VI SA/Wa 2776/21

VI SA/Wa 2776/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Jakub Linkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Symbol z opisem
6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 155/23 - Wyrok NSA z 2023-05-24
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 89 ust. 1 pkt 2, art. 100, art. 94 ust. 1, art. 256 ust. 2, art. 255(9) ust. 1, art. 89(1) ust. 5
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 568
art. 15zzs ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 491
§ 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia  z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii
Dz.U. 2020 poz 875
art. 46 pkt 20, art. 68 ust. 7
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 marca 2020 r. nr Sp.257.2019, którą organ po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2020 roku sprawy z wniosku D. S.A. Sp. k. z siedzibą w W. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Kratka ściekowa odpływowa, zwłaszcza prysznicowa" nr [...] udzielonego na rzecz G. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G. z siedzibą w K., na podstawie art. 89 ust.l pkt 2 w związku z art. 100 oraz art 94 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt.: "Kratka ściekowa odpływowa, zwłaszcza prysznicowa" nr [...] oraz przyznał D. S.A. Sp. k. z siedzibą w W. od G. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą G. z siedzibą w K. kwotę w wysokości 2600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie;
Decyzję wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 7 listopada 2019 r. D. S. A. sp. k. zażądała unieważnienia przysługującego G. K. prawa ochronnego "Kratka ściekowa odpływowa, zwłaszcza prysznicowa", nr [...]. Wnioskodawca wskazał, że jest konkurentem skarżącego w handlu armaturą hydrauliczną, w tym kratek ściekowych i skierował nawet do niego pisma ostrzegawcze z zarzutami naruszania praw do spornego wzoru. Podniósł zarzuty braku użyteczności, charakteru technicznego wzoru, także nieprzedstawienie go w sposób na tyle jasny i wyczerpujący, by znawca mógł ten wzór urzeczywistnić.
Rozprawa w tej sprawie odbyła się w dniu 11 marca 2020 r., podczas której Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej odroczył termin ogłoszenia decyzji do dnia 25 marca 2020 r., i czynność ta wówczas miała miejsce.
Decyzją z 25 marca 2020 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej unieważnił na żądanie D. S. A. sp. k. przysługujące G. K. prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Kratka ściekowa odpływowa, zwłaszcza prysznicowa", nr [...]. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 100 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776 ze zm.) – zwanej dalej "p.w.p.".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej podniósł, że uczestnikowi przysługiwał w tej sprawie interes prawny, bowiem pomiędzy nim a skarżącym zachodzi stosunek realnej konkurencji. Z kolei w odniesieniu do spornego wzoru organ ocenił, że wzoru nie zaprezentowano w sposób jasny i wyczerpujący w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 p.w.p. przede wszystkim dlatego, że na rysunku ilustrującym wzór nie przedstawiono następującej, istotnej cechy: "rynny (10) posiadają na swojej poziomo usytuowanej części przelotowe ażurowe otwory (17)". Organ uznał, że rysunek pozostaje w sprzeczności z zastrzeżeniem a ponadto zastrzeżenie jest niekompletne, bo nie zawiera cechy technicznej określającej to, jak woda przedostaje się do rynien ściekowych. Jako zasadny oceniono także zarzut podniesiony na podstawie art. 94 p.w.p., bowiem zdaniem organu rozwiązanie jest pozbawione użyteczności. Wskazano, że wzór nie spełnia funkcji wynikającej z jego tytułu, bo gdyby odtworzyć wspomnianą cechę, to woda wypływałaby przez ażurowe otwory w rynnach nie dochodząc do syfonu odpływowego, a więc nie zapewniałaby odpływu ścieków. Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że powyższa sprzeczność stanowi jedynie lapsus, omyłkę pisarską.
We wniesionej przez G. K. na powyższą decyzję skardze podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257. ze zm.) – zwanej dalej "k.p.a." polegającego na tym, że publikacja decyzji odbyła się z naruszeniem art. 15zzs ust. 6 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., poz. 568). Skarżący podał, że 24 marca 2020 r. dowiedział się telefonicznie od urzędnika organu, że wyznaczony na 25 marca 2020 r. termin publikacji decyzji został odwołany, a mimo to czynność ta miała miejsce. Ponadto zarzucono naruszenie art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez to, że w tej sprawie wnioskodawca wykazał jedynie interes faktyczny. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Po rozpoznaniu powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 1315/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz G. K. kwotę 2217 (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że zasadą jest, że w myśl art. 2559 ust. 1 p.w.p., decyzje Urzędu Patentowego podlegają ogłoszeniu, co zgodnie z art. 2559 ust. 2 p.w.p., powinno nastąpić bezpośrednio po przeprowadzeniu rozprawy, ewentualnie – jak stanowi art. 2559 ust. 3 p.w.p. – termin ogłoszenia może być odroczony na czas do 2 tygodni. Niezależnie od tego, decyzja wraz z uzasadnieniem doręczana jest stronom postępowania (art. 2558 ust. 2 p.w.p.). W tej sprawie rozprawa odbyła się 11 marca 2020 r., podczas której poinformowano strony, że ogłoszenie decyzji nastąpi 25 marca 2020 r. W tym okresie w Polsce i na świecie rozprzestrzeniała się choroba COVID-19, wywoływana przez jednego z koronawirusów – SARS-CoV-2. Okoliczność ta wywołała interwencję ustawodawcy, który 2 marca 2020 r. uchwalił ustawę o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, Dz. U. poz. 374 – zwaną dalej ustawą o COVID-19. Ustawa ta była wielokrotnie nowelizowana, m. in. ustawą z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z wprowadzonym tą ustawą przepisem art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID "W okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w: (...) postępowaniach administracyjnych (...)". Stan zagrożenia epidemicznego w Polsce ogłoszono z dniem 14 marca 2020 r. na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego, poz. 433. Z kolei na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. poz. 491 ogłoszono w Polsce stan epidemii, odwołując jednocześnie stan zagrożenia epidemicznego mocą § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 490).
WSA wskazał, że termin odroczenia ogłoszenia decyzji, o którym mowa w art. 2559 ust. 2 p.w.p. należy niewątpliwie do procesowych, objętych hipotezą wstecznie w tym przypadku działającego art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19. Dlatego bieg tego terminu z dniem 14 marca 2020 r. został z mocy bezpośrednio działającej normy prawnej wstrzymany. Nie więc mógł on upłynąć 25 marca 2020 r., a zatem do ogłoszenia decyzji dojść wówczas nie mogło. Wskazanej retroaktywności działania prawa w tym przypadku nie można oceniać negatywnie, bo paradoksalnie stanowiła ona źródło gwarancji zaufania jednostki do państwa. Dzięki niej zminimalizowano ryzyko uszczerbku w realizacji praw procesowych stron rozmaitych postępowań, które mogłoby się ziścić na skutek wprowadzonych przez państwo ograniczeń w poruszaniu się i korzystaniu z instytucji publicznych. Bieg terminów został odblokowany na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, Dz. U. poz. 875, mocą którego uchylono art. 15zzs ustawy o COVID-19. Skutek ten nastąpił zgodnie z art. 68 ust. 7 ustawy z 14 maja 2020 r. po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy. Ustawę ogłoszono 15 maja 2020 r., a w myśl jej art. 76 weszła ona w życie w dniu następnym, a więc 16 maja 2020 r., co oznacza że wskazane 7 dni upłynęło wraz z upływem dnia 22 maja 2020 r. Tym samym terminy procesowe biegły dalej od dnia 23 maja 2020 r., w tym ten wyznaczony w tej sprawie. Rację ma organ twierdząc, że obecność stron podczas ogłaszania decyzji nie jest obowiązkowa, niemniej jednak należy ona do praw procesowych, których pozbawienie nie jest dopuszczalne. Strona ma prawo do wysłuchania decyzji już w dniu jej ogłaszania i – czego pomijać nie można – poznania treści orzeczenia organu już wówczas, zanim decyzja wraz z uzasadnieniem zostanie stronie doręczona. Może to mieć istotny wpływ na realizację przysługujących stronie praw procesowych, przygotowanie się do zaskarżenia takiego aktu, zastanowienia nad taktyką obrony swoich praw. Zdaniem Sądu, w tej sprawie konsekwencją wejścia w życie przepisu art. 15zzs ust. 6 ustawy o COVID-19 była bezskuteczność czynności ogłoszenia decyzji, która powinna być ponowiona po uchyleniu tego przepisu w maju 2020 r. W miejsce tego, organ kontynuował czynności postępowania, dokonując doręczenia decyzji, które wobec powstałej wcześniej wady było dokonane z naruszeniem prawa. Skargę w tej sprawie złożono po 23 maja 2020 r., a więc już po okresie zawieszenia terminów sądowych, wprowadzonego z kolei przez art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19. Sumując, ogłoszenie decyzji w dniu 25 marca 2020 r. było bezskuteczne, a odblokowany w maju termin na jej prawidłowe ogłoszenie nie został wykorzystany. W tej sytuacji, na podstawie art. 286 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin ten otworzy się wraz z doręczeniem organowi akt niniejszej sprawy. Ogłoszenie decyzji powinno zatem nastąpić w terminie dwutygodniowym, liczonym od tego momentu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego przez błędną interpretację i w konsekwencji zastosowanie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 568, dalej powoływana jako "ustawa o COVID-19"), polegające na przyjęciu, że art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19, obowiązywał retroaktywnie od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego tj. od dnia 14 marca 2020 r. i w konsekwencji zastosowaniu tego przepisu w odniesieniu do sytuacji mającej miejsce w dniu 25 marca 2020 r., podczas gdy przepis ten obowiązywał od dnia 31 marca 2020 r. i z tym dniem został zawieszony bieg terminów procesowych, a co za tym idzie przepis nie miał zastosowania do ogłoszenia decyzji w dniu 25 marca 2020 r.;
2. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a, w zw. z art. 2557 ust. 1, art. 2558 ust. 1 i 2 i art. 2559 ust. 3 p.w.p. przez prowadzące do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji bezpodstawne przyjęcie, że ogłoszenie decyzji w dniu 25 marca 2020 r. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy:
1) w tej dacie nie obowiązywał jeszcze art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19, na mocy, którego doszło do zawieszenia biegu terminów procesowych, w tym terminu ogłoszenia decyzji i tym samym nie było przeszkód prawnych do ogłoszenia decyzji w dniu 25 marca 2020 r.;
2) nawet w przypadku uznania, że Sąd prawidłowo przyjął, że art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19, obowiązywał retroaktywnie, z mocą od dnia 14 marca 2020 r., to fakt ogłoszenia decyzji w dniu 25 marca 2020 r. nie mógł mieć żadnego wpływu na wynik postępowania, gdyż:
a) rozprawa w tej sprawie została zamknięta w dniu 11 marca 2020 r., a jedynie termin ogłoszenia decyzji odroczono do dnia 25 marca 2020 r., tym samym stanowiska stron postępowania oraz cały materiał dowodowy został zebrany w dacie 11 marca 2020 r., a więc przed ewentualnym zawieszeniem biegu terminów procesowych,
b) decyzja Urzędu doręczana jest stronom z urzędu i od daty doręczenia decyzji liczony jest termin na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w terminie, tym samym wbrew stanowisku Sądu, ogłoszenie decyzji w dniu 25 marca 2020 r. nie mogło mieć i rzeczywiście nie miało, wpływu na wynik sprawy,
c) wskazane przez Sąd możliwe naruszenie przysługujących stronie praw procesowych tj. prawa do przygotowania się "do zaskarżenia takiego aktu, zastanowienia się nad taktyką obrony swoich praw" (s. 5 wyroku) nie może być postrzegane jako naruszenie mające wpływ na wynik sprawy, gdyż okoliczności te dotyczą zdarzeń mających miejsce po zamknięciu rozprawy i ustaleniu rozstrzygnięcia w sprawie.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Urząd Patentowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie sprawy co do istoty.
Po rozpoznaniu powyższej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2021 r. sygn. akt II GSK 293/21 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pomijając kwestię mocy wstecznej przepisów o zawieszeniu biegu terminów w postępowaniu administracyjnym, które weszły w życie w dniu 31 marca, a jak twierdzi WSA obowiązywały od 14 marca (stanowisko Izby Gospodarczej - w tym zakresie jest podzielone), trudno przyjąć, by takie zawieszenie biegu terminów zakazywało jednocześnie organowi dokonywania publikacji decyzji w czasie, kiedy ustawa o Cowid 19 nie została jeszcze uchwalona. Zaskarżona decyzja po jej ogłoszeniu następnie została doręczona wraz z uzasadnieniem we właściwym terminie i dopiero to doręczenie wywołało skutek procesowy w postaci biegu terminu do wniesienia skargi do WSA, która została wniesiona w terminie.
Samo odroczenie ogłoszenia zaskarżonej decyzji, a następnie faktyczne jej ogłoszenie w czasie pandemii wprawdzie mogło budzić wątpliwości z powodu późniejszego wejścia w życie przepisu art. 15 zzzs ust.1 pkt 6 ustawy o COVID-19, ale na skutek jej doręczenia i rozpoczęcia terminów procesowych od daty doręczenia nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przepis mówi wszak, że "Ogłoszenie decyzji może być odroczone na czas do dwóch tygodni". Zawieszenie tego terminu, nie oznacza bowiem, że ogłoszenie decyzji w tym czasie było bezskuteczne.
Ogłaszanie decyzji w okresie zagrożenia epidemicznego być może nie spełniło funkcji, która tej instytucji została przypisana przez ustawodawcę (tj. ogłoszenie decyzji - podobnie jak wyroków sądowych - na jawnej rozprawie) i strona najprawdopodobniej mogła nie wziąć udziału w tym ogłoszeniu, co jej nie pozbawiało możliwości złożenia skargi w ustawowym terminie. Skarżący kasacyjnie organ trafnie zauważył w skardze kasacyjnej, że rozprawa administracyjna, po której została wydana decyzja, została zamknięta 11 marca 2020 r. oznajmieniem o odroczeniu ogłoszenia decyzji na dwa tygodnie, zgodnie z przepisem art. 2559 ust. 1 p.w.p., i to ogłoszenie odbyło się 25 marca 2020 r., czyli w czasie formalnego obowiązywania przepisu art. 15 zzzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19. (retroaktywnym). Zdaniem NSA, nie wydaje się być przekonywujący argument Sądu I Instancji, że ogłoszenie decyzji w spornym terminie objętym literalną wykładnią treści omawianego przepisu ustawy o COVID-19 było bezskuteczne i stanowiło tak poważne uchybienie proceduralne, że mogło mieć to bezpośredni, istotny wpływ na zastosowanie przez Sąd przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a. Samo twierdzenie, że ogłoszenie decyzji w czasie pandemii mogło pozbawić stronę możliwości pełnego przygotowania się do sporządzenia skargi do Sądu jest nie przekonywujące, gdyż dopiero doręczenie jej wraz z uzasadnieniem na piśmie dawało odpowiedni termin do sporządzenia skargi. Sąd I Instancji kontrolując zaskarżoną decyzję poprzestał jedynie na stwierdzeniu powyższego uchybienia terminu ogłoszenia decyzji, nie wyjaśniając bliżej, dlaczego strona została pozbawiona swoich ustawowych uprawnień, z powodu ogłoszenia decyzji w spornym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że należało poddać pełnej kontroli zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, nie tylko procesowym i to w nie najistotniejszym zarzucie naruszenia art. 2559 ust. 3 p.w.p. w zw. z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 568), ale dokonać kontroli zgodności tej decyzji z przepisami postępowania, jak i przepisami prawa materialnego i stwierdzić, czy decyzja ta odpowiada prawu.
NSA wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien zbadać, czy rzeczywiście ogłoszenie decyzji z ewentualnym naruszeniem art. 15zzs ust.1 pkt 1 ustawy o COVID-19 mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz czy można stwierdzić naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ewentualnie naruszenie innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ponownie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że z mocy art. 190 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd zauważa, że wbrew zarzutom skargi samo odroczenie ogłoszenia zaskarżonej decyzji, a następnie faktyczne jej ogłoszenie w czasie pandemii wprawdzie mogło budzić wątpliwości z powodu późniejszego wejścia w życie przepisu art. 15 zzzs ust.1 pkt 6 ustawy o COVID-19, ale na skutek jej doręczenia i rozpoczęcia terminów procesowych od daty doręczenia nie miało to wpływu na wynik sprawy. Przepis mówi, że "Ogłoszenie decyzji może być odroczone na czas do dwóch tygodni". Zawieszenie tego terminu, nie oznacza jednak, że ogłoszenie decyzji w tym czasie było bezskuteczne. Należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu wyroku NSA, że ogłaszanie decyzji w okresie zagrożenia epidemicznego być może nie spełniło funkcji, która tej instytucji została przypisana przez ustawodawcę (tj. ogłoszenie decyzji - podobnie jak wyroków sądowych - na jawnej rozprawie) i strona najprawdopodobniej mogła nie wziąć udziału w tym ogłoszeniu, co jednak nie pozbawiało jej możliwości złożenia skargi w ustawowym terminie. Należy zauważyć, że rozprawa administracyjna, po której została wydana zaskarżona decyzja, została zamknięta 11 marca 2020 r. oznajmieniem o odroczeniu ogłoszenia decyzji na dwa tygodnie, zgodnie z przepisem art. 2559 ust. 1 p.w.p., i to ogłoszenie odbyło się 25 marca 2020 r., czyli w czasie formalnego obowiązywania przepisu art. 15 zzzs ust. 1 pkt 6 ustawy o COVID-19. (retroaktywnym).
Ogłoszenie decyzji w spornym terminie objętym literalną wykładnią treści omawianego przepisu ustawy o COVID-19 nie było bezskuteczne. Samo twierdzenie, że ogłoszenie decyzji w czasie pandemii mogło pozbawić stronę możliwości pełnego przygotowania się do sporządzenia skargi do Sądu jest nie przekonywujące, gdyż dopiero doręczenie jej wraz z uzasadnieniem na piśmie dawało odpowiedni termin do sporządzenia skargi. Strona skargę przygotowała i złożyła ją do Sądu w ustawowym terminie.
Zdaniem Sądu ogłoszenie decyzji z ewentualnym naruszeniem art. 15zzs ust.1 pkt 1 ustawy o COVID-19 nie miało wpływu na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził także naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do kwestii interesu prawnego wnioskodawcy do wystąpienia o unieważnienia prawa ochronnego, Sąd zauważa, że stosownie do przepisów art. 89 ust. 1 w związku z art.100 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, prawo ochronne na wzór użytkowy może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu armatury hydraulicznej, w tym kratek ściekowych o cechach według spornego wzoru. Ponadto, uprawniony skierował do wnioskodawcy oraz do jego odbiorców pisma ostrzegawcze z zarzutami naruszania spornego wzoru. Świadczą o tym materiały przedłożone przez wnioskodawcę na dowód interesu prawnego, obejmujące: wyciąg z KRS wnioskodawcy; fakturę VAT dla "[...]" z dnia [...].08.2019 r. (k.34 akt Sp. 257.2019); pismo ostrzegawcze od uprawnionego do wnioskodawcy z dnia 3.09.2019 r. (k.33 akt Sp. 257.2019); pismo ostrzegawcze od uprawnionego do "[...]" z dnia 3.09.2019 r. (k.24 akt Sp. 257.2019); pismo "[...]" do uprawnionego z dnia 10.09.2019 r. (k.15 akt Sp. 257.2019); oraz pismo ostrzegawcze od uprawnionego do "[...]" z dnia 3.09.2019 r. (k.13 akt Sp. 257.2019). Zdaniem Sądu słusznie Urząd Patentowy uznał, że okoliczności te uzasadniają interes prawny wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia spornego prawa ochronnego na wzór użytkowy. W aspekcie stanu faktycznego niniejszej sprawy bez wątpienia istnieje interes prawny wnioskodawcy do wystąpienia o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy, zwłaszcza, że wnioskodawca zainteresowany jest wykorzystywaniem w obrocie spornego wzoru użytkowego, który, jego zdaniem, nie miał zdolności ochronnej w dacie jego zgłoszenia do ochrony. Bezsporne jest, że pomiędzy stronami występuje faktyczny stosunek konkurencji, czego uprawniony nie kwestionował. Ponadto spór między stronami jest realny, o czym świadczy załączone do akt sprawy pismo skierowane do wnioskodawcy i do odbiorców wnioskodawcy przez uprawnionego do spornego wzoru. Wnioskodawca może zatem domagać się unieważnienia spornego prawa ochronnego, skoro prawo to ingeruje w sferę jego uprawnień i utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej.
Zasadnie zatem Organ nie podzielił stanowiska uprawnionego, że wnioskodawca nie miał interesu prawnego w unieważnieniu spornego prawa, gdyż prawo wyłączne na sporny wzór stanowi dopuszczalne ograniczenie wolności działalności gospodarczej w myśl art. 22 Konstytucji. Zgodnie z art. 22 Konstytucji ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Wnioskodawca nie wykazał, zaistnienia przesłanek umożliwiających ograniczenie wolności gospodarczej wnioskodawcy, określonych w art. 22 Konstytucji. Brak było podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie ważny interes publiczny uzasadniał takie ograniczenia. Należy podkreślić, że stanowisko skarżącego pozostaje w sprzeczności z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, w ramach której nie budzi wątpliwości, że list ostrzegawczy pochodzący od uprawnionego do prawa wyłącznego, wystarczy do uznania interesu prawnego (w sprawie o unieważnienie) podmiotu wezwanego do zaprzestania naruszania tego prawa. Co więcej, już sam stosunek realnej konkurencji między stronami pozwala na stwierdzenie interesu prawnego wnioskodawcy. Sąd stwierdza, że Wnioskodawca mógł zatem skutecznie żądać ustalenia przez Organ, czy sporne prawo zostało udzielone z zachowaniem warunków wymaganych do udzielenia ochrony.
Odnosząc się do meritum sprawy tj. podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy Sąd stwierdza, że zaprezentowane stanowisko Urzędu Patentowego jest prawidłowe.
Trzeba zauważyć, że w niniejszej sprawie ostatecznie podniesione zostały zarzuty braku użyteczności, braku charakteru technicznego a także braku przedstawienia wzoru na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wzór użytkowy urzeczywistnić.
Zasadnie Kolegium Orzekające UP uznało, że sporne prawo zostało udzielone z naruszeniem art. 89 ust. 1 pkt 2 pwp, oraz art. 94 pwp.
W myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 p.w.p. prawo na wynalazek może być unieważnione jeśli nie został on przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. Przepis ten z mocy art. 100 ww ustawy ma odpowiednie zastosowanie do wzorów użytkowych. Zgodnie z art.94 ust. 1 pwp, wzorem użytkowym jest (jedno konkretne) nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia (jednego) przedmiotu o trwałej postaci, wyróżnionego cechami znamiennymi.
W ocenie Sądu prawidłowo uznał za zasadny zarzut z art. 89 ust. 1 pkt 2 pwp, bowiem sporny wzór nie został przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wzór urzeczywistnić. Przesądza o tym w szczególności fakt, że na rysunku ilustrującym sporny wzór nie przedstawiono cechy zastrzeganej w ten sposób, że: "rynny (10) posiadają na swojej poziomo usytuowanej części przelotowe ażurowe otwory (17)", która to cecha została wskazana jako istotna zarówno w zastrzeżeniu, w opisie istoty wzoru oraz w opisie przykładu wykonania. W szczególności, Fig.4 ujawnia obwodową szczelinę 18 utworzoną pomiędzy górnymi krawędziami rynny 10 i górnymi krawędziami pokrywy 12, którą woda może spływać do syfonu kratki ściekowej. Natomiast Fig.8 ujawnia przelotowe ażurowe otwory 17 wykonane w pokrywie 12 (o kształcie odwróconej litery U), którymi woda może spływać do syfonu kratki ściekowej. Zatem zasadne jest stanowisko wnioskodawcy, że rysunek jest sprzeczny z zastrzeżeniem. Dodatkowo, Organ zauważył, że zastrzeżenie spornego wzoru nie jest kompletne, gdyż nie zawiera cechy technicznej określającej jak woda przedostaje się do rynien ściekowych. Jak bowiem wskazano w opisie wykonania spornego wzoru "W przypadku zastosowania pokrywy o kształcie litery U woda do kratki ściekowej spływa przez obwodową szczelinę 18 utworzoną pomiędzy górnymi krawędziami rynny 10 i pokrywy 12. W pokrywie o kształcie litery U jest utworzone zagłębienie 19, które może być ozdobnie zabudowane na przykład płytkami ceramicznymi. W przypadku zastosowania pokrywy 12 o kształcie odwróconej litery U woda do kratki ściekowej spływa przez wykonane w niej przelotowe ażurowe otwory 17." Tych cech nie obejmuje zastrzeżenie.
Organ prawidłowo także uznał, że zasadny jest również zarzut z art. 94 pwp, bowiem sporne rozwiązanie jest pozbawione użyteczności. Sąd stwierdza, że Kolegium UP zasadnie podzieliło w stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym, gdyby próbować odtworzyć cechę zastrzeganą w ten sposób, że "rynny (10) posiadają na swojej poziomo usytuowanej części przelotowe ażurowe otwory (17)", wówczas wzór ten nie spełniałby funkcji wynikającej z jego tytułu "Kratka ściekowa odpływowa, zwłaszcza prysznicowa", gdyż woda wypływałaby przez ażurowe otwory w rynnach nie dochodząc do syfonu odpływowego, a więc nie zapewniałaby odpływu do ścieków. Analizowany wzór nie spełnia zatem funkcji wynikającej z jego tytułu "Kratka ściekowa odpływowa, zwłaszcza prysznicowa". Słusznie zatem Urząd Patentowy uznał, że sporny wzór nie może być chroniony z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 89 ust. 1 pkt 2 pwp oraz 94 pwp. Zasadnie również Kolegium nie podzieliło przy tym stanowiska uprawnionego, że wadliwe sformułowanie zastrzeganych cech stanowiło jedynie lapsus.
Zawarte w zastrzeżeniu sformułowanie "rynny posiadają na swojej poziomo usytuowanej części przelotowe ażurowe otwory" jest zawarte także w opisie istoty spornego wzoru oraz w opisie jego wykonanie. Wbrew twierdzeniu uprawnionego, takie sformułowanie zastrzeganych cech nie może być traktowane w kategorii zwykłej omyłki pisarskiej, zaś sugerowana przez uprawnionego modyfikacja w tym zakresie jest istotna i sięga istoty rozwiązania. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem Organu patentowego, że niedopuszczalny był wniosek uprawnionego o umożliwienie mu dokonanie modyfikacji zastrzeżeń na etapie postępowania sprawie o unieważnienie, złożony na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r.
Organ zasadnie stwierdził, że w toku postępowania wnioskodawca popierał wniosek o unieważnienie prawa ochronnego w całości (w postaci w jakiej zostało ono udzielone) i wnioskiem tym Kolegium było związane, w myśl art. 255 ust. 4 pwp. Jednocześnie w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 891 pwp,, przewidujący możliwość ograniczenia patentu/wzoru użytkowego, bowiem przepis ten wszedł w życie w dniu 27 lutego 2020 r., a więc już po wszczęciu niniejszego postępowania spornego (7 listopada 2019 r.). Nawet gdyby jednak przyjąć, że przepis ten może być formalnie brany pod uwagę w niniejszej sprawie to należy wyjaśnić, że nie zostały spełnione jego przesłanki. Zgodnie bowiem z art. 891 ust. 5 pwp uprawniony może wnieść o ograniczenie patentu (prawa ochronnego na wzór użytkowy) w trakcie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu (prawa ochronnego na wzór użytkowy) przed rozprawą. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Przed rozprawą, która odbyła się w dniu 11 marca 2020 r., wniosek o ograniczenie ochrony nie został zgłoszony.
Ponadto, postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 11 marca 2020 r. Kolegium oddaliło wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka E. P., pracownika uprawnionego, na okoliczność jak prowadzony jest proces spawania przeciwstawianych produktów oraz spornego wzoru i jakie są różnice porównywanych wzorów oraz, które z tych różnic są wynikiem procesu spawania. Kolegium słusznie uznało, że w sytuacji wycofania przez wnioskodawcę na rozprawie dniu 11 marca 2020 r. zarzutu braku nowości spornego wzoru, okoliczności, na które został powołany świadek, nie miały znaczenia dla sprawy. Istota sporu nie dotyczyła bowiem żadnych przeciwstawianych produktów, czy ich porównania względem spornego wzoru, tak więc przesłuchanie ww. osoby było zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zauważa, że Organ nie uwzględnił również wniosku uprawnionego o odroczenie rozprawy w dniu 11 marca 2020 r. Wniosek swój strona motywowała chęcią zajęcia stanowiska na piśmie co do znaczenia i charakteru interesu prawnego. Słusznie zdaniem Sądu, Kolegium UP uznało wniosek o odroczenie rozprawy za bezzasadny, bowiem uprawniony miał wystarczająco dużo czasu na odniesienie się do argumentacji wnioskodawcy podnoszonej w uzasadnieniu interesu prawnego. W toku rozprawy nie były powoływane przez wnioskodawcę żadne nowe okoliczności, które powodowałyby konieczność udzielenia uprawnionemu - reprezentowanemu przez profesjonalnego pełnomocnika - dodatkowego terminu na zajęcie stanowiska na piśmie. Uprawniony w żaden sposób nie wykazał, że nie miał możliwości przygotowania takiego stanowiska i przedstawienia go na rozprawie.
Zasadnie także Kolegium nie analizowało zarzutu braku technicznego charakteru zgłoszonego w niniejszej sprawie, bowiem uwzględnienie ww. podstaw unieważnienia pozwoliło na załatwienie sprawy w całości. Kolegium uznało za niecelowe rozpatrywanie tego zarzutu. Stanowisko to znajduje oparcie w aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych (vide wyrok NSA z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II GSK 837/10).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie Urzędu Patentowego jest prawidłowe.
Nie można skutecznie postawić organowi zarzutu naruszenia prawa materialnego. Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie także uchybień procesowych.
Urząd Patentowy RP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dokładnie wyjaśnił podstawę faktyczną i prawną swojego rozstrzygnięcia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu nie można organowi przypisać naruszenia art. 7, 77 § 1 , 11 i 80 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.