informacji zamieszczonych w oznakowaniu opakowań jednostkowych wynika, że w przypadku Ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw, do wyrobu produktu zastosowano: torf, korę i próchnicę. W przypadku zaś Ziemi do kwiatów balkonowych producent zadeklarował na opakowaniu, że w skład wyrobu wchodzi torf wysoki, torf niski oraz glina. Przypomniał, że zgodnie z opinią Instytutu [...] w S. z [...] listopada 2014 r., sporządzoną przez Kierownika Zakładu [...], kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy.
Główny Inspektor wyjaśnił, że zakwestionowane podłoża są materiałem, w którym uprawiane są rośliny, co potwierdza deklaracja producenta na opakowaniu: "podłoże do sadzenia i przesadzania", "mieszanka zawierająca mikro i makro elementy niezbędne do prawidłowej uprawy kwiatów, krzewów i warzyw", a także powyżej przywołana opinia dr. inż. J. N. Zakwestionowane wyroby (podłoża) są materiałem umożliwiającym roślinom wzrost. Stanowią one miejsce ukorzeniania się rośliny, a także środki, za pośrednictwem którego roślinie dostarczane są niezbędne substancje w postaci wody oraz składników mineralnych. Dodatkowo spełniony jest drugi wymóg z art. 2 ust. 1 pkt 9 unn., stawiany przez ustawodawcę podłożu do upraw, a mianowicie przedmiotowe podłoże nie jest glebą.
Dodatkowo Główny Inspektor wskazał, że zgodnie z przedstawioną przez skarżącą decyzją MRiRW z [...] września 2014 r. uzyskała ona pozwolenia na wprowadzenie do obrotu trzech rodzajów produktów o nazwach: "Ziemia uniwersalna do roślin ozdobnych i warzyw", "Ziemia do paproci" oraz "Ziemia do palm, juk, dracen". Główny Inspektor zauważył, że ww. produkty zostały zakwalifikowane przez MRiRW jako podłoża do upraw i dopuszczone do obrotu. Nie mniej jednak, jak podał Główny Inspektor, ww. pozwolenia nie zwalniają skarżącej z konsekwencji wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych w toku kontroli podłoży do upraw bez wymaganego pozwolenia, gdyż pozwolenia te skarżąca uzyskała po wprowadzeniu do obrotu zakwestionowanych partii środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw.
Wobec ustalonej opłaty sankcyjnej Główny Inspektor stwierdził, że przyjmując rozumowanie skarżącej, zgodnie z którym za "kwotę należną" należy przyjąć jedynie to, co przedsiębiorca zyskuje, należałoby odliczyć od ceny nie tylko podatek, ale również i inne koszty, a samą "kwotę należną", tak samo jak "korzyść majątkową" wymienioną w przepisie art. 37 ust. 1 unn zrównać z zyskiem ekonomicznym. Zdaniem Głównego Inspektora, taka interpretacja nie znajduje potwierdzenia w przepisach ustawy o nawozach i nawożeniu i należy zastosować przez analogię interpretację pojęcia "korzyści majątkowej" zaakceptowaną przez sądy administracyjne na gruncie ustawy o jakości.
Nadto Główny Inspektor podtrzymał stanowisko Inspektora Wojewódzkiego, w świetle którego sporządzona przez dr. J. N. opinia dotycząca zakwestionowanych w toku kontroli wyrobów jest wystarczająca do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zauważył, że Instytut Ogrodnictwa w S. jest placówką badawczą utworzoną 1 stycznia 2011 r. na mocy rozporządzenia MRiRW przez połączenie dwóch jednostek badawczo-rozwojowych: Instytutu [...] im. [...] im. [...], przywołanych w rozporządzeniu z dnia 18 czerwca 2008 r., tym samym jest jednostką kompetentną w zakresie wydawania opinii dotyczących kwalifikacji wyrobów podlegających wymogom ustawy o nawozach i nawożeniu. Ponieważ, jak podał Główny Inspektor, fakt wprowadzania do obrotu przez skarżącą wyrobów wyprodukowanych z torfu niskiego lub torfu odkwaszonego oraz torfu wysokiego, nawozu wapniowego i w przypadku ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw z udziałem kory drzew, został stwierdzony przez organ kontroli i potwierdzony przez stronę w toku czynności kontrolnych i pokontrolnych, jedyną okolicznością wymagającą udziału biegłego było zaklasyfikowanie przez organ zakwestionowanych wyrobów do podłoży do upraw, zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 pkt 9 unn. Opinia dr. J. N. okoliczność tę potwierdziła.
W konkluzji Główny Inspektor stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu wprowadzanie do obrotu środków wspomagających uprawę roślin wymaga uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarżąca wprowadzała do obrotu podłoże do upraw bez pozwolenia, w związku z czym organ zobowiązany był określić opłatę sankcyjną i nakazać wycofanie przedmiotowego podłoża z obrotu.
W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów, a mianowicie:
- art. 6 Kpa. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 9 i art. 4 ust. 1 unn., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej opartej na prawotwórczej, rozszerzającej (contra legem) interpretacji przepisów prawa i tym samym bezprawne rozszerzanie wyjątków od zasady swobody działalności gospodarczej (Singularia non sunt extendenda) oraz przyjęcie, że produkt skarżącej nie jest glebą wbrew potocznemu i naukowemu rozumieniu tego pojęcia i tym samym naruszenie językowej dyrektywy wykładni przepisów prawa i nadanie pojęciu "gleba" znaczenia niezgodnego z potocznym i naukowym rozumieniem, pomimo braku legalnej definicji tego pojęcia, a w konsekwencji niewyłącznie produktu skarżącej z reglamentacji podłoża do upraw;
- art. 7 Kpa. w związku z art. 77 § 1 Kpa. i art. 78 § 1 Kpa., poprzez niepełne
i niedokładne wyjaśnienie całości stanu faktycznego, w szczególności oparcie rozstrzygnięcia na szczątkowej i niemerytorycznej opinii biegłego kontestowanej przez skarżącą oraz odmowę dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego i tym samym uniemożliwienie weryfikacji lakonicznych, niepopartych naukowymi argumentami twierdzeń tej opinii i w konsekwencji przyjęcie, że produkty dystrybuowane przez skarżącą stanowiły podłoża do upraw niebędące glebą, w rozumieniu ustawy o nawozach i nawożeniu;
- art. 37 ust. 1 unn., poprzez błędną wykładnią i przyjęcie, że wysokość opłaty sankcyjnej określona jako "100% kwoty należnej" stanowi należność brutto jaką otrzymała skarżąca, w tym naliczony podatek VAT i koszty wyprodukowania produktu.
Wobec powyżej sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia opłaty sankcyjnej jako bezprzedmiotowego, względnie uchylenie wydanej decyzji administracyjnej w całości, przyznanie należnych kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu wedle norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca zawarła argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów, podtrzymując i rozwijając dotychczas zaprezentowane stanowisko.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz, 718 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu w powiązaniu z art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
W toku postępowania administracyjnego stwierdzono wprowadzenie do obrotu przez skarżącą B. K. środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw pod nazwą:
- Ziemia do palm, juk, dracen i kaktusów – 41 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 410 sztuk,
- Ziemia do paproci, azalii i wrzosów – 29 opakowań zbiorczych (po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 290 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw – 67 sztuk opakowań zbiorczych
(po 10 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 5 l), tj. 670 sztuk,
- Ziemia ogrodnicza do kwiatów i warzyw, 90 sztuk opakowań zbiorczych (po 5 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 10 l), tj. 450 sztuk,
- Ziemia do kwiatów balkonowych (pelargonia, surfinia, begonia, petunia) – 7 sztuk opakowań jednostkowych o zawartości 20 l,
- Ziemia do krzewów i drzew iglastych – 25 sztuk opakowań jednostkowych
o zawartości 20 l,
Skarżąca nie zakwestionowała faktu, iż nie posiadała zezwolenia MRiRW na wprowadzanie ww. produktów do obrotu oraz, że jakość podłoży produkowanych w firmie skarżącej nie jest unormowana i brak jest dokumentów potwierdzających jakość produktów będących przedmiotem kontroli. W toku postępowania administracyjnego skarżąca podała, że brak pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi był spowodowany jej brakiem wiedzy o nowych uregulowaniach prawnych.
Jak ustalono w toku postępowania administracyjnego, z informacji zamieszczonych w oznakowaniu opakowań jednostkowych wynika, że w przypadku ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw, do wyrobu produktu zastosowano: torf, korę i próchnicę. W przypadku zaś ziemi do kwiatów balkonowych producent zadeklarował na opakowaniu, że w skład wyrobu wchodzi torf wysoki, torf niski oraz glina.
Sąd stwierdza, że zgodnie z opinią Instytutu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2014 r., sporządzoną przez Kierownika Zakładu [...], kwestionowane wyroby to podłoża przeznaczone do upraw roślin, które zostały wyprodukowane z komponentów organicznych zmieszanych ze sobą w różnych proporcjach, których odczyn został ustabilizowany za pomocą nawozu wapniowego – kredy.
Trzeba zatem uznać, że zakwestionowane podłoża są materiałem, w którym uprawiane są rośliny, co potwierdza deklaracja producenta na opakowaniu: "podłoże do sadzenia i przesadzania", "mieszanka zawierająca mikro i makro elementy niezbędne do prawidłowej uprawy kwiatów, krzewów i warzyw". Okoliczność tę potwierdza powyższa opinia dr. inż. J. N. Zakwestionowane wyroby (podłoża) są materiałem umożliwiającym roślinom wzrost. Stanowią one miejsce ukorzeniania się rośliny, a także środki, za pośrednictwem którego roślinie dostarczane są niezbędne substancje w postaci wody oraz składników mineralnych. Sąd stwierdza, że w warunkach niniejszej sprawy spełniony jest także drugi wymóg z art. 2 ust. 1 pkt 9 unn., stawiany przez ustawodawcę podłożu do upraw, a mianowicie przedmiotowe podłoże nie jest glebą.
Trzeba również zauważyć, że zgodnie z przedstawioną przez skarżącą decyzją MRiRW z dnia [...] września 2014 r. uzyskała ona pozwolenia na wprowadzenie do obrotu trzech rodzajów produktów o nazwach: "Ziemia uniwersalna do roślin ozdobnych i warzyw", "Ziemia do paproci" oraz "Ziemia do palm, juk, dracen". Produkty te zostały zakwalifikowane przez MRiRW jako podłoża do upraw. Trzeba jednak podkreślić, że późniejsze uzyskanie pozwolenia nie zwalnia skarżącej z konsekwencji wprowadzenia do obrotu zakwestionowanych w toku kontroli podłoży do upraw bez wymaganego pozwolenia, gdyż pozwolenia te skarżąca uzyskała po wprowadzeniu do obrotu zakwestionowanych partii środków wspomagających uprawę roślin – podłoży do upraw.
Sąd aprobuje stanowisko Głównego Inspektora odnośnie nałożonej na skarżącą opłaty sanacyjnej. Główny Inspektor zasadnie stwierdził, że przyjmując rozumowanie skarżącej, zgodnie z którym za "kwotę należną" należy przyjąć jedynie to, co przedsiębiorca zyskuje, należałoby odliczyć od ceny nie tylko podatek, ale również i inne koszty, a samą "kwotę należną", tak samo jak "korzyść majątkową" wymienioną w przepisie art. 37 ust. 1 unn zrównać z zyskiem ekonomicznym. Taka interpretacja, przedstawiona przez skarżącą nie znajduje jednak potwierdzenia w przepisach ustawy o nawozach i nawożeniu i należy zastosować przez analogię interpretację pojęcia "korzyści majątkowej" zaakceptowaną przez sądy administracyjne na gruncie ustawy o jakości.
Należy także zgodzić się ze stanowiskiem organu, że sporządzona przez dr. J. N. opinia dotycząca zakwestionowanych w toku kontroli wyrobów była wystarczająca do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Trzeba podkreślić, że Instytut [...] w S. jest placówką badawczą utworzoną [...] stycznia 2011 r. na mocy rozporządzenia MRiRW przez połączenie dwóch jednostek badawczo-rozwojowych: Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa im. [...] im. [...]. Podmiot ten należy uznać za jednostkę kompetentną w zakresie wydawania opinii dotyczących kwalifikacji wyrobów podlegających wymogom ustawy o nawozach i nawożeniu.
Fakt wprowadzania do obrotu przez skarżącą wyrobów wyprodukowanych z torfu niskiego lub torfu odkwaszonego oraz torfu wysokiego, nawozu wapniowego i w przypadku ziemi ogrodniczej do kwiatów i warzyw z udziałem kory drzew, został stwierdzony przez organ kontroli i potwierdzony przez stronę w toku czynności kontrolnych i pokontrolnych, jedyną okolicznością wymagającą udziału biegłego było zaklasyfikowanie przez organ zakwestionowanych wyrobów do podłoży do upraw, zdefiniowanych w art. 2 ust. 1 pkt 9 unn. Opinia dr. J. N. okoliczność tę jednoznacznie potwierdziła.
Należy zatem stwierdzić, że zgodnie z przepisami ustawy o nawozach i nawożeniu wprowadzanie do obrotu środków wspomagających uprawę roślin wymaga uzyskania pozwolenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Skarżąca wprowadzała do obrotu podłoże do upraw bez pozwolenia, w związku z czym organ administracji zobowiązany był określić opłatę sankcyjną i nakazać wycofanie przedmiotowego podłoża z obrotu.
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Sąd stwierdza, że działające w sprawie organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego zaś w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI