VI SA/Wa 287/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-14
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo administracyjneprawo o ruchu drogowymkara pieniężnazgłoszenie nabycia pojazduterminyCOVID-19Kodeks postępowania administracyjnegouchylenie decyzjiskarżącyorgan administracji

Podsumowanie

WSA w Warszawie uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezgłoszenie nabycia pojazdu, wskazując na błędy proceduralne organów i możliwość odstąpienia od kary.

Skarżąca została ukarana karą pieniężną za niezgłoszenie nabycia pojazdu w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez brak rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia kary zgodnie z art. 189f k.p.a. oraz niezastosowanie przepisów ustawy COVID-19 dotyczących zawiadomienia o uchybieniu terminu i możliwości jego przywrócenia.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na skarżącą za niezawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a., mimo że okoliczności sprawy mogły ku temu przemawiać, zwłaszcza że organ posiadał fakturę potwierdzającą nabycie pojazdu. Po drugie, organy nie zastosowały art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, który nakłada obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd podkreślił, że przepis ten ma szerokie zastosowanie i jego niezastosowanie stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych. Dodatkowo, Sąd zwrócił uwagę na fakt, że organ posiadał informację o nabyciu pojazdu już w momencie rejestracji, co mogło mieć wpływ na ocenę zasadności nałożenia kary. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą musiały ocenić wpływ posiadanej faktury na odpowiedzialność skarżącej, rozważyć zastosowanie art. 189f k.p.a. oraz zastosować przepisy ustawy COVID-19 dotyczące zawiadomienia o uchybieniu terminu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy mają obowiązek rozważyć zastosowanie art. 189f k.p.a., ponieważ przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym ani Ordynacji podatkowej nie zawierają regulacji dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar, a intencją ustawodawcy było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 189f k.p.a. ma zastosowanie w sprawach kar pieniężnych z P.r.d., ponieważ brak jest odrębnych regulacji w tym zakresie, a przepisy te nie wyłączają stosowania art. 189f k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 189f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Niezastosowanie przepisu dotyczącego możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.

p.r.d. art. 78 § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

p.r.d. art. 140mb § 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Podstawa nałożenia kary pieniężnej za niezawiadomienie o nabyciu lub zbyciu pojazdu.

ustawa Covid-19 art. 15zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis dotyczący zawiadomienia o uchybieniu terminu i wyznaczenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady praworządności i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 189a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Reguła kolizyjna w zakresie stosowania przepisów.

p.r.d. art. 140n

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Przepisy dotyczące nakładania i wymiaru kary pieniężnej.

p.u.s.a. art. 1 § 1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania o kosztach postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a. Organy nie zastosowały przepisów ustawy COVID-19 dotyczących zawiadomienia o uchybieniu terminu i możliwości jego przywrócenia. Organy nie rozważyły wpływu posiadanej faktury na ocenę zasadności nałożenia kary. Organy nie rozważyły czynników wpływających na wymiar kary zgodnie z art. 140n ust. 4 p.r.d.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 189f k.p.a. ma zastosowanie w sprawach dotyczących kar przewidzianych w art. 140mb p.r.d. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Organy powinny były rozważyć, kierując się m.in. zasadą praworządności oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, czy okoliczność gdy organ w istocie posiada informację o nabyciu pojazdu przy okazji czynności jego rejestracji może mieć wpływ na ocenę przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a.

Skład orzekający

Jakub Linkowski

przewodniczący

Szczepan Borowski

sprawozdawca

Danuta Szydłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie art. 189f k.p.a. w sprawach kar pieniężnych z P.r.d. oraz stosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 w kontekście obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z pandemią COVID-19 oraz karami pieniężnymi za niezgłoszenie nabycia pojazdu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli istnieje naruszenie materialnoprawne. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów dotyczących pandemii.

Błąd proceduralny uchylił karę za niezgłoszenie zakupu auta. Czy organy zawsze muszą rozważyć odstąpienie od kary?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VI SA/Wa 287/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Jakub Linkowski /przewodniczący/
Szczepan Borowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 189f, art. 189a par. 2, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb pkt 2, art. 140n
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1327
art. 31ia, art. 15zzzzzn in. 2 ust. 1-2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1964
par. 2 pkt 1, par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska Asesor WSA Szczepan Borowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak zgłoszenia nabycia pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Gostynińskiego z [...] listopada 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku na rzecz skarżącej S. L. kwotę 207 (dwieście siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.(dalej także jako: organ lub SKO w P.) utrzymało w mocy decyzję Starosty G. (dalej także jako: Starosta lub organ pierwszej instancji) z dnia 7 listopada 2023 r. nakładającą na S. L.(dalej także jako: skarżąca) karę pieniężną w wysokości 400 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia w ustawowym terminie odpowiedniego organu rejestrującego o nabyciu pojazdu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 23 listopada 2021 r. skarżąca czyli ówczesny właściciel pojazdu marki V., nr nadwozia [...], nr rejestracyjny [...] złożyła w Starostwie Powiatowym w G. wniosek o rejestrację opisanego pojazdu. Do wniosku dołączono dokumenty nabycia m.in. fakturę, z której
wynikała, że skarżąca nabyła w/w pojazd w dniu 2 listopada 2021 r.
W dniu 26 października 2023 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie naruszenia obowiązku zgłoszenia nabycia pojazdu w ustawowym terminie.
W piśmie z dnia 31 października 2023 r. skarżąca podniosła, że organ nie dopełnił obowiązku określonego w art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1327, ze zm. dalej jako: ustawa Covid-19). Jednocześnie wniosła o wyznaczenie 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na zgłoszenie nabycia pojazdu.
Decyzją z dnia 7 listopada 2023 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 140mb pkt 2 oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej jako: p.r.d.) oraz zarządzenia Starosty G. nr [...] z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie wytycznych w zakresie stosowania art. 140mb p.r.d. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 400 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia w ustawowym terminie odpowiedniego organu rejestrującego o nabyciu pojazdu marki V..
Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji.
SKO w P. wspomnianą na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zgodnie natomiast z art. 31ia ust. 1 pkt 1 ustawy Covid-19 w brzmieniu obowiązującym w okresie nabycia przez skarżącą pojazdu wydłużono do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Stąd też termin do zgłoszenia przez skarżącą nabycia pojazdu upływał w dniu 3 stycznia 2022 r.
Wobec tego, że skarżąca tego obowiązku nie dopełniła organ pierwszej instancji, działając w warunkach związania obowiązany był nałożyć na skarżącą karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140 mb ust. 2 p.r.d.
Zdaniem SKO w P. zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 15 zzzzzn2 ustawy Covid-19 jest niezasadny albowiem 30- dniowy termin, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. został na mocy ww. przepisów prawa we wskazanych okresach wydłużony. Ponadto instytucja zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i złożenia w 30-dniowym terminie wniosku o jego przywrócenie, uregulowana w art. 15 zzzzzn2 ww. ustawy i dotycząca w pkt 5 terminów zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, gdzie przez terminy zawite należy rozumieć terminy do wykonywania uprawnień wynikających z przepisów prawa. Terminy zawite odnoszą się do sytuacji uregulowanych przez przepisy szczególne, z tym że każdy z takich przepisów określa początek i długość biegu terminu zawitego, zaś jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia.
Na powyższą decyzję skargę złożyła S. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 6, 7, 9, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego ustalenia zakresu naruszenia przez skarżącą obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., a także nieodniesienie się do zarzutu nierozważenia możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o kryteria określone w art. 189f k.p.a., a także brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których organ nie znalazł podstaw do zastosowania przepisów art. 189f k.p.a.
2. art. 6, 7, 8, 9, 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a. polegające w szczególności na nieodniesieniu się przez organ do podniesionych w odwołaniu zarzutów, w tym naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, przez oparcie w podstawie prawnej decyzji na Zarządzeniu Starosty G. nr [...]z dnia 30 grudnia 2022 r. w sprawie wytycznych w zakresie stosowania art. 140mb ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako oparcie decyzji na akcie, który nie stanowi powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP.
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek uchylenia zaskarżonej decyzji wobec jej wadliwości prawnej, której nie można było usunąć w trybie kontroli instancyjnej.
4. art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy COVID-19, przez jego niezastosowanie i błędną interpretację, polegający na przyjęciu, że przepis ten nie mógł mieć w sprawie zastosowania, gdyż zastosowanie winien mieć przepis art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19, który dotyczy terminu zawitego i jest określony w art. 78 ust. 2 p.r.d., a przez który należy rozumieć termin do wykonywania uprawnień wynikających z przepisów prawa.
SKO w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2493 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji bądź postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem wymienionych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne.
Zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni (przedłużonym do 60 dni na podstawie art. 31ia ustawy Covid-19) starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Natomiast art. 140mb pkt 2 tej ustawy stanowi, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie z art. 140n ust. 1 i 2a, kara ta jest nakładana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę. Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy). Do przedmiotowej kary pieniężnej w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6).
W ocenie Sądu zasadnie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 189f k.p.a. w związku z art. 6, 7, 9, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do możliwości odstąpienia od wymierzenia kary.
Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 189f k.p.a. ma zastosowanie w sprawach dotyczących kar przewidzianych w art. 140mb p.r.d. bowiem przepisy tej ustawy, ani też przepisy działu III Ordynacji podatkowej do której odwołanie zawiera art. 140n ust. 6 p.r.d., nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od wymierzenia kar. Przepisy tej ustawy (art. 140n ust. 4 p.r.d.) regulują przesłanki wymiaru kary administracyjnej, przy jednoczesnym braku uregulowań w zakresie np. odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu treści reguły kolizyjnej z art. 189a § 2 k.p.a. in fine, daje podstawy do wyrażenia poglądu co do powinności stosowania normy z art. 189f k.p.a. na tle spraw związanych z nakładaniem kar pieniężnych w trybie przepisów p.r.d. Przy uwzględnieniu zatem "odpowiedniego" stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, jak również przy zastrzeżeniu, że przepisy tej ustawy nie określają np. warunków odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej (co oczywiste), w sprawie należało m.in. przyjąć, że stosowanie na gruncie p.r.d. przepisu art. 189f k.p.a. jest nie tylko wymagane, ale i zgodne z intencją ustawodawcy, którego zamysłem było ujednolicenie zasad wymiaru kar pieniężnych w systemie prawa, za wyjątkiem przypadków uregulowania tych kwestii w przepisach odrębnych. Skoro, jak wspomniano wyżej, przepisy odrębne nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, w sprawie należało zastosować art. 189f k.p.a. (por. wyroki WSA w Warszawie z 23 lutego 2021 r.: sygn. akt. VII SA/Wa 1974/20 i sygn. akt VII SA/Wa 1975/20).
Tymczasem w niniejszej sprawie SKO w P., mimo wyraźnego zarzutu naruszenia art. 189f k.p.a. przez organ pierwszej instancji, do kwestii związanej z możliwością zastosowania w sprawie instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w ogóle się nie odniosło, zaś organ pierwszej instancji stwierdził wyłącznie, że "nie odnajduje w tym przypadku przesłanek do odstąpienia od wymierzania kary pieniężnej w myśl art. 189f k.p.a." Starosta dodał, że "mimo panujących pewnych ograniczeń sanitarno - epidemiologicznych związanych z pandemią tutejszy organ prowadził w całym tym okresie obsługę interesanta, a samo złożenie zawiadomienia o nabyciu pojazdu nie wymagało od interesanta umawiania się na wizytę w urzędzie, a nawet osobistego stawiennictwa (strona mogła dopełnić formalności działając przez pełnomocnika lub wysłać zawiadomienia za pomocą operatora pocztowego lub elektronicznie za pomocą platformy ePUAP)." Nie odniósł się natomiast ani do przesłanej określonych w § 1 pkt 1 art. 189 f k.p.a. (znikoma waga naruszenia oraz zaprzestanie naruszania prawa) ani w § 2 tego przepisu.
Brak rozważenia możliwości odstąpienia od wymierzenia kary w niniejszej sprawie ma o tyle istotne znaczenie, że okoliczności sprawy mogły by o tym przemawiać. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się dokument (faktura VAT), z którego wynika fakt nabycia przez skarżącą opisanego wyżej pojazdu. Dokument ten został złożony w organie w terminie określonym w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
W ocenie Sądu zasadny jest również zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ust. 1. pkt 5 i ust. 2 ustawy Covid-19.
Trafnie skarżąca zarzuciła organowi zaniechanie poinformowania jej o uchybieniu terminu i nie wyznaczeniu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej (pkt 1); do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (pkt 2); przedawnienia (pkt 3); których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie (pkt 4), zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony (pkt 5), do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju (pkt 6) - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).
Przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie, nie przewidziano żadnych wyjątków (por. wyroku NSA z 20 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 821/22, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 289/24, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 1122/23 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 740/23).
Wbrew temu, co stwierdziły organu obu instancji w niniejszej sprawie, wydłużenie przez ustawodawcę terminu na dokonanie zawiadomienia o nabyciu pojazdu do 60 dni nie oznacza, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 nie ma zastosowania. Niezachowanie terminu przewidzianego na zawiadomienie o nabyciu pojazdu pociąga za sobą ujemne skutki dla strony w postaci nałożenia kary pieniężnej. Termin na dokonanie zawiadomienia o nabyciu pojazdu jest terminem zawitym. Spełnione zostały zatem przesłanki do zawiadomienia strony o uchybieniu terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ust.1 pkt 5 ustawy COVID-19.
Brak zawiadomienia skarżącej o uchybieniu terminu stanowił istotne naruszenie art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. Wskazane zaniechanie organu, stanowi nie tylko uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że stronie skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym, wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Jak wspomniano wyżej organ pierwszej instancji od dnia 23 listopada 2021 r. był w posiadaniu faktury, z której wynikało, że skarżąca w dniu 2 listopada 2021 r. nabyła pojazd V.(k. 1 akt administracyjnych). Faktura ta została przez skarżącą dołączona do wniosku o rejestracje auta. Okoliczność ta została potwierdzona w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, który stwierdził, że "w dniu 23 listopada 2021r. teraźniejszy właściciel pojazdu marki V. nr rejestracyjny [...] złożył w tutejszym urzędzie wniosek o rejestrację. Do wniosku dołączono dokumenty nabycia m.in. fakturę, z której wynika, że Pani S. L. nabyła w/w pojazd w dniu 2 listopada 2021 r." Niewątpliwie należy odróżnić czynność rejestracji pojazdu, od czynności zgłoszenia jego nabycia. Inne są cele obu tych czynności. Właściciel pojazdu, który zgłasza właściwemu organowi nabycie pojazdu nie musi go jednocześnie rejestrować. Nie ma przy tym przeszkody do wystąpienia przez stronę z wnioskiem o rejestrację pojazdu jednocześnie z zawiadomieniem o jego nabyciu. Skorzystanie z tej możliwości zależy jednak od inicjatywy i woli strony. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 229/20). W niniejszej sprawie w aktach sprawy znajduje się dokument, z którego wprost wynika okoliczność nabycia przez skarżącą pojazdu, a także okoliczność, że dokument ten został złożony w Starostwie Powiatu G.najpóźniej w dniu 23 listopada 2021 r. (data rejestracji). Wobec powyższego organy powinny były rozważyć, kierując się m.in. zasadą praworządności oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, czy okoliczność gdy organ w istocie posiada informację o nabyciu pojazdu przy okazji czynności jego rejestracji może mieć wpływ na ocenę przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f k.p.a. lub, czy w ogóle tego typu sytuacja mieści się w granicach normy prawnej wynikającej z art. 140mb pkt. 2 p.r.d.
Uzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 11 ,art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie przez organ czynników wpływających na wymiar kary. W stanie prawnym mającym w sprawie zastosowanie kara za niezawiadomienie o zbyciu lub nabyciu pojazdu na podstawie art. 140mb pkt 2 mogła być wymierzona w przedziale od 200 do 1000 zł. Organy przy jej wymierzeniu powinny więc brać pod uwagę wytyczne wymiaru kary określone w art.140n ust. 4 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Organ winien zatem ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnić zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Powoływane zarządzenie Starosty G. nr [...] nie miało charakteru prawa powszechnie obowiązującego i nie mogło samo w sobie stanowić o określeniu wysokości kary w granicach wyznaczonych obowiązującą ustawą.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji będzie zobowiązany ocenić jaki wpływ na odpowiedzialność skarżącej ma złożona w sprawie faktura zakupu pojazdu. W przypadku uznania, że mimo tego skarżąca naruszyła art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. organ zawiadomi skarżącą w trybie art. 15zzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy COVID-19 o uchybieniu terminu i wyznaczy stronie 30 – dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Od złożenia takiego wniosku i wyniku jego rozpoznania zależy tok dalszego procedowania. Dopiero po przyjęciu, że strona naruszyła termin do zgłoszenia zawiadomienia o nabyciu pojazdu, a więc po przyjęciu, że skarżąca w ogóle powinna ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 140mb pkt 2 p.r.d. organ zobowiązany będzie do rozważenia zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Zastosowanie art. 189f § 1 k.p.a. organ rozważy dopiero po stwierdzeniu przesłanek do nałożenia kary administracyjnej wynikającej z art. 140mb pkt 2 p.r.d.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a także decyzję Starosty G. z dnia 7 listopada 2023 r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Na zasądzoną tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę składają się: wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika (90 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. w brzmieniu przed nowelizacją przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, która nastąpiła z dniem 1 stycznia 2024 r. (ustawą z 7 lipca 2023 r. - Dz. U. z 2023 r. poz. 1394). Na mocy ww. nowelizacji uległ zmianie przepis art. 78 ust. 2 pkt, w którym ustawodawca zrezygnował z obciążenia właściciela pojazdu obowiązkiem zgłoszenia nabycia pojazdu, przyjmując za wystarczające z punktu widzenia realizacji celów ustawy nałożenie tego obowiązku wyłącznie ze zbyciem pojazdu.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę