VI SA/Wa 1056/04

VI SA/Wa 1056/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Sygn. powiązane
II OSK 807/05 - Wyrok NSA z 2006-05-11
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę
Uzasadnienie
fSygn. akt VI SA/Wa 1056/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...], Komendant Główny Policji – działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 1999 r. Nr 53, poz. 549 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego P. K. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2004 r., Nr [...] w sprawie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] grudnia 2003 r. skarżący P. K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń palną bojową. Uzasadniając swój wniosek strona wskazała, iż z uwagi na charakter wykonywanej pracy na stanowisku dyrektora w [...] w Z. ma do czynienia z dłużnikami w/w firmy, których zachowanie budzi obawę o bezpieczeństwo samej strony, jak i jej rodziny. Ponadto skarżący powołał się w uzasadnieniu wniosku na fakt usiłowania włamania do jego domu w W. w nocy z [...] na [...] maja 2003 r., jak również na wysoki wskaźnik przestępczości w Z. oraz na fakt znajdowania się w pobliżu jego domu zakładu poprawczego – jako dodatkowych źródeł potencjalnego niebezpieczeństwa. Skarżący wskazał ponadto na powtarzające się w miejscu jego zamieszkania przypadki kradzieży oraz oświadczył jednocześnie, iż zamierza używać broni tylko i wyłącznie do ochrony osobistej, a także, że znane mu są przepisy dotyczące obchodzenia się z bronią i przechowywania broni. Do podania skarżący załączył m.in. wymagane orzeczenia - lekarskie i psychologiczne stwierdzające, że wnioskodawca nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], jako organ właściwy dla rozstrzygnięcia sprawy, po dokonaniu stosownych czynności sprawdzających oraz zapoznaniu się z uzasadnieniem zawartym w podaniu strony skarżącej - wydał w dniu [...] marca 2004 r. decyzję, Nr [...], na podstawie której – działając m.in. w oparciu o przepis art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 i art. 12 ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji - odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową z uwagi na niewykazanie przez niego przesłanek świadczących o szczególnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa osobistego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż taką przesłanką nie może być zatrudnienie w instytucji udzielającej pożyczek. Według organu ustawa o broni i amunicji ma charakter reglamentacyjny, a to oznacza, że pozwolenie na broń palną bojową może być wydane tylko w przypadkach istniejącego realnego, ponadprzeciętnego zagrożenia życia i zdrowia, udokumentowanego konkretnymi zdarzeniami przestępczymi. W ocenie organu z zebranych materiałów w prowadzonym postępowaniu wynika również, iż wskazane przez skarżącego zdarzenie z maja 2003 r. (próba włamania udaremniona przez domowników) nie stanowiło dla wnioskodawcy realnego zagrożenia. Ponadto Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że zamieszkiwanie w domu wyróżniającym się na tle innych zabudowań w miejscowości, na co wskazywał skarżący, winno zmobilizować właściciela – wnioskodawcę do zainstalowania w ramach posesji dostępnych środków ochrony technicznej i elektronicznej. Zdaniem organu I instancji posiadanie broni nie będzie stanowić w tym przypadku realnej ochrony, tym bardziej, że wnioskodawca - pełniąc funkcję dyrektora firmy mieszczącej się w innej miejscowości – większą część dnia spędza poza domem. Zdaniem organu Policji obawa o własne bezpieczeństwo wynikająca z rosnącej fali przestępczości, czy niezadowalającego stanu bezpieczeństwa - nie stanowi okoliczności uzasadniających wydanie takiego pozwolenia.
Od decyzji tej skarżący odwołał się do Komendanta Głównego Policji. W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucił organowi I instancji dokonanie niestarannej analizy materiału dowodowego. Skarżący nie zgodził się z oceną organu i stwierdził, że nie zbagatelizował zdarzenia z dnia [...] maja 2003 r. Ponadto skarżący uznał, że organ I instancji nie uwzględnił faktu oddania przez skarżącego strzału ostrzegawczego z broni gazowej podczas próby włamania. Strona poinformowała, że jego posesja posiada elektroniczny system alarmowy, syreny alarmowe i ochronę grupy interwencyjnej. Strona skarżąca wskazała, iż pomimo posiadanych zabezpieczeń, bandyci próbowali zaatakować ją i jej rodzinę. Mając to na uwadze oraz fakt, iż skarżący pełni funkcję dyrektora firmy [...] – Pan P. K. wskazał, że w jego przypadku istnieje realne ponadprzeciętne zagrożenie życia i zdrowia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał w dniu [...] kwietnia 2004 r. decyzję nr [...], na podstawie której utrzymał w mocy w/w decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2004 r. odmawiającą wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną bojową. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji – powołując się na zebrany w toku postępowania materiał dowodowy oraz na dyspozycję przepisu art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – uznał, iż skarżący P. K. nie wykazał stałego, realnego i szczególnego narażenia na niebezpieczeństwo zamachu na życie lub zdrowie. Organ wskazał, iż zdarzenia, na które powoływała się strona nie wywołały negatywnych skutków dla jej życia lub zdrowia. Samo domniemanie, że skarżący może stać się obiektem zainteresowania ze strony świata przestępczego z uwagi na zamieszkiwanie w okazałym domu nie jest – zdaniem organu II instancji – wystarczającym argumentem do wydania pozwolenia na broń. Komendant Główny Policji uznał, że poczucie zagrożenia przy jednoczesnym braku dowiedzenia realnego zagrożenia życia i zdrowia nie może stanowić podstawy do wydania pozwolenia na broń palną bojową. W ocenie organu odwoławczego okoliczności, które strona wskazała we wniosku oraz odwołaniu nie są na tyle szczególne, aby wyróżniały skarżącego na tle ogółu społeczeństwa i uzasadniały konieczność posiadania broni palnej bojowej.
W dniu [...] maja 2004 r. skarżący – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2004 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 15, art. 16 i art. 17 cyt. ustawy – poprzez przyjęcie uznaniowości co do zastosowania tych przepisów, a ponadto w konsekwencji – naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wydanie pozwolenia na broń palną bojową, jak i odmowa jego wydania nie jest decyzją uznaniową, przy wydaniu której wybór jednego z możliwych wariantów rozstrzygnięcia należy do organu administracji publicznej, lecz jest to decyzja związana, a więc taka, która przy istnieniu okoliczności faktycznych uzasadniających wydanie pozwolenia na broń, przy braku przesłanek negatywnych, winna skutkować wydaniem pozwolenia. Zdaniem skarżącego z przeprowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że był on napadnięty, czuje się zagrożony i z tego powodu chce posiadać broń palną, aby poczuć się bezpiecznie. Skarżący stwierdził, że w świetle przepisów ustawy o broni i amunicji strona spełnia wszystkie pozytywne wskazane w tej ustawie przesłanki, albowiem ma m.in. wykonane pozytywne badania, nieposzlakowaną opinię, umie posługiwać się bronią, a ponadto zaistniało realne zagrożenie. Jednocześnie organy Policji nie stwierdziły istnienia przesłanek negatywnych opisanych w art. 15, art. 16 i art. 17 przedmiotowej ustawy. Zdaniem strony skarżącej z obydwu decyzji wyraźnie wynika, że organy oparły się na zasadzie uznaniowości, a więc naruszyły przez to przepisy postanowienia wskazane w art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga p. P. K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie narusza prawa.
Przedmiotowa decyzja organu II instancji, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2004 r., nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Przepis ustępu 3 pkt 1 art. 10 cyt. ustawy stanowi, iż pozwolenie na broń może być wydane w szczególności w celu ochrony osobistej lub ochrony bezpieczeństwa innych osób oraz mienia.
Z brzmienia dyspozycji przepisu art. 10 ust. 1 w/w aktu normatywnego wynika, iż organy Policji mają obowiązek (vide: "organ Policji wydaje") wydać pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności faktyczne, na które powołuje się w/w osoba, uzasadniają jego wydanie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organy Policji nie mogą więc kierować się swobodnym uznaniem przy wydawaniu przedmiotowych pozwoleń, mają natomiast prawo swobodnej oceny materiały dowodowego (art. 80 k.p.a.), przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia jego wydanie (tak również /w:/ uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 16 lipca 2003 r., sygn. akt III SA 2534/01). Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu, z obowiązujących przepisów prawa, w tym również z przepisów Konstytucji RP oraz unormowań prawa międzynarodowego, nie można wywodzić prawa obywateli do posiadania broni. Wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej musi być więc w każdym indywidualnym przypadku uzasadnione szczególnymi okolicznościami faktycznymi, przy czym nie mogą to być okoliczności subiektywne, lecz obiektywnie istniejące.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w pełni podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu decyzji wydanych przez organy obu instancji, iż okolicznością faktyczną uzasadniającą wydanie pozwolenia na broń jest szczególne zagrożenie życia lub zdrowia wnioskodawcy. W ocenie Sądu bezspornie ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne zagrożenie występuje, należy do organów Policji. Należy przyjąć również, iż organy Policji mogą w tym zakresie prowadzić bardziej lub mniej rygorystyczną politykę, a jej zasady nie podlegają kontroli sądu administracyjnego, który do sąd kontroluje wyłączanie, czy ocena ta nie ma cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy materialnoprawne oraz normy postępowania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisów prawa przez organy obu instancji w takim stopniu, aby uzasadniało to uchylenie zaskarżonych decyzji. W ocenie Sądu organy Policji ustosunkowały się do istotnych argumentów przedstawionych przez skarżącego, oceniły całokształt zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego i uzasadniły dlaczego uważają, że skarżący P. K. nie znajduje się w sytuacji szczególnego zagrożenia jego życia i zdrowia, usprawiedliwiającej wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej.
Za uzasadnioną należy uznać ocenę organów administracji publicznej obu instancji, zgodnie z którą z samego faktu pełnienia funkcji kierowniczej w firmie [...] z siedzibą w Z. i związanych z tym częstych kontaktów z wierzycielami tego podmiotu, zamieszkiwania w domu jednorodzinnym, próby włamania do jego nieruchomości, czy też samego faktu wysokiego współczynnika przestępczości w Z. – nie wynika, aby ze względu na stopień zagrożenia skarżący P. K. odróżniał się od wielu innych obywateli będących w podobnej sytuacji zawodowej i osobistej. Zdaniem Sądu skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił obiektywnie przekonywujących dowodów pozwalających Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w [...], a następnie Komendantowi Głównemu Policji, stwierdzić, iż faktycznie skarżący charakteryzuje się wyraźnie ponadprzeciętnym zagrożeniem przestępczym działaniem, co uzasadniałoby posiadanie środka samoobrony w postaci broni palnej bojowej.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezzasadne są również zarzuty skargi, z których wynika, że skoro organy Policji nie stwierdziły istnienia przesłanek negatywnych opisanych w art. 15, art. 16 i art. 17 ustawy, to zobligowane były do udzielenia stosownego pozwolenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego z art. 10 ust. 1 ustawy nie wynika bowiem obligatoryjność wydania pozwolenia, niezależnie od innych przesłanek. Wręcz przeciwnie – przepis art. 10 ust. 3 ustawy używa określenia "może", a więc pozostawia organowi Policji prawo oceny, czy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie wniosku. Za poglądem wyrażonym w skardze nie przemawia także treść powołanych przez stronę przepisów art. 15, art. 16 i art. 17 ustawy o broni amunicji, albowiem przepisy te nie określają podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na broń. Z przepisów tych nie można więc a contrario wywodzić, w oderwaniu od treści art. 10 ustawy, przesłanek obligujących organy Policji do wydania decyzji pozytywnej, tj. pozwolenia na broń (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie /w:/ wyroku z dnia 20 grudnia 2002 r., sygn. akt III SA 1140/01, nie publik.).
Należy stanowczo podnieść, iż organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne. Prowadzenie działalności zawodowej wiążącej się z udzielaniem pożyczek osobom trzecim, czy też zamieszkiwanie w domu jednorodzinnym samo w sobie nie stanowi – zdaniem Sądu – o zagrożeniu życia osób będących w takiej sytuacji.
Choć nie jest to przedmiotem oceny Sądu, warto zauważyć, iż istnieje szereg innych, niż posiadanie broni palnej, sposobów przeciwdziałania stanom ewentualnego zagrożenia podobnym do sytuacji opisywanej przez skarżącego. Warto zauważyć przy tej okazji, iż skarżący dysponuje bronią gazową, której użycie – według relacji samej strony - okazało się wystarczające do odstraszenia potencjalnych włamywaczy w maju 2003 r., a ponadto korzysta on (według oświadczenia złożonego w toku postępowania) z monitoring domu mieszkalnego prowadzonego przez koncesjonowaną, profesjonalną firmę ochrony osób i mienia.
Mając to na uwadze Sąd doszedł do przekonania, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny i nie poparty dowodami odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową.
Ponadto należy podkreślić, iż kontrola sądu administracyjnego ograniczona jest do kontroli legalności – zgodności decyzji z prawem, nie obejmuje zaś kwestii jej zasadności i celowości. Sąd zobowiązany jest więc do zbadania decyzji pod względem formalnoprawnym, jak również do zbadania, czy sprawę rozpatrzono w świetle całokształtu przepisów dotyczących danej sprawy, opierając się przy tym na aktach sprawy i uzasadnieniu decyzji. Mając to na uwadze należy uznać, iż Komendant Główny Policji wydając w dniu [...] kwietnia 2004 r. zaskarżoną decyzję nie naruszył wspomnianych zasad, a wydana przez niego decyzja znajduje oparcie zarówno w przepisach ustawy o broni i amunicji, jaki również pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami ustawy nałożonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem Sądu działanie organów Policji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy.
Organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swe zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego podjęły decyzje kierując się celami wynikającymi z ustawy o broni i amunicji, przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej.
W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w [...], nie dopuścił się – w ocenie Sądu – obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na materiale otrzymanym zarówno z właściwych komend Policji, jak również na dowodach przedłożonych przez stronę skarżącą, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję odmawiającą skarżącemu udzielenia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, prawidłowo - zdaniem Sądu - zastosował przepisy obowiązującego prawa i z tej przyczyny należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.