VI SA/Wa 28/24

VI SA/Wa 28/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Linkowski
Marek Maliński
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1170
art. 129 ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Asesor WSA Marek Maliński Protokolant st. ref. Magdalena Antys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w N. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] marca 2022 r. znak [...]; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz spółki T. z siedzibą w N. S. kwotę 2817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
Uzasadnienie
[...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: Skarżąca, Strona, Wnioskodawca lub Zgłaszający) wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Organ, Urząd lub UP) z [...] października 2023 r. znak [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] marca 2023 r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "TRUCK PARTNER" (Z-[...]). Jako podstawę prawną decyzji wskazano: art. 245 ust 1 pkt 1 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt. 3 i 4 w związku z art. 145 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170, dalej jako "p.w.p").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Zgłaszający w dniu 18 kwietnia 2017 r. zwrócił się do Urzędu Patentowego RP z wnioskiem o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny TRUCK PARTNER przeznaczony do oznaczania następujących usług:
Klasa 35: usługi w zakresie prowadzenia sprzedaży hurtowej i detalicznej części zamiennych do pojazdów samochodowych oraz akcesoriów motoryzacyjnych, sprzedaż samochodów, pośrednictwo i doradztwo handlowe w zakresie wyżej wymienionych asortymentów;
Klasa: 37: bieżnikowanie opon, wypożyczanie maszyn do czyszczenia, czyszczenie i mycie pojazdów, instalowanie i naprawa urządzeń elektrycznych w pojazdach, informacja o naprawach, zabezpieczanie przed korozją, lakierowanie, malowanie, instalacja konserwacja i naprawy maszyn, obsługa pojazdów, montaż i naprawa instalacji grzewczych, zwłaszcza w pojazdach, wulkanizacja opon, instalowanie i naprawa pieców (opalanych paliwami płynnymi), naprawy pojazdów, przeglądy okresowe stanu technicznego pojazdów i regulacja ich zespołów, smarowanie pojazdów, naprawa pomp, polerowanie pojazdów, regeneracja maszyn i silników .zużytych lub częściowo zniszczonych, prowadzenie stacji obsługi samochodów, instalowanie i naprawa alarmów przeciwwłamaniowych w pojazdach, naprawa zamków, eliminacja zakłóceń w instalacjach elektrycznych, pomoc drogowa (naprawy na trasie w miejscu awarii), przeglądy okresowe, diagnostyka i legalizacja tachografów, liczników opłat oraz parkometrów.
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2017 r. odmówił udzielenia prawa ochronnego w całości z uwagi na brak zdolności odróżniającej. Od powyższej decyzji została złożona Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA)" oddalona wyrokiem z dnia 23.05.2018 r. Na ten wyrok została wniesiona skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej NSA) wyrokiem w sprawie o sygn. akt II GSK 1730/18 uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Urzędu Patentowego z [...] września 2017 r.
Uzasadniając wyrok NSA podkreślił m.in., że zgłoszonego znaku towarowego nie można traktować jako znaku opisowego, jeśli nie spełnia trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. Aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od ochrony jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy towaru, dla którego oznaczenia jest przeznaczony. Z tego punktu widzenia nie jest opisowym znak wskazujący cechę właściwą także innym towarom. W pewnej zależności z tą regułą pozostaje zasada bezpośredniości opisu. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc jest możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń. Nadto, jak wynika z orzecznictwa TSUE, w przypadku dokonania zgłoszenia znaku towarowego dla różnych towarów lub usług, badanie podstaw odmowy udzielenia prawa ochronnego, wymienionych w art. 3 dyrektywy nr 89/104 o znakach towarowych, stanowiącego odpowiednik art. 1291 p.w.p., musi dotyczyć każdego z towarów lub każdej z usług, dla których wniesiono o udzielenie prawa ochronnego dla znaku towarowego. Wynika z tego, że właściwy organ, odmawiając udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, zobowiązany jest do podania w swej decyzji wniosków, do jakich doszedł w odniesieniu do każdego z towarów lub każdej z usług objętych zgłoszeniem, niezależnie od tego, w jaki sposób zgłoszenie to zostało sformułowane i że decyzja właściwego organu o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy co do zasady musi być uzasadniona w odniesieniu do każdego z tych towarów i każdej z usług.
NSA stwierdził też, że nie bez znaczenie pozostaje fakt, że użyte w znaku słowa "Truck Partner" nawiązując do nazwy spółki, zawiera rdzeń firmy spółki. Należy przyjęć generalną zasadę, sformułowaną jeszcze pod rządem rozporządzenia z 1928 r., że nazwy firm mogą być znakami towarowymi, gdyż posiadają przeważnie cechy indywidualizujące tak przedsiębiorstwo, jak i towar z niego pochodzący.
W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Organ naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 1291 ust. 1 pkt 4 oraz art. 145 ust. 1 i 2 p.w.p.; w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. (w zakresie objętym art. 11 ust. 5 u.j.p.), a głównie w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p. oraz art. 7 ust. 1 art. 7a ust. 1 i art. 11 pkt 5 ustawy o języku polskim - poprzez brak zebrania i analizy dowodów wejścia do użytku w Polsce do języka potocznego lub uczciwych praktyk handlowych, angielskiego słowa "truck", co miało wpływ na wynik postępowania."
Urząd Patentowy po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] marca 2023r. odmówił udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy znak stwierdzając, że przedmiotowe oznaczenie nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w rozumieniu art. 1291 ust. 1 pkt. 3 i pkt. 4 p.w.p., a tym samym nie jest zdolne do odróżniania usług określonego przedsiębiorstwa od usług tego samego rodzaju innych podmiotów gospodarczych.
Zgłaszający we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucił Organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2096,dalej: k.p.a.), w związku z art 1291 ust 1 pkt 3 p.w.p., oraz art. 7 ust 1 ustawy o języku polskim - poprzez brak dokładnej analizy zakresu usług ujętych w wykazie towarów zgłoszenia znaku towarowego "TRUCK PARTNER" (Z-[...]) - a w konsekwencji, błędne przyjęcie modelu przeciętnego klienta;
2. art 1291 ust 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także art. 7 ust 1 oraz art. 7a ust 1 ustawy o języku polskim poprzez ich niezastosowanie, jak też naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r. poz.329, dalej: p.p.s.a.) - przejawiające się w błędnym przyjęciu założenia, że obcojęzyczne słowo "truck" w znaku wg zgłoszenia Z-[...] "może służyć" jako opisowe, mimo iż ustawa o języku polskim wymaga zastosowania do opisu towarów i usług oraz ich właściwości języka polskiego, czym Urząd nie zastosował się do ocen NSA zawartych w wyroku z 29 września 2020 r. sygn. akt II GSK1730/18.
3. art. 7, art. 77 § 1, oraz art 80 k.p.a., co najmniej zaś art 107 § 3 k.p.a., oraz w konsekwencji naruszenie prawa materialnego; art. 1291 ust 1 pkt 4 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art 1291 ust 1 pkt 4 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 7 ust 1 u.j.p. - przejawiające się w braku pogłębionej analizy, czy angielskie słowo "truck" weszło do języka potocznego w Polsce, lub czy jest używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych w odniesieniu do towarów i usług ujętych w zgłoszeniu znaku nr Z-[...], a w konsekwencji zastosowanie art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p., mimo niewyjaśnienia okoliczności które uzasadniałyby stosowanie tego przepisu.
4. art. 153 p.p.s.a. oraz art. 1291 ust 1 pkt 3 i pkt. 4 p.w.p. wszystkich wymienionych w związku z art. 7, art 77 § 1, oraz art. 80 k.p.a. co najmniej zaś art 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak, mimo zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, analizy znaku towarowego "TRUCK PARTNER" (Z-[...]) w całości, czyli łącznie obu jego słów, dla usług, których dotyczy zgłoszenie znaku nr Z-[...], oraz poprzez traktowanie słowa "PARTNER" jako opisowego dla tych usług.
5. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. oraz art. 1291 ust 1 pkt 3 i pkt. 4 p.w.p., poprzez niewłaściwe zastosowanie - przejawiające się w odmowie uznania odróżnialnego charakteru znaku towarowego "TRUCK PARTNER" (Z-[...]), mimo iż jest on w całości identyczny z rdzeniem firmy zgłaszającej Spółki.
6. Naruszenie art. 8 § 1 oraz art. 76 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., - poprzez odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak wg zgłoszenia Z-[...], mimo iż wcześniej Urząd udzielił Zgłaszającej ochrony na identyczny znak "Truck Partner" zgłoszony w roku 2006, czym obecnie naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nie wyjaśniając dlaczego orzekł inaczej niż wcześniej.
Urząd Patentowy, utrzymując w mocy swoją decyzję z [...] marca 2023 r. na wstępie stwierdził, że art. 1291 ust. 1 p.w.p. wskazuje grupy znaków, które nie posiadają dostatecznych znamion odróżniających. Na mocy powołanego art. 1291 ust. 1 pkt. 3 p.w.p. oznaczenia pozbawione dostatecznych znamion odróżniających, wyłączone są spod ochrony. Ponadto udzielenie prawa ochronnego na dany znak towarowy nie może prowadzić do monopolizacji oznaczenia, które służy do przekazywania informacji o cechach towaru czy usługi. Zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 4 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenia które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. Następnie UP wyjaśnił zakresy klas 35 i 37 Klasyfikacji nicejskiej, stwierdzając, że wszystkie zgłoszone usługi można uznać za usługi związane ze sprzedażą pojazdów jak i części do nich, pośrednictwo i doradztwo handlowe w zakresie wyżej wymienionych asortymentów (klasa 35) oraz są to usługi związane z szeroko pojętą naprawą, konserwacją i przeglądem pojazdów (klasa 37) - dlatego Urząd zdecydował pogrupować je i uściślić w taki właśnie sposób. Odnosząc się do kręgu odbiorców, Urząd podzielił opinię Wnioskodawcy, iż relewantny krąg odbiorców w przedmiotowej sprawie stanowią odbiorcy profesjonalni jak i zwykli konsumenci - osoby związane z szeroko rozumianą branżą handlową w zakresie pojazdów samochodowych i częściami do nich jak i usługami instalacji, napraw i przeglądów dotyczących samochodów. Zatem odbiorcami usług będą na pewno również kierowcy ciężarówek, zwłaszcza pracujący na trasach zagranicznych i znających z tej przyczyny języki obce. Zdaniem Urzędu pomimo, iż odbiorcy będą wykazywać się wysokim poziomem uwagi, nie odbiorą tego oznaczenia jako opisowego. Charakter odróżniający rozpatrywanego znaku należy oceniać w stosunku do zgłoszonych usług przy uwzględnieniu przypuszczalnych oczekiwań przeciętnego konsumenta wykazującego średni lub wysoki poziom uwagi.
Urząd Patentowy stoi na stanowisku, że zgłoszone oznaczenie stanowiące słowny znak "TRUCK PARTNER" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających. Termin "TRUCK PARTNER" wywodzi się z języka angielskiego. Urząd podtrzymuje swoje stanowisko, że przedmiotowe określenie składa się wyłącznie z określeń opisowych i ogólnoinformacyjnych. Słowo TRUCK oznacza w języku angielskim "ciężarówka" (słownik internetowy diki.pl), słowo PARTNER to "współuczestnik gry, rozmowy, zabawy lub jakiegoś przedsięwzięcia", "osoba, którą traktuje się jak równą sobie" (Słownik Języka Polskiego PWN). Całe oznaczenie TRUCK PARTNER oznacza więc "partner w dziedzinie samochodów ciężarowych", co przyznał sam Zgłaszający. Urząd Patentowy nie zgodził się z twierdzeniem Wnioskodawcy, iż w swojej decyzji z dnia [...] marca 2023 r. koncentrował się tylko na znaczeniu słowa TRUCK. Organ uznał też, że w swojej decyzji dokonał analizy wszystkich usług i wskazał, iż oznaczenie TRUCK PARTNER, rozumiane jako "partner w dziedzinie samochodów ciężarowych". Ze względu na umieszczenie w znaku słowa "TRUCK", znak wskazuje, iż jest to partnerstwo w zakresie samochodów ciężarowych dotyczące ich sprzedaży, sprzedaży części do nich, pośrednictwa i doradztwa handlowego w zakresie wyżej wymienionego asortymentu oraz szeroko pojętych napraw, konserwacji, przeglądów i pomocy drogowej. Urząd podnosząc ten argument nie zawęził usług do samochodów ciężarowych ani do ciężarówek jeżdżących na trasach zagranicznych. Urząd odnosił się jedynie do znaczenia słowa TRUCK jako wskazującego, że usługi te dotyczą ciężarówek. Odnosząc się do twierdzeń Zgłaszającego, że pomiędzy sprzedawcą i nabywcą towaru, nie występują relacje partnerskie Organ stwierdził, że pomiędzy usługodawcą a klientem występuje pewien rodzaj relacji partnerskiej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia ustawy o języku polskim, Urząd podkreślił, że treść ustawy o języku polskim w świetle przesłanek rejestrowych ustawy prawo własności przemysłowej pozostaje bez znaczenia. Organ uznał, że nie uchybił wskazanym art. 7 ustawy o języku obcym, ani żadnym innym zawartym w tej ustawie przepisom. Urząd może oceniać oznaczenie TRUCK PARTNER w świetle art. 1291 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 p.w.p., gdyż samo oznaczenie może być w języku obcym. Urząd nie podzielił również stanowiska Wnioskodawcy, że nietrafne są wnioski o stopniu znajomości języków obcych (szczególnie języka angielskiego) w polskim społeczeństwie. Zdaniem Urzędu odbiorcy zgłoszonych usług bez problemu zrozumieją określenie TRUCK PARTNER. "TRUCK" i "PARTNER" to powszechnie znane słowa. Tłumaczenia takiego dokona większość potencjalnych nabywców usług oznaczonych takim znakiem niezależnie od poziomu znajomości języka obcego. Urząd wskazał w tym zakresie na wyniki z raportu badania opinii publicznej pt. "Wyjazdy zagraniczne Polaków i znajomość języków obcych" z sierpnia 2009r., sporządzonego przez Centrum Badania Opinii Społecznej oraz dane Głównego Urzędu Statystycznego. Stwierdził, że zgłoszone oznaczenie stanowi zatem wyrażenie, które w odniesieniu do usług objętych zgłoszeniem tj. klasa 35 i 37 nie posiada cech dystynktywnych, albowiem odnosi się do przeznaczenia świadczonych usług. Z tego też względu nie jest w stanie samodzielnie pełnić funkcji identyfikatora ich gospodarczego pochodzenia. W ocenie Urzędu Patentowego oznaczanie wskazanych usług terminem TRUCK PARTNER będzie odbierane przez odbiorców jako informacja o przeznaczeniu świadczonych usług. Zdaniem Organu treść jaką przekazuje wyrażenie TRUCK PARTNER jest na tyle prosta w swej strukturze, że również przez polskich odbiorców, którzy na co dzień nie posługują się językiem angielskim, będzie jednoznacznie rozumiana. Należy bowiem zaznaczyć, że zarówno słowo "TRUCK" i "PARTNER" używane są na wielu produktach z branży samochodowej. Nawet jeśli nie występują łącznie, to zdaniem Urzędu odbiorca omawianych usług skojarzy je jednoznacznie jako oznaczenie odnoszące się do przeznaczenia zgłoszonych usług - iż dotyczą sprzedaży pojazdów jak i części do nich, pośrednictwa i doradztwa handlowego w zakresie wyżej wymienionych asortymentów oraz związane są z szeroko pojętą naprawą, konserwacją i przeglądem pojazdów jak i pomocą drogową. W związku z tym oznaczanie wszystkich usług z klas 35 i 37 oznaczeniem TRUCK PARTNER będzie w odczuciu odbiorcy oznaczeniem, którego zadaniem jest poinformowanie odbiorców o przeznaczeniu świadczonych usług, nie zaś wskazującym na ich pochodzenie gospodarcze.
Urząd nie zgodził się z argumentacją Wnioskodawcy, iż w swojej decyzji nie wykazał wystarczająco, iż oznaczenie weszło do języka potocznego i jest zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych. Urząd powołał się na wiele wydruków oraz przykładów ze stron internetowych i nawet jeśli niektóre dotyczyły przykładów po dacie zgłoszenia oznaczenia TRUCK PARTNER, to szereg innych dotyczyło sytuacji przed datą zgłoszenia. Urząd zaznaczył, że wyniki wyszukiwarki Google wskazują na to, że słowo TRUCK jest powszechnie używane w praktykach handlowych związanych z samochodami ciężarowymi (ich sprzedażą, naprawą i konserwacją).
Urząd podtrzymał również swoje stanowisko, iż o znajomości i używaniu w języku potocznym odnoszącym się do samochodów ciężarowych i kierowców samochodów ciężarowych słowa TRUCK i jego pochodnych świadczy użycie słowa TRUCKER do określenia kierowcy samochodu ciężarowego, czy mechaników.
Zdaniem Urzędu również wydruki z CEIDG sporządzone przez UP w dwóch wersjach: a) z ograniczeniem obszaru wyszukiwania do usług objętych kodem PKD 45.32.Z (sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych z wyłączeniem motocykli), obejmujące 90 wpisów na 8 stronicach wydruku;
b) bez ograniczenia wskazanego w punkcie a ), obejmujący 90 wpisów również na 8 stronicach wydruku, stanowią dowody używania angielskiego słowa "truck" w utrwalonych praktykach handlowych w Polsce, nawet jeśli nie zawierają informacji od kiedy poszczególne podmioty używają słowa "truck".
Dalej Organ wskazał na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym należy odmówić rejestracji, jeśli przynajmniej w jednym z jego możliwych znaczeń opisuje ono właściwość danych towarów lub usług. Urząd stwierdził, że oznaczenie "TRUCK" wykorzystywane było długo przed zgłoszeniem znaku towarowego TRUCK PARTNER. Kontekst używania słowa "TRUCK" jest szeroki, pojawia się on w nazwach warsztatów samochodowych, nazwach map przeznaczonych dla kierowców samochodowych, nazwach salonów sprzedających samochody ciężarowe i ich części. Określenie to nie jest używane przy tym w charakterze odróżniającym, a właśnie w charakterze wskazania szczególnego przeznaczenia tych usług - dla samochodów ciężarowych.
Urząd wskazał, że tożsamość znaku z rdzeniem firmy Zgłaszającej Spółki nie stanowi automatycznego uznania, że dane oznaczenie spełnia wymagania jako znak towarowy w świetle przepisów prawa własności przemysłowej. Nie można przyjąć, a priori, iż każda nazwa firmy posiada znamiona odróżniające. Organ podkreślił, że w obrocie funkcjonuje wiele podmiotów, których elementy oznaczeń firmy zawierają słowo "truck". Urząd w swojej decyzji z dnia [...] marca 2022 roku przedłożył wydruki z KRS jak i CEIDG, będące zestawieniem firm (nazw) ujętych tam spółek prawa handlowego, ich numerów rejestrowych i siedzib, które to spółki mają w swej firmie słowo "truck", samodzielne jak również z innymi elementami. Co potwierdza posługiwanie się oznaczeniem "TRUCK" przez wiele podmiotów, od wielu lat (jak sam Zgłaszający wskazał od około 2001, czyli przeszło 20 lat) i nie może stanowić wskazania i powiązania tylko z jednym podmiotem gospodarczym. Takie nazwy obierane są celowo, by właśnie informować o rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej i tak też są odbierane przez konsumentów. Urząd Patentowy w decyzji z [...] marca 2022 r. przedstawił wiele przekonujących dowodów, że dostatecznych znamion odróżniających nie posiada ten konkretny znak towarowy.
Urząd nie podzielił opinii Wnioskodawcy, iż znak TRUCK PARTNER powinien być oceniony jako naruszenie praw majątkowych do firmy przedsiębiorstwa z art. 1321 ust. 1 pkt 3) i 4) p.w.p., a nie w kategorii przeszkód bezwzględnych jak to uczyniono w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do stwierdzenia Zgłaszającego, iż Urząd w swojej decyzji pominął fakt, że Zgłaszający posiadał prawo ochronne na znak TRUCK PARTNER" (Z- [...]) nr R-[...], które wygasło, Urząd zauważył, że nie pominął tej kwestii i wskazał, że nie stanowi to podstawy, do uzyskania kolejnego prawa ochronnego na kolejne oznaczenie. Urząd dokładnie i rzetelnie objaśnił, iż każde oznaczenie oceniane jest indywidualnie, w dacie zgłoszenia. Każdy znak towarowy, ze względu na swój indywidualny charakter musi być rozpatrywany i oceniany samodzielnie w swych konkretnych uwarunkowaniach i odniesieniach.
Dalej Organ wyjaśnił, że ocena opisowości oznaczenia odbywa się na trzech płaszczyznach - są to aktualność, konkretność i bezpośredniość. Aktualność podlega ocenie obiektywnej i sprowadza się do ustalenia, czy z punktu widzenia aktualnych warunków rynku oznaczenie jest przydatne do opisu towaru (usługi) i jako takie powinno być dostępne dla wszystkich jego uczestników. W tym świetle nie ulega wątpliwości, że wyrażenie TRUCK PARTNER, rozpatrywane w funkcji znaku towarowego, jest obiektywnie przydatne do opisu wszystkich zgłoszonych usług, może zostać użyte do przekazania odbiorcom informacji o ich cechach (przeznaczeniu) i tym samym powinno pozostać dostępne dla wszystkich uczestników obrotu, choćby po to, aby mogło być wykorzystywane jako element większej całości przedstawieniowej danego oznaczenia, zawierającego także jakąś bardziej wyróżniającą część. Z kolei bezpośredniość polega na tym, że "znak opisowy przekazuje informację o cechach konkretnego towaru/usługi wprost, wyraźnie i jednoznacznie, tak że może być ona również do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń". Nie ulega wątpliwości, że percepcja przedmiotowego oznaczenia wprost, wyraźnie i jednoznacznie, w sposób niewymagający złożonej dedukcji prowadzi przeciętnego odbiorcę do powzięcia informacji o cechach wszystkich zgłoszonych usług, nie zaś do skojarzenia oznaczenia z konkretnym przedsiębiorcą. Należy stwierdzić, że w razie zmonopolizowania takiego wyrażenia słownego poprzez przyznanie Zgłaszającej lub komukolwiek innemu prawa ochronnego, utrudnione byłoby chociażby użycie takiego wyrażenia jako dodatku - o charakterze właśnie opisowym - do głównego, bardziej fantazyjnego znaku towarowego, co mogłoby zdecydowanie zwiększyć szanse na przyznanie prawa ochronnego.
Reasumując całość powyższych rozważań Organ stwierdził, że w odniesieniu do wskazanego zakresu ochrony oznaczenie TRUCK PARTNER nie posiada żadnych indywidualizujących cech, które w percepcji przeciętnego odbiorcy pozwoliłyby na trwałą, jednoznaczną asocjację zgłoszonych usług i oznaczenia z tym i tylko z tym podmiotem, od którego one pochodzą. Analizowane oznaczenie jest wyłącznie słowne, w związku z powyższym nie wydaje się aby samoistnie wzbudzało wśród potencjalnych odbiorców usług, dla których zostało zgłoszone, jednoznaczne skojarzenia z konkretnym przedsiębiorcą. Biorąc pod uwagę ogólne wrażenie wywierane przez zgłoszone oznaczenie, jego wartość znaczeniową i jedynie słowną prezentację, należy stwierdzić, że oznaczenie to nie posiada znamion indywidualizujących, które mogłyby zapewnić jednolite skojarzenia ich odbiorcom, że usługi oznaczone słownym oznaczeniem pochodzą od jednego i zawsze tego samego przedsiębiorcy, w tym przypadku od Zgłaszającego. Sytuacja ta mogłaby ulec zmianie, gdyby do przedmiotowego wyrażenia została dodana wyróżniająca szata graficzna lub gdyby było ono jedynie elementem dodatkowym w stosunku do głównego, realnie odróżniającego słowa lub słów, będących swoistym "fundamentem" znaku towarowego. Występując jednak samodzielnie, przedmiotowe wyrażenie nie nadaje się do tego, aby odbiorca, stykając się z nim, przypisał je w sposób jednoznaczny i nie pozostawiający wątpliwości właściwemu przedsiębiorcy. Znak towarowy musi bowiem zapewnić kupującemu możliwość dokonania wyboru towaru lub usługi bez konieczności ustalania, z jakiego źródła on pochodzi, inną drogą niż przez nałożony nań znak towarowy. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Udzielenie prawa ochronnego na tak skonstruowane wyrażenie spowodowałoby jego monopolizację na rzecz jednego podmiotu, co skutkowałoby znalezieniem się przez niego w sytuacji rynkowej zdecydowanie lepszej niż pozostali uczestnicy obrotu ze względu na to, że oznaczenia takiego nie można byłoby używać nawet w charakterze dodatku do innego, bardziej odróżniającego wyrażenia. Zgłoszone oznaczenie nie stanowi fantazyjnej kompozycji słownej, która umożliwiłaby odróżnienie towarów/usług Zgłaszającego od towarów/usług innych przedsiębiorców. Elementy słowne, składające się na przedmiotowe oznaczenie, posiadają bowiem, jak dowiedziono już wcześniej, swoje konkretne znaczenie i powszechne ich rozumienie. W tej sytuacji należało uznać, że słowne oznaczenie TRUCK PARTNER nie spełnia podstawowej, funkcji znaku towarowego, który służyć ma przecież - wskazaniu pochodzenia towarów lub. usług z jednego konkretnego źródła. Wskazane powyżej przesłanki uzasadniają zastosowanie art. 1291 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 p.w.p..
Urząd Patentowy za niezasadne uznał pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
[...] sp. z o.o. zaskarżyła omówioną decyzję w całości. Zarzuciła tej decyzji:
1. naruszenie prawa materialnego: art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w związku z art. 7 ust. 1 oraz art. 7a ust. 1, a także art. 11 pkt 6) ustawy o języku polskim poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - przejawiające się w traktowaniu obcojęzycznego słowa "truck" jako elementu opisowego dla usług, dla których zgłoszono znak towarowy "TRUCK PARTNER" (Z-[...]), jak też nadinterpretację ustawowego zezwolenia na użycie w znakach towarowych słów obcych poprzez traktowanie tego zezwolenia jako narzędzia do stawiania zarzutów opisowości znaków towarowych;
2 naruszenie art. 123 p.p.s.a. w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. - poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu wyroku z 29 września 2020 r. sygn. akt II GSK 1730/18, przyznającej skarżącemu rację, co do niewłaściwego stosowania art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. w związku z art. 7 ust. 1 u.j.p.;
3 naruszenie prawa materialnego: art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie - przejawiające się w traktowaniu słowa "PARTNER" jako opisowego dla usług, które obejmuje znak towarowy wg zgłoszenia Z-[...], mimo iż słowo "PARTNER" nie spełnia wobec tych usług kryteriów, ani konkretnej, ani bezpośredniej opisowości, a co najwyżej jest oznaczeniem sugerującym;
4 naruszenie art. 123 p.p.s.a. oraz art. 160 § 1 i 2 Kodeksu spółek handlowych - poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w uzasadnieniu wyroku z 29 września 2020 r. sygn. akt II GSK 1730/18, przejawiające się w pominięcie faktu, iż znak "TRUCK PARTNER" jest identyczny z rdzeniem firmy zgłaszającej Spółki oraz próbą podważania oceny Sądu twierdzeniem, iż pełne brzmienie firmy zawiera również skrót "sp. z o.o.";
5 naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w związku art. 46 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., - poprzez odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak "TRUCK PARTNER" (Z-[...]), mimo iż wcześniej Urząd udzielił skarżącej ochrony na identyczny znak, a zmiany swych poglądów nie uzasadnił należycie, czym naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
6 naruszenie art. 32 ust 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a., - poprzez odmowę udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy zawierający obce słowo "truck", mimo iż wcześniej Urząd Patentowy RP udzielił innym podmiotom ochrony na znaki towarowe z tym słowem, oraz brak wyjaśnienia przyczyn pominięcia w decyzji oceny wskazanych przez skarżącą przykładów;
7 naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., w związku z art. 1291 ust. 1 pkt4 p.w.p. - poprzez brak sprecyzowania, które spośród zebranych dowodów mają wskazywać na użycie słowa "truck", w języku potocznym, a które w praktykach handlowych, jak również brak sprecyzowania zakresu czasowego oraz intensywności używania tego słowa.
Podnosząc te zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP z [...] października 2023 r., oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2021 r.. Wniosła też o przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu z zaleceniem opublikowania zgłoszonego znaku towarowego "TRUCK PARNER" (Z-[...]) w "Biuletynie Urzędu Patentowego", aby mógł rozpocząć się okres sprzeciwowy, oraz wyznaczenie przez Sąd terminu na tę publikację, nie dłuższego niż 2 miesiące od daty uprawomocnienia się wyroku.
Ponadto wniosła o przyznanie Skarżącej od Urzędu Patentowego zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę pod kątem powyżej wskazanych reguł, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna.
Sporną kwestią był charakter oznaczenia słownego TRACK PARTNER Z.45714 w kontekście art. 1291 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p. Z uwagi na to, że poprzednia decyzja została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec zarzutów z pkt. 2 i 4 skargi (Sąd zauważył, że w skardze zamiast 153 p.p.s.a. wskazano omyłkowo 123 p.p.s.a.), istotne jest też zbadanie, czy Urząd Patentowy zastosował się do oceny prawnej i wskzań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku NSA z 29 września 2020 r. sygn. akt II GSK 1730/16.
Na wstępie należy wskazać, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie umożliwiające odróżnienie towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa oraz możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony, co wprost wynika z definicji zawartej w art. 120 ust. 1 p.w.p. Zdolność do odróżniania przejawia się w tym, że znak towarowy nie może wprowadzać uczestników obrotu w błąd, co do pochodzenia towarów. Znakiem towarowym może być zatem wyłącznie oznaczenie, do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi, gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów, od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (analogicznie do wyroku ETS-u z 7 października 2004 r., C-136/02, sprawa Mag Instrument vs. OHIM, pkt 29.
Urząd Patentowy przeszkodę w zarejestrowaniu znaków upatruje w tym, że jego zdaniem, spełnia on przesłanki określone w art. 1291 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p., które to przepisy stanowią, że nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które:
• składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.)
• składa się wyłącznie z elementów, które weszły do języka potocznego lub są zwyczajowo używane w uczciwych i utrwalonych praktykach handlowych (art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.).
Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku w sprawie II GSK 1730/18 podkreślił, że zgłoszonego znaku towarowego nie można traktować jako znaku opisowego, jeśli nie spełnia trzech reguł: aktualnej, konkretnej i bezpośredniej opisowości. NSA wskazał przy tym, że aktualność oznaczeń służących do przekazywania informacji powinna podlegać ocenie obiektywnej. Reguła konkretnej opisowości wskazuje, że wyłączony od ochrony jako opisowy może być tylko taki znak, który wskazuje na konkretne cechy towaru, dla którego oznaczenia jest przeznaczony. Z tego punktu widzenia nie jest opisowym znak wskazujący cechę właściwą także innym towarom. W pewnej zależności z tą regułą pozostaje zasada bezpośredniości opisu. Znak opisowy wykazuje cechę bezpośredniości opisu wówczas, gdy informacja o cechach konkretnego towaru jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, a więc jest możliwa do odczytania wprost, a nie drogą skojarzeń.
Z wyroku tego wynik więc, że Urząd Patentowy powinien zanalizować zgłoszony znak właśni pod kątem tego, czy jest on (lub nie) opisowym według tych reguł w odniesieniu do wszystkich usług z klas, których miał dotyczyć.
W ocenie Sądu Urząd tego nie dokonał, w szczególności w zakresie konkretnej opisowości jak i bezpośredniości. Choć należy zgodzić się z tym, że słowo TRUCK można uznać za rozpoznawalne u przeciętnego odbiorcy jako oznaczenie samochodu ciężarowego, to jednak zgłoszony znak składa się z połączenie dwóch słów i jako całość powinien podlegać analizie. Oznaczenie TRUCK PARTNER niewątpliwie sugeruje związek z samochodami towarowymi, ale w połączeniu ze słowem: PARTNER może też oznaczać innego rodzaju usługi związane z samochodami ciężarowymi niż wymienione w klasach 35 i 37, takie jak np. usługi logistyczne, wyspecjalizowane usług ubezpieczeniowe związane z transportem, usługi agencji celnych. Należy też zauważyć, że klasy 35 i 37 nie dotyczą tylko samochodów ciężarowych (odpowiadających określeniu: truck), ale i wszelkich innych. Urząd Patentowy nie wykazał więc wystarczająca, że zachodzi przeszkoda w zarejestrowaniu znaku ze względu na treść art. 1291 ust. 2 pkt 3 p.w.p. przy ocenie według reguły konkretności. Również nieuzasadniona jest, z podobnych przyczyn, ocena spełnienia przesłanek z tego przepisu pod kątem reguły bezpośredniości. Znak TRUCK PARTNER sugerować może związek z różnie rozumianymi usługami czy sprzedażą, dotyczącymi samochodów ciężarowych, jednak tak informacja nie jest przekazywana wyraźnie i jednoznacznie, ale jest możliwa do odczytania drogą skojarzeń.
Ocena przesłanki negatywnej zarejestrowania znaku wymieniona w art. 1291 ust 1 pkt 4 p.w.p. również nie została dokonana należycie. Organ dokonał analizy pod tym kątem dla słowa: TRUCK, jednak nie uczynił tego w odniesieniu do całego znaku składającego się z dwóch słów.
Wreszcie należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie bez znaczenie pozostaje fakt, że użyte w znaku słowa "Truck Partner" nawiązując do nazwy spółki, zawiera rdzeń firmy spółki. Zauważył, że nazwy firm mogą być znakami towarowymi, gdyż posiadają przeważnie cechy indywidualizujące tak przedsiębiorstwo, jak i towar z niego pochodzący. Zgodnie z tym zaleceniem NSA, Urząd Patentowy powinien dokonać analizy pod kątem spełnienia warunków do zastosowania art. 130 p.w.p. Zgodnie z tym przepisem odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2-4 pw.p. nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu" Organ tego w istocie nie badał. Tymczasem brzmienie zgłoszonego znaku towarowego w pełni pokrywa się z firmą Skarżącej, przy czym nie ma znaczenia, że firma ta składa się również z obligatoryjnego elementu: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
Należy zgodzić się z zarzutem Skarżącej, że użycie w zgłoszonym znaku obcojęzycznego słowa TRUCK nie może stanowić przeszkody do jego zarejestrowania na gruncie ustawy o języku polskim, jako dotyczące usług dla konsumentów ze względu na treść art. 7 ustawy o języku polskim. Zgodnie z art. 11 pkt 6 tej ustawy przepisy art. 5-10 nie dotyczą m.in. znaków towarowych, nazw handlowych oraz oznaczeń pochodzenia towarów i usług.
Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP dopuścił się - mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania, a w szczególności art. 153 p.p.s.a. oraz art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Naruszenie to polegało na pominięciu wytycznych płynących z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących ponownej oceny znaku towarowego w sposób wskazany przez NSA, w szczególności pod katem rozważenia przesłanek z art. 1291 ust. 1 pkt 3 i 4 p.w.p. i możliwości uwzględnienia art. 130 p.w.p.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji było podyktowane koniecznością zapewnienia stronie postępowania wszelkich przysługujących jej praw procesowych, w tym (w miarę potrzeby) prawa do skorzystania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy zastosuje się do wytycznych i oceny wyrażonych przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II GSK 1730/18 jak i zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019r., poz.1431).